ประเด็นสำคัญ
- AAD แนะนำให้ใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง การข้ามครีมนวดอยู่ใน 10 นิสัยที่ทำร้ายเส้นผม
- ครีมนวดที่ใช้แล้วผมแบน เหนียว หรือคันหนังศีรษะ ส่วนใหญ่พลาดที่ตำแหน่งหรือปริมาณ ไม่ใช่ที่ยี่ห้อ
- ผมเส้นเล็กหรือตรงใส่เฉพาะปลาย ผมแห้ง หนา หยิกใส่ตลอดความยาว และผมพันมากใส่ก่อนสระได้
- ล้างให้ผมยังลื่นแต่ไม่เหนียว ถ้าล้างหมดแล้วเหนียว ให้ลดปริมาณลงครึ่งหนึ่งในครั้งต่อไป
- ผมว่ายน้ำหรือโดนแดดบ่อยควรเสริมขั้นตอน เช่น ล้างน้ำทันทีหลังว่าย และตามด้วยครีมนวดเข้มข้น
ถ้าครีมนวดที่ใช้อยู่ทำให้ผมแบนตอนบ่าย เหนียวมือ หรือหนังศีรษะคัน ปัญหามักอยู่ที่วิธีใช้ ไม่ใช่ที่สูตร ตัวแปรมีสามตัวเท่านั้น คือใส่ตรงไหน ใส่เท่าไร และล้างออกหมดหรือยัง ตรวจสามข้อนี้ก่อนเปลี่ยนยี่ห้อ เพราะแก้ได้ฟรี
ไล่ตามอาการ ใช้แล้วเป็นแบบไหน พลาดตรงขั้นไหน
ตารางนี้ใช้ได้เร็วที่สุด ให้หาอาการที่ตรงกับคุณ แล้วไปแก้ที่ข้อนั้น
| อาการหลังใช้ | มักพลาดที่ | วิธีแก้ครั้งต่อไป |
|---|---|---|
| ผมแบนติดศีรษะ ภายในไม่กี่ชั่วโมง | ครีมโดนโคนผมและหนังศีรษะ | เริ่มใส่ห่างจากหนังศีรษะ 5-8 เซนติเมตร |
| ผมเหนียว หนัก เป็นเส้นติดกัน | ใช้มากเกิน หรือล้างไม่หมด | ลดครึ่งหนึ่ง ล้างนานขึ้นอีกครึ่งนาที |
| ปลายยังพัน ยังหวียาก | ใส่น้อยไป หรือไม่ได้หวีขณะมีครีม | เพิ่มที่ปลาย หวีซี่ห่างตอนมีครีม |
| ผมแห้งฟูเหมือนไม่ได้ใช้ | ใส่เฉพาะปลาย ทั้งที่ผมแห้งหรือหยิก | ใส่ตลอดความยาว เนื้อหนาขึ้น |
| หนังศีรษะคันหรือมีสิวที่ไรผม | ครีมสะสมที่หนังศีรษะ หรือล้างไม่หมดที่ท้ายทอย | เว้นหนังศีรษะ ล้างด้านหลังและไรผมให้ละเอียด |
| ผมนุ่มแค่วันแรก พอวันที่สองแห้ง | ผมเสียหนัก ครีมล้างออกลื่นแค่ชั่วคราว | เพิ่มลีฟอิน และหมักสูตรเข้มข้นสัปดาห์ละครั้ง |
| ผมไม่ลื่นเลยเมื่อล้างออก | ใช้น้อยเกิน หรือเลือกสูตรบางไป | เพิ่มปริมาณทีละนิด หรือเปลี่ยนสูตรให้เนื้อหนาขึ้น |
ตรวจ "ลื่นหรือเหนียว" ด้วยนิ้ว หลังล้างแล้วลองลูบเส้นผมระหว่างนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วชี้ ถ้าเส้นผมลื่นเรียบแต่ไม่เหนียวมือ แปลว่าล้างพอดี ถ้าฟองหายแต่ยังรู้สึกเป็นฟิล์มติด ให้ล้างเพิ่ม
ใส่ตรงไหน ตามชนิดผมที่ AAD แยกไว้
AAD ระบุว่าผมเส้นเล็กหรือตรงควรใส่ครีมนวดที่ปลายเท่านั้น ส่วนผมแห้งหรือหยิกควรใส่ตลอดความยาว เหตุผลคือผมตรงเส้นเล็กมีไขมันจากหนังศีรษะเดินลงมาถึงช่วงกลางเส้นได้ง่าย การใส่ซ้ำที่โคนทำให้ผมแบน ส่วนผมหยิกไขมันเดินทางลงมาลำบาก ปลายและกลางเส้นจึงขาดความชุ่มชื้นมากกว่า
| ลักษณะผม | ตำแหน่งที่ใส่ | ระยะเว้นห่างหนังศีรษะ (ค่าประมาณ) |
|---|---|---|
| เส้นเล็ก ตรง บาง มันง่าย | เฉพาะปลายและครึ่งล่าง | 8-10 เซนติเมตร |
| เส้นปานกลาง ตรงหรือเป็นคลื่น | กลางเส้นถึงปลาย | 5-8 เซนติเมตร |
| หนา แห้ง หยิก | ตลอดความยาว | 2-3 เซนติเมตรจากหนังศีรษะ |
| ฟอกหรือยืดมาก | ตลอดความยาวที่เสีย ปลายใส่ซ้ำ | 3-5 เซนติเมตร |
| ผมสั้นมาก (ไม่เกินระดับหู) | ปลายและกลางเส้น ปริมาณเล็กน้อย | เว้นเท่าที่ทำได้ |
ตัวเลขระยะเว้นเป็นค่าประมาณที่ใช้เริ่มต้น ไม่ใช่ตัวเลขจากแหล่งอ้างอิง ปรับตามผลที่ได้ใน 2-3 ครั้งแรก
ก่อนสระหรือหลังสระ
ปกติใส่หลังสระ แต่มีอีกวิธีที่ AAD เอ่ยไว้ในคำแนะนำสำหรับผมหยิก คือถ้าผมแห้งมากหรือพันจนหวียาก ให้ใส่ครีมนวดก่อนสระ เหมาะกับคนที่ผมพันทุกครั้งที่ล้างแชมพู
| สถานการณ์ | ลำดับที่เหมาะ |
|---|---|
| ผมปกติ | แชมพู ล้าง ครีมนวด ล้าง |
| ผมหยิกพันหนัก หรือผมยาวมาก | ครีมนวดเล็กน้อยก่อนสระ ล้างแชมพูที่หนังศีรษะ ใส่ครีมนวดอีกรอบที่ปลาย |
| ใช้แชมพูขจัดรังแค | แชมพูที่หนังศีรษะตามเวลาหมักบนฉลาก ล้าง ครีมนวดที่กลางเส้นถึงปลาย |
| ใช้ผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรงหนา | แชมพูล้างลึกก่อน แล้วค่อยครีมนวด |
สำหรับคนที่ใช้แชมพูขจัดรังแค AAD ระบุให้ทาแชมพูกลุ่มนี้เฉพาะหนังศีรษะ และตามด้วยสูตรบำรุงที่ส่วนอื่นของผม รายละเอียดการเลือกสูตรอยู่ใน แชมพูขจัดรังแค ดูสารออกฤทธิ์
ปริมาณตามความยาว ใช้ขนาดที่จินตนาการได้
ปริมาณจริงต่างกันตามเนื้อครีมและความหนาของผม ใช้ตารางนี้เป็นจุดเริ่ม แล้วปรับจากผลที่ได้ (เป็นค่าประมาณทั้งหมด)
| ความยาวผม | ผมเส้นเล็ก | ผมเส้นปานกลาง | ผมหนาหรือหยิก |
|---|---|---|---|
| สั้น ไม่เกินหู | ขนาดเมล็ดถั่วลิสง | ขนาดเมล็ดถั่วลิสง 1 เม็ดครึ่ง | ขนาดเหรียญสิบบาท |
| ประบ่า | ขนาดเหรียญบาท | ขนาดเหรียญห้าบาท | ขนาดเหรียญสิบบาท 1 เท่าครึ่ง |
| ยาวกลางหลัง | ขนาดเหรียญห้าบาท | ขนาดเหรียญสิบบาท | ขนาดเหรียญสิบบาท 2 เท่า |
ตักใส่ฝ่ามือ ถูสองมือเข้าหากันให้กระจาย แล้วลูบจากปลายขึ้นมาแทนการบีบใส่ตรงจุดเดียว ถ้าผมยาวมากให้แบ่งทำสองรอบ ครึ่งหนึ่งที่ปลาย อีกครึ่งที่กลางเส้น
เวลาหมัก ล้างน้ำอุ่นหรือเย็น และใช้เวลานั้นทำอะไร
รีวิวใน Polymers ระบุว่าครีมนวดแบบทันทีอยู่บนผมราว 5 นาที ส่วนสูตรเข้มข้นอยู่ 20-30 นาที ฉลากครีมนวดทั่วไปมักให้ 1-3 นาที ซึ่งเป็นเวลาพอสำหรับให้เกล็ดผิวเส้นผมดูดซับและเรียบลง ไม่ต้องหมักนานกว่าฉลาก เพราะไม่ได้ซึมลึกกว่าเดิม
ช่วงรอ 1-3 นาทีนี้ใช้ให้เกิดประโยชน์ได้
- หวีซี่ห่างเริ่มที่ปลายแล้วไล่ขึ้นหาโคน AAD แนะนำให้หวีผมที่เปียกด้วยหวีซี่ห่างแทนแปรง และสำหรับผมหนาหยิกควรหวีขณะมีครีมนวดในห้องอาบน้ำ
- ล้างหน้าหรือฟอกตัว แต่อย่าปล่อยให้น้ำสบู่ไหลย้อนขึ้นไปบนหัว
- ผมยาวมากให้รวบขึ้นหลวมๆ เพื่อไม่ให้ครีมไหลเลอะโคน
เรื่องอุณหภูมิน้ำ ไม่มีค่าตัวเลขจากแหล่งที่เราอ่านมา แต่หลักที่ใช้ได้คือน้ำอุ่นพอสบาย ไม่ใช้น้ำร้อนจัดที่ทำให้หนังศีรษะแห้งและผมกรอบ ล้างครีมนวดด้วยน้ำอุ่นถึงเย็นจนผมลื่นแต่ไม่เหนียว
กรณีเฉพาะที่ต้องปรับวิธี
ว่ายน้ำหรือโดนคลอรีนบ่อย
AAD แนะนำให้สวมหมวกว่ายน้ำ ล้างผมทันทีหลังว่าย ใช้แชมพูสำหรับนักว่ายน้ำ และตามด้วยครีมนวดเข้มข้น (deep conditioner) ผมที่โดนคลอรีนแล้วปล่อยแห้งทิ้งไว้จะกรอบกว่าผมที่ล้างทันที
ผมทำสีหรือผมยืด
AAD ระบุให้ใช้ครีมนวดทุกครั้งหลังสระสำหรับผมที่ผ่านสารเคมี และถ้าเจอแดดบ่อยให้ใช้ลีฟอินที่มีซิงค์ออกไซด์หรือสวมหมวกปีกกว้าง ครีมนวดทุกครั้งไม่พอก็เพิ่มหมักสูตรเข้มข้นสัปดาห์ละครั้ง วิธีหมักอยู่ใน ทรีทเมนต์ผม ทำเองที่บ้านยังไง
ผมสั้นหรือผมผู้ชาย
ผมสั้นต้องการปริมาณน้อยมาก ใส่เฉพาะส่วนที่ยาวพอจับได้ ผู้ชายที่ใช้เจลหรือแว็กซ์ควรสระล้างผลิตภัณฑ์ออกให้หมดก่อนใส่ครีมนวด เพราะชั้นผลิตภัณฑ์เดิมทำให้ครีมนวดเกาะไม่ติดและรู้สึกเหนียว
ผมมันที่โคน แห้งที่ปลาย
เป็นลักษณะที่พบบ่อยในผมยาว ใช้แชมพูล้างหนังศีรษะอย่างเดียว ไม่ใช้ครีมนวดที่โคนเลย ปลายที่แห้งมากใส่ซ้ำสองชั้น หมายถึงใส่ครั้งแรก หวี แล้วเติมอีกเล็กน้อยที่ปลายก่อนล้าง
ครีมนวดโดนหนังศีรษะ ทำให้คันได้จริงไหม
ครีมนวดออกแบบมาให้เกาะเส้นผม ไม่ใช่ให้อยู่บนผิวหนัง ถ้าสะสมที่หนังศีรษะ โดยเฉพาะท้ายทอยและไรผมที่ล้างยาก อาจทำให้รูขุมขนอุดตัน เกิดสิวเม็ดเล็กที่ไรผมหรือหลัง หรือรู้สึกคัน ข้อควรปฏิบัติมีไม่กี่ข้อ
- เวลาล้างครีมนวด ก้มศีรษะไปด้านหน้าให้น้ำไหลจากโคนผมลงปลาย ไม่ให้ครีมที่ไหลลงมาค้างที่ท้ายทอย
- เกลี่ยนิ้วที่ไรผมด้านหลังและหลังใบหูตอนล้างครั้งสุดท้าย
- ถ้ามีสิวที่หลังหรือไหล่ ให้ล้างผมก่อนอาบน้ำตัว เพื่อไม่ให้ครีมค้างบนผิวหลัง
- หนังศีรษะที่มีรังแค ใช้แชมพูขจัดรังแคที่หนังศีรษะก่อน แล้วค่อยใส่ครีมนวดที่ปลาย
ถ้าอาการคันหรือผื่นไม่หายหลังเว้นการใช้ครีมนวดที่หนังศีรษะ 2 สัปดาห์ หรือผื่นแดงลามเป็นวง ควรพบแพทย์ผิวหนัง เพราะอาจเป็นโรคผิวหนังอื่น เช่น ผิวหนังอักเสบจากเซบอร์เรอิก
ใช้ถูกวิธีแล้วยังพัน ยังฟู ทำอย่างไรต่อ
ครีมนวดแบบล้างออกมีบทบาทจำกัด Polymers อธิบายว่ากลไกหลักคือประจุบวกของสารแคทไอออนิกเกาะผมที่มีประจุลบ ทำให้เกล็ดเรียบและผมลื่น ผลนี้หายไปตามการล้างครั้งต่อไป เมื่อใช้ถูกแล้วยังไม่พอ ให้เพิ่มทีละขั้น
- เพิ่มลีฟอินบนผมหมาด (ปลายและกลางเส้น) ดูวิธีและปริมาณที่ ผมชี้ฟู ทำยังไงให้เรียบ
- เพิ่มการหมักสูตรเข้มข้นสัปดาห์ละครั้ง
- ตรวจนิสัยที่ทำร้ายเส้นผมซึ่ง AAD ระบุไว้ เช่น ถูผมด้วยผ้าแรงๆ หวีผมเปียกด้วยแปรง และใช้ความร้อนบ่อย ดู ผมแห้งเสีย ดูแลยังไง
- ถ้าปลายแตกเกิน 2-3 เซนติเมตร ตัดออก เพราะครีมนวดซ่อมไม่ได้ ดู ผมแตกปลาย แก้ยังไง
เกณฑ์เลือกสูตรให้ตรงกับชนิดผมและวิธีอ่านฉลากอยู่ใน ครีมนวดผม เลือกตามเส้นผม บทนี้เน้นเฉพาะวิธีใช้
ตัวอย่างรูทีนสามคน
| คน | สภาพผม | ขั้นตอนที่เปลี่ยน | ผลที่ควรเห็นใน 2 สัปดาห์ |
|---|---|---|---|
| ผู้หญิง ผมตรงยาวกลางหลัง เส้นเล็ก มัน | แบนตอนบ่าย ปลายแห้ง | ใส่เฉพาะครึ่งล่าง เหรียญห้าบาท เว้นหนังศีรษะ 8 เซนติเมตร | โคนไม่แบนเร็วขึ้น ปลายไม่พัน |
| ผู้หญิง ผมหยิกหนาประบ่า | ฟู แห้ง หวียาก | ใส่ตลอดเส้น เหรียญสิบบาทครึ่ง หวีขณะมีครีม สระวันเว้นวัน | ฟูน้อยลง ผมขาดคาหวีน้อยลง |
| ผู้ชาย ผมสั้น ใช้แว็กซ์ | เหนียว หนังศีรษะมัน | ล้างแว็กซ์สองรอบก่อน แล้วใช้ครีมนวดเล็กน้อยเฉพาะส่วนที่ยาว | ผมไม่เหนียว สระล้างคราบหมด |
วิธีใช้ครีมนวดฉบับย่อ
- ใช้ครีมนวดทุกครั้งที่สระ ตามที่ AAD แนะนำ
- ผมตรงเส้นเล็กใส่ที่ปลาย ผมแห้งหรือหยิกใส่ตลอดความยาว
- เริ่มด้วยปริมาณขนาดเหรียญห้าบาทสำหรับผมประบ่า แล้วปรับ
- หมักตามฉลาก 1-3 นาที และหวีซี่ห่างระหว่างรอ
- ล้างจนลื่นแต่ไม่เหนียว โดยเฉพาะท้ายทอยและไรผม
- ถ้าครบ 2 สัปดาห์แล้วอาการเดิม ขยับไปลีฟอินหรือหมักเข้มข้น ไม่ใช่เพิ่มครีมนวดครั้งละมากขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
สระผมวันเว้นวันต้องใส่ครีมนวดทุกครั้งไหม
ใส่ทุกครั้งที่ใช้แชมพู ตามคำแนะนำของ AAD เพราะแชมพูทำให้เกล็ดผิวเส้นผมยกตัวและเสียดสีกัน ครีมนวดทำให้เรียบลง วันที่ไม่ได้สระไม่ต้องใส่
ถ้าผมมันที่โคนแต่แห้งที่ปลาย ควรใส่ครีมนวดอย่างไร
ใส่จากกลางเส้นถึงปลายเท่านั้น เว้นห่างจากหนังศีรษะอย่างน้อย 5-8 เซนติเมตร ปลายที่แห้งมากให้ทาซ้ำอีกชั้นก่อนล้าง โคนให้ใช้แชมพูล้างความมัน ไม่ต้องพึ่งครีมนวด
แหล่งอ้างอิง
- 10 hair care habits that can damage your hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- Tips for healthy hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- 6 curly hair care tips from dermatologists | American Academy of Dermatology (AAD)
- On Hair Care Physicochemistry: From Structure and Degradation to Novel Biobased Conditioning Agents | Polymers (MDPI) via PubMed Central





