ออยล์บำรุงผม คืออะไร ซึมเข้าเส้นผมหรือแค่เคลือบผิว

ออยล์บำรุงผมคือผลิตภัณฑ์เนื้อน้ำมันที่ทาบนความยาวผม เพื่อลดแรงเสียดทาน เพิ่มความเงา และกันไม่ให้ผมเสียหายระหว่างสระ หวี และจัดแต่ง ในขวดอาจเป็นน้ำมันพืชล้วน มิเนอรัลออยล์ หรือซิลิโคนเป็นหลักแล้วแต่งด้วยน้ำมันพืชเล็กน้อย น้ำมันส่วนน้อยเท่านั้นที่ซึมเข้าไปในเส้นผมได้จริง ส่วนใหญ่ทำงานที่ผิวผม ซึ่งก็มีประโยชน์ ถ้าคุณรู้ว่าต้องการผลแบบไหน

ในขวดออยล์บำรุงผมมีอะไรบ้าง

วิธีรู้เร็วที่สุดคือพลิกดูฉลากส่วนผสม (INCI) สามลำดับแรก ซึ่งเป็นตัวที่มีปริมาณมากที่สุด

ถ้าสามลำดับแรกเป็น	กลุ่ม	ความรู้สึกบนผม	เหมาะกับ
Cyclopentasiloxane, Dimethicone, Dimethiconol	ซิลิโคนเป็นหลัก	ลื่น เบา เงาทันที ไม่เหนียวมือ	ผมชี้ฟู ผมเส้นเล็กถึงกลาง ใช้หลังสระ
Cocos Nucifera Oil	น้ำมันมะพร้าว	หนัก จับตัวเป็นไขในที่เย็น	หมักก่อนสระ ผมหนา ผมแห้ง
Argania Spinosa Kernel Oil, Simmondsia Chinensis (Jojoba) Seed Oil, Helianthus Annuus Seed Oil	น้ำมันพืชชนิดอื่น	กลางถึงหนัก	ผมแห้ง ปลายแตก
Paraffinum Liquidum, Mineral Oil	มิเนอรัลออยล์	ลื่น เคลือบดี ไม่มีกลิ่น	ผมแห้งหยาบ ใช้ปริมาณน้อย

ขวดที่หน้าฉลากเขียนว่า "อาร์แกนออยล์" ตัวใหญ่ หลายครั้งพอพลิกดูแล้วอาร์แกนอยู่ลำดับที่ 5-6 รองจากซิลิโคน ไม่ได้ผิดอะไร แต่แปลว่าคุณกำลังใช้เซรั่มซิลิโคนที่มีกลิ่นอายของน้ำมันพืช ผลที่ได้จึงเป็นแบบซิลิโคน คือเบาและเงาเร็ว ถ้าอยากเทียบเซรั่มสูตรต่างๆ อย่างละเอียด ดูได้ที่ เซรั่มบำรุงผม ยี่ห้อไหนดี

น้ำมันชนิดไหนซึมเข้าเส้นผมได้

งานวิจัยที่ถูกอ้างถึงบ่อยที่สุดในเรื่องนี้คืองานของ Rele และ Mohile ตีพิมพ์ใน Journal of Cosmetic Science ปี 2003 ทีมผู้วิจัยเทียบน้ำมันสามชนิด คือน้ำมันมะพร้าว น้ำมันดอกทานตะวัน และมิเนอรัลออยล์ บนผมหลายสภาพ ผลคือน้ำมันมะพร้าวเป็นชนิดเดียวที่ลดการสูญเสียโปรตีนของเส้นผมได้ชัดเจน ทั้งในผมที่ไม่เสียและผมที่เสียแล้ว ทั้งเมื่อใช้ก่อนสระและหลังสระ ส่วนน้ำมันดอกทานตะวันและมิเนอรัลออยล์ไม่ช่วยลดการสูญเสียโปรตีนเลย

ผู้วิจัยอธิบายว่าน้ำมันมะพร้าวเป็นไตรกลีเซอไรด์ของกรดลอริกเป็นหลัก โมเลกุลเล็กและเป็นสายตรง จึงซึมเข้าไปในเส้นผมได้ และจับกับโปรตีนในผมได้ดี มิเนอรัลออยล์เป็นไฮโดรคาร์บอนที่ไม่มีแรงดึงดูดกับโปรตีน ส่วนน้ำมันดอกทานตะวันโมเลกุลมีโครงสร้างเทอะทะจากพันธะคู่ จึงไม่ซึมเข้าไป

งานนี้ทำในห้องปฏิบัติการกับช่อผมตัวอย่าง และวัดเรื่องการสูญเสียโปรตีน ไม่ได้บอกว่าน้ำมันมะพร้าวทำให้ผมงอกเร็วขึ้น ผมร่วงน้อยลง หรือซ่อมผมแตกปลายให้ต่อกันได้ ส่วนอาร์แกนออยล์ งานทบทวนใน International Journal of Trichology ระบุว่าแม้จะได้รับความนิยมมาก แต่ยังขาดข้อมูลเรื่องประโยชน์ต่อเส้นผม

น้ำมันที่ไม่ซึม ก็ยังมีประโยชน์

ถ้าน้ำมันส่วนใหญ่ไม่ซึมเข้าเส้นผม ทำไมผมดูดีขึ้นหลังทา คำตอบอยู่ที่ผิวผม งานทบทวนเรื่องเครื่องสำอางสำหรับผมใน International Journal of Trichology สรุปงานหลายชิ้นไว้ว่า

• มิเนอรัลออยล์แม้ไม่ซึมเข้าเส้น แต่กระจายตัวบนผิวผมได้ดี ช่วยเพิ่มความเงา ทำให้หวีง่าย และลดการเกิดปลายแตกในการทดสอบ
• การทาน้ำมันลดแรงที่ต้องใช้ในการหวีผมเปียก ซึ่งเป็นช่วงที่ผมขาดง่ายที่สุด
• น้ำมันที่เคลือบอยู่ที่ชั้นผิวผมช่วยลดการดูดความชื้นจากอากาศเข้าเส้นผม ซึ่งเป็นกลไกหนึ่งที่ทำให้ผมชี้ฟูน้อยลงในวันที่อากาศชื้น
• เนยพืชเนื้อแข็ง (butter) ในงานเดียวกันกลับทำให้หวียากขึ้น เพราะเกลี่ยไม่ทั่วเส้น

สรุปง่ายๆ คือ ถ้าต้องการปกป้องโปรตีนระหว่างสระ น้ำมันมะพร้าวมีข้อมูลรองรับมากที่สุด ถ้าต้องการผมเงา ลื่น ชี้ฟูน้อย ซิลิโคนหรือมิเนอรัลออยล์ทำงานได้ดีและเบากว่า

ทาก่อนสระ หรือหลังสระ ได้ผลต่างกัน

ทาก่อนสระ (pre-wash)

เวลาผมเปียก เส้นผมดูดน้ำและพองตัว แล้วหดกลับเมื่อแห้ง การพองหดซ้ำทุกวันเป็นความเครียดเล็กๆ ที่สะสมกับผิวผม น้ำมันที่ทาไว้ก่อนสระช่วยลดปริมาณน้ำที่ผมดูดเข้าไป และลดแรงเสียดทานตอนขยี้แชมพู วิธีที่ใช้ได้จริง

1. ทาน้ำมันบนผมแห้ง เริ่มจากปลายขึ้นมาถึงระดับใบหู ไม่ต้องทาหนังศีรษะ
2. ทิ้งไว้ 20-30 นาที ระหว่างนั้นจะทำอย่างอื่นไปก่อนก็ได้
3. ถูแชมพูที่หนังศีรษะตามปกติ ให้ฟองไหลผ่านความยาวผม ถ้ายังรู้สึกมันหลังล้าง ฟอกรอบที่สองเฉพาะความยาวผม
4. ใส่ครีมนวดตามปกติ

วิธีนี้เหมาะกับคนผมยาว ผมทำสี หรือผมที่ขาดง่าย และใช้สัปดาห์ละ 1-3 ครั้งก็พอ

ทาหลังสระ (leave-in)

ทาบนผมหมาดหลังเช็ดด้วยผ้า ก่อนเป่าหรือปล่อยแห้ง หรือแตะเพิ่มบนผมแห้งช่วงปลายระหว่างวันเพื่อเก็บผมชี้ฟู กลุ่มซิลิโคนเหมาะกับการใช้แบบนี้มากกว่า เพราะเบาและไม่ทำให้ผมดูเยิ้ม

ใช้กี่หยดถึงพอ

ปัญหาที่เจอบ่อยที่สุดของออยล์คือใช้มากเกินไป ผมจะดูเป็นเส้น เยิ้ม และแบนตั้งแต่ครึ่งวัน ปริมาณเริ่มต้นด้านล่างเป็นค่ากลางสำหรับการทาหลังสระ แล้วค่อยปรับทีละหยด

ความยาวผม	ผมเส้นเล็ก บาง	ผมปกติ	ผมหนา หยาบ หยิก
สั้นกว่าคาง	ครึ่งหยด ถึง 1 หยด	1 หยด	1-2 หยด
ประบ่า	1 หยด	1-2 หยด	2-3 หยด
ยาวกลางหลัง	1-2 หยด	2-3 หยด	3-4 หยด

วิธีทาที่ทำให้ใช้น้อยลงได้ คือหยดใส่ฝ่ามือ ถูสองมือให้ทั่ว แล้วกำผมช่วงปลายบีบเบาๆ จากนั้นใช้มือที่เหลือน้ำมันติดอยู่ลูบผมช่วงกลาง ไม่ต้องหยดใหม่ ถ้าหมักก่อนสระ ใช้ได้มากกว่านี้ 3-5 เท่า เพราะจะล้างออกอยู่แล้ว

อ่านฉลากจริง เทียบสองขวดให้เห็นภาพ

สมมติคุณยืนอยู่หน้าชั้นวาง มีสองขวดที่หน้าฉลากเขียนว่าออยล์บำรุงผมเหมือนกัน

ขวดแรก ส่วนผสมขึ้นต้นด้วย Cyclopentasiloxane, Dimethiconol, Argania Spinosa Kernel Oil, Parfum ขวดนี้เป็นเซรั่มซิลิโคน ใช้หลังสระ 1-2 หยด ผมจะลื่นและเงาทันที ล้างออกง่ายด้วยแชมพูทั่วไป เหมาะกับคนที่อยากคุมชี้ฟูในชีวิตประจำวัน แต่ไม่ได้เหมาะกับการหมักก่อนสระ เพราะซิลิโคนระเหยง่ายบางตัวจะระเหยไปก่อนถึงเวลาสระ

ขวดที่สอง ขึ้นต้นด้วย Cocos Nucifera Oil, Simmondsia Chinensis Seed Oil, Tocopherol ขวดนี้เป็นน้ำมันพืชแท้ เนื้อหนัก เหมาะกับการหมักก่อนสระ ถ้าใช้หลังสระต้องใช้น้อยมาก ไม่อย่างนั้นผมจะเยิ้ม คนผมเส้นเล็กมักรู้สึกว่าขวดนี้หนักเกินไปสำหรับใช้ทุกวัน

สองขวดนี้ไม่มีขวดไหนดีกว่ากัน มันแค่ทำงานคนละช่วงของการดูแลผม หลายคนจึงใช้ทั้งสองแบบ แบบแรกทุกวัน แบบที่สองสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง

ออยล์เหม็นหืน เก็บอย่างไรให้ใช้ได้จนหมดขวด

น้ำมันพืชทำปฏิกิริยากับออกซิเจน แสง และความร้อนจนเหม็นหืนได้ โดยเฉพาะน้ำมันที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูง สัญญาณที่บอกว่าควรทิ้งคือกลิ่นเปลี่ยนเหมือนน้ำมันทอดซ้ำ สีเข้มขึ้น หรือเนื้อเหนียวกว่าตอนซื้อ การทาน้ำมันหืนบนผมไม่ได้ช่วยอะไรและทิ้งกลิ่นไว้บนผม

• ดูสัญลักษณ์รูปกระปุกเปิดฝาบนฉลาก ตัวเลขเช่น 6M หรือ 12M คือจำนวนเดือนที่ควรใช้หลังเปิด
• เก็บในที่ร่ม ไม่วางบนขอบหน้าต่างหรือในรถ และปิดฝาให้สนิททุกครั้ง
• ขวดสีชาหรือขวดทึบปกป้องน้ำมันจากแสงได้ดีกว่าขวดใส
• ถ้าใช้น้อยอยู่แล้ว เลือกขวดขนาดเล็ก ดีกว่าขวดใหญ่ที่เปิดทิ้งไว้เป็นปี
• น้ำมันมะพร้าวที่แข็งตัวในห้องแอร์ไม่ได้เสีย แค่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดหลอมเหลว วางในมือหรือแช่ขวดในน้ำอุ่นก็กลับเป็นของเหลว

ออยล์กับหนังศีรษะ เรื่องที่ต้องแยกจากเส้นผม

หลายสูตรโฆษณาว่า "นวดหนังศีรษะเพื่อบำรุงรากผม" แต่หนังศีรษะเป็นผิวหนังที่มีต่อมไขมันมากอยู่แล้ว การทาน้ำมันเพิ่มบนหนังศีรษะเหมาะกับคนส่วนน้อย AAD ระบุในหน้า Tips for healthy hair ว่าขุยบนหนังศีรษะเกิดได้จากการใช้ครีมนวด น้ำมัน หรือมอยส์เจอไรเซอร์หนังศีรษะที่ไม่เหมาะกับสภาพผม

• หนังศีรษะมัน หรือผมลีบเร็ว: ไม่ต้องทาที่โคน ดูวิธีดูแลใน ผมมัน ดูแลยังไง
• เป็นรังแค ขุยมันเหลือง: เลี่ยงน้ำมันที่หนังศีรษะทั้งหมดจนกว่าขุยจะหาย
• หนังศีรษะแห้งตึง ขุยละเอียดเหมือนแป้ง: ลองน้ำมันบนหนังศีรษะได้ในปริมาณน้อย แล้วสระออกในวันเดียวกัน แนวทางเต็มอยู่ใน หนังศีรษะแห้งคัน แก้ยังไง

ออยล์กับความร้อน ใช้ร่วมกันอย่างไร

การทาออยล์ก่อนเป่าผมด้วยลมอุ่นช่วยให้ผมเรียบและลดชี้ฟูได้ แต่น้ำมันไม่ได้เป็นตัวกันความร้อนในตัว และไม่ควรใช้แทนสเปรย์กันความร้อนก่อนเครื่องหนีบหรือเครื่องม้วน การหนีบผมที่ชุ่มน้ำมันด้วยเครื่องร้อนจัดทำให้มีควันและได้ยินเสียงฉ่า ซึ่งเป็นสัญญาณว่าผมร้อนเกินไป ถ้าจะหนีบหรือม้วน ให้ใช้ผลิตภัณฑ์กันความร้อนตามฉลาก แล้วค่อยแตะออยล์ปริมาณน้อยที่ปลายหลังจัดทรงเสร็จ

สำหรับผมที่ปลายแตกจนเห็นชัด น้ำมันช่วยให้ดูเรียบขึ้นเพียงชั่วคราว ปลายที่แตกเป็นสองแฉกไม่กลับมาติดกัน ต้องตัดออก ดูวิธีเลือกระยะตัดได้ที่ ผมแตกปลาย แก้ยังไง

ถ้าผมคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

ผมของคุณ	ออยล์ที่เริ่ม	ใช้อย่างไร
ยาว ทำสี ขาดง่ายตอนสระ	น้ำมันมะพร้าว	หมักก่อนสระ 20-30 นาที สัปดาห์ละ 2 ครั้ง
ชี้ฟู เส้นเล็กถึงกลาง	สูตรซิลิโคนเป็นหลัก	1-2 หยดบนผมหมาดก่อนเป่า
หนา หยาบ แห้งมาก	น้ำมันพืชหรือมิเนอรัลออยล์	หมักก่อนสระ และ 2-3 หยดหลังสระ
เส้นเล็ก แบนง่าย	สูตรซิลิโคนเนื้อบางที่สุด	ครึ่งถึง 1 หยด เฉพาะปลาย
หนังศีรษะมันหรือเป็นรังแค	ใช้ได้เฉพาะปลายผม	ห้ามทาที่โคน

ถ้าผมแห้งเสียมากจนออยล์ช่วยได้ไม่ถึงไหน ลองไล่ดูนิสัยที่ทำให้ผมเสียตั้งแต่ต้นที่ ผมแห้งเสีย ดูแลยังไง เพราะน้ำมันทำหน้าที่ป้องกันได้ดีกว่าซ่อมแซมค่ะ