สรุปสั้นๆ
- คืนแรกให้อาบน้ำเย็นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง ล้างเกลือ ทราย และกันแดดกันน้ำออก แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์ตอนผิวยังหมาด
- NHS แนะนำให้ใช้อาฟเตอร์ซันหรือมอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอม ดื่มน้ำมาก และเลี่ยงปิโตรเลียมเจลลี่ น้ำแข็ง และการเจาะตุ่มพอง
- ผิวไหม้แดดมักลอกหลังผ่านไปไม่กี่วัน และส่วนใหญ่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ห้ามดึงผิวที่ลอก
- AAD ระบุว่าตุ่มพองหมายถึงผิวไหม้ระดับสอง ปล่อยไว้ให้หายเอง และควรรีบพบแพทย์เมื่อผิวพองหรือบวม มีไข้สูง หนาวสั่น หรือเวียนหัว
- กันแดดที่ไม่มีวันหมดอายุบนฉลาก FDA ให้ถือว่าหมดอายุเมื่อครบ 3 ปีหลังซื้อ ขวดที่ตากแดดอยู่ในกระเป๋าชายหาดควรตรวจก่อนทริปหน้า
หลังเที่ยวทะเล ผิวต้องการสามอย่างตามลำดับ คือเอาเกลือ ทราย และกันแดดกันน้ำออกให้หมดโดยไม่ขัด ทำให้ผิวเย็นลงและเติมความชุ่มชื้นตอนผิวยังหมาด และปล่อยให้ผิวฟื้นตัวเองโดยไม่ใส่สารที่กระตุ้นเพิ่ม ส่วนใหญ่ผิวที่แดงจากทะเลจะดีขึ้นในหนึ่งสัปดาห์ถ้าดูแลถูก เราไล่ให้ดูทีละช่วงเวลา ตั้งแต่ขึ้นจากน้ำจนถึงทริปหน้า
ประเมินก่อนว่าผิวเป็นแบบไหน
อาการหลังทะเลไม่ได้เป็นผิวไหม้แดดเสมอไป บางคนแค่แห้งตึงจากเกลือและลม บางคนผิวไหม้จนพอง วิธีดูแลต่างกัน ใช้ตารางนี้แยกก่อน
| สิ่งที่เห็นและรู้สึก | น่าจะเป็น | ดูแลแบบไหน |
|---|---|---|
| ผิวคล้ำขึ้น ไม่แสบ ไม่ร้อน | ผิวคล้ำจากแดด | ล้าง บำรุง กันแดดต่อทุกวัน |
| แห้ง ตึง คัน เป็นขุยเล็ก ๆ ไม่แดง | ผิวแห้งจากเกลือ ลม และน้ำ | เน้นมอยส์เจอไรเซอร์ตอนผิวหมาด |
| แดง ร้อน แสบเมื่อโดนน้ำ | ผิวไหม้แดด | ทำให้ผิวเย็น บำรุง ดื่มน้ำ หลบแดด |
| มีตุ่มพองใส | ผิวไหม้แดดระดับสอง | ปล่อยตุ่มไว้ อย่าเจาะ ดูอาการที่ต้องไปพบแพทย์ |
| ผื่นคันเป็นตุ่มเล็กเฉพาะบริเวณที่โดนแดด | อาจเป็นผื่นแพ้แดด | ดูแนวทางแยกใน ผื่นแพ้แดด ดูแลอย่างไร |
ถ้าเป็นผิวไหม้แดดที่แดงทั่วตัว ให้ใช้ขั้นตอนฉบับเต็มใน ผิวไหม้แดด ดูแลอย่างไร คู่กับรายละเอียดด้านล่าง
ชั่วโมงแรกหลังขึ้นจากน้ำ
ช่วงนี้ยังอยู่ที่หาด หรือกำลังกลับที่พัก สิ่งที่ทำได้ทันที
- ขึ้นจากแดดเข้าที่ร่มทันทีเมื่อเริ่มรู้สึกร้อนผิว
- ล้างน้ำทะเลออกด้วยน้ำจืดที่ฝักบัวริมหาด ถ้ามี
- ซับตัวด้วยผ้า อย่าถูทรายออก เพราะเม็ดทรายขูดผิวที่ระคายอยู่แล้ว
- ดื่มน้ำ NHS และ AAD แนะนำตรงกัน โดย AAD อธิบายว่าผิวไหม้แดดดึงน้ำมาที่ผิวและออกจากส่วนอื่นของร่างกาย การดื่มน้ำเพิ่มช่วยป้องกันการขาดน้ำ
- ใส่เสื้อแขนยาวบางคลุมผิวที่แดง
คืนแรก: ล้างให้หมด ทำให้เย็น เติมน้ำ
อาบน้ำ
NHS แนะนำให้อาบน้ำเย็นหรือประคบผ้าเย็นเพื่อลดความร้อนของผิว ส่วน AAD แนะนำให้อาบน้ำเย็นบ่อย ๆ เพื่อบรรเทาปวด สำหรับการล้างเกลือและทราย ให้ใช้สบู่อ่อนปริมาณน้อย ฟอกเบา ๆ ด้วยมือ ไม่ใช้ใยขัดตัว
ผม เล็บ และซอกพับยังมีทรายติดอยู่บ่อย ให้สระผมและล้างซอกนิ้วเท้า ข้อพับ และขอบชุดว่ายน้ำให้สะอาด
ล้างหน้า
กันแดดกันน้ำออกยากกว่ากันแดดทั่วไป ให้ใช้คลีนซิ่งออยล์หรือบาล์มนวดเบา ๆ แล้วตามด้วยคลีนเซอร์อ่อน ถ้าหน้าแดงแสบมาก ให้ใช้แค่คลีนเซอร์อ่อนครั้งเดียวกับน้ำเย็น แล้วซับแห้ง
ทาบำรุงตอนผิวหมาด
AAD แนะนำให้ทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีหลังอาบน้ำในขณะที่ผิวยังชื้นอยู่ เพื่อกักน้ำไว้ในผิว สำหรับผิวที่ไหม้แดด AAD แนะนำมอยส์เจอไรเซอร์ที่มีว่านหางจระเข้หรือถั่วเหลือง ส่วน NHS แนะนำอาฟเตอร์ซันหรือมอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอม
วันที่ 2 ถึง 7: ไทม์ไลน์ของผิวที่กำลังหาย
NHS ระบุว่าผิวไหม้แดดมักลอกหลังผ่านไปไม่กี่วัน และส่วนใหญ่ดีขึ้นภายใน 7 วัน ตารางนี้เป็นสิ่งที่ควรทำในแต่ละช่วง โดยวันในตารางเป็นช่วงโดยประมาณ แต่ละคนเร็วช้าต่างกัน
| ช่วง | ผิวเป็นอย่างไร | สิ่งที่ควรทำ | สิ่งที่ควรงด |
|---|---|---|---|
| วันที่ 1 ถึง 2 | แดง ร้อน แสบ | อาบน้ำเย็น ทามอยส์เจอไรเซอร์บ่อย ดื่มน้ำ | แดดตรง น้ำร้อน สครับ กรด เรตินอยด์ |
| วันที่ 3 ถึง 5 | แดงลดลง เริ่มตึงและคัน บางคนลอก | ทาบำรุงบ่อยขึ้น ใส่เสื้อผ้าเนื้อนุ่ม | ดึงผิวที่ลอก เกา |
| วันที่ 5 ถึง 7 | ผิวใหม่โผล่ สีอาจไม่สม่ำเสมอ | กันแดดทุกวัน บำรุงต่อ | กลับไปใช้สารผลัดเซลล์เร็วเกินไป |
| หลัง 7 วัน | ส่วนใหญ่ไม่แดงแล้ว | กลับมาใช้รูทีนปกติทีละขั้น | ออกแดดจัดโดยไม่ป้องกัน |
ถ้าหน้าที่ปกติใช้เรตินอยด์หรือกรดผลัดเซลล์ ให้รอจนผิวหายแดงและไม่แสบ แล้วค่อยเริ่มกลับมาใช้ทีละตัว โดยเริ่มจากความถี่ต่ำกว่าเดิม
ผิวหน้าช่วงฟื้นตัว ใช้อะไร งดอะไร
ผิวหน้าบางกว่าผิวกายและเรามักใช้สารออกฤทธิ์หลายตัวบนหน้า ช่วงหลังทะเลจึงต้องตัดรูทีนให้สั้นลงชั่วคราว ตารางนี้แยกผลิตภัณฑ์ที่พบบ่อยในรูทีนหน้าว่าควรทำอย่างไรระหว่างที่ผิวยังแดงหรือแสบ
| ผลิตภัณฑ์ในรูทีนเดิม | ช่วงผิวยังแดงหรือแสบ | กลับมาใช้เมื่อไหร่ |
|---|---|---|
| คลีนเซอร์อ่อน | ใช้ต่อ วันละไม่เกินสองครั้ง | ใช้ได้ตลอด |
| คลีนเซอร์มีเม็ดสครับ | งด | หลังผิวหายแดงและไม่ลอกแล้ว |
| โทนเนอร์ที่มีแอลกอฮอล์สูงหรือกรด | งด | หลังผิวหายแดง เริ่มวันเว้นวัน |
| เซรั่มวิตามินซีความเข้มข้นสูง | งดถ้าแสบ | เมื่อทาแล้วไม่แสบ |
| เรตินอยด์ AHA BHA | งด | หลังผิวหายแดงและไม่ลอก เริ่มสัปดาห์ละ 2 ถึง 3 คืน |
| มอยส์เจอไรเซอร์ไม่มีน้ำหอม | ใช้ต่อ และทาบ่อยขึ้น | ใช้ได้ตลอด |
| กันแดด | ใช้ต่อทุกวันแม้อยู่ในบ้านใกล้หน้าต่าง | ใช้ได้ตลอด |
ความถี่ในคอลัมน์ขวาเป็นแนวทางที่เราใช้แนะนำทั่วไป ถ้าแพทย์สั่งยาทาให้คุณ ให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์แทน
ผิวลอก ทำอย่างไรไม่ให้เป็นรอย
ช่วงผิวลอกเป็นช่วงที่คนอยากเร่งมากที่สุด เพราะดูไม่เรียบ แต่การดึงหรือขัดออกทำให้ผิวใหม่ที่ยังไม่พร้อมโดนเปิดก่อนเวลา
- ทามอยส์เจอไรเซอร์บ่อยขึ้น เช่น หลังอาบน้ำและก่อนนอน ผิวที่ลอกจะแนบลงและดูเรียบขึ้น
- ถ้ามีผิวลอกเป็นแผ่นที่เกี่ยวเสื้อผ้า ให้ใช้กรรไกรเล็กที่สะอาดตัดเฉพาะส่วนที่หลุดแล้ว อย่าดึงส่วนที่ยังติดอยู่
- อาบน้ำด้วยน้ำเย็นหรืออุ่นพอสบาย เลี่ยงน้ำร้อนที่ทำให้คันมากขึ้น
- ใส่เสื้อผ้าเนื้อนุ่ม ไม่รัด
- ผิวใหม่ใต้ส่วนที่ลอกไวต่อแสงมาก ให้คลุมด้วยเสื้อผ้าและทากันแดดเมื่อออกข้างนอก
เกลือ ลม และผิวแห้งที่ตามมา
แม้ไม่ไหม้แดด หลายคนกลับจากทะเลแล้วผิวกายแห้งเป็นขุยและคัน AAD ให้คำแนะนำเรื่องผิวแห้งไว้ที่ใช้ได้ตรงกับช่วงนี้
- อาบน้ำ 5 ถึง 10 นาที ด้วยน้ำอุ่นพอสบาย ไม่ใช้น้ำร้อน
- ใช้คลีนเซอร์อ่อนที่ไม่มีน้ำหอม
- ซับตัวเบา ๆ แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์ทันที
- ถ้าห้องนอนแห้งเพราะเปิดแอร์ ใช้เครื่องเพิ่มความชื้นและทำความสะอาดเครื่องตามคำแนะนำเพื่อไม่ให้มีรา
ถ้าความแห้งคันยังไม่หายหลังกลับมาหลายวัน ดูวิธีเลือกโลชั่นและสาเหตุอื่นที่ทำให้ผิวกายแห้งคันได้ใน ผิวกายแห้งคัน แก้อย่างไร
สัญญาณที่ต้องไปพบแพทย์
AAD อธิบายว่าตุ่มพองหมายถึงผิวไหม้แดดระดับสอง ซึ่งควรปล่อยตุ่มไว้ให้หายเอง ส่วน NHS ระบุอาการที่ควรรีบติดต่อแพทย์ ได้แก่
- ผิวพองหรือบวมมาก
- มีไข้สูง หรือรู้สึกร้อนและหนาวสั่น
- เหนื่อยมาก เวียนหัว หรือคลื่นไส้
- ปวดศีรษะ หรือกล้ามเนื้อเป็นตะคริว
- เด็กเล็กหรือทารกมีผิวไหม้แดด
NHS ยังเตือนว่าผิวไหม้แดดรุนแรงนำไปสู่ภาวะเพลียแดดและโรคลมแดดได้ ซึ่งเป็นภาวะที่อันตราย
ส่วนยาแก้ปวด NHS กับ AAD กล่าวถึงยาแก้ปวดสามัญอย่างพาราเซตามอล ไอบูโพรเฟน หรือแอสไพริน ให้ปรึกษาเภสัชกรก่อน โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอื่นอยู่
ก่อนทริปหน้า: ตรวจกันแดดในกระเป๋าชายหาด
กันแดดที่อยู่ในกระเป๋าชายหาดมักโดนความร้อนทั้งทริป FDA ระบุว่ากันแดดควรมีวันหมดอายุบนฉลาก ถ้าไม่มี ให้ถือว่าหมดอายุเมื่อครบ 3 ปีหลังซื้อ และแนะนำให้ทิ้งกันแดดที่หมดอายุ
FDA ยังให้ข้อมูลที่ใช้เตรียมทริปหน้า
| เรื่อง | ข้อมูลจาก FDA | นำไปใช้อย่างไร |
|---|---|---|
| กันน้ำ | ฉลากกันน้ำบอกเป็น 40 หรือ 80 นาที | วางรอบทาซ้ำตามเวลาที่ระบุ |
| ทาซ้ำ | อย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และบ่อยขึ้นเมื่อว่ายน้ำหรือเหงื่อออก | ตั้งเตือนในโทรศัพท์ |
| ปริมาณ | ประมาณ 1 ออนซ์สำหรับทั้งตัว | ขวด 50 มล. ใช้ได้ไม่กี่รอบสำหรับทั้งตัว |
| เวลาทา | ก่อนออกแดด 15 นาที | ทาที่ห้องพักก่อนเดินไปหาด |
| การป้องกันอื่น | เสื้อผ้า หมวก แว่นกันแดด และร่ม | ใช้ร่วมกับกันแดดเสมอ |
ตัวอย่างสมมติ: ทริปสามวันสองคืน
สมมติว่าคุณไปทะเลวันศุกร์ถึงวันอาทิตย์ และกลับมาพร้อมไหล่กับหลังที่แดง แผนที่สอดคล้องกับคำแนะนำข้างบนคือ
- คืนวันอาทิตย์ อาบน้ำเย็น ฟอกสบู่อ่อน สระผม ทาอาฟเตอร์ซันไม่มีน้ำหอมที่ไหล่และหลังตอนผิวยังหมาด ดื่มน้ำเพิ่ม
- วันจันทร์ถึงพุธ ใส่เสื้อเนื้อนุ่ม ทาบำรุงเช้าเย็น หน้าใช้แค่คลีนเซอร์อ่อน มอยส์เจอไรเซอร์ และกันแดด
- วันพฤหัสถึงเสาร์ ถ้าเริ่มลอก ปล่อยให้หลุดเอง ทาบำรุงบ่อยขึ้น
- สัปดาห์ถัดไป ถ้าผิวหายแดงแล้ว กลับมาใช้เซรั่มประจำทีละตัว
ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...
- ผิวมัน กลัวครีมหนัก: ใช้อาฟเตอร์ซันเนื้อเจลไม่มีน้ำหอมที่ตัว และเจลมอยส์เจอไรเซอร์ที่หน้า อย่าข้ามการบำรุงเพราะกลัวมัน
- ผิวแห้ง: ทาโลชั่นหรือครีมทันทีหลังอาบน้ำทุกครั้ง และวันละหลายรอบที่ขา แขน และหลังมือ
- ผิวแพ้ง่าย: ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ตัวเดิมที่ใช้ประจำ ไม่เปิดตัวใหม่ช่วงที่ผิวยังแดง
- มีฝ้าหรือรอยดำเดิมอยู่: ผิวที่เพิ่งโดนแดดหนักมักทำให้รอยเดิมเข้มขึ้นได้ ใช้กันแดดทุกวันอย่างเคร่งครัดและปรึกษาแพทย์ถ้าเข้มขึ้นชัด
- ผิวพองหรือมีไข้: ไปพบแพทย์ ไม่ต้องรอดูหลายวัน
ถ้าทริปถัดไปของคุณคือเทศกาลเล่นน้ำ หลักการเดียวกันใช้ได้ แต่ต้องวางแผนเรื่องการทาซ้ำบ่อยกว่า ดูรายละเอียดใน ดูแลผิวช่วงสงกรานต์
คำถามที่พบบ่อย
ผิวคล้ำจากทะเลจะกลับมาเท่าเดิมเมื่อไหร่
ระยะเวลาต่างกันมากในแต่ละคน ขึ้นกับสีผิวเดิมและความแรงของแดดที่โดน ระหว่างนี้สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือกันแดดทุกวันเพื่อไม่ให้คล้ำเพิ่ม และงดการขัดผิวแรงที่ทำให้ผิวระคาย
ทาว่านหางจระเข้หลังเที่ยวทะเลได้ไหม
ได้ AAD แนะนำมอยส์เจอไรเซอร์ที่มีว่านหางจระเข้หรือถั่วเหลืองสำหรับผิวไหม้แดด ให้เลือกแบบไม่มีน้ำหอม และทดสอบที่ผิวส่วนเล็กก่อน ถ้าใช้วุ้นสดจากต้น ต้องล้างยางสีเหลืองออกให้หมด
ผิวลอกหลังเที่ยวทะเลขัดออกได้ไหม
ไม่ควรขัดหรือดึง ปล่อยให้หลุดเอง ทามอยส์เจอไรเซอร์บ่อยขึ้นเพื่อให้ผิวที่ลอกดูเรียบ ถ้าผิวใต้ส่วนที่ลอกยังแดงหรือเจ็บ แปลว่ายังอยู่ในช่วงฟื้นตัว
แหล่งอ้างอิง
- Sunburn | NHS
- How to treat sunburn | American Academy of Dermatology
- Dermatologists' top tips for relieving dry skin | American Academy of Dermatology
- Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun | U.S. Food and Drug Administration (FDA)





