พับเสื้อผ้าให้ประหยัดพื้นที่ในลิ้นชัก วัดลิ้นชักก่อน แล้วเลือกวิธีพับตามผ้า

ลิ้นชักหนึ่งใบจุเสื้อยืดได้ 18 ถึง 30 ตัว ขึ้นอยู่กับว่าพับแบบไหน ไม่ได้ขึ้นกับว่าซื้อกล่องจัดระเบียบกี่ใบ ขั้นแรกคือวัดความลึกของลิ้นชัก แล้วพับเสื้อให้สูงเกือบเท่านั้น จากนั้นเรียงตั้งเป็นแถวให้เห็นสันของทุกตัว วิธีนี้ใช้ได้กับผ้าส่วนใหญ่ ยกเว้นผ้าบางชนิดที่ต้องพับซ้อนแบนหรือแขวนแทน

วัดลิ้นชักก่อนลงมือพับ

คนส่วนใหญ่พับเสื้อตามความเคยชิน แล้วค่อยหาที่ใส่ ลำดับที่ถูกคือกลับกัน ใช้สายวัดหรือไม้บรรทัดวัดสามค่า คือความกว้าง ความลึก และความสูงใช้งานจริงของลิ้นชัก (ความสูงที่ผ้าไม่ชนรางด้านบน)

ตัวอย่างลิ้นชักกว้าง 50 ซม. ลึก 40 ซม. สูง 18 ซม. ผ้าที่พับแล้วควรสูงไม่เกิน 17 ซม. เพื่อให้มือสอดได้ ถ้าพับเสื้อยืดเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดราว 25 x 18 ซม. หนาประมาณ 1.5 ซม. ต่อตัว จะจัดได้ดังนี้

วิธีจัด	จัดอย่างไร	จำนวนเสื้อยืดโดยประมาณ
พับซ้อนกองเดียว	ซ้อนสูง 17 ซม. สองกอง	20 ถึง 24 ตัว แต่ตัวล่างหยิบยาก
พับตั้งเรียงแถว	ตั้งสันขึ้น เรียงเป็นแถวตามความลึก 2 แถว ซ้อนความกว้างได้ราว 14 ตัวต่อแถว	28 ถึง 32 ตัว เห็นทุกตัว
ม้วนเรียงแถว	ม้วนสูงประมาณ 8 ซม. เรียง 2 ชั้นไม่ทับกัน	24 ถึง 30 ตัว

ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณจากขนาดตัวอย่างข้างต้น ผ้าหนาหรือเสื้อไซซ์ใหญ่จะได้น้อยลง ถ้าลิ้นชักของคุณตื้นกว่า 12 ซม. ให้ใช้วิธีม้วนหรือพับตั้งเฉพาะชุดชั้นในและถุงเท้า ส่วนเสื้อยืดไปไว้ในชั้นตู้ที่โล่งกว่า

พับตั้งแบบเรียงสัน วิธีที่ประหยัดพื้นที่ที่สุดสำหรับเสื้อยืด

พับตั้งหรือพับแบบไฟล์ คือพับผ้าให้เป็นแท่งสี่เหลี่ยมแล้ววางตั้งให้สันพับหันขึ้น เหมือนแฟ้มเอกสารในลิ้นชัก ข้อดีคือหยิบตัวไหนก็ได้โดยไม่ต้องรื้อกองอื่น ผ้าไม่ถูกกดทับจากตัวข้างบน

ขั้นตอนพับเสื้อยืดแขนสั้น ใช้เวลาประมาณ 10 วินาทีต่อตัวเมื่อคล่อง

1. วางเสื้อคว่ำหน้าลงบนโต๊ะ ปาดผ้าให้เรียบ
2. พับแขนด้านหนึ่งเข้าหากลางตัว ให้ขอบแขนเสมอแนวคอเสื้อ
3. พับชายเสื้อด้านนั้นทบตามแนวแขน ให้ได้ขอบตรง ทำอีกด้านเหมือนกัน
4. พับครึ่งตามยาว แล้วพับอีกครั้งจากชายขึ้นหาคอ ปรับจนสูงเท่ากับความลึกลิ้นชักลบ 1 ซม.
5. วางตั้ง ให้สันพับขึ้น ด้านที่มีลายหรือป้ายอยู่ด้านที่เห็นได้ง่าย

กางเกงผ้ายืด เลกกิ้ง และกางเกงขาสั้นพับครึ่งตามความยาวแล้วพับสามตามขวางก็ตั้งได้เช่นกัน ส่วนกางเกงยีนส์ที่แข็งและหนาตั้งได้ดีที่สุด จัดเรียงในลิ้นชักลึก เมื่อซักแล้วดูวิธีซักกางเกงยีนส์ให้ผ้าไม่หดก่อนพับเก็บ

ม้วนเมื่อไรได้ผล และเมื่อไรทำให้ยับ

การม้วนกินที่น้อยกว่าพับซ้อน และไม่ทิ้งรอยพับคมกลางตัว แต่ผ้าบางชนิดไม่เหมาะ

• เหมาะ: เสื้อยืดผ้าฝ้ายหรือผ้ายืด ชุดนอน เสื้อกล้าม กางเกงขาสั้น ผ้าถุง ผ้าขนหนูผืนเล็ก ชุดว่ายน้ำ
• ไม่เหมาะ: เสื้อเชิ้ตและผ้าที่ต้องเรียบ (ม้วนแล้วยับตามแนวม้วน) กางเกงสแล็คทรงตรง และผ้าที่มีกระดุมหรือซิปแข็ง
• เหมาะกับกระเป๋าเดินทางมากกว่าตู้ เพราะม้วนแน่นอุดช่องว่างระหว่างของได้ดี

ม้วนให้หลวมกว่าที่คิด ใช้ความตึงเพียงพอให้ม้วนไม่คลาย ถ้าม้วนแน่นเกินไปจะเกิดรอยกลมค้างในผ้าบางชนิด โดยเฉพาะผ้าโพลีเอสเตอร์

แยกวิธีพับตามชนิดผ้า

ชนิดผ้า	วิธีที่เหมาะ	เหตุผล
ฝ้ายและผ้ายืดแบบถัก (เสื้อยืด เลกกิ้ง)	พับตั้ง หรือม้วน	ยืดหยุ่น ไม่ค่อยเป็นรอย
เสื้อเชิ้ตผ้าทอ	พับสามแล้วซ้อนแบน หรือแขวน	รอยพับตั้งทำให้ขอบปกยับ
ผ้าลินิน	แขวน หรือพับหลวมซ้อนแบน	ยับง่าย พับแน่นแล้วรีดยาก
ผ้าหนา (ฮู้ด สเวตเตอร์ ผ้านวมบาง)	พับซ้อนแบน ไม่เกิน 4 ตัวต่อกอง	น้ำหนักเยอะ ตั้งแล้วล้มได้
ผ้าลื่น (ผ้าซาติน ผ้าไหม)	พับครั้งเดียว ซ้อนแบน หรือแขวน	พับหลายครั้งรอยคม ทรงไม่อยู่
ชุดชั้นในโครงลวด	วางแบนแยกช่อง ไม่พับถ้วย	ถ้วยยุบทรง
ผ้าเช็ดตัว	พับสามตามยาว แล้วม้วนหรือพับครึ่ง	ผืนหนา ม้วนช่วยลดความสูง

สเวตเตอร์ถักและผ้านิตติ้งหนา พับเก็บดีกว่าแขวน เพราะน้ำหนักผ้าดึงไหล่ยืด แขวนได้เฉพาะแจ็กเก็ตหรือเสื้อทรงแข็ง

เก็บข้ามฤดูหรือข้ามปี พับให้น้อยที่สุด

คู่มือการดูแลสิ่งทอของกรมอุทยานแห่งชาติสหรัฐ (NPS Museum Handbook) ระบุว่าควรพับชิ้นงานให้น้อยที่สุดเท่าที่ทำได้ เพราะเส้นใยมักหักตามรอยพับเมื่อเวลาผ่านไป และแนะนำรองรอยพับด้วยกระดาษทิชชูไร้กรดที่ขยำเป็นก้อนหลวมๆ เพื่อไม่ให้ผ้าหักคม เอกสารนี้เขียนสำหรับพิพิธภัณฑ์ แต่หลักเดียวกันใช้กับของที่ต้องเก็บนาน เช่น ชุดแต่งงาน ผ้าไหมประจำตระกูล ผ้าปักมือ ชุดไทย

• พับให้น้อยจุดที่สุด และให้รอยพับกว้างโค้ง ไม่ใช่รอยหักคม
• ยัดกระดาษทิชชูไร้กรด หรือผ้าฝ้ายขาวสะอาดม้วนเป็นแท่ง ไว้ตรงรอยพับ
• ทุก 1 ถึง 2 ปี หยิบมาตรวจและพับใหม่ให้รอยไม่ซ้ำที่เดิม
• เก็บในกล่องกระดาษไร้กรดหรือถุงผ้าฝ้าย ไม่ใส่ถุงพลาสติกปิดสนิทนานๆ เพราะเกิดไอน้ำและกลิ่นอับ
• ผ้าที่มีงานปักนูน ลูกปัด หรือผิวเปราะ ให้วางแบนในถาดตื้น ไม่ซ้อนหลายชั้น

ถุงสูญญากาศช่วยได้แค่ไหน

ถุงสูญญากาศอัดเสื้อกันหนาวและผ้านวมให้เหลือราวหนึ่งในสาม จึงเหมาะกับของที่ใช้ปีละไม่กี่ครั้ง เช่น ผ้านวมผืนหนาของคนที่เดินทางไปภูเขา แต่มีข้อจำกัดชัดเจน

1. ไม่ใช้กับขนเป็ดและขนห่านเก็บนานๆ เพราะอัดแน่นทำให้ฟูไม่กลับ ถ้าต้องใช้ ให้เก็บไม่เกินฤดูเดียว
2. ห้ามใช้กับผ้าที่ยังชื้น แม้ดูแห้งแล้ว เพราะความชื้นขังในถุง ผ้าจะเหม็นหรือขึ้นรา
3. ไม่ใช้กับเสื้อผ้าที่ต้องรักษาทรง เช่น สูท ชุดผ้าไหม ชุดเดรสจีบ
4. หลังเปิดถุง ผ้าที่อัดแน่นต้องผึ่งลมสองสามชั่วโมงก่อนใช้

ผ้านวมที่จะเก็บ ซักและตากให้แห้งตามวิธีในวิธีซักผ้านวมก่อนใส่ถุงทุกครั้ง

ผ้าต้องแห้งสนิทก่อนพับ และตู้ต้องไม่ชื้น

พับของชื้นเข้าตู้เป็นต้นเหตุกลิ่นอับและราที่พบบ่อยที่สุด EPA แนะนำให้คุมความชื้นสัมพัทธ์ในบ้านให้ต่ำกว่า 60% โดยดีที่สุดอยู่ที่ 30 ถึง 50% และแนะนำให้ทำของเปียกให้แห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าผ้ายังหมาดอยู่นานกว่านั้น ราจะเริ่มเกิดได้

เสื้อผ้าที่ตากในห้องในหน้าฝนมักแห้งไม่ถึงตะเข็บ วิธีทำให้แห้งเร็วดูในวิธีตากผ้าให้แห้งเร็ว ถ้าตู้ในห้องนอนมีกลิ่นอับอยู่แล้ว ดูต้นเหตุในหัวข้อกำจัดกลิ่นในบ้าน

เรื่องการจัดตู้ให้ไม่ชื้น

• วางตู้ห่างผนังด้านนอกอย่างน้อย 3 ถึง 5 ซม. ให้ลมผ่านหลังตู้ได้
• เว้นช่องว่างระหว่างกองผ้า ไม่ยัดจนแน่นถึงเพดาน
• ใช้เครื่องวัดความชื้นราคาถูกวางในตู้ ถ้าเกิน 60% ติดต่อกันหลายวันให้ใช้สารดูดความชื้นหรือเปิดแอร์ไล่ชื้นในห้อง
• ห้ามใส่ผ้าเปียกหรือผ้าชุบเหงื่อที่ยังไม่ซักลงในตู้เดียวกับผ้าสะอาด

จัดลำดับในลิ้นชัก ให้หยิบไวและไม่รื้อ

พับเสร็จแล้ว ลำดับการวางมีผลกับพื้นที่ที่ได้ใช้จริงในระยะยาว เพราะถ้าหยิบยาก ลิ้นชักจะกลับมารกภายในสัปดาห์เดียว

• ของที่ใส่ทุกวันอยู่ลิ้นชักบนสุดหรือระดับเอว ของที่ใส่ปีละไม่กี่ครั้งไว้ชั้นล่างสุดหรือบนสุดของตู้
• จัดแบ่งตามชนิดมากกว่าตามสี เช่น เสื้อยืดแถวหนึ่ง กางเกงขาสั้นแถวหนึ่ง ใส่ตัวแบ่งลิ้นชักหรือกล่องกระดาษก็พอ
• วางตัวที่เพิ่งซักเสร็จไว้ท้ายแถว ตัวเก่าไว้หน้าแถว ผ้าจะสึกพอๆ กัน
• ชุดชั้นในและถุงเท้าตั้งแถวในกล่องตื้นสูง 7 ถึง 10 ซม. ถุงเท้าพับครึ่งแล้วม้วน หรือพับตั้งเป็นคู่ ไม่ยัดสอดเป็นลูกบอล เพราะยางยืดเสื่อมเร็ว
• เสื้อผ้าที่ไม่ได้ใส่เกิน 1 ปี แยกออกมาก่อนพับ ไม่ต้องเสียพื้นที่พับตัวที่ไม่ได้ใช้

ผู้ที่ใช้ตู้เสื้อผ้าร่วมกับห้องนอน อย่าลืมว่าที่นอนและผ้าปูก็เก็บฝุ่นได้ ดูวิธีทำความสะอาดที่นอนเป็นรอบเดียวกับการจัดตู้

ตัวอย่างตู้ของคนหนึ่งคน คำนวณพื้นที่จริง

สมมติมีเสื้อยืด 20 ตัว กางเกงขาสั้นและเลกกิ้ง 10 ตัว ยีนส์ 4 ตัว ชุดนอน 6 ชุด และเสื้อกันหนาว 4 ตัว ใช้ลิ้นชักกว้าง 50 ซม. สามใบ ลึก 40 ซม. สูง 18 ซม. จัดได้ดังนี้

• ลิ้นชักบน: ชุดชั้นใน ถุงเท้า และชุดนอนม้วน เรียงกล่องตื้นสองแถว
• ลิ้นชักกลาง: เสื้อยืด 20 ตัวพับตั้ง ใช้ประมาณสองในสามของลิ้นชัก เหลือที่ให้กางเกงขาสั้นพับตั้งต่อท้ายแถว
• ลิ้นชักล่าง: ยีนส์ 4 ตัวพับตั้ง และเสื้อกันหนาว 4 ตัวพับซ้อนแบนอีกฝั่ง

ผลคือลิ้นชักสามใบพอดี และยังเหลือราวหนึ่งในสี่ของลิ้นชักกลางไว้ให้ของใหม่ ถ้าซื้อของเข้ามามากกว่านี้ ให้ถือกฎหนึ่งเข้าหนึ่งออก ไม่ต้องหาลิ้นชักเพิ่ม

ตารางตัดสินใจ ใช้วิธีไหนกับของชิ้นไหน

ของ	วิธี	ข้อห้าม
เสื้อยืด กางเกงผ้ายืด	พับตั้งเรียงสัน	ไม่ซ้อนสูงเกินความลึกลิ้นชัก
ชุดนอน ชุดว่ายน้ำ ชุดกีฬา	ม้วนหลวม	ไม่ม้วนตอนยังชื้น
เสื้อเชิ้ต เสื้อลินิน	พับซ้อนแบน หรือแขวน	ไม่พับตั้งแน่น
สเวตเตอร์หนา	พับซ้อนไม่เกิน 4 ตัว	ไม่แขวน
ผ้านวม ผ้าห่ม	พับสามแล้วใส่ถุงผ้า หรือถุงสูญญากาศถ้าเก็บช่วงสั้น	ไม่ใส่ถุงปิดสนิทตอนชื้น
ผ้าที่ต้องเก็บข้ามปี	พับให้น้อยจุด รองรอยพับ เปลี่ยนรอยทุกปี	ไม่ใส่ถุงพลาสติกปิดสนิท

ก่อนซื้ออุปกรณ์จัดระเบียบ ให้ลองพับตามตารางนี้และวัดลิ้นชักก่อน หลายบ้านได้พื้นที่เพิ่มราวหนึ่งในสามโดยไม่ต้องซื้อของเพิ่ม ถ้ายังไม่พอ ค่อยย้ายของตามฤดูไปเก็บนอกตู้หลัก