หุ่นยนต์ดูดฝุ่น ดีไหม คุ้มเงินหรือจะกลายเป็นของวางมุมห้อง

หุ่นยนต์ดูดฝุ่นคุ้มสำหรับบ้านที่ดูดฝุ่นไม่ทันเพราะไม่มีเวลา และพื้นส่วนใหญ่เป็นพื้นแข็ง มันประหยัดเวลาจริงเมื่อคุณเก็บของจากพื้นเป็นนิสัย แต่เป็นของวางมุมห้องภายในสองเดือนถ้าบ้านรกหรือปูพรมหนา ดังนั้นก่อนถามว่ารุ่นไหนดี ให้ถามก่อนว่าบ้านและนิสัยของคุณเหมาะกับมันหรือไม่

บ้านแบบไหนที่ผู้ใช้มักไม่เสียดาย

ตารางนี้สรุปจากสิ่งที่ผลทดสอบของ Consumer Reports และ Which? บอกไว้ตรงกัน คือหุ่นยนต์ทำงานดีที่สุดในห้องโล่งที่พื้นแข็งหรือพรมเส้นสั้น

ลักษณะบ้าน	คุ้มไหม	เหตุผล
พื้นแข็งเกิน 70% ห้องโล่ง	คุ้ม	เครื่องวิ่งต่อเนื่อง ไม่หมดแบตกลางทาง
คอนโดหรือบ้านเล็ก ไม่มีบันได	คุ้มมาก	ไม่ต้องยกเครื่องข้ามชั้น
บ้านเลี้ยงสัตว์ ขนร่วง	คุ้ม ถ้าเลือกรุ่นแปรงไม่พันง่าย	ขนสะสมทุกวัน ต้องดูดถี่
คนทำงานนอกบ้านทั้งวัน	คุ้ม	เครื่องทำงานตอนไม่มีคน
พรมหนาปูทั้งบ้าน	ไม่คุ้ม	แบตหมดเร็ว ดูดลึกไม่พอ
ของวางพื้นเยอะ เด็กเล็กเล่นพื้น	ไม่คุ้มจนกว่าจะจัดบ้าน	เครื่องติดบ่อย ต้องเดินตามแก้
บ้านหลายชั้น	คุ้มเฉพาะชั้นที่เครื่องอยู่	ต้องยกเครื่องหรือซื้อสองตัว

ถ้าบ้านคุณอยู่ในแถวไม่คุ้ม ไม่ได้แปลว่าห้ามซื้อ แต่ควรลองจัดบ้านก่อนหนึ่งสัปดาห์ แล้วดูว่าคุณทนเก็บของได้จริงหรือไม่ ถ้าทนได้ ค่อยตัดสินใจ

ประหยัดเวลาได้เท่าไร และต้องแลกกับอะไร

ลองคิดจากตัวเลขสมมติ คนที่ดูดฝุ่นด้วยตัวเอง สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ครั้งละ 20 นาที รวมกว่า 2.5 ชั่วโมงต่อเดือน เมื่อใช้หุ่นยนต์ งานที่คนทำคือ

งานที่คนต้องทำ	ความถี่	เวลาโดยประมาณ
เก็บของจากพื้นก่อนปล่อยเครื่อง	ทุกรอบ	3-5 นาที
เทถังฝุ่น	ทุก 1-3 รอบ	1 นาที
ตัดผมที่พันแปรง	สัปดาห์ละครั้ง	3-5 นาที
ล้างตัวกรอง	เดือนละครั้ง	5 นาที
เช็ดเซนเซอร์และล้อ	เดือนละครั้ง	2 นาที

เมื่อรวมต่อเดือนอยู่ราว 1-1.5 ชั่วโมงถ้าใช้ทุกวัน แต่พื้นสะอาดทุกวัน ไม่ใช่สัปดาห์ละสองวัน ความสบายของมันมาจากการที่พื้นไม่เคยสะสมฝุ่น มากกว่าที่ใช้เวลาน้อยลงมาก Consumer Reports พูดเรื่องนี้ในแง่ที่ว่าหุ่นยนต์เอาเศษผิวพื้นออกระหว่างการใช้เครื่องดูดฝุ่นเต็มกำลัง ทำให้ไม่ต้องดูดบ่อย

ลองเทียบชั่วโมงเป็นเงิน ถ้าเวลาหนึ่งชั่วโมงของคุณมีค่าราว 150 บาท (เป็นตัวเลขสมมติ) การประหยัดเวลาราว 1.5 ชั่วโมงต่อเดือนเท่ากับ 225 บาท เทียบกับต้นทุนต่อปี 3,500-4,500 บาท ไม่คุ้มถ้าคิดแต่เวลา ที่คุ้มคือคุณภาพของพื้นที่สะอาดทุกวัน กับช่วงที่คุณไม่ต้องคิดเรื่องนี้ ถ้าสองข้อหลังไม่มีค่ากับคุณ ไม้กวาดกับเครื่องที่มีอยู่ก็เพียงพอ

คำนวณต้นทุนต่อปี

ราคาที่ตั้งไว้ตอนซื้อไม่ใช่ตัวเลขเต็ม ลองคิดแบบนี้ ใส่เลขของคุณลงไป

รายการ	ตัวอย่างสมมติ
ราคาเครื่อง	12,000 บาท
อายุใช้งานที่คาดว่าจะอยู่	4-5 ปี
แปรง ตัวกรอง ผ้า เปลี่ยนปีละครั้ง	ประมาณ 800-1,500 บาทต่อปี (ตามราคาอะไหล่ของรุ่นนั้น)
แบตเตอรี่เปลี่ยนหนึ่งครั้งในช่วงอายุ	ประมาณ 2,000-3,500 บาท
ไฟฟ้า	น้อย ไม่ถึงหลักร้อยต่อปีในการใช้ทั่วไป

ผลรวมอยู่ราว 3,500-4,500 บาทต่อปีตามตัวอย่าง เทียบกับค่าจ้างทำความสะอาดรายครั้ง ถ้าคุณเคยจ้างเป็นประจำ ตัวเลขนี้อาจน้อยกว่า แต่ถ้าคุณดูดฝุ่นเองด้วยเครื่องที่มีอยู่แล้ว ส่วนต่างคือค่าความสบายที่คุณยอมจ่าย ราคาและอะไหล่เป็นตัวเลขสมมติ ให้ตรวจราคาอะไหล่ของรุ่นจริงก่อนซื้อ

ข้อมูลของ Which? ระบุช่วงราคาของหุ่นยนต์ที่ทดสอบราว 200 ปอนด์ถึงกว่า 1,000 ปอนด์ ส่วน Consumer Reports เทียบกรณีหนึ่งว่าแพงกว่าเครื่องแบบตั้งพื้นราว 1.8 เท่า ราคาไทยแตกต่างตามรุ่นและโปรโมชั่น จึงควรเทียบหลายร้านและถามเรื่องศูนย์บริการ

เลือกสเปกอะไร ถ้าบ้านมีลักษณะนี้

ระบบนำทางสำคัญที่สุด เพราะเครื่องที่หลงทางจะไม่ครอบคลุมพื้นที่และกลับฐานไม่ได้ Which? แยกไว้ชัดเจน รุ่นพื้นฐานใช้เซนเซอร์อินฟราเรดและเปลี่ยนทางเมื่อชน ส่วนรุ่นสูงขึ้นสร้างแผนที่ด้วยเลเซอร์หรือกล้อง และมี virtual wall

ลักษณะบ้าน	ควรมองหา
ห้องโล่งเรียบ	รุ่นพื้นฐานก็พอ
เฟอร์นิเจอร์มาก ขาโต๊ะเก้าอี้เยอะ	แผนที่เลเซอร์หรือกล้อง
หลายห้อง อยากสั่งดูดห้องไหนก็ได้	แอปที่แบ่งห้องและตั้งเวลาเป็นห้องได้
เลี้ยงสัตว์	แปรงยางหรือแบบกันพัน ถังฝุ่นใหญ่
ไม่อยากเทถังบ่อย	ฐานดูดฝุ่นอัตโนมัติ (ต้องมีที่วางโล่งๆ และซื้อถุงต่อเนื่อง)
ซอกใต้เตียงเตี้ย	ความสูงตัวเครื่องต่ำกว่าช่องใต้เตียง ดูให้วัดก่อน

เรื่องฐานดูดฝุ่นอัตโนมัติ Which? ชี้ว่าช่วยลดการเทถังแต่กินพื้นที่ ถ้าห้องแคบ ให้เลือกรุ่นถังใหญ่ในตัวเครื่อง และ Wi-Fi ของหลายรุ่นรองรับเฉพาะย่าน 2.4GHz ตรวจกับเราเตอร์ที่บ้านก่อนถ้าอยากใช้แอป

สิ่งที่หุ่นยนต์ทำไม่ได้ และคุณยังต้องทำ

• มุมห้อง ขอบผนัง และใต้ขอบตู้ที่ตัวเครื่องกลมเข้าไม่ถึง
• บันไดและพรมหนา Consumer Reports เทียบว่าหุ่นยนต์ดูดเศษได้ไม่ถึง 20% ขณะที่เครื่องแบบตั้งพื้นรุ่นเทียบดูดได้เกินครึ่ง เพราะฉะนั้นต้องมีเครื่องดูดฝุ่นปกติไว้ด้วย
• ที่นอน โซฟา ผ้าม่าน
• ของเหลวและคราบหก เครื่องดูดฝุ่นแห้งไม่ควรเจอ ถ้าเครื่องเข้าไปเหยียบจะลากเลอะไปทั่ว
• ของเสียจากสัตว์เลี้ยง จุดนี้เป็นฝันร้ายของหุ่นยนต์ ต้องเก็บก่อนทุกครั้ง

ถ้าคุณหวังว่าซื้อแล้วไม่ต้องจับไม้กวาดอีก ให้ลดความหวังลง ดูตารางเทียบสองแบบได้ที่เครื่องดูดฝุ่นกับหุ่นยนต์ดูดฝุ่นแบบไหนดี

ดูแลให้เครื่องไม่เสื่อมเร็ว

หุ่นยนต์ที่ไม่ได้ดูแลจะดูดแย่ลงช้าๆ จนคุณคิดว่าเครื่องเสีย ให้ทำตามนี้

1. เทถังฝุ่นและเคาะตัวกรองทุก 1-3 รอบ ตามปริมาณฝุ่น
2. ตัดผมและขนที่พันแปรงหลักสัปดาห์ละครั้ง ใช้กรรไกรเล็กตัดตามร่อง
3. ล้างตัวกรองตามคู่มือ และตากให้แห้งสนิทก่อนใส่ ในอากาศชื้น ตัวกรองที่ยังไม่แห้งทำให้มีกลิ่นอับ
4. เช็ดเซนเซอร์ตกขอบและกล้องด้วยผ้านุ่มแห้ง เดือนละครั้ง
5. เปลี่ยนแปรงข้างเมื่อขนงอเสียรูป
6. ชาร์จบนฐานของเครื่อง ไม่ใช้อะแดปเตอร์อื่น และไม่วางฐานไว้ในที่ร้อนจัดหรือชื้นมาก

เรื่องแบตเตอรี่ลิเธียม คำแนะนำของสำนักงานตำรวจรัฐวอชิงตันที่ใช้กับอุปกรณ์ทุกชนิดคือใช้เฉพาะแบตที่ออกแบบมาสำหรับเครื่อง ชาร์จด้วยอุปกรณ์ที่มากับเครื่อง และชาร์จในช่วงอุณหภูมิ 0-40 องศาเซลเซียส ตรงนี้ดูแลง่ายกว่าเครื่องแท่งเพราะเครื่องชาร์จเองบนฐาน

สัปดาห์แรกหลังเปิดกล่อง ทำอะไรบ้างให้ไม่ผิดหวัง

คนที่เลิกใช้มักเลิกในสัปดาห์แรก เพราะตั้งค่าครั้งเดียวแล้วปล่อย แล้วเจอเครื่องติดใต้เก้าอี้ ลองทำตามลำดับนี้

วัน	ทำอะไร	ดูอะไร
1	ปล่อยเครื่องตอนอยู่บ้านดูจนจบหนึ่งรอบ	ติดตรงไหน หลงตรงไหน ใช้เวลากี่นาที
2	แก้จุดติด เช่น ย้ายสายไฟ ถอดผ้าปูพื้นที่มีฝอย	เครื่องผ่านจุดเดิมหรือไม่
3	ตั้งเขตห้ามเข้าและแบ่งห้องในแอป	แผนที่ตรงกับบ้านจริงหรือเปล่า
4-5	ตั้งเวลาให้ทำงานตอนไม่อยู่บ้าน	กลับมาเจอเครื่องกลับฐานเองหรือไม่
7	เทถังและดูว่าฝุ่นที่ได้มากน้อยแค่ไหน	ถ้าถังเกือบว่างทุกวัน แปลว่าบ้านสะอาดอยู่แล้ว หรือเครื่องไม่ได้ดูด

ถ้าสัปดาห์แรกเครื่องติดทุกวันและคุณต้องเดินตาม ให้ดูก่อนว่าปัญหาเป็นที่บ้านหรือที่รุ่น ถ้าสายไฟและของเล็กเป็นสาเหตุ แก้ที่บ้านได้ ถ้าเครื่องหลงทางโดยไม่มีสิ่งกีดขวาง นั่นคือข้อจำกัดของระบบนำทางรุ่นนั้น ควรคืนหรือเปลี่ยนรุ่นภายในช่วงที่ร้านรับคืน

สามกรณีที่เครื่องมักทำให้ผิดหวัง

• พื้นสีเข้มมากหรือพรมสีดำ เซนเซอร์ตกขอบของบางรุ่นอ่านพื้นสีเข้มผิดเป็นขอบบันไดแล้วไม่ยอมเข้า ให้ทดสอบกับพื้นนั้นก่อนในวันแรก
• ห้องที่มีรางประตูเลื่อนหรือธรณีประตูสูง เครื่องข้ามไม่ได้ จึงทำงานแค่ห้องเดียว ต้องยกเครื่องหรือวางทางลาดเล็ก
• ห้องนอนที่เตียงเตี้ยมาก เครื่องติดใต้เตียงแล้วแบตหมด ให้วัดช่องก่อน หรือกั้นเขตไม่ให้เข้า

เทียบกับการจ้างหรือการดูดเอง

บางบ้านคิดเรื่องจ้างแม่บ้านรายสัปดาห์ แทนซื้อเครื่อง สองทางนี้แก้ปัญหาคนละอย่าง แม่บ้านทำงานครบทั้งมุม พรม และห้องน้ำ ส่วนหุ่นยนต์ทำแค่พื้นแต่ทำทุกวัน ถ้าปัญหาของคุณคือฝุ่นสะสมระหว่างสัปดาห์ หุ่นยนต์ตอบตรงกว่า ถ้าปัญหาคือไม่มีเวลาดูแลทั้งบ้าน การจ้างตอบตรงกว่า หลายบ้านใช้ทั้งสองแบบ โดยเครื่องดูแลพื้นรายวัน คนมาทำรอบลึกเดือนละครั้ง

เช็กลิสต์ 8 ข้อก่อนกดซื้อ

ตอบ ใช่ ให้ได้อย่างน้อย 6 ข้อ

ข้อ	คำถาม
1	พื้นแข็งหรือพรมเส้นสั้นเกินครึ่งของพื้นที่ใช้งาน
2	ธรณีประตูหรือขอบพรมในบ้านไม่สูงเกินที่คู่มือรุ่นนั้นระบุ
3	วัดช่องใต้เตียง โซฟา แล้วเครื่องเข้าได้
4	ยอมเก็บสายไฟและของเล็กจากพื้นทุกครั้งก่อนปล่อยเครื่อง
5	มีเครื่องดูดฝุ่นอื่นไว้ดูดมุม บันได และพรมหนา
6	มีที่วางฐานชาร์จเป็นพื้นที่โล่ง ติดผนังและเสียบปลั๊กได้
7	ยอมใช้เวลาประมาณ 10 นาทีต่อสัปดาห์ดูแลแปรงและตัวกรอง
8	ผู้ขายมีศูนย์บริการและขายอะไหล่ในไทย

ผ่านครบ ถือว่าเหมาะ ผ่านต่ำกว่า 6 ข้อ ให้ลองเริ่มจากเครื่องดูดฝุ่นไร้สายที่เหมาะกับบ้านเล็ก และตารางประจำสัปดาห์ในตารางทำความสะอาดบ้านรายสัปดาห์ ก่อนค่อยพิจารณาหุ่นยนต์อีกรอบ