สรุปประเด็นสำคัญ
- ครีมนวดมีหน้าที่เคลือบเส้นผมให้ลื่น หวีง่าย และลดไฟฟ้าสถิต ไม่ได้ซ่อมเส้นผมที่เสียแล้วให้กลับเป็นเหมือนเดิม
- AAD แนะนำให้ใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง ผมเส้นเล็กหรือตรงใส่เฉพาะปลาย ผมแห้งหรือหยิกใส่ตลอดความยาว
- เลือกจากเส้นผมและหนังศีรษะ ผมบางมันควรใช้สูตรเบา ผมหนาหยิกใช้สูตรเข้มข้นขึ้น
- ทาเลี่ยงหนังศีรษะ หมักตามฉลาก 1-3 นาที ล้างจนหมดลื่น ถ้าผมแบนหรือหนักให้ลดปริมาณก่อนเปลี่ยนยี่ห้อ
- ทรีตเมนต์หรือมาส์กผมใช้เสริมสัปดาห์ละครั้ง ไม่ใช่แทนครีมนวดทุกวัน
ครีมนวดที่เหมาะคือสูตรที่ทำให้ผมหวีผ่านง่ายหลังสระ โดยโคนผมไม่แบนและปลายไม่หยาบ เลือกจากเส้นผมก่อนว่าเล็กหรือใหญ่ ตรงหรือหยิก ผ่านเคมีมาไหม แล้วค่อยดูว่าสูตรเบาหรือเข้มข้น เพราะคนผมต่างกันใช้ครีมนวดตัวเดียวกันแล้วได้ผลตรงข้ามกันได้
ครีมนวดทำอะไรกับเส้นผมจริงๆ
เส้นผมมีเกล็ดชั้นนอกเหมือนกระเบื้องมุงหลังคา แชมพูทำความสะอาดแล้วเกล็ดเหล่านี้ฟูขึ้นเล็กน้อย ผมจึงฝืดและพันกัน ครีมนวดเคลือบสารที่มีประจุบวกลงบนผิวเส้นผม ซึ่งมีประจุลบ ทำให้เกล็ดเรียบ ผมลื่น และไฟฟ้าสถิตลดลง ส่วนสารซิลิโคนและน้ำมันช่วยเพิ่มความมันเงาและกันความชื้นสูญเสีย
สิ่งที่ครีมนวดทำไม่ได้คือซ่อมโครงสร้างภายในเส้นผมที่ขาดไปแล้ว ผมที่แตกปลายต้องตัดออก ครีมนวดเพียงแปะรอยแตกให้ใช้งานได้ระหว่างรอผมงอกใหม่ ตามที่ American Academy of Dermatology (AAD) ระบุ ให้ใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง เพื่อให้ผมชุ่มชื้นและหวีง่าย
จับคู่ครีมนวดกับลักษณะผม
| ลักษณะผม | ปัญหาที่เจอ | สูตรที่เหมาะ | ปริมาณและตำแหน่ง |
|---|---|---|---|
| เส้นเล็ก ตรง บาง | แบนเร็ว มันง่าย | สูตรเบา เนื้อโลชัน ไม่หนัก | ขนาดเหรียญสิบบาท ใส่เฉพาะปลายถึงกลางเส้น |
| เส้นใหญ่ หนา | แห้งฟู จัดทรงยาก | สูตรครีมเข้มข้น มีน้ำมันบำรุง | ขนาดเหรียญห้าบาทถึงฝ่ามือเล็ก ตลอดความยาว |
| หยิกหรือหยักศก | แห้ง ฟู เส้นหยาบ | สูตรเข้มข้นให้ความชุ่มชื้น | ตลอดความยาว หวีซี่ห่างตอนนวดในห้องน้ำ |
| ทำสี ฟอก ยืด ดัด | แห้งกรอบ สีซีด ขาดง่าย | สูตรบำรุงเข้มข้น มีโปรตีนหรือสารถนอมสี | ตลอดความยาว หมักตามฉลาก |
| หนังศีรษะมัน ผมยาว | โคนมัน ปลายแห้ง | สูตรเบาตรงโคน เข้มข้นขึ้นตรงปลาย | เฉพาะกลางถึงปลาย ห้ามโดนหนังศีรษะ |
| ผมบางหรือกำลังร่วง | ผมเปราะ ขาดง่าย | สูตรอ่อนโยน ไม่มีน้ำหอมแรง | เฉพาะกลางถึงปลาย ไม่ขยี้ |
ปริมาณในตารางเป็นจุดตั้งต้น ถ้าล้างแล้วผมแบน ลดลงครึ่งหนึ่ง ถ้าตากแห้งแล้วยังหยาบ เพิ่มทีละน้อยสัปดาห์ละครั้ง
ใส่ตรงไหน ทิ้งไว้นานเท่าไร
AAD แยกชัดว่าผมเส้นเล็กหรือตรงควรใส่ครีมนวดเฉพาะส่วนปลาย ส่วนผมแห้งหรือหยิกใส่ตลอดความยาว นี่คือตัวกำหนดว่าผมจะแบนหรือฟูมากกว่ายี่ห้อ ขั้นตอนที่ใช้ได้ทั่วไป
- สระผมและล้างแชมพูให้หมด บีบน้ำออกจากผมเบาๆ เพราะผมที่เปียกโชกทำให้ครีมนวดเจือจาง
- ตักครีมนวดในปริมาณที่เหมาะ ถูมือทั้งสองให้ครีมกระจาย
- ลูบจากปลายขึ้นมากลางเส้น ไม่ถึงหนังศีรษะ
- ใช้หวีซี่ห่างหวีผมเพื่อให้ครีมกระจาย ผมหยิกให้หวีตอนยังมีครีมนวดอยู่ในห้องน้ำ
- หมักตามฉลาก โดยทั่วไป 1-3 นาที
- ล้างน้ำจนผมยังลื่นแต่ไม่เหนียว ถ้าล้างหมดแล้วผมยังเหนียว แสดงว่าใช้มากเกิน
AAD แนะนำให้หวีผมเปียกด้วยหวีซี่ห่างแทนแปรง และหวีจากปลายขึ้นมา ผมหนาหยิกควรหวีในห้องอาบน้ำตอนยังมีครีมนวด ส่วนผมตรงควรรอให้ผมหมาดก่อน
อ่านฉลากครีมนวด 4 กลุ่มชื่อที่เจอบ่อย
ชื่อยาวบนฉลากแบ่งเป็นกลุ่มได้ไม่กี่กลุ่ม ซึ่งช่วยให้เดาได้ว่าสูตรนั้นหนักหรือเบา
- กลุ่มประจุบวก (cationic) เช่น Behentrimonium Chloride หรือ Cetrimonium Chloride เป็นตัวหลักที่ทำให้ผมลื่นหวีง่าย พบในครีมนวดเกือบทุกสูตร
- กลุ่มแอลกอฮอล์ไขมัน เช่น Cetyl Alcohol, Cetearyl Alcohol ทำให้เนื้อครีมหนืดและเคลือบผม ไม่ใช่แอลกอฮอล์ที่ทำให้แห้งแบบแอลกอฮอล์ล้างแผล
- กลุ่มซิลิโคนและน้ำมัน เช่น Dimethicone, Argania Spinosa Kernel Oil ให้ความเงาและกันความชื้นออก
- กลุ่มโปรตีนและสารถนอมสี เช่น Hydrolyzed Keratin ช่วยให้ผมที่ผ่านเคมีแข็งแรงขึ้นชั่วคราว ใช้มากเกินทำให้ผมกรอบ
ส่วนประกอบเรียงจากมากไปน้อย ถ้าสารบำรุงที่โฆษณาอยู่ท้ายรายการ แสดงว่ามีปริมาณน้อย และฉลากเครื่องสำอางไทยควรมีเลขจดแจ้งกับ อย. ตรวจให้เห็นก่อนซื้อ
ตัวอย่างสามคนที่ใช้ครีมนวดตัวเดียวกันแล้วได้ผลต่างกัน
ลองนึกถึงครีมนวดสูตรเข้มข้นหนึ่งขวดที่มีซิลิโคนและน้ำมันอาร์แกน
คนแรกผมหนา ยาวระดับกลางหลัง ทำสีมา 1 ปี ใช้ตลอดความยาวเต็มฝ่ามือ ผมนุ่มลื่นตั้งแต่ครั้งแรก ตรงกับที่สูตรนี้ออกแบบมา
คนที่สองผมเส้นเล็ก ผมบอบบางตรง ใช้ปริมาณเท่ากันและใส่ขึ้นถึงโคน หลังสามวันผมแบนติดหนังศีรษะ ปัญหาอยู่ที่ปริมาณและตำแหน่ง ไม่ใช่ตัวครีมนวด ถ้าลดเหลือเหรียญสิบบาทและใส่เฉพาะปลาย สูตรเดิมก็ใช้ได้
คนที่สามผมหยิกหยักศก ใช้ปริมาณเท่ากับคนแรกแต่ล้างทันที ผมยังฟูแห้ง เมื่อหมัก 3 นาทีและหวีซี่ห่างตอนมีครีมนวด ลอนชัดขึ้นและพันกันน้อยลง ต่างกันที่ขั้นตอน ไม่ใช่ราคา
บทเรียนที่ใช้ได้จริงคือ เปลี่ยนวิธีใช้ก่อนเปลี่ยนยี่ห้อ เพราะวิธีใช้ถูกเปลี่ยนได้ในอาบน้ำครั้งต่อไปโดยไม่ต้องจ่ายเพิ่ม
อากาศร้อนชื้น คลอรีน และแดด
ผมคนไทยเจอทั้งเหงื่อ ฝุ่น และแดดจัดตลอดปี ทำให้สระบ่อยขึ้นและเส้นผมสูญเสียความชุ่มชื้นเร็ว ถ้าคุณว่ายน้ำ AAD แนะนำให้สวมหมวกว่ายน้ำ ล้างผมทันทีหลังขึ้นจากสระ ใช้แชมพูสำหรับนักว่ายน้ำ และตามด้วยครีมนวดเข้มข้น เพื่อล้างคลอรีนที่ทำให้เส้นผมแห้งหยาบ ส่วนวันที่สระทุกวันเพราะเหงื่อ ใช้แชมพูอ่อนโยนและครีมนวดปริมาณน้อยเฉพาะปลายก็พอ ไม่ต้องใช้ทรีตเมนต์ทุกวัน
ซิลิโคน สารเคลือบ และการสะสม
ฉลากที่ลงท้ายด้วย -cone หรือ -siloxane เช่น Dimethicone เป็นซิลิโคน ช่วยให้ผมลื่นเงาทันที ข้อดีชัดสำหรับผมแห้งฟูและผมหยาบ ข้อเสียคือผมเส้นเล็กอาจรู้สึกหนักและโคนแบนเมื่อใช้ซ้ำหลายครั้งโดยไม่ได้ล้างสะสม
วิธีแก้ที่ไม่ต้องเลิกซิลิโคนทั้งหมด
- ใส่เฉพาะปลายผม ห่างโคนอย่างน้อยหนึ่งฝ่ามือ
- ใช้แชมพูล้างลึกเดือนละ 1-2 ครั้งเมื่อรู้สึกผมแบนหรือสไตล์ไม่ติดทรง
- ถ้าหนังศีรษะมันและผมสั้น เลือกสูตรบอกว่าเบาหรือ lightweight และลดปริมาณ
ไม่มีความจำเป็นต้องเลี่ยงซิลิโคนในทุกกรณี คนผมแห้งมากหรือผมทำสีใช้แล้วดีขึ้นชัด สิ่งที่ต้องรู้คือสังเกตผมเมื่อสะสม และทำให้กระบวนการล้างครบ
ครีมนวด ทรีตเมนต์ มาส์ก และลีฟอิน ต่างกันอย่างไร
| ชนิด | ใช้เมื่อไร | หมัก | ความถี่ที่เหมาะ |
|---|---|---|---|
| ครีมนวดทั่วไป | หลังสระทุกครั้ง | 1-3 นาที | ทุกครั้งที่สระ |
| ทรีตเมนต์ / มาส์กผม | ผมแห้งเสียจากความร้อนหรือสารเคมี | 5-10 นาที ตามฉลาก | สัปดาห์ละ 1 ครั้ง |
| ลีฟอิน (ไม่ล้างออก) | หลังซับผมหมาด ก่อนเป่าหรือปล่อยแห้ง | ไม่ต้อง | ตามความแห้ง ปริมาณน้อย |
| เซรั่มหรือน้ำมันผม | ปลายผมที่แห้งกรอบ | ไม่ต้อง | 1-2 หยด ย้ำเฉพาะปลาย |
ทรีตเมนต์ไม่ได้ดีกว่าครีมนวดทุกกรณี คนผมเส้นเล็กใช้มาส์กเข้มข้นบ่อยเกินทำให้ผมหนักแบน คนผมทำสีฟอกหลายครั้งได้ประโยชน์มากกว่า วิธีดูว่าควรเพิ่มทรีตเมนต์ไหม ให้ตากผมให้แห้งแล้วลูบจากโคนลงปลาย ถ้าปลายหยาบกว่ากลางเส้นชัดเจนแสดงว่าครีมนวดธรรมดาไม่พอ
ผมทำสีและผมผ่านความร้อน ต้องดูแลต่างจากผมปกติอย่างไร
AAD ระบุว่าผมที่ทำสี ดัด หรือยืดต้องใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง และควรทำเคมีทีละอย่าง ถ้าต้องทำหลายอย่าง ให้ดัดหรือยืดก่อน แล้วทำสีอีกประมาณ 2 สัปดาห์หลังจากนั้น ช่วงที่ผมโดนแดด AAD แนะนำลีฟอินที่มีซิงค์ออกไซด์หรือสวมหมวกปีกกว้าง สำหรับความร้อน ลดไดร์และเครื่องหนีบ ใช้ระดับต่ำถึงกลาง และไม่เกินสัปดาห์ละครั้งตามที่ AAD แนะนำ รายละเอียดอยู่ที่ ผมแห้งเสีย ดูแลอย่างไร
ผมที่ผ่านเคมีมักต้องใช้ครีมนวดเข้มข้นกว่าผมปกติ แต่อย่าลืมว่าใช้ในปริมาณมากไม่ได้ช่วยมากกว่าใช้ถูกวิธี ถ้าผมขาดคาปลายแล้ว การตัดปลาย 1-2 เซนติเมตรทุก 2-3 เดือนช่วยได้มากกว่าซื้อครีมนวดตัวที่สอง
ครีมนวดกับหนังศีรษะ สิว และอาการคัน
ครีมนวดที่โดนหนังศีรษะหรือล้างไม่หมดทำให้เกิดคราบมัน ผมแบน และมีสิวเม็ดเล็กตามไรผมได้ ถ้าเป็นสิวที่หน้าผากและไรผมให้ดูเพิ่มที่ สิวอุดตันและวิธีแก้ ในกรณีที่รังแคร่วมด้วย ให้ทาครีมนวดเฉพาะปลายและใช้สูตรขจัดรังแคที่หนังศีรษะตามที่อธิบายใน แชมพูขจัดรังแค
คนที่มีผิวไวต่อน้ำหอมควรเลือกสูตรไม่แต่งกลิ่นและทดสอบที่ท้องแขนหรือหลังหู 24-48 ชั่วโมงก่อนใช้ตลอดทั้งหัว ถ้าคัน แดง หรือบวม ให้หยุดใช้ ส่วนเรื่องการอ่านชื่อสารล้างในแชมพูอยู่ที่ แชมพู เลือกจากหนังศีรษะก่อนเส้นผม
ครีมนวดกระปุกแรก
| ผมของคุณ | เลือก | วิธีใช้ |
|---|---|---|
| เส้นเล็ก ตรง บาง มันง่าย | สูตรเบา lightweight | เฉพาะปลาย ครึ่งหนึ่งของปริมาณปกติ |
| เส้นใหญ่ หนา แห้ง | สูตรครีมเข้มข้น | ตลอดความยาว หมัก 2-3 นาที |
| หยิก หยักศก | สูตรเข้มข้น มีความชุ่มชื้นสูง | ตลอดความยาว หวีซี่ห่างตอนมีครีม |
| ทำสี ฟอก ยืด | สูตรบำรุง บวกทรีตเมนต์สัปดาห์ละครั้ง | ตลอดความยาว เลี่ยงโคน |
| หนังศีรษะมัน ปลายแห้ง | สูตรเบาตรงโคน เข้มขึ้นตรงปลาย | เฉพาะกลางถึงปลาย |
ถ้าผมหลุดมากผิดปกติหรือหนังศีรษะอักเสบ ครีมนวดไม่ใช่ทางแก้ ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจก่อน
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ครีมนวดทุกครั้งที่สระผมไหม
ใช้ทุกครั้ง AAD ระบุว่าการข้ามครีมนวดเป็นนิสัยที่ทำให้ผมเสีย แต่ปริมาณปรับได้ ผมเส้นเล็กมันใช้น้อยและใส่เฉพาะปลาย ผมแห้งหยิกใช้เพิ่มได้
ครีมนวดกับทรีตเมนต์ต่างกันอย่างไร
ครีมนวดเป็นขั้นตอนพื้นฐานหลังสระ หมักสั้นๆ ทรีตเมนต์หรือมาส์กเข้มข้นกว่า มักหมัก 5-10 นาทีตามฉลาก ใช้เสริมสัปดาห์ละครั้งสำหรับผมที่ผ่านความร้อนและเคมี
ครีมนวดทำให้ผมร่วงไหม
ครีมนวดไม่ได้ทำให้ผมร่วงจากราก แต่ถ้าทาโดนหนังศีรษะหรือล้างไม่หมด อาจอุดตันและคัน ซึ่งทำให้เกาและผมหลุดมากขึ้น ถ้าร่วงมากผิดปกติให้หาสาเหตุอื่นร่วมด้วย
ผมมันแต่ปลายแห้ง ควรทำอย่างไร
ใช้แชมพูล้างหนังศีรษะให้สะอาด แล้วใส่ครีมนวดจากกลางเส้นถึงปลายเท่านั้น หนังศีรษะที่ได้ล้างเต็มที่จะช่วยให้โคนไม่แบนเร็ว ปลายผมยังได้ความชุ่มชื้นครบ
แหล่งอ้างอิง
- Tips for healthy hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- 10 hair care habits that can damage your hair | American Academy of Dermatology (AAD)





