วิธีขจัดคราบเหงื่อที่เสื้อ คราบเหลืองใต้วงแขน คราบแข็ง และกลิ่นเปรี้ยว

คราบเหงื่อที่เสื้อล้างได้ดีที่สุดเมื่อใช้ผงซักฟอกหรือสารฟอกออกซิเจนแช่ก่อนซักในน้ำเย็นถึงอุ่น ถูเฉพาะจุด แล้วซักตามปกติ ข้อห้ามข้อเดียวที่ต้องจำคือไม่เอาผ้าที่ยังมีคราบเข้าเครื่องอบหรือรีด คู่มือ C-502 ของ New Mexico State University ระบุว่าความร้อนทำให้คราบติดถาวร เสื้อขาวที่เหลืองวงแขนส่วนใหญ่ไม่ใช่เพราะซักไม่สะอาด แต่เพราะคราบเก่าถูกซักซ้ำและอบซ้ำจนฝังลึก

คราบเหงื่อมี 4 แบบ และแต่ละแบบแก้คนละอย่าง

ลักษณะ	ตำแหน่งที่พบ	สาเหตุ	แก้ด้วย
เหลืองแข็งเป็นวง	ใต้วงแขนเสื้อขาว	เหงื่อ ผิวหนัง และสารจากโรลออนหรือยาระงับเหงื่อสะสมซ้ำ	แช่สารฟอกออกซิเจนก่อนซัก
เทาคล้ำหรือเงามัน	คอเสื้อ ปกเสื้อ	น้ำมันจากผิวและเหงื่อสะสม	ถูด้วยน้ำยาซักผ้าเข้มข้นหรือสบู่ก้อน แล้วซัก
กลิ่นเปรี้ยว ไม่มีคราบให้เห็น	เสื้อกีฬา ผ้าโพลีเอสเตอร์	แบคทีเรียอยู่ในเส้นใยสังเคราะห์	แช่น้ำอุ่นกับสารฟอกออกซิเจน หรือผงซักฟอกเอนไซม์
คราบขาวเป็นผงหรือเป็นก้อน	เสื้อสีเข้ม	ผงโรลออนหรือแป้ง ผสมเหงื่อ	แปรงเบาๆ ตอนแห้ง แล้วซักในน้ำเย็น

ที่แยกประเภทก่อนเพราะวิธีแก้ต่างกัน คราบเหลืองใต้วงแขนเป็นเรื่องเคมีของโรลออนกับเหงื่อ ส่วนกลิ่นเปรี้ยวเป็นเรื่องแบคทีเรีย ถ้าใช้วิธีเดียวกับทั้งสองอย่าง ผลมักออกมาไม่ดี

ก่อนลงมือ 3 อย่างที่ต้องทำ

1. อ่านป้ายซักก่อน ผ้าไหม ขนสัตว์ และผ้าที่ป้ายห้ามฟอก อย่าใช้วิธีฟอกด้านล่างกับผ้าเหล่านี้ UGA Cooperative Extension ระบุว่าแอมโมเนียทำลายผ้าไหมและขนสัตว์
2. ทดสอบสีที่ตะเข็บด้านใน ทาสารที่จะใช้บนตะเข็บหรือชายเสื้อด้านใน รอ 5 ถึง 10 นาที ถ้าสีของผ้าตกลงบนผ้าขาวที่ซับ ห้ามใช้ คู่มือ C-502 และ UGA Cooperative Extension แนะนำให้ทดสอบทุกครั้งก่อนใช้สารทำความสะอาดใดๆ
3. ใช้น้ำเย็นหรืออุ่นในการล้างคราบ ยังไม่ต้องใช้น้ำร้อน ต้องเอาคราบออกให้หมดก่อน ค่อยซักน้ำอุ่นตามป้ายถ้าจำเป็น

คราบสด ยังไม่ซัก

ถ้ามาถึงบ้านแล้วเจอเสื้อเปียกเหงื่อ ให้ทำก่อนยัดตะกร้าผ้า

1. ล้างเสื้อด้วยน้ำเย็น บีบจากด้านหลังคราบให้น้ำพาเหงื่อออกจากเนื้อผ้า
2. ถูผงซักฟอกเข้มข้นหรือสบู่ก้อนบนคราบ วางทิ้ง 10 ถึง 15 นาที
3. ซักตามป้ายด้วยน้ำเย็นถึงอุ่น
4. ก่อนตาก ดูด้วยตาว่าคราบหมดหรือยัง ถ้ายังเหลือ ห้ามเข้าเครื่องอบ ให้ทำซ้ำจนหมด

คราบเหงื่อรีบทำเร็วจะออกง่ายกว่ารอนาน UGA เตือนว่าคราบเหงื่อที่ทิ้งไว้ทำให้เส้นใยอ่อนแอลง ถ้าใส่แล้วซักไม่ทัน ให้ตากเสื้อให้แห้งในที่โล่งก่อน อย่าอัดในตะกร้าที่ชื้น เพราะเกิดกลิ่นและรา

เสื้อขาวเหลืองใต้วงแขน แช่ก่อนซักให้ถูกวิธี

คราบเหลืองฝังที่ผ่านการซักมาหลายรอบต้องแช่ ไม่ใช่ถู UGA Cooperative Extension แนะนำให้แช่ในน้ำอุ่นผสมสารฟอกออกซิเจนชนิดโซเดียมเพอร์โบเรต 15 ถึง 30 นาที แล้วซักในน้ำที่ร้อนที่สุดที่ผ้ารับได้ ซึ่งสารฟอกออกซิเจนที่ขายในบ้านเราก็ใช้หลักการเดียวกัน

1. ผสมสารฟอกออกซิเจนในน้ำอุ่นตามอัตราบนฉลากผลิตภัณฑ์
2. แช่เฉพาะส่วนวงแขนหรือทั้งตัว 15 ถึง 30 นาที ถ้าคราบเก่ามากแช่ได้ถึงข้ามคืนตามที่ฉลากอนุญาต
3. ใช้แปรงขนนุ่มถูเบาๆ บริเวณวงแขน
4. ซักด้วยผงซักฟอกตามปกติ น้ำอุ่นตามป้าย
5. ตากกลางแดดหรือในที่ลมผ่าน ถ้ายังมีคราบจางๆ ทำซ้ำรอบที่สอง

ถ้ากองเสื้อขาวหมองทั้งกอง ดูแผนฟอกผ้าขาวในวิธีซักผ้าขาวให้ขาว

ถ้าไม่มีสารฟอกออกซิเจน ใช้อะไรในครัวได้

มีสูตรบ้านๆ ที่เห็นแชร์กัน ได้ผลบางกรณี และเรามีข้อสังเกตเอง

สูตร	ใช้กับ	ผลที่คาดได้	ระวัง
เบกกิ้งโซดาผสมน้ำเป็นครีมข้น ถูแล้วทิ้ง 30 นาที	คราบสด เบาบาง	ช่วยดูดกลิ่น ลดคราบเล็กน้อย	คราบฝังเก่าแทบไม่ได้ผล
น้ำส้มสายชูขาวผสมน้ำเท่าตัว ทาแล้วทิ้ง 15 นาที	คราบเปลี่ยนสีของคราบเก่า	UGA ระบุให้ใช้น้ำส้มสายชูขาวกับคราบเปลี่ยนสีที่เก่า	ไม่ผสมกับสารอื่น ล้างน้ำให้หมด
ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 3% ผสมน้ำยาล้างจาน เล็กน้อย ถูด้วยแปรง	เสื้อขาวหรือผ้าสีทน	UGA ระบุให้ใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 3% กับกลิ่นที่ติดแน่น หากไม่ทำลายสีผ้า	ฟอกสีผ้าสีได้ ทดสอบก่อนทุกครั้ง
เกลือละลายน้ำอุ่นแช่ข้ามคืน	กลิ่นเหงื่อ	UGA ระบุให้แช่น้ำเกลือ 3 ถึง 4 ช้อนโต๊ะต่อน้ำอุ่น 1 ควอร์ต (ราว 1 ลิตร) ข้ามคืน	ล้างน้ำและซักตามปกติทันทีหลังแช่

สูตรบ้านใช้ได้กับคราบสดเบาบาง ส่วนคราบเหลืองที่ฝังมาหลายเดือนต้องพึ่งสารฟอกออกซิเจนหรือผงซักฟอกเอนไซม์ และบางตัวอาจต้องยอมรับว่าไม่กลับมาขาวเท่าเดิม

คลอรีนฟอกขาว ใช้ได้ไหม

ผ้าขาวแท้ 100% ฝ้าย ฟอกคลอรีนที่ป้ายอนุญาตได้ แต่กับคราบเหลืองใต้วงแขนที่เกิดจากโรลออน ผลมักไม่ดี และบางกรณีคราบเข้มขึ้นเพราะคลอรีนทำปฏิกิริยากับสารตกค้างและโปรตีนในเหงื่อ ใช้สารฟอกออกซิเจนก่อนเสมอ ถ้าใช้คลอรีนจริงๆ ให้ผสมน้ำตามฉลาก ใช้เฉพาะผ้าฝ้ายขาว ไม่ผสมกับสารอื่น และล้างน้ำออกหมดก่อนเริ่มสารตัวอื่น

คลอรีนไม่เหมาะกับ

• ผ้าสี ผ้าลาย เพราะสีซีดเป็นดวง
• ผ้ายืดและสแปนเด็กซ์ เพราะเส้นใยเปื่อย
• ไหม ขนสัตว์ และไนลอน

กลิ่นเหงื่อเปรี้ยวบนเสื้อกีฬาและผ้าโพลีเอสเตอร์

ผ้าสังเคราะห์ไม่ดูดซับน้ำแต่ยึดน้ำมันและกลิ่นในเส้นใย ผลคือเสื้อกีฬาที่ซักแล้วดูสะอาดแต่เปียกแล้วเหม็น วิธีเรียงตามลำดับ

1. แช่น้ำอุ่นผสมสารฟอกออกซิเจน 30 นาที แทนการแช่น้ำเปล่า
2. ซักด้วยผงซักฟอกที่มีเอนไซม์ในปริมาณพอดี ผงที่มากเกินไปค้างในผ้าและกักกลิ่น ไม่ใส่น้ำยาปรับผ้านุ่ม เพราะเคลือบเส้นใย
3. ล้างน้ำอีกรอบ ถ้าฟองยังเหลือ
4. ตากให้แห้งสนิทในที่ลมผ่านภายในไม่กี่ชั่วโมง ผ้าสังเคราะห์แห้งเร็วถ้าตากดี เรื่องความเร็วในการตากดูวิธีตากผ้าให้แห้งเร็ว
5. ถ้ากลิ่นยังกลับมาหลังซักหลายรอบ ตรวจเครื่องซักผ้า เพราะเครื่องที่มีคราบเมือกในถังหรือยางขอบประตูทำให้ผ้าทุกชิ้นมีกลิ่น ดูวิธีล้างเครื่องซักผ้า

คราบแข็งที่คอเสื้อและปกเสื้อ

คราบที่คอเสื้อเป็นน้ำมันจากผิวผสมเหงื่อ ไม่ใช่โรลออน จึงใช้ตัวทำละลายน้ำมันได้ผลกว่าสารฟอก

• ผงซักฟอกเข้มข้นหรือสบู่ก้อน ถูเป็นวงบนคอเสื้อ ทิ้ง 15 ถึง 30 นาที
• แปรงขนนุ่ม ปัดตามเนื้อผ้าเบาๆ
• ซักน้ำอุ่น ตามป้าย น้ำอุ่นละลายน้ำมันดีกว่าน้ำเย็น แต่ต้องล้างคราบออกให้หมดก่อนอบ
• ถ้าคราบเทาด้านหลังซักแล้ว ให้ซักด้วยสารฟอกออกซิเจนรอบที่สอง

ปกเสื้อเชิ้ตที่มีผ้ากาวด้านในบวมเมื่อแช่นานเกินไป ซักรอบเดียวแล้วอย่าแช่ข้ามคืน

เสื้อที่ใส่ซ้ำสัปดาห์ละหลายครั้ง เช่นเสื้อเชิ้ตทำงาน ควรมีตะกร้าผ้าแยกสำหรับเสื้อที่ต้องแช่ก่อนซัก เพื่อไม่ให้คราบเหงื่อสดไปสัมผัสผ้าสีอ่อนอื่นนานข้ามคืน ถ้าตั้งถังแช่เล็กๆ ไว้ข้างเครื่องซักผ้า ใส่น้ำเย็นกับสารฟอกออกซิเจนตามฉลาก เสื้อที่ถอดตอนเย็นจะแช่ได้ 30 นาทีก่อนเข้าเครื่องโดยไม่ต้องจำ

ผ้าไหม ขนสัตว์ และเสื้อสูท

เสื้อที่ป้ายเขียน dry clean only หรือเป็นผ้าไหมและขนสัตว์ไม่ควรแช่สารฟอกเองที่บ้าน UGA ระบุให้ใช้แอมโมเนียเจือจางและน้อยกับเส้นใยเหล่านี้เท่านั้น เพราะแอมโมเนียทำลายไหมและขนสัตว์ ทางที่ปลอดภัยกว่าคือส่งร้านซักแห้ง บอกคนรับว่าเป็นคราบเหงื่อและคราบอยู่มานานแค่ไหน ให้ร้านรู้ว่าต้องใช้สารขจัดคราบแบบไหน

ป้องกันไม่ให้คราบเหลืองกลับมา

ป้องกันได้ผลกว่าแก้ เพราะคราบเหลืองใต้วงแขนสะสมครั้งละนิด

นิสัย	เหตุผล
ปล่อยโรลออนให้แห้งก่อนใส่เสื้อ (ราว 1 ถึง 2 นาที)	ลดสารเปียกที่ซึมเข้าผ้า
ทาบางๆ ไม่เกินพอดี	สารส่วนเกินสะสมในเนื้อผ้า
ซักเสื้อสีอ่อนและขาวทุกครั้งที่ใส่	คราบสดล้างง่าย ก่อนที่จะสะสมซ้ำ
แช่น้ำเย็นทิ้งไว้ถ้าซักไม่ทันภายใน 1 วัน	กันเหงื่อแห้งกรัง ตะกร้าผ้าต้องโปร่ง
เลือกโรลออนชนิดที่ระบุว่าไม่มีสารประกอบอะลูมิเนียม (ถ้าใช้กับเสื้อขาวบ่อย)	ลดสารสะสมในผ้า เหงื่อยังเปียกได้ตามปกติ
หมุนเวียนเสื้อ ไม่ใส่ตัวเดิมหลายวันติด	เหงื่อและแบคทีเรียสะสมน้อยลง

ผ้าขาวที่เหลืองจนไม่กลับแล้ว ให้ลดชั้นเป็นเสื้อใส่ในบ้านหรือเสื้อใส่ซ้อนด้านใน ดีกว่าแช่สารแรงซ้ำจนผ้าบางและขาด

ตารางสรุปให้ติดไว้ข้างเครื่องซัก

ใช้อะไร	ทำยังไง	ห้ามทำ
ผงซักฟอกเข้มข้น หรือสบู่ก้อน	ถูบนคราบสด ทิ้ง 10 ถึง 15 นาที ซักน้ำเย็นถึงอุ่น	เอาเข้าเครื่องอบก่อนคราบหมด
สารฟอกออกซิเจน	แช่ 15 ถึง 30 นาทีตามฉลาก แล้วซัก	ใช้กับไหมและขนสัตว์
ผงซักฟอกเอนไซม์	แช่หรือซักกับผ้าสังเคราะห์ที่เหม็นเปรี้ยว	ใส่เกินปริมาณ ปล่อยค้างในผ้า
เบกกิ้งโซดา น้ำส้มสายชูขาว	ใช้ทีละอย่างกับคราบสดเบาบาง	ผสมน้ำส้มสายชูกับไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์
คลอรีนฟอกขาว	เฉพาะฝ้ายขาวล้วนที่ป้ายอนุญาต	ผสมกับแอมโมเนีย ใช้กับผ้าสี
ร้านซักแห้ง	ผ้าไหม ขนสัตว์ เสื้อสูท	ทดลองเองด้วยสารแรงกับผ้าราคาแพง