วิธีกำจัดกลิ่นอับในรถ ไล่จากแอร์ พรม จนถึงไส้กรองห้องโดยสาร

รถที่จอดตากฝนทั้งสัปดาห์ หรือรถที่ขับแต่ระยะสั้นเปิดแอร์เย็นจัด มักมีกลิ่นอับคล้ายผ้าเปียกตอนเปิดประตูเข้าไป ห้องโดยสารรถเล็กกว่าห้องนอนหลายสิบเท่า ความชื้นนิดเดียวก็ทำให้อากาศอับได้ และน้ำหอมติดช่องแอร์ก็กลบได้ไม่นาน

แหล่งกลิ่นในรถมีไม่กี่ที่ และส่วนใหญ่ตรวจเองได้ในบ่ายวันเดียว ไล่ตามลำดับด้านล่าง เริ่มจากจุดที่ฟรีและง่ายที่สุดก่อน

แยกกลิ่นให้ออกก่อน

สังเกตแบบนี้	ต้นเหตุที่เป็นไปได้	เริ่มดูตรงไหน
กลิ่นอับพุ่งออกจากช่องแอร์ตอนเพิ่งสตาร์ต แล้วจางลง	คอยล์เย็นชื้นและมีเชื้อเกาะ ไส้กรองแอร์สกปรก	ไส้กรองแอร์ห้องโดยสาร
กลิ่นอับตลอดเวลา แรงขึ้นหลังฝนตก	น้ำรั่วเข้ามาใต้พรม	พรมพื้นและใต้แผ่นรองพื้น
กลิ่นแรงที่เบาะหลังหรือท้ายรถ	ร่มเปียก ผ้าเปียก ขวดน้ำหก ของกินตกค้าง	ท้ายรถ ใต้เบาะ ช่องเก็บของ
กลิ่นเปรี้ยวหรือเหม็นนม	นมหรือน้ำหวานหกซึมลงเบาะ	เบาะผ้าจุดที่มีคราบ
กระจกเป็นฝ้าด้านในบ่อยแม้ไม่ได้ฝน	ในห้องโดยสารชื้นสะสม	พรมและยางขอบประตู
กลิ่นหวานคล้ายน้ำเชื่อม ไอเป็นควันจากช่องแอร์	น้ำยาหล่อเย็นรั่ว	หยุดใช้รถ ให้ช่างตรวจ

ขนของออก แล้วดูดฝุ่นทั้งคัน

ใช้เวลาราว 30 ถึง 45 นาที

1. ขนทุกอย่างออกจากรถ รวมถึงช่องประตู ช่องเก็บของหน้ารถ ใต้เบาะ และท้ายรถ
2. ยกแผ่นยางหรือพรมปูพื้นออกทั้งหมด วางตากแดด
3. ดูดฝุ่นพรมพื้นรถจริง (พรมที่ติดกับตัวรถ) ซอกราง เบาะ และท้ายรถ ใช้หัวแคบลงตามร่องเบาะ
4. ระหว่างดูด เอามือกดพรมพื้นรถทุกตำแหน่ง โดยเฉพาะใต้เท้าคนขับ ใต้เท้าคนนั่งหน้า และพื้นที่ด้านหลัง จดจุดที่เย็นชื้นหรือมีน้ำซึมขึ้นมา

ถ้าทุกจุดแห้ง ข้ามไปเรื่องไส้กรองแอร์ได้เลย ถ้ามีจุดเปียก หยุดตรงนี้ก่อน

พรมเปียก ต้องหาว่าน้ำมาจากไหน

พรมพื้นรถมีแผ่นซับเสียงหนาอยู่ข้างใต้ แผ่นนี้ดูดน้ำได้มากและแห้งช้ามาก ผิวพรมอาจดูแห้ง แต่ข้างใต้ยังชุ่ม EPA อธิบายว่าราจะโตบนวัสดุที่ชื้น และแนะนำให้ทำให้ของที่เปียกแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าปล่อยข้ามสัปดาห์ กลิ่นอับจะติดถาวร

จุดรั่วที่พบบ่อย

ตำแหน่งที่เปียก	ต้นทางที่น่าสงสัย	ตรวจเองอย่างไร
พื้นหน้าฝั่งคนนั่ง ใต้คอนโซล	ท่อน้ำทิ้งแอร์ตันหรือหลุด น้ำแอร์ไหลย้อนเข้าห้องโดยสาร	จอดหลังเปิดแอร์นาน ดูว่ามีน้ำหยดใต้ท้องรถฝั่งนั้นไหม ถ้าไม่มีหยดเลยแต่พรมเปียก น่าสงสัยมาก
ขอบพรมติดประตู	ยางขอบประตูเสื่อม หรือรูระบายน้ำที่ขอบล่างประตูตัน	ใช้มือลูบยางหาจุดแตก ส่องรูระบายใต้ประตูว่ามีเศษใบไม้ไหม
พื้นหลังและเสาหน้า	ท่อระบายน้ำซันรูฟตัน	เทน้ำเล็กน้อยลงรางซันรูฟ ดูว่าไหลออกใต้รถหรือไหลเข้าห้องโดยสาร
พื้นท้ายรถ ใต้ยางอะไหล่	ยางขอบฝาท้ายหรือไฟท้ายรั่ว	เปิดถาดยางอะไหล่ ดูน้ำขัง
พื้นหน้าฝั่งคนขับ หลังฝนตก	ช่องรับอากาศใต้กระจกหน้าอุดตันด้วยใบไม้	เปิดฝากระโปรง เก็บใบไม้ในรางใต้กระจก

ถ้าเจอว่าท่อน้ำทิ้งแอร์ตันหรือท่อซันรูฟตัน งานแก้ไม่ยาก แต่ตำแหน่งแตกต่างกันในแต่ละรุ่น ถ้าไม่มีคู่มือรถ ให้อู่ทำ อย่าเอาลวดแข็งแทงท่อแบบเดาตำแหน่ง ท่อยางขาดได้

ตากพรมให้แห้งจริง

เมื่อปิดต้นทางน้ำแล้ว ขั้นต่อไปคือไล่น้ำออกจากพรมและแผ่นซับเสียง

1. ซับน้ำผิวด้วยผ้าขนหนูเก่า กดแรงๆ ซ้ำจนผ้าไม่เปียกเพิ่ม (15 นาที)
2. ใช้เครื่องดูดฝุ่นแบบดูดน้ำได้ ดูดซ้ำหลายรอบตรงจุดเปียก ถ้าไม่มี กดผ้าแห้งซ้ำ (20 นาที)
3. จอดรถกลางแดดในที่ปลอดภัย เปิดประตูหรือกระจกทุกบาน (หลายชั่วโมง)
4. ตั้งพัดลมตัวใหญ่เป่าเข้าพื้นรถ หรือวางเครื่องลดความชื้นในรถที่ปิดกระจกไว้ ถ้าจอดในที่ร่มมีปลั๊ก (ข้ามคืน)
5. วันต่อมา กดพรมเช็กอีกรอบ ถ้าแผ่นซับเสียงยังชุ่ม อาจต้องให้อู่ยกเบาะและพรมออกตาก

ถ้าผ้าขนหนูที่ใช้กดพรมยังเปียกทุกครั้งหลังกดแรง แปลว่าข้างใต้ยังมีน้ำค้างมาก ตากต่อหรือยกพรม อย่าเพิ่งปูแผ่นยางกลับ แผ่นยางที่ปิดทับพรมชื้นทำให้ข้างใต้ไม่แห้ง

ไส้กรองแอร์ห้องโดยสาร

รถส่วนใหญ่มีไส้กรองแอร์อยู่หลังช่องเก็บของหน้ารถฝั่งคนนั่ง ถอดเปลี่ยนเองได้ในเวลา 10 ถึง 20 นาที ลองเปิดคู่มือรถดูตำแหน่งและรอบเปลี่ยนที่ผู้ผลิตกำหนด

สิ่งที่ควรเห็นเมื่อถอดออกมา

• ไส้กรองที่ใช้งานนานจะมีฝุ่นดำหนา เศษใบไม้ หรือคราบที่มีกลิ่นอับชัดเจน
• ถ้าไส้กรองชื้นหรือมีจุดราขึ้น แปลว่ามีน้ำเข้าระบบแอร์ ดูช่องรับอากาศใต้กระจกหน้าอีกรอบ
• ไส้กรองชนิดมีชั้นคาร์บอนช่วยลดกลิ่นจากภายนอกได้ดีกว่าชนิดกระดาษล้วน

ตอนใส่ใหม่ดูลูกศรทิศทางลมบนขอบไส้กรอง ใส่กลับด้านแล้วกรองได้ไม่เต็มที่

ก่อนใส่ไส้กรองใหม่ ใช้เครื่องดูดฝุ่นหัวแคบดูดเศษใบไม้และฝุ่นในช่องใส่ไส้กรองด้วย ถ้าใส่ไส้กรองใหม่ลงบนกองใบไม้เน่า กลิ่นก็ยังอยู่ จดวันที่เปลี่ยนไว้ในสมุดรถหรือแปะสติกเกอร์ไว้ในช่องเก็บของ รอบหน้าจะได้ไม่ต้องเดา

คอยล์เย็นแอร์ และนิสัยปิด A/C ก่อนดับเครื่อง

คอยล์เย็นของแอร์รถเย็นจัดและเปียกตลอดเวลาที่แอร์ทำงาน เมื่อดับเครื่องทันทีหลังขับ น้ำค้างอยู่บนครีบคอยล์ในที่มืดและอุ่น กลายเป็นที่โตของเชื้อ พอสตาร์ตครั้งต่อไป ลมจึงพาสกลิ่นอับออกมาช่วงแรก

วิธีที่ไม่เสียเงินคือ ก่อนถึงที่หมายราว 2 ถึง 5 นาที ปิดปุ่ม A/C แต่เปิดพัดลมแอร์ไว้ ลมธรรมดาจะช่วยเป่าคอยล์ให้แห้งลงก่อนดับเครื่อง บางรุ่นมีระบบเป่าแห้งอัตโนมัติหลังดับเครื่องอยู่แล้ว ดูในคู่มือรถ

ถ้าเปลี่ยนไส้กรองแล้วและทำนิสัยปิด A/C ก่อนดับเครื่องนานหลายสัปดาห์ กลิ่นอับจากช่องแอร์ยังแรงอยู่ ให้อู่ล้างตู้แอร์ งานนี้ต้องถอดชิ้นส่วนหน้ารถ ไม่ใช่งานที่ควรลองเอง

ล้างเบาะและแผ่นยาง

เบาะผ้าที่มีคราบน้ำหวานหรือนม ซับด้วยผ้าชุบน้ำผสมน้ำยาซักผ้าอ่อนๆ บิดหมาด ไม่ราดน้ำลงเบาะ เพราะฟองน้ำข้างในจะเก็บน้ำไว้ ใช้หลักเดียวกับการซักโซฟาผ้า แล้วเปิดประตูตากจนแห้ง

แผ่นยางปูพื้นล้างน้ำสบู่ ขัดแปรง ตากแดดให้แห้งทั้งสองด้าน พรมปูพื้นแบบผ้าที่ถอดได้ ซักด้วยน้ำสบู่ ขัด แล้วตากจนแห้งสนิทก่อนวางกลับ ตรงนี้คนมักใจร้อน ปูพรมที่ยังหมาดกลับลงไป แล้วกลิ่นกลับมาภายในสองวัน

เบกกิ้งโซดาโรยบนพรมที่แห้งแล้ว ทิ้งไว้ข้ามคืน แล้วดูดออก ช่วยลดกลิ่นที่ค้างได้บ้าง ข้อจำกัดของมันเหมือนกับที่เราเขียนไว้ในเรื่องเบกกิ้งโซดาทำความสะอาด ใช้ได้เป็นตัวเสริม ไม่ได้แก้ความชื้น ส่วนน้ำส้มสายชูมีกลิ่นของตัวเองค้างในห้องโดยสารแคบๆ และไม่เหมาะกับบางวัสดุ ดูข้อห้ามในเรื่องน้ำส้มสายชูทำความสะอาด ก่อนใช้

ร้านอบโอโซนในรถ

ร้านคาร์แคร์หลายแห่งมีบริการอบโอโซนดับกลิ่น EPA ไม่ได้เขียนเรื่องรถโดยตรง แต่สรุปเรื่องโอโซนในพื้นที่ปิดไว้ชัด คือที่ความเข้มข้นที่ไม่เกินมาตรฐานสาธารณสุข โอโซนแทบไม่ได้กำจัดสารเคมีที่เป็นต้นกลิ่น และไม่ได้กำจัดราหรือแบคทีเรียได้ผล ส่วนความเข้มข้นที่สูงพอจะเห็นผลก็สูงเกินกว่าที่ปลอดภัยต่อปอด EPA ยังระบุว่าโอโซนทำให้วัสดุอย่างยาง ฉนวนหุ้มสายไฟ และผ้าที่ย้อมด้วยสีบางชนิดเสียหายได้ ของพวกนี้อยู่ทั่วห้องโดยสาร ตั้งแต่ยางขอบประตูจนถึงผ้าหุ้มเบาะ

EPA เตือนด้วยว่าโอโซนที่สูดเข้าไปแม้ปริมาณค่อนข้างต่ำ ทำให้เจ็บหน้าอก ไอ หายใจไม่อิ่ม และระคายคอได้ และทำให้หอบหืดแย่ลง คนที่มีโรคทางเดินหายใจในบ้านจึงควรระวังเป็นพิเศษ

ถ้าตัดสินใจใช้บริการ ให้แน่ใจว่าไม่มีคนหรือสัตว์อยู่ในรถระหว่างอบ เปิดประตูระบายอากาศนานก่อนเข้าไปนั่ง และรู้ว่าถ้าพรมยังชื้นอยู่ กลิ่นจะกลับมาอีก ความชื้นคือต้นเหตุ

ถ้าความชื้นที่ต้นทางถูกแก้แล้ว พรมแห้ง ไส้กรองใหม่ กลิ่นส่วนใหญ่จะหายเองภายในไม่กี่วันของการขับและเปิดกระจกระบาย ไม่ต้องพึ่งเครื่องใดๆ

ทำ และห้ามทำ ช่วงหน้าฝน

ทำ	ห้ามทำ
ปิด A/C ก่อนถึงที่หมาย 2 ถึง 5 นาที เปิดพัดลมไว้	ดับเครื่องทันทีหลังเปิดแอร์เย็นจัด
ใส่ร่มเปียกในถุงหรือกล่องกันน้ำ	วางร่มเปียกบนพรมพื้นรถ
เคาะน้ำออกจากรองเท้าและแผ่นยางหลังฝนหนัก	ทิ้งน้ำขังในแผ่นยางปูพื้นข้ามคืน
เปิดกระจกระบายตอนจอดในที่ร่มปลอดภัย	ปิดรถสนิทกลางแดดหลายวันทั้งที่พรมชื้น
เก็บใบไม้ในรางใต้กระจกหน้า	ปล่อยใบไม้อุดรูระบายน้ำ
เปลี่ยนไส้กรองแอร์ตามรอบในคู่มือรถ	ฉีดน้ำหอมเข้าช่องแอร์แทนการเปลี่ยนไส้กรอง
ติดเครื่องรถในที่โล่งเท่านั้นตอนเป่าแห้ง	ติดเครื่องเปิดแอร์ในโรงรถที่ปิดประตู

ถ้าพื้นที่ในบ้านก็มีกลิ่นอับคล้ายกันหลังหน้าฝน ใช้หลักเดียวกันกับห้อง วิธีหาจุดชื้นและจัดการราบนผนังอยู่ในวิธีกำจัดราในบ้าน