ทาสีห้องนอนสีอะไรดี เลือกเฉดที่ช่วยให้พักผ่อนสบายและห้องไม่อึดอัด

คำถามว่าทาสีห้องนอนสีอะไรดี มักได้คำตอบเป็นรายชื่อสียอดนิยม ฟ้า เขียว เทา ครีม แต่พอทาจริงแล้วเจ้าของบ้านหลายคนรู้สึกว่าห้องไม่เหมือนในรูป สาเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่สี อยู่ที่แสง ห้องนอนเป็นห้องที่เราใช้ตอนเย็นถึงเช้า แสงที่เห็นสีบ่อยที่สุดคือไฟในห้อง ไม่ใช่แสงแดดตอนเที่ยง ผมจึงเริ่มเลือกสีห้องนอนจากสามเรื่อง คือห้องหันทิศไหน ห้องเล็กหรือใหญ่ และใช้ไฟแบบไหน แล้วค่อยเลือกเฉดที่ชอบภายในกรอบนั้น

เริ่มจากทิศของห้องและแสงที่เข้ามา

แดดบ้านเราจัดและร้อน ทิศของหน้าต่างจึงเปลี่ยนความรู้สึกของสีได้มาก ห้องที่หน้าต่างหันทิศตะวันตกจะโดนแดดบ่ายสีส้มแรง ผนังจะร้อนและสีโทนอุ่นอย่างเหลือง ส้ม หรือครีมเข้ม จะยิ่งดูร้อนตอนเย็น ห้องแบบนี้เหมาะกับเฉดเย็นหรือกลาง เช่นเทาอมเขียว ฟ้าหม่น หรือขาวที่ไม่อมเหลือง

ห้องที่หันทิศเหนือได้แสงนุ่มและสม่ำเสมอทั้งวัน แต่แสงค่อนข้างเย็น สีฟ้าหรือเทาจัดจะดูทึมในห้องแบบนี้ เฉดที่อุ่นเล็กน้อยอย่างเบจ ครีม หรือเขียวอมเหลืองอ่อน ช่วยให้ห้องดูมีชีวิตขึ้น ห้องทิศตะวันออกได้แดดเช้าและเย็นลงช่วงบ่าย ใช้ได้เกือบทุกเฉด ส่วนห้องทิศใต้ได้แดดยาวทั้งวันในหน้าแล้ง ควรคิดเรื่องผ้าม่านร่วมด้วย

ทิศหน้าต่าง	ลักษณะแสง	เฉดที่มักเข้ากัน	เฉดที่ควรระวัง
ตะวันตก	แดดบ่ายจัด สีส้ม ผนังร้อน	เทาอมเขียว ฟ้าหม่น ขาวกลาง	เหลืองสด ส้ม ครีมเข้ม
ตะวันออก	แดดเช้า บ่ายเย็นลง	ได้เกือบทุกเฉด โทนกลางปลอดภัย	สีเข้มจัดทั้งห้อง
เหนือ	แสงนุ่ม สม่ำเสมอ ค่อนข้างเย็น	เบจ ครีม เขียวอมเหลืองอ่อน	ฟ้าเทาจัด เทาเย็นเข้ม
ใต้	แดดยาวในหน้าแล้ง	โทนกลาง สีอ่อนที่สะท้อนแสงได้	สีเข้มที่สะสมความร้อน

ถ้าห้องโดนแดดบ่ายจนร้อน การเปลี่ยนสีผนังช่วยได้น้อยกว่าการกันแดดตั้งแต่หน้าต่าง ผมรวมตัวเลือกไว้ในผ้าม่านกันแสง

ขนาดห้องกับความสว่างของสี

สีแต่ละเฉดสะท้อนแสงได้ไม่เท่ากัน ผู้ผลิตสีบางรายพิมพ์ค่าการสะท้อนแสงหรือ LRV ไว้หลังแผ่นตัวอย่าง ค่านี้อยู่ระหว่าง 0 ถึง 100 ยิ่งสูงยิ่งสว่าง สีขาวอยู่ใกล้ปลายบน สีดำอยู่ใกล้ปลายล่าง ห้องนอนคอนโดหรือห้องนอนทาวน์โฮมที่กว้างไม่ถึงสามเมตร ผมแนะนำให้ผนังหลักใช้สีที่สว่างค่อนข้างมาก แล้วทาผนังทุกด้านในเฉดเดียวกัน ขอบห้องจะจางลงและห้องดูลึกขึ้น

ห้องใหญ่มีอิสระมากกว่า ใช้ผนังหัวเตียงสีเข้มกว่าผนังอื่นหนึ่งถึงสองระดับได้ สีเข้มด้านหลังเตียงช่วยให้มุมนอนดูสงบและพรางรอยหัวที่พิงผนังได้ด้วย แต่อย่าใช้สีเข้มบนผนังที่หันเข้าหาหน้าต่าง เพราะจะดูดแสงที่ควรสะท้อนเข้าห้อง ห้องเล็กที่อยากได้ความรู้สึกกว้างยังมีวิธีอื่นอีกหลายอย่าง ผมรวบรวมไว้ในไอเดียแต่งห้องนอนเล็ก

เลือกสีตามไฟที่ใช้ตอนกลางคืน

สีเดียวกันภายใต้หลอดแสงขาวกับหลอดแสงวอร์มดูเหมือนคนละสี ห้องนอนส่วนใหญ่ใช้ไฟวอร์มเพราะทำให้ผ่อนคลายก่อนนอน ไฟวอร์มจะดันทุกเฉดให้อมเหลืองขึ้น สีเทาเย็นที่ดูดีในร้านจะออกเขียวหรือหม่น สีครีมจะกลายเป็นเหลือง ถ้าห้องใช้ไฟวอร์ม ให้เลือกเฉดที่เย็นลงกว่าที่ตั้งใจไว้เล็กน้อย

กลับกัน ถ้าห้องใช้ไฟแสงขาวเพราะต้องทำงานหรืออ่านหนังสือในห้อง สีอุ่นจะดูเรียบขึ้นและสีเย็นจะดูเย็นจัดขึ้น การเลือกหลอดและอุณหภูมิสีของแสงเป็นเรื่องที่ควรตัดสินใจก่อนหรือพร้อมกับสีผนัง ไม่ควรตัดสินใจทีหลัง รายละเอียดเรื่องหลอดดูได้ในวิธีเลือกหลอดไฟ LED

เฉดที่ใช้บ่อยในห้องนอนและข้อควรรู้

กลุ่มสี	ความรู้สึกโดยรวม	เหมาะกับ	ข้อควรรู้
ขาวกลาง ขาวนวล	สะอาด สว่าง	ห้องเล็ก ห้องทิศเหนือ	ขาวจัดภายใต้ไฟขาวดูเหมือนห้องพยาบาล เลือกขาวที่มีเฉดเล็กน้อย
เทาอุ่น เทาเบจ	เรียบ นิ่ง	ห้องทุกขนาด	เทาที่เย็นเกินไปภายใต้ไฟวอร์มจะดูหม่น
เขียวหม่น เขียวเซจ	ผ่อนคลาย ใกล้ธรรมชาติ	ห้องที่มีต้นไม้หรือวิวสวน	เขียวสดจัดทำให้ห้องดูแรง
ฟ้าหม่น ฟ้าเทา	เย็น สงบ	ห้องทิศตะวันตก	ห้องทิศเหนือที่แสงน้อยจะดูเย็นและทึม
ชมพูตุ่น ดินเผาอ่อน	อบอุ่น นุ่ม	ห้องที่อยากได้บรรยากาศอุ่น	ไม่เหมาะกับห้องที่ร้อนอยู่แล้ว
น้ำเงินเข้ม เขียวเข้ม	ลึก สงบ	ผนังหัวเตียงในห้องใหญ่	ต้องทาทับหน้าหลายเที่ยวกว่าจะเรียบ เตรียมสีเผื่อ

ถ้าบ้านมีโทนสีรวมอยู่แล้ว ห้องนอนควรต่อเนื่องกับทางเดินและห้องข้างเคียง ไม่ต้องเหมือนกันทุกห้อง แต่ไม่ควรกระโดดข้ามโทน ผมเขียนหลักการจับคู่สีระหว่างห้องไว้ในสีห้องนั่งเล่น ซึ่งใช้กับห้องนอนได้เช่นกัน

ความเงาของสีห้องนอน

ห้องนอนส่วนใหญ่ใช้สีด้านหรือกึ่งด้าน ผิวด้านไม่สะท้อนไฟเป็นจุด ทำให้รอยไม่เรียบของผนังมองเห็นน้อยลง และให้ความรู้สึกนุ่มตาตอนเปิดไฟกลางคืน ข้อกำหนดฉลากเขียวผลิตภัณฑ์สีของสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยวัดความเงาที่มุม 60 องศา และนิยามสีด้านว่ามีค่าความเงาไม่เกิน 10 สีกึ่งเงาและเงามีค่ามากกว่า 10

ข้อเสียของสีด้านคือเช็ดคราบยากกว่า ห้องเด็กหรือผนังข้างเตียงที่มือโดนบ่อยจึงอาจเลือกสีกึ่งด้านหรือสีด้านรุ่นที่ระบุว่าเช็ดล้างได้ ส่วนวงกบ ประตู และบัวพื้นที่โดนกระแทกบ่อย ใช้สีกึ่งเงาจะทนกว่า

กลิ่นสีและอากาศในห้องนอน

ห้องนอนคือห้องที่เราหายใจในนั้นนานที่สุดในหนึ่งวัน เรื่องสารระเหยจากสีจึงสำคัญกว่าห้องอื่น สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ ระบุว่าสีเป็นหนึ่งในแหล่งสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบ้าน และสารเหล่านี้ปล่อยออกมาได้ทั้งตอนทาและตอนเก็บ แนะนำให้เพิ่มการระบายอากาศให้มากที่สุดระหว่างและหลังทาสี และไม่เก็บถังสีที่เปิดแล้วไว้ในตัวบ้าน

ฉลากเขียวของไทยกำหนดว่าสีอิมัลชันชนิดด้านสำหรับผนังปูนต้องมี VOC ไม่เกิน 40 กรัมต่อลิตร ชนิดกึ่งเงาและเงาไม่เกิน 80 กรัมต่อลิตร ถ้าฉลากถังระบุค่า VOC หรือมีตราฉลากเขียว ใช้เป็นเกณฑ์เลือกสำหรับห้องนอนได้เลย

ทดลองสีบนผนังจริงก่อนสั่งทั้งห้อง

แผ่นตัวอย่างสีในร้านเล็กเกินไปและอยู่ใต้ไฟร้านซึ่งต่างจากบ้านมาก วิธีที่ได้ผลคือซื้อสีขนาดเล็กสองถึงสามเฉด ทาเป็นแผ่นขนาดราวครึ่งตารางเมตรบนผนังสองด้าน คือด้านที่โดนแสงหน้าต่างกับด้านที่อยู่ในเงา ทาสองเที่ยวให้ได้สีจริง แล้วดูสามช่วงเวลา คือเช้า บ่าย และกลางคืนหลังเปิดไฟ

ถ้าไม่อยากทาบนผนังจริง ใช้แผ่นกระดาษแข็งสีขาวทาแล้วแปะไว้ก็ได้ สิ่งที่ห้ามข้ามคือการดูตอนกลางคืน เพราะห้องนอนใช้งานตอนนั้นมากที่สุด เมื่อเลือกได้แล้ว คิดปริมาณสีตามพื้นที่ผนัง ดูลักซ์ให้ค่าเฉลี่ยไว้ราว 4 ตารางเมตรต่อลิตรสำหรับสองเที่ยว ห้องนอนขนาด 3 x 4 เมตร เพดานสูง 2.5 เมตร มีผนังราว 35 ตารางเมตร ใช้สีทับหน้าประมาณ 9 ลิตร

ห้องนอนแต่ละแบบเลือกต่างกันอย่างไร

ห้องนอนใหญ่ของพ่อแม่มักใช้ทั้งนอนและพักผ่อนดูทีวี ผมชอบให้ห้องแบบนี้ใช้โทนกลางที่นิ่ง เช่นเทาเบจหรือเขียวหม่น แล้วเล่นสีเข้มบนผนังหัวเตียงผนังเดียว เพราะเป็นห้องที่อยู่ไปอีกหลายปี สีที่ไม่ตามกระแสจะเบื่อช้ากว่า

ห้องเด็กมีโจทย์ต่างออกไป เด็กโตเร็วและความชอบเปลี่ยนทุกไม่กี่ปี ผนังหลักจึงควรเป็นสีอ่อนที่ทาทับง่าย แล้วใส่สีสดผ่านของที่เปลี่ยนได้ เช่นผ้าปูที่นอน ชั้นวาง หรือสติกเกอร์ผนัง ถ้าอยากทาสีสดจริง ให้ทาแค่ครึ่งผนังล่างหรือผนังเดียว เวลาเปลี่ยนจะใช้สีและแรงน้อยกว่าทั้งห้อง

ห้องผู้สูงอายุควรเน้นความสว่างและความต่างของสีระหว่างผนัง พื้น และประตู ผนังกับพื้นที่สีใกล้กันเกินไปทำให้กะระยะยาก โดยเฉพาะตอนกลางคืน ส่วนห้องรับแขกหรือห้องนอนสำรองที่ใช้ไม่บ่อย เลือกโทนกลางสว่างที่เข้ากับเฟอร์นิเจอร์ได้หลายแบบจะคุ้มที่สุด

เปลี่ยนจากสีเข้มเป็นสีอ่อน ต้องเตรียมอะไร

งานที่ช่างบ่นบ่อยคือห้องที่เจ้าของเดิมทาสีเข้มไว้แล้วเจ้าของใหม่อยากได้สีอ่อน สีอ่อนทาทับสีเข้มสองเที่ยวมักยังเห็นเงาสีเดิมทะลุขึ้นมา ทางที่ประหยัดกว่าคือทารองพื้นสีขาวหนึ่งเที่ยวก่อน แล้วค่อยทาสีจริงสองเที่ยว ค่ารองพื้นถูกกว่าการทาสีทับหน้าเที่ยวที่สามและสี่ ถ้าผนังเดิมมีรอยสีลอกหรือคราบเชื้อรา ต้องขูดและเช็ดให้แห้งก่อน ไม่อย่างนั้นสีใหม่จะลอกตามสีเก่า

ก่อนจ้างช่างทาสีห้องนอน ถามสิ่งนี้

• ผนังเดิมต้องขูดหรือรองพื้นใหม่ไหม ถ้าเปลี่ยนจากสีเข้มเป็นสีอ่อนต้องทาเพิ่มกี่เที่ยว
• ใช้สีรุ่นไหน ระบุความเงาและค่า VOC บนฉลากหรือไม่
• ทาเพดาน วงกบ และบัวพื้นรวมในราคาหรือแยก
• ย้ายเฟอร์นิเจอร์และคลุมพื้นใครทำ ใครรับผิดชอบถ้าสีหยดโดนตู้หรือพื้น
• เหลือสีเท่าไรหลังงานเสร็จ ขอเก็บไว้สำหรับซ่อมรอยทีหลัง

เช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจสีห้องนอน

• รู้ว่าหน้าต่างหันทิศไหน และโดนแดดช่วงไหนของวัน
• เลือกหลอดไฟและอุณหภูมิสีของแสงก่อนหรือพร้อมกับสีผนัง
• ทดลองสีอย่างน้อยสองเฉด ดูทั้งกลางวันและกลางคืน
• เลือกความเงาให้เหมาะกับคนใช้ห้อง ห้องเด็กเผื่อการเช็ดล้าง
• ตรวจฉลากเรื่อง VOC และวางแผนระบายอากาศก่อนกลับเข้าไปนอน