เตาแก๊สตั้งโต๊ะกับเตาแก๊สฝัง ต่างกันอย่างไร ก่อนเจาะเคาน์เตอร์

เตาตั้งโต๊ะคือเตาที่วางบนเคาน์เตอร์ ยกออกได้ สายแก๊สโผล่มาจากด้านหลังหรือด้านข้าง เตาฝังคือเตาที่หย่อนลงในช่องที่เจาะไว้บนเคาน์เตอร์ ผิวเตาเสมอหรือเกือบเสมอกับท็อป ตัวถังเตา สายแก๊ส และหัวต่อซ่อนอยู่ในตู้ข้างล่าง สองแบบใช้แก๊สหุงต้มเหมือนกัน หัวเตาคล้ายกัน ความต่างจริงอยู่ที่การติดตั้ง สิ่งที่เปลี่ยนทีหลังได้หรือไม่ได้ และการระบายแก๊สถ้ารั่ว ข้อสุดท้ายนี้คนส่วนใหญ่ลืมคิดจนวันที่ช่างมาเจาะเคาน์เตอร์แล้ว

ความต่างที่เห็นในวันแรก

เรื่อง	เตาตั้งโต๊ะ	เตาฝัง
ติดตั้ง	วางแล้วต่อสายแก๊ส ทำเองได้ในครึ่งชั่วโมงถ้ามีเครื่องมือ	ต้องเจาะเคาน์เตอร์ตามแบบเฉพาะรุ่น และให้ช่างต่อสาย
ผิวด้านบน	สูงจากเคาน์เตอร์ราว 8 ถึง 15 ซม.	เรียบเสมอเคาน์เตอร์
ย้ายบ้านแล้วเอาไปด้วย	ได้	ได้ตัวเตา แต่ช่องที่เจาะค้างอยู่
เปลี่ยนรุ่นทีหลัง	ซื้อรุ่นไหนก็ได้	ต้องหารุ่นที่ขนาดช่องใกล้กัน หรือแก้เคาน์เตอร์
ล้างรอบเตา	มีซอกระหว่างเตากับเคาน์เตอร์และผนัง	ไม่มีซอกข้างเตา คราบไหลลงยาก
ใต้เตา	เคาน์เตอร์ใช้เก็บของได้เต็ม	ต้องเว้นที่ให้ตัวเตาและสายแก๊ส
ราคาตัวเตา	ต่ำถึงกลาง	กลางถึงสูง
ค่าแรงติดตั้ง	แทบไม่มี	มีค่าเจาะและค่าติดตั้ง

ความแรงไฟและการผัดแบบไทย

ความร้อนจากหัวเตาขึ้นกับดีไซน์หัวเตาและหัวปรับแรงดัน ไม่ได้ขึ้นกับว่าเป็นตั้งโต๊ะหรือฝัง เตาฝังบางรุ่นมีหัวฟู่แรงเท่าเตาตั้งโต๊ะ ส่วนเตาตั้งโต๊ะราคาประหยัดบางรุ่นไฟอ่อนกว่าเตาฝังดีๆ

ที่ต่างคือความรู้สึกเวลาใช้

• เตาตั้งโต๊ะทำให้ก้นกระทะสูงขึ้นจากเคาน์เตอร์ คนตัวเตี้ยหรือเคาน์เตอร์สูงอยู่แล้วต้องยกแขนผัด เหนื่อยเร็วกว่า
• เตาฝังวางกระทะต่ำกว่า เขย่ากระทะได้ถนัดกว่า แต่กระทะก้นกลมใบใหญ่ต้องใช้ขาตั้งกระทะที่ให้มากับเตาเสมอ
• เตาฝังหน้ากระจกรับแรงกระแทกจากการวางกระทะหนักแรงๆ ได้น้อยกว่าเตาหน้าสแตนเลสหรือเตาเหล็กหล่อ

ถ้าบ้านเราผัดไฟแรงทุกวัน ให้ไปยืนที่ร้านแล้วลองยกกระทะใบที่ใช้จริงวางบนขาเตาของรุ่นที่สนใจ ดูว่ามั่นคงไหม ส่วนเกณฑ์อื่นในการเลือกหัวเตาและระบบตัดแก๊สดูได้ใน เตาแก๊ส ยี่ห้อไหนดี

แก๊สรั่วแล้วไปไหน เรื่องที่ทำให้เตาฝังต้องออกแบบตู้ใหม่

หน่วยงานความปลอดภัยและอาชีวอนามัยของสหราชอาณาจักร (HSE) อธิบายว่าแก๊สปิโตรเลียมเหลวเป็นแก๊สติดไฟได้ และหนักกว่าอากาศ เมื่อรั่ว แก๊สจะไม่ลอยหายไปข้างบน แต่ไหลลงไปสะสมในที่ต่ำ เช่น ท่อระบาย ร่อง และห้องใต้ดิน

ในครัวบ้าน ที่ต่ำที่สุดใกล้เตาคือตู้ใต้เคาน์เตอร์ ซึ่งในบ้านที่ใช้เตาฝังมักเป็นที่ตั้งถังแก๊สด้วย ถ้าตู้ปิดทึบทั้งหกด้าน แก๊สที่รั่วจากหัวต่อหรือสายจะขังอยู่ในตู้ เปิดตู้แล้วจุดเตาหรือเปิดไฟในตู้คือจังหวะที่อันตรายที่สุด

สำหรับเตาฝัง ให้คิดเรื่องนี้ตั้งแต่ตอนสั่งทำตู้

1. ถ้าวางถังแก๊สในตู้ใต้เตา ให้ทำช่องระบายอากาศที่ด้านล่างของบานตู้หรือแผงด้านหลัง ให้แก๊สที่หนักกว่าอากาศไหลออกได้ ดีกว่านั้นคือวางถังไว้นอกตัวบ้านหรือในจุดที่อากาศถ่ายเทได้
2. เดินสายแก๊สให้สั้นที่สุด ไม่หักงอ ไม่พาดผ่านขอบโลหะคมของช่องเจาะ
3. ให้มีช่องที่เอื้อมมือถึงวาล์วถังและหัวปรับแรงดันได้ง่าย เพราะต้องปิดทุกครั้งที่เลิกใช้และตอนมีเหตุฉุกเฉิน
4. ไม่วางขวดน้ำยาทำความสะอาด ถุงพลาสติก หรือของติดไฟอัดแน่นรอบถัง

เตาตั้งโต๊ะมีความเสี่ยงแบบเดียวกันถ้าถังอยู่ในตู้ทึบ แต่ส่วนใหญ่ถังจะวางข้างเคาน์เตอร์หรือในตู้ที่เปิดโล่งกว่า วิธีจัดวางถังและอายุถังอยู่ใน ถังแก๊สหุงต้ม ใช้ยังไงให้ปลอดภัย

สายแก๊สและหัวต่อ ใช้กฎเดียวกันทั้งสองแบบ

Thai PBS รายงานคำแนะนำของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ไว้ดังนี้

ใช้อะไร	ทำยังไง	ห้ามทำ
สายแก๊สที่ผลิตสำหรับแก๊สหุงต้ม	เดินสายให้สั้น ไม่พับงอ ไม่ผ่านจุดร้อน	ห้ามใช้สายยางหรือสายพลาสติกทั่วไป
เข็มขัดรัดสาย	รัดแน่นทั้งสองปลาย เปลี่ยนทุก 2 ปี	ห้ามใช้ลวดหรือหนังยางมัดแทน
น้ำสบู่	ทาที่วาล์ว หัวปรับแรงดัน ข้อต่อ และตลอดสาย ดูฟอง	ห้ามใช้ไฟแช็กหรือไม้ขีดหาที่รั่ว
ดูถังก่อนรับ	ดูวันหมดอายุการตรวจ ซีลปิด และสภาพถัง	ห้ามรับถังที่บุบ บวม หรือเป็นสนิม

สำหรับเตาฝัง การทาน้ำสบู่ทำยากกว่า เพราะหัวต่อที่ตัวเตาซ่อนอยู่ใต้เคาน์เตอร์ ให้ทำบ่อยขึ้นที่หัวต่อถังและหัวปรับแรงดันซึ่งเข้าถึงได้ และให้ช่างตรวจหัวต่อใต้เตาเมื่อมีกลิ่นแก๊สหรือเมื่อย้ายเตา ขั้นตอนเช็กรอยรั่วแบบละเอียดอยู่ใน วิธีเช็กแก๊สรั่วในบ้าน

อากาศในครัว ไม่ว่าแบบไหนก็ต้องดูดออก

EPA ระบุว่าเตาแก๊สปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ไนโตรเจนไดออกไซด์ และฝุ่นละอองออกมาในห้อง เครื่องดูดควันที่ต่อท่อออกนอกบ้านช่วยลดการสัมผัสสารเหล่านี้ได้มาก EPA ยังแนะนำให้สังเกตเปลวไฟ ถ้าปลายไฟเป็นสีเหลืองตลอดเวลา แปลว่าการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ ควรให้ช่างปรับจนเปลวไฟปลายสีฟ้า และห้ามใช้เตาแก๊สทำความอบอุ่นในห้อง

ข้อนี้ใช้กับทั้งสองแบบเท่ากัน แต่เตาฝังมักไปคู่กับเครื่องดูดควันแบบติดผนังหรือแบบเกาะกลางที่ออกแบบครัวมาพร้อมกัน ส่วนเตาตั้งโต๊ะในบ้านเช่ามักไม่มีเครื่องดูดควันเลย อย่างน้อยให้เปิดหน้าต่างและพัดลมดูดอากาศทุกครั้งที่ผัดทอด วิธีเลือกระบบดูดควันอยู่ใน เครื่องดูดควัน เลือกยังไง

งบที่มองไม่เห็นตอนดูป้ายราคา

เตาฝังดูราคาตัวเครื่องแล้วต่างจากตั้งโต๊ะไม่มากในบางรุ่น แต่มีค่าใช้จ่ายที่ตามมา

• ค่าเจาะเคาน์เตอร์ ขึ้นกับวัสดุ หินแกรนิตและหินสังเคราะห์แพงกว่าไม้หรือลามิเนต
• ค่าตู้ใต้เตาที่ต้องดัดแปลงหรือทำใหม่ ถ้าตู้เดิมมีลิ้นชักตรงตำแหน่งนั้น
• ค่าช่างต่อสายแก๊ส และถ้ามีระบบจุดไฟฟ้า ต้องเดินปลั๊กไฟในตู้
• วันที่เตาพัง ต้องหารุ่นที่ใส่ช่องเดิมได้ ถ้าหาไม่ได้ต้องเสียค่าแก้เคาน์เตอร์ หรือยอมใช้รุ่นที่ไม่ได้อยากได้

เตาตั้งโต๊ะไม่มีค่าใช้จ่ายส่วนนี้ เปลี่ยนเตาใหม่เมื่อไหร่ก็ยกวางแทนได้

วัดก่อนซื้อเตาฝัง ใช้เวลาราว 20 นาที

เตาฝังซื้อผิดขนาดแล้วแก้ยาก ก่อนไปร้าน วัดสิ่งเหล่านี้ที่บ้านแล้วจดใส่มือถือ

1. ความกว้างของเคาน์เตอร์ตรงที่จะวางเตา และระยะจากขอบหน้าถึงผนังด้านหลัง (3 นาที) เตาฝังสองหัวส่วนมากต้องการท็อปลึกพอให้ช่องเจาะอยู่ห่างผนังและห่างขอบหน้า
2. ความหนาของท็อป และวัสดุ (2 นาที) ท็อปบางเกินหรือหนาเกินบางรุ่นยึดขาเตาไม่ได้ ดูช่วงความหนาที่รองรับในคู่มือติดตั้ง
3. ความลึกที่ว่างใต้ท็อป จนถึงชั้นวางหรือลิ้นชักแรก (3 นาที) ตัวถังเตาฝังจะห้อยลงไปในตู้ บวกที่ให้สายแก๊สโค้งได้โดยไม่หักงอ
4. ระยะจากเตาถึงผนังด้านข้าง ตู้สูง หรือตู้เย็น (3 นาที) คู่มือเตาฝังส่วนใหญ่กำหนดระยะห่างจากวัสดุติดไฟด้านข้างและด้านบน
5. ระยะจากตำแหน่งเตาถึงจุดวางถังแก๊ส (3 นาที) ยิ่งใกล้ สายยิ่งสั้น
6. ระยะจากท็อปถึงใต้ตู้แขวนหรือเครื่องดูดควัน (3 นาที) เครื่องดูดควันมีความสูงติดตั้งที่แนะนำ ถ้าต่ำเกินจะร้อนและมีคราบไหม้ ถ้าสูงเกินจะดูดควันได้น้อย
7. ถ่ายรูปใต้เคาน์เตอร์ไว้ให้พนักงานหรือช่างดู (3 นาที)

พอได้รุ่นที่ชอบ ขอดูแบบช่องเจาะจากคู่มือติดตั้งก่อนจ่ายเงิน แล้วเทียบกับตัวเลขที่วัดมา ถ้าห่างกันแค่ไม่กี่มิลลิเมตรให้ถามช่างก่อน การเจาะเกินช่องทำให้เตาวางไม่แน่น และขอบเตาเหลื่อมไม่สวย

สำหรับเตาตั้งโต๊ะ วัดแค่ความกว้างเคาน์เตอร์และดูว่าวางห่างผนังกับของติดไฟได้พอ ไม่ต้องเตรียมอะไรมากกว่านั้น

ล้างและดูแล ใครง่ายกว่า

เตาฝังได้เปรียบเรื่องรอบเตา ไม่มีซอกให้คราบน้ำมันและเศษอาหารตกลงไปหลังเตาหรือข้างเตา เช็ดผิวด้านบนรวดเดียวจบ ส่วนเตาตั้งโต๊ะ ต้องยกเตาออกมาเช็ดเคาน์เตอร์ใต้เตาและผนังด้านหลังทุกสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ ไม่อย่างนั้นคราบจะเหนียวและมีแมลงสาบ

แต่เตาฝังหน้ากระจกต้องระวังการขูด ห้ามใช้แผ่นขัดเหล็ก ใช้ฟองน้ำนุ่มกับน้ำยาที่คู่มือแนะนำ ส่วนหัวเตา ฝาครอบหัวเตา และขาตั้งกระทะ ล้างเหมือนกันทั้งสองแบบ ขั้นตอนครบอยู่ใน ทำความสะอาดเตาแก๊ส

ตัดสินใจจากสถานการณ์

สถานการณ์	เหมาะกับ
บ้านเช่า คอนโดเช่า	ตั้งโต๊ะ
กำลังรีโนเวทครัว เลือกท็อปใหม่ได้	ฝัง ถ้าวางแผนสายแก๊สและระบายอากาศพร้อมกัน
ผัดไฟแรงด้วยกระทะเหล็กหนักทุกวัน	ตั้งโต๊ะหัวเหล็กหล่อ หรือเตาฝังหน้าสแตนเลส
ต้องการครัวเรียบ ล้างง่าย	ฝัง
ยังไม่แน่ใจผังครัว อาจย้ายตำแหน่งเตา	ตั้งโต๊ะ
วางถังแก๊สได้แค่ในตู้ทึบใต้เคาน์เตอร์	แก้ตู้ให้ระบายอากาศก่อน แล้วค่อยเลือก

เช็กลิสต์ก่อนเจาะ

ทำ	ห้ามทำ
เลือกรุ่นเตาฝังก่อน แล้วเจาะตามขนาดในคู่มือติดตั้ง	เจาะช่องเผื่อไว้ก่อนแล้วค่อยหาเตา
ทำช่องระบายอากาศด้านล่างตู้ที่วางถัง	ปิดตู้ใต้เตาทึบทุกด้าน
ใช้สายแก๊สสำหรับแก๊สหุงต้ม เปลี่ยนเข็มขัดรัดสายทุก 2 ปี	ใช้สายยางทั่วไปหรือมัดด้วยลวด
ทดสอบรอยรั่วด้วยน้ำสบู่หลังติดตั้งและทุกครั้งที่เปลี่ยนถัง	ใช้ไฟแช็กหาที่รั่ว
เปิดเครื่องดูดควันที่ต่อท่อออกนอกบ้านทุกครั้งที่ทำอาหาร	ผัดทอดในครัวปิดโดยไม่มีการระบายอากาศ
ให้ช่างปรับเปลวไฟที่ปลายเหลืองตลอด	ใช้เตาแก๊สทำความอบอุ่นในห้อง