วิธีซักกางเกงยีนส์ ให้สีไม่ตก ไม่หด และใช้ได้นานหลายปี

กางเกงยีนส์ที่ดูแลถูกวิธีใช้ได้หลายปีโดยสียังเข้มและทรงยังดี หลักคือซักให้น้อยครั้ง พลิกด้านในก่อนซัก ใช้น้ำเย็นถึงอุ่น ผงซักฟอกน้อย และตากแห้งในที่ร่มแทนอบร้อนจัด ยีนส์ส่วนใหญ่ไม่ต้องซักทุกครั้งที่ใส่ ซักเมื่อเปื้อนหรือมีกลิ่นก็พอ

ทำไมยีนส์สีซีดและหด

ยีนส์ทำจากฝ้ายย้อมครามหรือสีสังเคราะห์ สีอยู่ที่ผิวเส้นด้าย ทุกครั้งที่ซักด้วยน้ำร้อน แรงเสียดสี และผงซักฟอกแรง สีหลุดออกมาเล็กน้อย

ปัจจัย	ผลต่อยีนส์
น้ำร้อน	สีหลุดเร็ว ฝ้ายหด
เครื่องอบร้อนจัด	หด เส้นใยเปราะ สีซีด
ซักถี่	สีซีดต่อเนื่อง ผ้าบาง
ผงซักฟอกแรงหรือสารฟอกขาว	สีด่างและเส้นใยเสื่อม
ซักไม่พลิกด้านใน	ผิวนอกเสียดสีกับถัง เกิดรอยด้านขาว
ซักปนผ้าสีอ่อน	สีคราม ไปติดผ้าอื่น

ซักบ่อยแค่ไหน

ไม่มีกฎตายตัว แต่ยีนส์ที่ไม่เปื้อนและไม่มีกลิ่นใส่ได้หลายครั้งก่อนซัก

• ใส่งานนั่งโต๊ะหรือเดินทางเบาๆ: ซักหลังใส่ประมาณ 4 ถึง 6 ครั้งก็เพียงพอสำหรับหลายคน
• ใส่งานเหงื่อออกมาก ทำงานกลางแจ้ง เปื้อนอาหาร: ซักเมื่อเปื้อนหรือมีกลิ่น
• ยีนส์ที่ต้องการให้สีตกจางเป็นทรงของตัวเอง (ยีนส์ดิบ) ซักห่างกว่านั้น
• ตากกลางอากาศให้ระบายกลิ่นก่อนใส่ซ้ำ ถ้ากลิ่นไม่แรง

สิ่งสำคัญคือความสะอาดของร่างกายและความรู้สึกส่วนตัว ถ้าเหงื่อไคลชัดเจนก็ซักได้ การซักบ่อยเกินไปทำให้ผ้าเสื่อม แต่ไม่ถึงขั้นเป็นปัญหาสุขภาพหากซักเมื่อสกปรกจริง

ขั้นตอนซักด้วยเครื่อง

1. ล้วงกระเป๋า ปิดซิป ติดกระดุม
2. พลิกด้านในออกมาด้านนอก
3. ซักแยกยีนส์สีเข้มด้วยกัน ไม่ปนผ้าสีอ่อนและผ้าขาว
4. ใส่ผงซักฟอกน้อยกว่าที่ฉลากแนะนำเล็กน้อยสำหรับโหลดเล็ก เลือกสูตรผ้าสีเข้ม
5. เลือกน้ำเย็นถึงอุ่น และโปรแกรมถนอมผ้าหรือปกติ
6. ปั่นแห้งความเร็วปานกลางถึงสูง
7. ยกออกทันที ปล่อยค้างในถังทำให้ยับและขึ้นกลิ่นอับ

ENERGY STAR ระบุว่าน้ำเย็นล้างผ้าส่วนใหญ่ได้สะอาด และการทำน้ำร้อนใช้ราว 90% ของพลังงานเครื่องซักผ้า ยีนส์จึงเหมาะกับน้ำเย็น ทั้งต่อสีผ้าและค่าไฟ

ซักมือและซักดึงสีดิบ

ยีนส์ดิบ (raw denim) บางคนซักมือเพื่อรักษารอยตกสี

• แช่ในอ่างน้ำเย็น ผงซักฟอกเล็กน้อย หรือน้ำเปล่าอย่างเดียวหากไม่เปื้อน
• กดเบาๆ ไม่ขยี้ ครึ่งชั่วโมง
• ล้างน้ำเย็นจนหมดฟอง
• ห้ามบิด ใช้มือรีดน้ำออกหรือม้วนในผ้าขนหนู

ผงซักฟอก น้ำยาปรับผ้านุ่ม และสารฟอก

• ผงซักฟอกสำหรับผ้าสีเข้มช่วยลดการตกสี
• น้ำยาปรับผ้านุ่มไม่จำเป็น และทำให้ยีนส์ไม่ระบายอากาศ
• ห้ามสารฟอกคลอรีนกับยีนส์สีเข้ม ถ้าต้องการแต่งลายต้องรู้ว่าสีจะเปลี่ยนถาวร
• ห้ามใช้สารฟอกขาวร่วมกับน้ำส้มสายชูหรือแอมโมเนีย Health Canada เตือนว่าเกิดก๊าซพิษ

ตากและอบ

วิธี	ผลต่อยีนส์
ตากกลับด้านในที่ร่มหรือแดดอ่อน	ถนอมสีที่สุด ใช้เวลานาน
ตากกลางแดดจัดด้านนอก	แสงแดดทำให้สีซีด
เครื่องอบความร้อนต่ำ	ทำได้ ถ้าต้องการเร็ว ปิดก่อนแห้งสนิทแล้วตากต่อ
เครื่องอบร้อนจัด	หดและเส้นใยเปราะ ควรเลี่ยง

ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องอบรุ่นที่มีเซนเซอร์ตรวจความแห้งช่วยป้องกันการอบจนแห้งเกินที่ทำให้เสื้อผ้าสึกหรอ ถ้าไม่มีเซนเซอร์ ให้ตั้งเวลาเอง หลังอบ 15 ถึง 20 นาทีแล้วตากต่อ ดูวิธีตากให้แห้งเร็วที่วิธีตากผ้าให้แห้งเร็ว

รีดและลดรอยยับ

• ยีนส์หนา รีดได้ที่อุณหภูมิฝ้ายด้านในกางเกง
• สเปรย์น้ำเล็กน้อยก่อนรีด ลดรอยยับเร็ว
• แขวนในห้องน้ำอาบน้ำร้อนไอน้ำช่วยคลายรอยเบาๆ
• ยีนส์ยืดที่ผสมสแปนเด็กซ์ใช้ความร้อนต่ำ รีดแรงทำให้เส้นใยยืดเสียทรง

แก้ปัญหาที่เจอบ่อย

ปัญหา	แก้ที่
สีคราม ไปติดเสื้อขาว	ซักผ้าที่เปื้อนซ้ำทันทีด้วยผงซักผ้า เติมสารฟอกออกซิเจนตามฉลาก ดูซักผ้าขาวให้ขาว
กลิ่นอับ	ซักด้วยน้ำเย็น ตากแห้งสนิท ไม่เก็บชื้น
ปลายขากางเกงขาด	ตัดขอบที่หลุดล่อนก่อน ซักแล้วเย็บเก็บ
เป็นรอยเส้นขาวที่พับ	เกิดจากการเสียดสีที่จุดพับ พลิกด้านในซักลดได้
ผ้าหมองด้านหลังซักหลายครั้ง	ลดผงซักฟอก ล้างน้ำเพิ่ม

คราบบนยีนส์ ลบก่อนซักทั้งตัว

ยีนส์เนื้อหนาและสีเข้ม คราบหลายชนิดจึงมองไม่ค่อยเห็นจนกว่าจะแห้งเป็นวง เราแนะนำให้จัดการคราบเฉพาะจุดก่อน แล้วค่อยตัดสินว่าต้องซักทั้งตัวหรือไม่ จะช่วยลดจำนวนรอบซักที่ทำให้สีซีด

คราบ	ใช้อะไร	ทำยังไง	ห้ามทำ
น้ำมันผัด น้ำแกง	น้ำยาล้างจาน 1 หยด	ถูเบาๆ ด้วยนิ้ว ทิ้ง 10 นาที ล้างน้ำเย็น	ห้ามรีดหรืออบก่อนคราบหาย ความร้อนทำให้คราบติดถาวร
โคลน ดิน	แปรงขนนุ่ม	ปล่อยให้แห้งก่อน ปัดดินออก แล้วซักตามปกติ	อย่าขยี้ตอนโคลนยังเปียก ดินจะซึมลึกเข้าเนื้อผ้า
หมึกปากกา	แอลกอฮอล์ 70%	แตะด้วยสำลีจากขอบเข้าหากลาง ซับด้วยผ้าแห้งเปลี่ยนจุดบ่อยๆ	อย่าทดลองบนจุดที่เห็นชัด ลองด้านในขอบเอวก่อน
เลือด	น้ำเย็นจัด	แช่น้ำเย็นทันที ขยี้เบาๆ	ห้ามน้ำอุ่นหรือน้ำร้อน โปรตีนจะสุกติดผ้า
หมากฝรั่ง	ก้อนน้ำแข็ง	ประคบจนหมากฝรั่งแข็ง แล้วแซะออกด้วยบัตรพลาสติก	อย่าดึงตอนยังนิ่ม จะยืดติดเส้นใย

หลังลบคราบแล้วปล่อยให้แห้งที่ร่ม ดูว่ายังมีวงหรือไม่ ถ้าไม่มี ยีนส์ตัวนั้นยังไม่ต้องลงเครื่องรอบนี้ ถ้าเป็นคราบน้ำมันที่ซึมกว้างกว่าฝ่ามือ ให้ซักทั้งตัวด้วยน้ำเย็นถึงอุ่นตามขั้นตอนข้างบน และตรวจซ้ำก่อนตาก เพราะคราบน้ำมันที่ผ่านความร้อนจากแดดจัดหรือเครื่องอบจะกลายเป็นรอยเข้มที่ไม่หลุดอีก

เก็บยีนส์ไม่ให้อับ

แขวนหรือพับในที่แห้ง ไม่เก็บตอนยังชื้น ยีนส์ที่เก็บแน่นในตู้ชื้นขึ้นกลิ่นอับและรา ถ้าตู้อับ ดูวิธีกำจัดกลิ่นในบ้านที่วิธีกำจัดกลิ่นอับในบ้าน

ทำไมยีนส์บางตัวตกสีมากกว่าตัวอื่น

ยีนส์ที่ย้อมสีเข้มและยังไม่ผ่านการล้างสีที่โรงงานมากเท่าไรจะปล่อยสีออกมามาก ยีนส์ดิบ (raw denim) ปล่อยสีมากที่สุดเพราะแทบไม่ผ่านการล้าง ส่วนยีนส์ที่ผ่านกระบวนการสโตนวอชหรือเอนไซม์วอชมาแล้วปล่อยสีน้อยกว่า การตกสีหลายครั้งแรกจึงเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าเกิดต่อเนื่องหลายสิบครั้ง แสดงว่ามีปัจจัยเร่ง เช่นน้ำร้อน ผงซักฟอกแรง หรือซักปนกับผ้าที่ทำให้เสียดสีมาก

เคล็ดลับที่ได้ผลจริงคือซักครั้งแรกแยกเดี่ยวด้วยน้ำเย็น ไม่ปนผ้าอื่น และซักสองถึงสามครั้งแรกแยกต่างหากเช่นกัน เพื่อไม่ให้สีไปติดเสื้อขาวหรือเสื้อสีอ่อน ถ้าผ้าสีอ่อนเปื้อนสีครามแล้ว รีบซักซ้ำก่อนผ้าแห้ง เพราะคราบที่แห้งแล้วลบยากกว่ามาก

ยีนส์ยืดผสมสแปนเด็กซ์ไม่ถูกกับความร้อน

ยีนส์ที่ผสมสแปนเด็กซ์หรือเอลาสเทนยืดตัวได้ดี แต่ใยยืดนี้ไวต่อความร้อน อบร้อนจัดบ่อยทำให้เส้นใยยืดหมดความยืดหยุ่น ทำให้ยีนส์หลวมที่เข่าและก้น และขากางเกงแห้งแข็ง ถ้ายีนส์มีสแปนเด็กซ์ ควรตากแทนการอบ หรือใช้ความร้อนต่ำเท่านั้น และระวังไม่รีดความร้อนสูงโดยตรงบนเนื้อผ้า

ยีนส์ฝ้ายแท้ไม่ผสมใยยืดนั้นแข็งแรงต่อความร้อนมากกว่า แต่หดง่ายกว่า วิธีกันหดคือซักเย็นและตากแห้ง สำหรับยีนส์ขนาดพอดีตัวที่หดไปเล็กน้อย การใส่ขณะชื้นหมาดจะช่วยให้ผ้าคลายตัวกลับ

ลดกลิ่นโดยไม่ต้องซักบ่อย

• แขวนไว้ในห้องที่อากาศถ่ายเทหลังใส่ ปล่อยให้เหงื่อระเหย
• ตากแดดอ่อนด้านใน 1 ถึง 2 ชั่วโมง ช่วยลดกลิ่นเล็กน้อย
• ใช้สเปรย์ผ้าหอมเฉพาะจุดที่มีกลิ่น (ไม่ใช้ทุกวัน)
• ไม่เก็บยีนส์ที่ใส่แล้วไว้ปนกับผ้าสะอาดในตู้ปิดทึบ
• ซักเมื่อกลิ่นเหงื่อชัดเจน ไม่ฝืนใส่จนเปื้อนหนัก

ถ้าตู้เสื้อผ้ามีกลิ่นอับ ปัญหามักมาจากความชื้นในห้อง ดูวิธีกำจัดราในบ้าน

ผ้าที่ควรซักแยกจากยีนส์

ผ้า	เหตุผล
ผ้าขาวและสีอ่อน	สีครามอาจย้อม
ผ้าขนหนู	ขุยไปติดยีนส์ ยีนส์ฝืดเข้าขนผ้า
ผ้าบอบบางและลูกไม้	โดนซิปและกระดุมของยีนส์ขีดข่วน
เสื้อผ้าเด็กอ่อน	แยกเพื่อความสะอาดและลดสารตกค้าง
ผ้าห่ม ผ้านวม	ขนาดใหญ่ พันกับยีนส์ ทำให้ล้างไม่ทั่ว

เช็กรอยขาดก่อนโยนลงเครื่อง

ตรวจรอยขาดตามตะเข็บ เป้า และเข่า ก่อนซักทุกครั้ง รอยขาดเล็กๆ จะกว้างขึ้นเมื่อโดนเครื่องซักผ้า เย็บซ่อมก่อนจะง่ายและทนกว่า ถ้าเปื่อยจนเนื้อผ้าเป็นรูที่เข่า เป็นเรื่องปกติของยีนส์ที่ใช้งานนาน ซ่อมด้วยแผ่นปะด้านในหรือใช้เป็นแฟชั่นก็ได้

เปรียบเทียบการดูแลยีนส์แต่ละแบบ

แบบ	ซักบ่อยแค่ไหน	น้ำ	อบ
ยีนส์ดิบ	น้อยมาก ทุกไม่กี่เดือน	เย็น ซักมือ	ไม่อบ ตากร่ม
ยีนส์ทั่วไป	ทุก 4 ถึง 6 ครั้งที่ใส่ หรือเมื่อเปื้อน	เย็นถึงอุ่น	ตากหรืออบต่ำสั้นๆ
ยีนส์ยืด	เมื่อเปื้อน	เย็น	ไม่อบ
ยีนส์สีอ่อน ขาว	ถี่กว่าตามคราบ	เย็นถึงอุ่น	ตามป้ายผ้า
ยีนส์เด็ก	หลังเปื้อน	เย็นถึงอุ่น	ตามป้ายผ้า