บ้านและการตกแต่ง

ห้องนอนเล็กจัดยังไง ให้นอนหลับสบาย ตำแหน่งเตียง แอร์ แสง ที่เก็บของ

| อ่าน 15 นาที

ห้องนอนเล็กจัดยังไง ทำเองได้ไหม? แนวทางแก้ไขและข้อควรระวัง

สรุปประเด็นสำคัญ

  • ห้องนอนที่ถูกกฎหมายไทยเล็กสุดคือ 8 ตร.ม. ด้านแคบไม่ต่ำกว่า 2.50 เมตร และสูงไม่ต่ำกว่า 2.60 เมตร ห้องเล็กกว่านี้ใช้เป็นห้องนอนตามแบบแปลนไม่ได้
  • ตำแหน่งเตียงตัดสินความสบายมากกว่าเฟอร์นิเจอร์ ให้หัวเตียงอยู่ห่างลมแอร์ตรง ไม่ใต้คานเตี้ย และไม่ชิดผนังที่โดนแดดบ่าย
  • Sleep Foundation ระบุว่าผู้เชี่ยวชาญหลายคนเห็นว่าอุณหภูมินอนที่เหมาะอยู่ราว 18.3 องศาเซลเซียส แสงตอนเย็นตั้งแต่ 10 ลักซ์ขึ้นไปสัมพันธ์กับการตื่นกลางดึกมากขึ้น และไม่ควรมีทีวีในห้องนอน
  • ที่เก็บของที่คุ้มสุดคือใต้เตียงแบบลิ้นชักและตู้ลึก 55 ถึง 60 ซม. ติดผนังด้านเดียว ห้องนอนเล็กต้องนับจำนวนเสื้อผ้าก่อนสั่งตู้
  • งานย้ายเตียง ติดชั้นเบา เปลี่ยนม่านทำเองได้ งานไฟ ปลั๊กหัวเตียง และผนังที่ต้องรับน้ำหนักควรให้ช่างทำ

ห้องนอนเล็กจัดให้ดีเริ่มที่การนอนหลับได้ ไม่ได้เริ่มที่การทำให้ดูกว้าง ลำดับที่แนะนำคือวางเตียงให้ถูกตำแหน่งเมื่อเทียบกับแอร์ หน้าต่าง และประตู คุมแสงและเสียง จัดที่เก็บของให้พื้นโล่ง แล้วค่อยเลือกสีและของแต่ง เพราะห้องที่สวยแต่ลมแอร์เป่าหัวเตียงตลอดคืน คนอยู่ก็ไม่อยากกลับเข้าห้อง

ห้องนอนต้องเล็กสุดเท่าไรตามกฎหมาย

กฎกระทรวงฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ข้อ 20 กำหนดห้องนอนต้องมีพื้นที่ไม่ต่ำกว่า 8 ตร.ม. ด้านแคบที่สุดไม่ต่ำกว่า 2.50 เมตร และข้อ 22 กำหนดระยะดิ่งพื้นถึงพื้นของห้องพักอาศัยไม่ต่ำกว่า 2.60 เมตร ตัวเลขเหล่านี้ใช้กับแบบที่ยื่นขออนุญาตก่อสร้าง ถ้าห้องนอนในบ้านหรือห้องที่ต่อเติมเล็กกว่านี้ อาจมีปัญหาตอนขออนุญาตหรือตรวจรับ

ขนาดห้อง พื้นที่ ใช้เป็นห้องนอนได้อย่างไร
2.5 x 3.2 เมตร 8 ตร.ม. ขั้นต่ำตามกฎหมาย เตียง 5 ฟุตกับตู้เสื้อผ้าตัวเดียว
3.0 x 3.0 เมตร 9 ตร.ม. เตียง 5 ฟุต ตู้ลึก 60 ซม. และทางเดินหนึ่งด้านราว 90 ซม.
3.0 x 3.5 เมตร 10.5 ตร.ม. เตียง 5 ถึง 6 ฟุต ตู้ โต๊ะเล็กหนึ่งตัว
3.5 x 4.0 เมตร 14 ตร.ม. เตียง 6 ฟุต ตู้เสื้อผ้า โต๊ะทำงานเล็ก

ห้องนอนเล็กกว่า 8 ตร.ม. ที่เจอในบ้านเก่าหรือที่ต่อเติมเอง ยังใช้นอนได้ แต่ถ้าจะขายหรือขอรีไฟแนนซ์ ให้ตรวจแบบที่ขออนุญาตกับสำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ที่ดูแลพื้นที่ ตัวเลขทั้งหมดในหน้านี้เป็นข้อกำหนดขั้นต่ำ ไม่ใช่ขนาดที่สบายที่สุด

ขนาดเฟอร์นิเจอร์แต่ละชิ้นและทางเดินที่ต้องเหลือเขียนละเอียดแล้วใน เฟอร์นิเจอร์ห้องเล็ก และตารางขนาดเตียงไทยกับสากลอยู่ใน ขนาดเตียงนอน ส่วนที่นี่ เน้นว่าจัดอย่างไรให้นอนได้ดี

ตำแหน่งเตียงเมื่อเทียบกับแอร์ หน้าต่าง และประตู

ห้องเล็กมักมีตำแหน่งเตียงให้เลือกสองถึงสามแบบ ผมตัดสินด้วยสามข้อนี้

ปัจจัย ควรเป็นอย่างไร เหตุผล
ลมแอร์ หัวเตียงอยู่ห่างลมเป่าตรง ให้ลมผ่านปลายเตียงหรือด้านข้าง ลมเย็นตรงที่หน้าและคอทำให้ตื่นเพราะแห้งหรือเมื่อย
หน้าต่างและแดดบ่าย เตียงไม่ชิดผนังตะวันตกที่ร้อน ผนังร้อนสะสมความร้อนถึงดึก
ประตู เห็นประตูได้จากเตียงและบานเปิดไม่ชนเตียง ลดความรู้สึกไม่ปลอดภัยและกันบานชน
คานและเพดานต่ำ ไม่วางหัวเตียงใต้คานเตี้ย หัวชนเวลาลุกนั่ง และรู้สึกอึดอัด

ถ้าห้องมีแอร์ติดผนังด้านเดียว ให้ตั้งเตียงให้ตัวเครื่องอยู่ด้านข้างปลายเตียงเฉียงๆ ใช้ปีกปรับทิศลมขึ้นเล็กน้อยให้ลมตกที่กลางห้อง ไม่ลงบนตัว อย่าตั้งเตียงใต้เครื่องแอร์ตรงๆ เพราะน้ำหยดจากเครื่องที่ชำรุดจะหยดลงที่นอน และลมตกแรงใส่หน้า

อุณหภูมิ แสง และเสียง ตัวเลขจากงานวิจัยเทียบกับห้องแอร์ในไทย

Sleep Foundation ระบุว่าผู้เชี่ยวชาญหลายคนเห็นตรงกันว่าอุณหภูมิห้องนอนที่เหมาะอยู่ราว 65 องศาฟาเรนไฮต์ หรือ 18.3 องศาเซลเซียส ถ้าเย็นเกินให้เพิ่มผ้าห่ม ถ้าร้อนให้ลดชั้นผ้า ตัวเลขนี้ต่ำกว่าที่คนไทยส่วนใหญ่ตั้งแอร์ ซึ่งบ้านทั่วไปมักตั้งราว 25 ถึง 26 องศา ผมไม่แนะนำให้ฝืนตั้ง 18 องศาเพียงเพราะตัวเลข ให้ใช้เป็นทิศทางว่าห้องที่เย็นพอและผ้าห่มเบาจะหลับสบายกว่าห้องอุ่นที่ไม่มีลม ปรับอุณหภูมิลงทีละ 1 องศาในคืนที่ร้อน และใช้พัดลมช่วยกระจายลมแทนการลดอุณหภูมิ

เรื่องแสง Sleep Foundation เล่าว่าแสงตอนเย็นตั้งแต่ 10 ลักซ์ขึ้นไปสัมพันธ์กับการตื่นกลางดึกมากขึ้นและการนอนหลับลึกลดลง ห้องนอนจึงควรมีไฟอุ่นสลัวสำหรับอ่านหนังสือ ไม่ใช้ไฟขาวสว่างจ้าก่อนนอน และไม่เปิดทีวีหรือจอในห้อง เพราะเว็บไซต์เดียวกันแนะนำให้หลีกเลี่ยงหน้าจอ รวมทั้งทีวี ในห้องนอน ห้องนอนเล็กได้พื้นที่คืนมาจากการไม่ตั้งตู้ทีวี

  • ม่านกันแสงสองชั้นหรือม่านทึบแสงสำหรับห้องที่ไฟถนนหรือแดดเช้าส่องเข้า ดูชนิดม่านกันแสงที่ ม่านกันแดด
  • หลอดไฟหัวเตียงแสงอุ่น 2700K หรี่ได้ ตำแหน่งที่แสงไม่ส่องลงตาเวลานอนหงาย
  • แยกที่ชาร์จมือถือออกจากหัวเตียง ไว้ที่โต๊ะหรือชั้นห่างเตียง

เรื่องเสียง Sleep Foundation แนะนำให้ห้องเงียบที่สุดเท่าที่ทำได้ พัดลมหรือเครื่องเสียงสีขาวช่วยกลบเสียงภายนอก หากเสียงรบกวนจากถนนหรือห้องข้างเคียง วัสดุกันเสียงมีตัวเลือกตามงบ ดูรายละเอียดที่ วัสดุกันเสียง

ที่เก็บของ เริ่มจากนับเสื้อผ้าก่อนสั่งตู้

ห้องนอนเล็กพังที่ตู้เสื้อผ้าขนาดไม่ตรงกับของจริง ให้นับของจริงก่อนสั่ง

ของ วัด พื้นที่ที่ต้องใช้โดยประมาณ
เสื้อแขวนยาว (เดรส เสื้อคลุม) จำนวนชิ้น ช่องแขวนสูง 140 ถึง 160 ซม. กว้างชิ้นละ 4 ถึง 5 ซม.
เสื้อแขวนสั้นและเชิ้ต จำนวนชิ้น ช่องแขวนสูง 90 ถึง 100 ซม.
เสื้อพับและกางเกง กองสูงกี่ชั้น ชั้นสูง 25 ถึง 30 ซม. ต่อกองหรือลิ้นชักลึก 40 ซม.
ผ้าปูที่นอนและผ้าห่ม ชุด ชั้นบนสุดหรือลิ้นชักใต้เตียง
กระเป๋าเดินทาง ใบ ชั้นบนสุดหรือใต้เตียงสูง

ตัวเลขมิติด้านบนเป็นค่าที่ช่างตู้เสื้อผ้าใช้กันทั่วไป ปรับได้ตามขนาดสิ่งของ ตู้เสื้อผ้าลึก 55 ถึง 60 ซม. พอสำหรับไม้แขวนมาตรฐาน ลึกกว่านี้กินทางเดินห้องเล็กโดยไม่จำเป็น ถ้าห้องแคบกว่า 3 เมตร ผมแนะนำตู้บานเลื่อนเพราะบานเปิดต้องใช้ที่หน้าตู้เท่าความกว้างบาน ข้อดีข้อเสียของตู้บิลท์อินอยู่ที่ ตู้เสื้อผ้าบิลท์อิน

ใต้เตียงเป็นพื้นที่เก็บของที่ใหญ่ที่สุดของห้องนอนเล็ก เตียงลิ้นชักหรือเตียงที่ยกฐานด้วยแกสสปริงให้ที่เก็บราว 0.3 ถึง 0.5 ลูกบาศก์เมตรสำหรับเตียง 5 ฟุต ตัวเลขนี้ประมาณจากความสูงใต้เตียง 25 ถึง 35 ซม. เหมาะกับผ้าห่ม ผ้าปู และของที่ใช้ตามฤดูกาล เก็บในกล่องผ้าที่ระบายอากาศ ไม่ปิดพลาสติกทึบถ้าห้องชื้น

ความชื้น ฝุ่น และที่นอน ซึ่งทำให้ห้องเล็กอับเร็วกว่าห้องใหญ่

ห้องเล็กที่ปิดแอร์ทั้งคืนมีอากาศหมุนเวียนน้อย ความชื้นสะสมที่ที่นอนและผนังด้านนอก EPA แนะนำให้ความชื้นสัมพัทธ์ในอาคารต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ และอยู่ราว 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ถ้าทำได้ และให้ทำวัสดุที่เปียกให้แห้งสนิทภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าผนังหลังหัวเตียงมีรอยชื้นหรือรา ให้แก้ต้นเหตุก่อน ดู ผนังชื้นและราขึ้น

Sleep Foundation แนะนำให้ซักผ้าปูที่นอนอย่างน้อยทุกสองสัปดาห์ หรือทุกสัปดาห์ถ้าเหงื่อออกมากหรือนอนกับสัตว์เลี้ยง และดูดฝุ่นพรมเป็นประจำเพื่อลดไรฝุ่น ที่นอนใหม่ช่วยให้นอนดีกว่าที่นอนเก่าและอาจลดอาการปวดหลัง ตามที่เว็บไซต์ระบุ ที่นอนที่เหมาะขึ้นกับน้ำหนักตัว ท่านอน และความชอบนุ่มหรือแข็ง

  • ยกที่นอนตากแดดหรือพลิกด้านทุกสองถึงสามเดือน ถ้าเป็นที่นอนที่พลิกได้
  • เว้นเตียงห่างผนังนอกบ้านราวหนึ่งฝ่ามือ
  • ใช้เครื่องวัดความชื้นราคาย่อมเยาวางที่หัวเตียงหนึ่งตัว

ตัวอย่างสมมติ ห้อง 3 x 3 เมตร วางผังทีละขั้น

ห้องกว้าง 3.0 เมตร ยาว 3.0 เมตร ประตูอยู่ด้านใต้ใกล้มุมตะวันออก หน้าต่างอยู่ผนังทิศเหนือ แอร์ติดผนังทิศใต้เหนือประตู

  1. เตียง 5 ฟุต (ประมาณ 150 x 200 ซม.) ชิดผนังทิศตะวันตก หัวเตียงอยู่ผนังทิศเหนือ ปลายเตียงเหลือระยะถึงผนังทิศใต้ราว 100 ซม.
  2. ตู้เสื้อผ้าลึก 60 ซม. ชิดผนังทิศตะวันออก ฝั่งตรงข้ามเตียง เหลือทางเดินระหว่างเตียงกับตู้ประมาณ 90 ซม.
  3. แอร์ที่ผนังทิศใต้เป่าจากทางปลายเตียง ใช้ปีกปรับให้ลมตกกลางห้อง ไม่ลงตัวคนนอน ถ้าเครื่องอยู่เหนือหัวเตียงในห้องของคุณ ให้พิจารณาย้ายเตียงหรือหมุนเตียงแทน
  4. หน้าต่างผนังเหนือ ใช้ม่านโปร่งหนึ่งชั้นกับม่านทึบหนึ่งชั้น ราวสูงถึงเพดาน
  5. โต๊ะข้างเตียงเป็นชั้นลอยติดผนังลึก 20 ซม. ไม่กินพื้น ด้านใต้เป็นช่องวางรองเท้าแตะ

ผลคือพื้นที่ใช้สอยกลางห้องยังเหลือ และเปลี่ยนได้เมื่อเปลี่ยนที่นอนหรือแอร์ โต๊ะทำงานถ้าจำเป็นให้เลือกแบบพับติดผนังที่ปลายเตียง

ถ้าต้องการเปลี่ยนผนังและเพดานทั้งห้อง ลำดับงานและงบอยู่ที่ รีโนเวทห้องนอน สีผนังที่ช่วยให้นอนผ่อนคลายอยู่ที่ สีห้องนอน

ทำเองได้ไหม แยกงานที่ทำเองกับงานที่ต้องใช้ช่าง

งาน ทำเองได้ไหม หมายเหตุ
ย้ายเตียง จัดผัง วางเทปทดสอบ ได้ ไม่ต้องใช้เครื่องมือ
เปลี่ยนม่านและราง ได้ถ้าเป็นราง ม่านแบบเบา ใช้พุกให้ตรงชนิดผนัง
ติดชั้นลอยเบา (หนังสือ กล่อง) ได้ถ้าผนังก่ออิฐหรือคอนกรีต ผนังยิปซัมต้องยึดเข้าโครง
ติดชั้นหนัก ตู้ลอย ควรให้ช่าง ผนังต้องรับน้ำหนักได้
เพิ่มปลั๊กหัวเตียง ย้ายสวิตช์ ติดดาวน์ไลท์ ต้องให้ช่างไฟที่มีใบอนุญาต ห้ามต่อสายเองหลังผนังหรือฝ้า
ทาสีห้อง ได้ ผนังที่ชื้นต้องแก้ต้นเหตุก่อน
ตู้บิลท์อิน ควรให้ช่างไม้ วัดหน้างานและเผื่อผนังไม่ฉาก

ก่อนสั่งเฟอร์นิเจอร์หรือจ้างช่าง เช็กสิ่งนี้

  • วัดห้องจริงสองจุดต่อด้าน ผนังฉาบปูนไม่ฉากเท่าแบบ
  • ตำแหน่งเตียงไม่ใต้แอร์ตรงและไม่ใต้คานเตี้ย
  • ตู้เสื้อผ้าสั่งตามจำนวนเสื้อผ้าที่นับจริง ลึกไม่เกิน 60 ซม.
  • ม่านบังแสงได้เพียงพอ และหลอดไฟหัวเตียงเป็นแสงอุ่นหรี่ได้
  • ถ้าเพิ่มปลั๊กหรือไฟ ช่างไฟที่มีใบอนุญาตเป็นผู้ทำ
  • ขอใบเสนอราคาแยกวัสดุกับค่าแรง และถามว่าตู้บิลท์อินรับประกันขอบบวมกี่ปี

คำถามที่พบบ่อย

ห้องนอนเล็กควรใช้เตียงขนาดไหน

ตัดสินจากความกว้างที่เหลือข้างเตียงหลังวางเตียงและตู้ ถ้าเหลือทางเดินน้อยกว่า 60 ซม. ให้ลดขนาดเตียงหนึ่งขั้น เช่นจาก 6 ฟุตเป็น 5 ฟุต หรือใช้เตียงที่มีลิ้นชักแทนตู้เก็บของตัวใหญ่ ตารางขนาดเตียงอยู่ในบทความเรื่องขนาดเตียงของเว็บนี้

ห้องนอนเล็กใช้ผนังสีเข้มได้ไหม

ได้ถ้ามีแสงธรรมชาติพอและทาเพียงผนังหัวเตียงด้านเดียว ผนังที่โดนแดดบ่ายไม่ควรทาสีเข้มเพราะดูดความร้อน ห้องที่ไม่มีหน้าต่างหรือมืดอยู่แล้วควรใช้สีอ่อน

ควรวางทีวีในห้องนอนเล็กหรือไม่

Sleep Foundation แนะนำให้หลีกเลี่ยงหน้าจอ รวมทั้งทีวี ในห้องนอน ถ้าต้องมี ให้ติดผนังไกลจากเตียงและใช้ตัวตั้งเวลาปิด จะไม่กินพื้นที่ตู้ทีวีด้วย

แหล่งอ้างอิง

  1. How to Create a Bedroom Environment for Good Sleep | Sleep Foundation
  2. กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 | กรมโยธาธิการและผังเมือง (เผยแพร่ซ้ำโดยสมาคมสถาปนิกสยามฯ)
  3. A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home | US Environmental Protection Agency (EPA)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดบ้านและการตกแต่ง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดบ้านและการตกแต่ง