ทำความสะอาดโซฟาผ้าเองที่บ้าน ดูรหัสป้ายใต้เบาะก่อนแล้วค่อยเลือกวิธี

ก่อนซื้อโฟมหรือน้ำยามาลองกับโซฟา ให้คว่ำเบาะแล้วหาป้ายผ้าตรงใต้ที่นั่งหรือใต้เฟรมก่อน ป้ายนั้นมีตัวอักษรเดียวที่บอกว่าผ้าชิ้นนี้ยอมให้ใช้อะไรบ้าง และมันตัดสินว่าเราจะทำเองได้หรือต้องส่งร้านซัก

รหัสป้ายผ้าโซฟา อ่านตัวอักษรเดียวแล้วรู้ว่าห้ามใช้อะไร

รหัสนี้เป็นมาตรฐานที่ผู้ผลิตเฟอร์นิเจอร์ใช้กันในหลายตลาด โซฟานำเข้าส่วนใหญ่มี ส่วนโซฟาที่ผลิตในไทยบางรุ่นไม่มี ถ้าไม่มีป้าย ให้ถามร้านหรือผู้ผลิตว่าผ้าเป็นชนิดใด และถือว่าเป็นรหัส S หรือ X ไว้ก่อนจนกว่าจะมั่นใจ

รหัส	ความหมาย	ใช้ได้	ห้ามใช้
W	ทำความสะอาดด้วยน้ำและสบู่	โฟมซักพรม น้ำสบู่อ่อน ผ้าชุบน้ำหมาด	ตัวทำละลายแรงอย่างทินเนอร์
S	ทำความสะอาดด้วยตัวทำละลายแห้ง	สเปรย์ขจัดคราบสำหรับซักแห้ง ดูดฝุ่น	น้ำ ฟองน้ำเปียก
WS	ใช้ได้ทั้งสองแบบ	น้ำสบู่อ่อนหรือสเปรย์ซักแห้ง	ไม่ควรใช้ทั้งสองแบบพร้อมกัน
X	ห้ามใช้ของเหลว	ดูดฝุ่น แปรงนุ่มปัดเบาๆ	น้ำ โฟม น้ำยาทุกชนิด

ผ้ากำมะหยี่ ผ้าไหม และผ้าที่มีเส้นใยธรรมชาติบางชนิดมักเป็น S หรือ X ส่วนผ้าโพลีเอสเตอร์ ผ้าใยสังเคราะห์ และผ้าทอแน่นทั่วไปมักเป็น W หรือ WS ถ้าเบาะถอดซักได้ ให้ดูป้ายบนปลอกว่าซักเครื่องหรือซักมือ และแยกจากรหัสบนโครงโซฟา

ดูดฝุ่นให้ทั่ว ขั้นนี้เอาฝุ่นและไรออกได้มากที่สุด

โซฟาผ้าเก็บฝุ่นไว้ในเนื้อผ้า ร่องเบาะ และใต้เบาะรองนั่ง ถ้าไม่เอาออกก่อน ฝุ่นจะผสมน้ำยากลายเป็นคราบสกปรกใหม่ US EPA แนะนำให้ดูดฝุ่นพรมและเฟอร์นิเจอร์ที่หุ้มผ้าเป็นประจำ ประมาณสัปดาห์ละครั้งหรือถี่กว่านั้น และเช็ดผิวเรียบด้วยผ้าชื้นเพื่อไม่ให้ฝุ่นฟุ้ง คนที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดควรออกจากห้องระหว่างดูดฝุ่น เพราะเครื่องดูดฝุ่นยกฝุ่นละเอียดขึ้นสู่อากาศได้

ลำดับที่ใช้ได้ทุกบ้าน ใช้เวลา 10 ถึง 15 นาทีสำหรับโซฟา 3 ที่นั่ง:

1. ถอดเบาะและหมอนออกมาทั้งหมด ตบเบาๆ นอกบ้านหรือที่ระเบียงเพื่อสลัดฝุ่นหยาบ
2. ใช้หัวแปรงนุ่มดูดผิวผ้าเป็นแถบ ไล่จากด้านบนลงล่าง
3. เปลี่ยนเป็นหัวแคบ (crevice) ดูดร่องเบาะ ข้างที่วางแขน และใต้โครง
4. ถ้าโซฟามีขนสัตว์ ใส่ถุงมือยางแล้วลูบผ้าเป็นแถบ ขนจะม้วนเป็นก้อนให้เก็บง่าย
5. เก็บเศษขนมหรือเหรียญที่ตกในร่อง ก่อนเครื่องดูดฝุ่นจะอุดตัน

ถ้ายังไม่มีเครื่องดูดฝุ่นหรือกำลังเลือก ดูเกณฑ์ได้ในคู่มือเลือกเครื่องดูดฝุ่น โซฟาผ้าใช้หัวแปรงที่ขนนุ่มและแรงดูดปรับได้จะปลอดภัยกว่า

ทดสอบมุมซ่อนก่อน เพราะผ้าสีเข้มเป็นวงได้ง่าย

ทุกครั้งที่จะใช้น้ำยาใหม่ ให้ทดสอบที่ใต้เบาะ ด้านหลังโซฟา หรือชายผ้าที่ไม่มีใครเห็น ใช้ผ้าขาวชุบน้ำยาเล็กน้อย กดเบาๆ 10 วินาที แล้วดูว่า

• สีติดผ้าขาวหรือไม่
• ผ้าเป็นวง เป็นคลื่น หรือหดตัวหรือไม่ หลังแห้งแล้ว
• ขนผ้าหรือกำมะหยี่ยุบเป็นรอยหรือไม่

รอให้แห้งสนิท โดยทั่วไป 1 ถึง 2 ชั่วโมงก่อนสรุปผล ผ้าบางชนิดดูไม่เป็นอะไรตอนเปียก แต่กลายเป็นวงหลังแห้ง อย่ากดทดสอบแล้วรีบทำเลย

โซฟารหัส W หรือ WS ซักด้วยโฟมแบบเปียกน้อย

เป้าหมายคือให้ผ้าเปียกแค่ผิว ไม่ให้น้ำซึมลงถึงฟองน้ำข้างใน เพราะฟองน้ำเก็บน้ำนานและอับ

1. ผสมน้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจานสูตรอ่อน 1 ถึง 2 หยดต่อน้ำ 1 ถ้วย ตีให้เป็นฟอง ใช้เฉพาะฟองด้านบน
2. ใช้ฟองน้ำหรือแปรงนุ่มแตะฟองลงผ้าเป็นช่วงเล็กๆ ประมาณ 30 คูณ 30 เซนติเมตร อย่าราดน้ำ
3. ขยี้เบาๆ เป็นวงกลมแล้วซับด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้ง
4. ซับด้วยผ้าชุบน้ำสะอาดหมาดๆ อีกครั้งเพื่อเอาฟองสบู่ออก ฟองที่ตกค้างจะดูดฝุ่นกลับมาเร็ว
5. ทำทีละช่วงจนครบทุกด้าน ทำทั้งตัวให้จบภายในเวลาเดียวกันเพื่อให้สีผ้าสม่ำเสมอ

ผ้าสีอ่อนที่ทำเฉพาะจุดมักเห็นเป็นแผ่นสะอาดสว่างกว่ารอบข้าง ซึ่งไม่ใช่เรื่องผิดปกติ ทางแก้คือทำความสะอาดให้ทั่วทั้งด้านที่ใช้ ไม่ใช่เฉพาะจุดเดียว

คราบเฉพาะจุดที่เจอบ่อย

คราบ	ทำอย่างไร	ห้ามทำ
น้ำ กาแฟ น้ำผลไม้	ซับด้วยผ้าแห้งทันที แล้วเช็ดด้วยโฟมสบู่อ่อน	ถูแรง ทำให้คราบกระจาย
คราบมัน	โรยเบกกิ้งโซดาทิ้ง 15 ถึง 30 นาที ดูดออก แล้วเช็ดด้วยโฟม	ใช้น้ำร้อนจัด
ปากกา หมึก	ซับด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์ 70 เปอร์เซ็นต์เฉพาะผ้าที่ทดสอบแล้ว	ใช้กับผ้ารหัส X
ขนสัตว์ กลิ่นสัตว์เลี้ยง	ดูดฝุ่นและโรยเบกกิ้งโซดา	ฉีดน้ำหอมทับ กลิ่นจะผสมกัน

คราบเปื้อนใหม่ซับแล้วออกง่าย คราบค้างข้ามวันอาจต้องทำซ้ำสองสามรอบ ไม่ควรเปลี่ยนไปใช้น้ำยาแรงขึ้นทันที

โซฟารหัส S ใช้สเปรย์ซักแห้ง ห้ามราดน้ำ

ผ้ารหัส S ไม่ชอบน้ำ น้ำทำให้ผ้าเป็นวง หดตัว หรือสีตก ให้ใช้สเปรย์ขจัดคราบแบบซักแห้งสำหรับผ้าเฟอร์นิเจอร์ที่ฉลากระบุว่าใช้ได้ ฉีดบนผ้าขาวก่อน แล้วค่อยแตะที่คราบ ไม่ฉีดตรงลงผ้า ทำในที่อากาศถ่ายเท เพราะตัวทำละลายส่วนใหญ่ระเหยเร็วและระคายเคือง

ตามคำแนะนำเรื่องผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดในครัวเรือนของ US EPA ให้ใช้ตามฉลาก เปิดหน้าต่างหรือใช้พัดลมดูดอากาศ และไม่ผสมผลิตภัณฑ์เข้าด้วยกัน

กลิ่นอับและเชื้อรา ปัญหาจริงของโซฟาที่เปียกค้าง

โซฟาที่เปียกแล้วแห้งช้ามีโอกาสขึ้นราภายในไม่กี่วัน ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของโซฟาที่ล้างแล้วเหม็นกว่าเดิม EPA แนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้วัสดุที่เปียกแห้งภายใน 24 ชั่วโมง ถ้าไม่ทัน อาจต้องทิ้งวัสดุนั้น และให้คุมความชื้นในห้องไม่เกิน 60 เปอร์เซ็นต์ ถ้าทำได้อยู่ที่ 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์

วิธีทำให้แห้งเร็ว:

• ตั้งโซฟาไว้ใกล้หน้าต่าง เปิดพัดลมส่ายพัดเข้าหาผ้า
• วางเบาะตะแคงให้อากาศผ่านทั้งสองด้าน
• ใช้เครื่องลดความชื้นในห้องถ้ามี
• ห้ามนั่งหรือวางเบาะกลับ จนสัมผัสผ้าแล้วไม่เย็นชื้นอีก

ถ้าโซฟามีกลิ่นอับอยู่แล้วก่อนล้าง โรยเบกกิ้งโซดาให้ทั่วทิ้งไว้ข้ามคืนก่อนดูดฝุ่น เป็นวิธีที่เสี่ยงน้อย ส่วนห้องที่กลิ่นอับติดทั้งห้อง ดูสาเหตุเรื่องกลิ่นอับในบ้านประกอบ และถ้าเห็นราจริงบนโซฟา ให้ดูแนวทางที่กำจัดเชื้อราในบ้าน

ปลอกเบาะที่ถอดซักได้ ซักอย่างไรไม่ให้หด

โซฟาที่มีซิปที่เบาะไม่ได้แปลว่าปลอกถอดซักได้เสมอ บางรุ่นใส่ซิปไว้เพื่อประกอบโรงงานเท่านั้น ดูป้ายบนปลอกหรือคู่มือก่อน

1. ถอดปลอกทุกใบพร้อมกัน แล้วซักในรอบเดียวกัน สีจะซีดเท่ากัน ถ้าซักแค่ใบเดียว ใบนั้นจะสว่างกว่าใบอื่นชัดเจน
2. รูดซิปปิดก่อนซัก กันฟันซิปเกี่ยวผ้าและขาดตะเข็บ
3. กลับด้านในออก ใส่ถุงตาข่ายถ้าปลอกบาง ใช้น้ำเย็น รอบเบา ผงซักฟอกอ่อนปริมาณน้อย
4. ปั่นแห้งสั้นๆ แล้วตากในที่ร่มลมผ่าน ห้ามเข้าเครื่องอบถ้าป้ายไม่อนุญาต ความร้อนทำให้ปลอกหดจนใส่กลับไม่ได้
5. ใส่ปลอกกลับตอนยังหมาดเล็กน้อย ผ้าจะยืดเข้ารูปง่ายกว่าตอนแห้งกรอบ แต่ต้องเปิดพัดลมเป่าต่อจนแห้งสนิทก่อนนั่ง

ปลอก 3 ใบของโซฟา 3 ที่นั่ง ใช้เวลาถอด ซัก ตาก และใส่กลับรวมประมาณครึ่งวัน โดยงานที่ต้องลงมือจริงไม่ถึงชั่วโมง

บ้านที่มีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ป้องกันก่อนต้องซัก

ทุกครั้งที่ซักโซฟาผ้า ผ้าจะเสื่อมลงเล็กน้อย การลดคราบใหม่จึงช่วยยืดอายุโซฟาได้มากกว่าน้ำยาตัวไหน

• ปูผ้าคลุมโซฟาที่ซักเครื่องได้ตรงที่นั่งประจำ ซักผ้าคลุมทุก 1 ถึง 2 สัปดาห์ ง่ายกว่าซักโซฟาทั้งตัว
• ตั้งกติกาไม่กินอาหารที่มีซอสหรือน้ำมันบนโซฟา และวางผ้าซับแห้งไว้ใกล้ๆ สำหรับน้ำหก
• แมวและสุนัขที่ขึ้นโซฟาประจำ แปรงขนสัตว์วันละครั้งนอกบ้าน ขนที่หลุดบนโซฟาจะลดลงชัดเจน
• คราบปัสสาวะสัตว์ ซับให้แห้งที่สุดทันที แล้วใช้น้ำยาเอนไซม์สำหรับคราบสัตว์ที่ฉลากระบุว่าใช้กับผ้าเฟอร์นิเจอร์ได้ ทดสอบมุมซ่อนก่อน
• ไม่ฉีดน้ำหอมผ้ากลบกลิ่นสัตว์ กลิ่นเดิมยังอยู่และสัตว์มักกลับมาที่จุดเดิม

US EPA จัดสะเก็ดผิวหนังและขนสัตว์เลี้ยงไว้ในกลุ่มสารปนเปื้อนชีวภาพในบ้าน การดูดฝุ่นผ้าคลุมและโซฟาเป็นประจำช่วยให้คนในบ้านที่แพ้ง่ายอยู่สบายขึ้น

เมื่อไรควรส่งร้านซักหรือเรียกช่างซักโซฟา

มีหลายกรณีที่ทำเองแล้วคุ้มไม่เท่า

• ป้ายรหัส X หรือไม่มีป้ายและเป็นผ้ากำมะหยี่ ผ้าไหม หรือผ้าลินินบาง
• คราบกว้างทั้งตัวที่ซักแล้วไม่ดีขึ้น
• โซฟาเปียกค้างเกิน 1 วันและมีกลิ่นอับ
• โซฟาหนังเทียมหรือหนังจริง วิธีต่างจากผ้าโดยสิ้นเชิง

ถามร้านซักก่อนว่าใช้ระบบฉีดดูด (extraction) หรือซักแห้ง และรับประกันผ้าหดหรือสีตกหรือไม่ ขอใบเสนอราคาและเงื่อนไขการรับผิดชอบเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนยืนยัน เพราะราคาต่างกันตามขนาดโซฟาและชนิดผ้า

ตารางความถี่ ทำเท่านี้ก็พอ

ความถี่	งาน	เวลา
ทุกสัปดาห์	ดูดฝุ่นผิวผ้าและร่อง	10 ถึง 15 นาที
เมื่อเกิดเหตุ	ซับคราบทันที ไม่ถู	2 ถึง 5 นาที
ทุก 3 ถึง 4 เดือน	พลิกเบาะ ดูดฝุ่นใต้เบาะ โรยเบกกิ้งโซดาสำหรับกลิ่น	30 นาที
ปีละ 1 ถึง 2 ครั้ง	ซักทั้งตัวด้วยโฟมหรือส่งร้านซัก	1 ถึง 2 ชั่วโมง ไม่รวมเวลาตากแห้ง

เริ่มจากสองอย่างที่ถูกที่สุด คือพลิกป้ายใต้เบาะเพื่ออ่านรหัสและดูดฝุ่นให้ทั่ว สองขั้นนี้บอกได้แล้วว่าโซฟาของเราควรทำเองต่อหรือหยุดแค่นี้