ตู้เสื้อผ้าบิวท์อิน แบ่งช่องภายใน วัสดุแผ่น และกันชื้นก่อนสั่งทำ

ตู้เสื้อผ้าบิวท์อินที่ใช้ดีเริ่มจากการนับของก่อนเขียนแบบ ความสูงตู้กับลายบานค่อยตามมา ให้กางเสื้อผ้าทั้งหมดบนเตียง แยกเป็นของแขวน ของพับ และของที่ใส่ลิ้นชัก แล้ววัดความยาวราวและจำนวนชั้นที่ต้องใช้จริง ตู้ที่ได้จะเล็กกว่าที่คิดไว้แต่ใช้ได้ทุกช่อง ส่วนตู้ที่สั่งจากรูปตัวอย่าง มักมีช่องสูงที่ไม่มีอะไรวางและขาดลิ้นชักที่ต้องใช้ทุกวัน

นับเสื้อผ้าก่อน แล้วค่อยแบ่งตู้เป็นโซน

ใช้ตารางนี้เป็นฐานสำหรับคุยกับช่าง ตัวเลขเป็นช่วงที่ช่างไม้ทั่วไปใช้ ไม่มีมาตรฐานบังคับ ควรปรับตามเสื้อผ้าของคุณ

โซนในตู้	ขนาดที่ใช้ได้	เก็บอะไร
ราวแขวนยาว	สูงจากราวถึงพื้นตู้ 140-160 ซม.	เดรส เสื้อโค้ต กางเกงขายาวแขวนยาว ชุดไทยและผ้าถุงยาว
ราวแขวนสั้น	สูงจากราวถึงพื้นตู้ 90-110 ซม.	เสื้อเชิ้ต เสื้อสูท กระโปรง วางซ้อนสองชั้นได้
ชั้นพับผ้า	ลึก 35-45 ซม. ระยะห่างชั้น 28-35 ซม.	เสื้อยืด กางเกงยีนส์ ผ้าเช็ดตัว
ลิ้นชัก	กว้าง 40-60 ซม. สูงหน้าตู้ 15-25 ซม.	ชุดชั้นใน ถุงเท้า เข็มขัด เครื่องประดับ
ช่องรองเท้า	ลึก 30-35 ซม. สูงชั้น 12-20 ซม.	รองเท้าผ้าใบและส้นเตี้ย ถ้าส้นสูงเผื่อ 25 ซม.
ชั้นบนสุด	สูงจาก 180 ซม. ขึ้นไป	กระเป๋าเดินทาง ผ้าห่ม ของตามฤดูกาล

ความลึกตู้แขวนเสื้อที่ใช้ได้คือ 55-60 ซม. เพราะไม้แขวนเสื้อกว้างราว 40-45 ซม. และต้องเหลือที่ให้เสื้อโค้ตหนา ถ้าตู้ลึก 45 ซม. ที่ตัดมาจากตู้ตื้นของคอนโด เสื้อจะติดบานทุกครั้งที่ปิด และราวแขวนที่ยาวเกิน 120 ซม. ต้องมีเสากลางหรือขาจับรับน้ำหนัก เพราะเสื้อผ้า 20-30 ตัวหนักมากกว่าที่คิด

วิธีคำนวณง่ายๆ เพื่อไม่ให้ตู้ใหญ่เกิน ให้แขวนเสื้อผ้าจริงบนราวชั่วคราว (เช่นไม้ค้ำยันหรือราวในห้อง) วัดความยาวที่ใช้ แล้วเพิ่ม 15-20% สำหรับเสื้อผ้าที่จะซื้อในอนาคต ใช้ตัวเลขนี้เป็นความยาวราวรวมในตู้

ความลึก ความสูง และพื้นที่หน้าตู้ที่ห้องนอนต้องเหลือ

ตู้ลึก 60 ซม. ที่ติดตลอดผนังยาว 3 ม. กินห้อง 1.8 ตารางเมตร ถ้าห้องนอนกว้างแค่ 3 x 3 ม. ที่เหลือสำหรับเตียงและทางเดินจะน้อยมาก ลองลำดับเป็นขั้นตอนนี้

1. วาดผังห้องจริงบนกระดาษ ใส่ตำแหน่งเตียง ประตู หน้าต่าง ช่องแอร์ และสวิตช์ไฟ
2. เลือกผนังที่ไม่มีหน้าต่างและไม่ใช่ผนังที่ร้อนบ่าย เช่นผนังทิศเหนือหรือผนังภายในห้องน้ำ
3. เว้นพื้นที่หน้าตู้อย่างน้อย 80-90 ซม. เพื่อนั่งสวมรองเท้า ก้มหยิบลิ้นชัก และเปิดบาน
4. ตรวจให้ความสูงตู้รวมกับขอบบนไม่ชนคานหรือฝ้าที่ลดระดับ และไม่บังช่องลมแอร์

ทางเลือกคือทำเป็นห้องแต่งตัวเปิด (walk-in) ซึ่งต้องการห้องอย่างน้อย 1.8 x 2.0 ม. เพื่อให้มีตู้สองข้างกับทางเดินกลาง 80-90 ซม. ถ้าห้องน้อยกว่านี้ walk-in จะเปลืองกว่าตู้ผนังเดียว เรื่องการวางผังและงบทำห้องนอนใหม่ทั้งห้อง ดูได้ใน การรีโนเวทห้องนอน

บานเปิด บานเลื่อน หรือไม่มีบาน

บานเป็นส่วนที่คนเลือกจากลวดลายก่อน แต่เหตุผลควรมาจากพื้นที่หน้าตู้และการใช้งาน

ชนิดบาน	เหมาะกับ	ข้อที่ต้องรับ
บานเปิด (บานพับ)	ห้องที่มีพื้นที่หน้าตู้เหลือ 50-60 ซม. ต่อบาน เห็นของทั้งตู้พร้อมกัน	บานกว้างเกิน 50 ซม. หนักและบานพับหลวม ต้องเว้นที่เปิดบาน
บานเลื่อนราวบน	ห้องแคบ ผนังยาวต่อเนื่อง	เปิดได้ครึ่งตู้เท่านั้น รางล่างเก็บฝุ่น ต้องมีรางที่ประกอบแม่นยำ
บานพับ-เลื่อนพับ (bi-fold)	ห้องแคบที่ต้องการเห็นของเกือบทั้งตู้	กลไกซับซ้อน ซ่อมยากกว่า
ไม่มีบาน ใช้ผ้าม่านหรือเปิดโล่ง	ห้องแต่งตัว walk-in ที่ปิดประตูห้องอยู่แล้ว	ฝุ่นเกาะเสื้อผ้า และต้องจัดของให้เป็นระเบียบตลอด

บานกระจกเงาเต็มบานให้ผลดีกับห้องเล็ก แต่ต้องเลือกกระจกนิรภัยหรือกระจกที่มีฟิล์มกันแตก เพราะมุมเงาที่แตกคมมาก บานเลื่อนยาวเกิน 2.2 ม. ต้องมีรางที่รับน้ำหนักได้พอ ถ้าสนใจกลไกบานเลื่อนของประตูทั่วไป ดูหลักเลือกราวในบทความ ประตูบานเลื่อน ซึ่งใช้เกณฑ์ราง ล้อ และน้ำหนักคล้ายกัน

วัสดุแผ่นของตู้เสื้อผ้า และเรื่องฟอร์มาลดีไฮด์ที่ต้องถามตอนซื้อ

ตู้เสื้อผ้าบิวท์อินส่วนใหญ่ทำจากแผ่นประกอบจากไม้ ได้แก่ ไม้อัด แผ่นปาร์ติเคิล (ชิ้นไม้อัด) และ MDF ต่างจากไม้จริงตรงที่ขยับตามความชื้นน้อยกว่า แต่ทุกชนิดใช้กาวสังเคราะห์ที่อาจปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ ซึ่งเป็นสารระคายเคืองต่อตา จมูก และคอ ตู้เสื้อผ้าเป็นพื้นที่ปิดที่เสื้อผ้าสัมผัสแผ่นไม้ตลอด จึงควรเลือกแผ่นที่ปล่อยต่ำ

EPA ของสหรัฐฯ กำหนดค่าจำกัดการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์สำหรับแผ่นไม้ประกอบตามกฎ TSCA Title VI ดังนี้

ชนิดแผ่น	ค่าจำกัด (ppm)
ไม้อัดผิวไม้เนื้อแข็ง แกนไม้อัด	0.05
ไม้อัดผิวไม้เนื้อแข็ง แกนคอมโพสิต	0.05
แผ่นปาร์ติเคิล	0.09
MDF	0.11
MDF บาง (thin MDF)	0.13

กฎนี้เป็นของสหรัฐฯ ไม่ใช่กฎหมายไทย ผมนำมาใช้เป็นตัวเทียบ เพราะมีตัวเลขชัดเจนและแผ่นนำเข้าหรือแผ่นส่งออกจำนวนมากอ้างถึงมาตรฐานกลุ่มนี้ วิธีใช้ในการซื้อคือขอให้ผู้ขายแผ่นหรือโรงงานระบุเป็นลายลักษณ์อักษรว่าแผ่นที่ใช้เป็นชั้นการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ใด (เช่น E0 E1 หรือเทียบกับ CARB P2) พร้อมเอกสารรับรอง ถ้าตอบไม่ได้ก็ควรถือว่าไม่ทราบ

เมื่อตู้ใหม่ติดตั้งแล้ว ให้เปิดบานทิ้งไว้ในห้องที่ถ่ายเทอากาศ 1-2 สัปดาห์ก่อนเก็บเสื้อผ้า ถ้ามีกลิ่นฉุนแรงหลังจากนั้น ให้ติดต่อช่างหรือผู้ขายแผ่นเพื่อตรวจ ผู้ที่เป็นภูมิแพ้ หอบหืด หรือมีเด็กเล็กในห้อง ควรถามแพทย์เพิ่มเติม

เทียบวัสดุแผ่นและความทนความชื้นสำหรับตู้ได้ใน วัสดุตู้ครัว หลักการเดียวกันใช้กับตู้เสื้อผ้า แต่ตู้เสื้อผ้าไม่โดนน้ำโดยตรง จึงเลือกแผ่นราคาเบากว่าได้เมื่อห้องไม่ชื้น

ห้องนอนไทยชื้น: กันเชื้อราและกลิ่นอับในตู้

ตู้ที่ปิดสนิทในห้องที่ชื้นสร้างปัญหาแน่นอน Wood handbook ของ USDA Forest Products Laboratory บทที่ 13 ระบุว่าแผ่นที่ผ่านการอัดร้อน เช่น ปาร์ติเคิลและฮาร์ดบอร์ด มีความชื้นสมดุลต่างจากไม้ แนะนำให้ปรับสภาพที่ความชื้นสัมพัทธ์ 30-40% สำหรับงานภายใน และตารางของคู่มือแนะนำความชื้นไม้เฟอร์นิเจอร์ในเขตชื้นอบอุ่นชายฝั่งเฉลี่ยราว 11% ซึ่งสูงกว่าไม้ที่อบสำหรับเขตแห้ง

ในทางปฏิบัติ แผ่นที่ถูกกองกลางแจ้งหรือเก็บไว้ในโกดังชื้นก่อนส่งมาจะพองที่ขอบได้เมื่อวางในห้องแอร์ ให้ขอบอกช่างว่าให้เก็บแผ่นไว้ในที่ร่มก่อนตัด และตรวจขอบแผ่นที่ปิดด้วยพีวีซีหรือลามิเนตว่าแน่น มีกาวเต็ม ไม่มีรอยแยก เมื่อตัดแผ่นแล้วต้องปิดผิวทุกด้านหรือขอบทุกด้านที่เปิด

มาตรการในตู้ที่ได้ผลจริงมีดังนี้

• เว้นหลังตู้ห่างผนังอย่างน้อย 2-3 ซม. หรือใช้แผ่นรองหลังที่เจาะรูระบายอากาศ ไม่ยัดแผ่นหลังตู้ชิดผนังปูนโดยตรง
• เจาะช่องระบายอากาศที่แผ่นข้างหรือใต้ตู้ ขนาดราว 1 x 10 ซม. สองช่องต่อตู้หนึ่งหลัง หรือใช้กริลระบายอากาศ
• ยกตู้ให้ลอยจากพื้นราว 8-10 ซม. ด้วยฐานขาหรือแผ่นรอง ไม่วางแผ่นล่างบนพื้นปูนชื้น
• ห้ามทำตู้ติดผนังที่มีรอยรั่วหรือผนังเปียก แก้ผนังก่อน ดูสาเหตุและวิธีเช็กใน ผนังชื้นและเชื้อรา
• ถ้าเปิดแอร์เฉพาะตอนกลางคืน ให้เปิดบานตู้ทิ้งไว้ช่วงกลางวัน หรือวางสารดูดความชื้นในตู้ และเปลี่ยนตามรอบ

ไฟในตู้ ปลั๊ก และสิ่งที่ต้องคุยกับช่างไฟก่อนปิดตู้

ไฟ LED เซ็นเซอร์ประตูในตู้ช่วยให้เห็นสีเสื้อผ้าและไม่ต้องควานหา ถ้าจะมี ต้องบอกตั้งแต่ตอนเขียนแบบเพื่อให้ช่างเว้นร่องซ่อนสายและตำแหน่งหม้อแปลง งานเดินสายและติดหม้อแปลงต้องให้ช่างไฟทำ ผมไม่แนะนำให้ลากสายต่อพ่วงเข้าไปในตู้ไม้ เพราะฝุ่นผ้า กระดาษ และความร้อนสะสมในพื้นที่ปิด

ถ้าต้องการปลั๊กในตู้ เช่นสำหรับเตารีดไอน้ำหรือที่ชาร์จ ให้ช่างไฟติดเต้ารับที่ผนังหน้าตู้ แล้วช่างไม้เจาะแผ่นรองรับ ดีกว่าให้ปลั๊กอยู่ในตู้ที่โดนเสื้อผ้าทับ

เทียบราคา: ใบเสนอราคาตู้ต่อเมตรบอกอะไรได้บ้าง

ใบเสนอราคาตู้เสื้อผ้าบิวท์อินมักคิดต่อเมตรความยาวหรือต่อตารางเมตรหน้าตู้ ตัวเลขนี้ต่างกันมากตามวัสดุ ผิวบาน อุปกรณ์ และความสูงตู้ จึงเทียบกันไม่ได้ถ้าไม่เทียบรายการเหล่านี้ให้เท่ากัน

• ชนิดและความหนาแผ่นโครงตู้ (เช่น 15, 18 มม.) ชนิดแผ่นหลัง
• ผิวบานและวิธีปิดขอบ (ลามิเนต เมลามีน อะคริลิก สเปรย์สี)
• ยี่ห้อบานพับ ราง และมือจับ
• จำนวนลิ้นชักและราวแขวน แยกจากราคาต่อเมตร
• ค่าขนส่ง ติดตั้ง และรื้อของเก่า

ตั้งใบเสนอราคาของช่างอย่างน้อย 3 ราย ใส่แบบเดียวกันและขอรายการวัสดุเดียวกัน ถ้าราคาต่างกันมากกว่า 30% ให้ดูว่ารายถูกสุดตัดรายการใดออก

ค่าใช้จ่ายของงานบิวท์อินโดยรวมรวมถึงข้อดีข้อเสียของงานที่ติดตายตัว อ่านต่อได้ใน เฟอร์นิเจอร์บิวท์อินข้อดีข้อเสีย ส่วนวิธีเลือกช่างและตรวจงานดูใน วิธีเลือกผู้รับเหมาบ้าน

ก่อนจ้างช่างทำตู้เสื้อผ้า ถามและตรวจสิ่งนี้

• ขอแบบแปลนที่มีขนาดทุกส่วน ราวแขวน ชั้น ลิ้นชัก และรายการวัสดุพร้อมความหนา
• ขอให้ระบุชั้นการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ของแผ่นและชื่อผู้ผลิตแผ่น
• ถามว่าแผ่นหลังตู้ทำจากอะไร และมีช่องระบายอากาศหรือไม่
• ถามยี่ห้อบานพับ ราง และกำหนดรับประกันเป็นปี ว่าครอบคลุมอะไรบ้าง
• ตกลงเรื่องการตั้งตู้ให้ตรงระดับ ตู้ต้องตั้งฉากและบานปิดสนิทโดยไม่ต้องดันบาน
• ตกลงเงื่อนไขการแก้ไข ถ้าหลังติดตั้งแล้วขนาดไม่ตรงแบบ ใครรับผิดชอบ
• จ่ายมัดจำเป็นงวด ไม่จ่ายทั้งหมดก่อนช่างเริ่มวัดและยืนยันแบบ

ตรวจงานวันส่งมอบด้วยการเปิดปิดทุกบาน ดึงลิ้นชักทุกอัน ลูบขอบแผ่นว่าไม่คมและไม่หลุด ใช้ระดับน้ำวัดชั้นและราว และถ่ายรูปไว้ก่อนจ่ายงวดสุดท้าย