ใจความสำคัญ
- ผมฟูมี 3 แบบที่ต้องแก้ต่างกัน คือฟูทั้งศีรษะ ฟูเฉพาะปลาย และขนเล็กๆ ชี้ที่แนวผมด้านบน
- ต้นเหตุหลักคือเกล็ดผิวเส้นผมเปิดจากการเสียดสี ความร้อน และสารเคมี ผมจึงดูดความชื้นในอากาศแล้วพองตัว
- ก่อนซื้อเซรั่ม ให้หยุดสามอย่างที่ AAD เตือนไว้ก่อน ได้แก่ ถูผมแรงด้วยผ้า หวีผมแห้ง และสระถี่เกินจำเป็น
- ลีฟอินให้ใช้ปริมาณน้อยที่สุดที่ได้ผล บนผมหมาด จากกลางเส้นถึงปลาย ไม่ทาที่หนังศีรษะ
- ยืดเคราตินแก้ฟูได้ชั่วคราวแต่ทำให้เส้นผมเสียหายมาก ควรลองรูทีนบ้านให้ครบ 2-4 สัปดาห์ก่อน
เช้ามาผมเรียบดี ออกจากบ้านไปสิบนาทีเจอไอฝนหรือเหงื่อก็พองเป็นพุ่ม อาการนี้แก้ได้ด้วยการลดสิ่งที่ทำให้ผิวเส้นผมสึก แล้วเติมชั้นเคลือบบางๆ ให้เส้นผมดูดความชื้นน้อยลง ซื้อเซรั่มขวดใหม่โดยยังไม่รู้ต้นเหตุมักเสียเงินเปล่า เพราะเซรั่มรักษาปลายทางเท่านั้น
ฟูแบบไหน ดูก่อนว่าคุณเป็นกลุ่มใด
ผมชี้ฟูดูเหมือนกันในกระจก แต่ต้นเหตุต่างกันมาก ตรวจจากผมที่แห้งสนิทตอนเช้า ก่อนใส่ผลิตภัณฑ์ใดๆ
| ลักษณะที่เห็น | มักเกิดจาก | จุดเริ่มต้นที่ควรแก้ |
|---|---|---|
| ฟูทั้งศีรษะ ตั้งแต่โคนถึงปลาย | ผมแห้ง หยิกตามธรรมชาติ หรือสระถี่เกิน | ครีมนวดตลอดเส้น ลีฟอิน ลดความถี่สระ |
| ฟูเฉพาะช่วงกลางถึงปลาย โคนเรียบ | เกล็ดสึกจากสี ความร้อน หรือผมยาวนาน | ลดตัวเร่ง ตัดเก็บปลาย ครีมนวดเข้มขึ้น |
| ขนเล็กๆ ชี้ขึ้นตามแนวผมและกลางกระหม่อม | ผมใหม่ที่ยังสั้น หรือผมขาดจากการรัด | ปรับวิธีรวบผม ทาลีฟอินเบาๆ ที่ขน |
| ฟูเป็นไฟฟ้าสถิต โดยเฉพาะหลังไดร์หรือใส่หมวก | ผมแห้งมาก ขาดความชุ่มชื้น | ครีมนวด ลีฟอิน และหวีไม้ แทนหวีพลาสติก |
| ฟูเฉพาะวันฝนหรือวันอากาศชื้น | เกล็ดเปิด ดูดความชื้นเข้าเส้น | ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวเส้น รวบผมหลวมๆ |
คนส่วนใหญ่เป็นมากกว่าหนึ่งแบบ ให้เลือกแก้แบบที่เห็นชัดที่สุดก่อน เพราะวิธีแก้หลายข้อทับซ้อนกัน
ทำไมผมดูดความชื้นในอากาศแล้วพอง
เส้นผมปกติมีชั้นไขมันบางๆ ด้านนอกสุด (ชั้นนี้เรียกว่า 18-MEA ในรีวิวเรื่องเคมีของเส้นผมใน Polymers) ซึ่งทำให้ผิวเส้นผมไล่น้ำ เมื่อชั้นนี้หลุดไป เกล็ดคิวติเคิลที่ซ้อนกันอยู่ก็ยกตัวและเปิดช่องให้น้ำเข้าได้ง่าย เส้นผมแต่ละเส้นพองไม่เท่ากัน จึงดูฟู
รีวิวเดียวกันระบุว่า การย้อมสีถาวรที่เป็นด่างลอกชั้นไขมันนี้ออก ทำให้ผมดูดน้ำง่ายขึ้นและเสียดสีกันมากขึ้น การฟอกทำให้เส้นพรุน และความร้อนจากไดร์ทำให้ขอบเกล็ดโค้งงอ ส่วนรังสียูวีทำลายโปรตีนและสีผม ดังนั้นผมที่เคยฟอกหรือยืดมาก่อนจึงฟูแรงกว่าผมธรรมชาติเสมอในอากาศเดียวกัน
เพราะเส้นผมเสียหายแล้วซ่อมตัวเองไม่ได้ ทางออกจริงมีสองทาง คือชะลอไม่ให้เสียเพิ่ม และใช้ผลิตภัณฑ์เป็นชั้นเคลือบทดแทนชั้นไขมันที่หลุดไป
หยุด 4 นิสัยนี้ก่อนซื้ออะไรเพิ่ม
AAD ระบุนิสัยที่ทำให้ผมฟูและขาดไว้ชัด ตรวจตัวเองตามนี้
- ถูผมแรงด้วยผ้า ผ้าขนหนูเสียดสีเกล็ดตอนเส้นผมเปียกที่เปราะที่สุด ให้ห่อผมด้วยผ้าหรือเสื้อยืด แล้วปล่อยแห้งเอง
- หวีหรือแปรงผมแห้ง AAD ระบุสำหรับผมหยิกว่า "หลีกเลี่ยงการแปรงผมตอนแห้ง" เพราะทำให้ผมหักและฟู ให้หวีตอนผมเปียกหรือหมาดและมีลีฟอินเท่านั้น
- สระถี่เกินจำเป็น ผมหยิกที่สระบ่อยจะแห้งและฟู AAD แนะนำให้สระอย่างน้อยทุก 2-3 สัปดาห์สำหรับผมหยิกและแห้งมาก ส่วนผมตรงที่หนังศีรษะมันสระทุกวันได้ ในเมืองร้อนชื้นของไทยเหงื่อและมลพิษทำให้หลายคนสระถี่กว่านั้นจริง ให้ใช้เกณฑ์ว่าสระเมื่อหนังศีรษะเหนอะหรือคัน ไม่ใช่สระตามเวลา
- ใช้ความร้อนต่อเนื่อง AAD แนะนำให้ใช้ความร้อนต่ำสุด และไม่เกินสัปดาห์ละครั้งสำหรับที่หนีบหรือที่ม้วน ถ้าต้องใช้ไดร์ทุกวัน ให้เป่าอุ่นและหยุดตอนผมเกือบแห้ง
อีกจุดที่คนมองข้ามคือปลอกหมอน AAD ระบุว่าแรงเสียดสีจากปลอกหมอนทำให้ผมฟู ก่อนนอนให้รวบเป็นหางม้าหลวมๆ บนกระหม่อมหรือถักเปียหลวม
ลำดับในห้องอาบน้ำที่ทำให้ผมฟูน้อยลง
ถ้าผมสระทุกวันหรือวันเว้นวัน ให้ทำตามลำดับนี้
- เปียกผมให้ทั่วด้วยน้ำอุ่น ไม่ใช้น้ำร้อนจัด
- นวดแชมพูเฉพาะหนังศีรษะ ปล่อยให้ฟองไหลผ่านเส้นผมตอนล้าง ไม่ต้องขยี้ปลาย (AAD)
- ใส่ครีมนวดจากกลางเส้นถึงปลาย สำหรับผมหยิกหรือผมแห้งมาก AAD แนะนำให้ใส่ตลอดความยาวและใช้เนื้อครีมหนา
- ถ้าผมพันกันมาก หวีด้วยซี่ห่างตอนมีครีมอยู่ ทำเป็นช่อเล็กๆ เริ่มที่ปลายก่อนแล้วขึ้นไปโคน
- ล้างให้หมด แล้วบีบน้ำออกอย่างเบามือ
ผมหยิกที่พันมากสระแล้วหวียาก AAD แนะนำให้ใส่ครีมนวดก่อนสระได้ เพื่อให้เส้นลื่นระหว่างล้าง ลองใช้เฉพาะวันที่ผมพันหนักก่อน แล้วค่อยเทียบผล รายละเอียดเรื่องการเลือกแชมพูให้ตรงกับหนังศีรษะอยู่ที่ แชมพู เลือกจากหนังศีรษะก่อนเส้นผม
ลีฟอิน 3 นาทีแรกหลังอาบน้ำ
ช่วงที่ผมฟูหรือเรียบมักตัดสินในสามนาทีแรกหลังออกจากห้องน้ำ AAD แนะนำให้ซับผมให้หมาดแล้วทาลีฟอินบนผมที่ยังหมาด ผลควรเห็นทันที ได้แก่ ฟูน้อยลง ไฟฟ้าสถิตลดลง และหวีง่ายขึ้นจึงขาดน้อยลง
หลักที่ AAD ให้ไว้ในการใช้
- ใช้ปริมาณน้อยที่สุดที่ได้ผล เพราะมากเกินทำให้ผมมันและลีบ ผมหนาใช้มากกว่าผมบาง
- ทาเฉพาะเส้นผม ไม่ทาที่หนังศีรษะ เพราะทำให้สะสมและระคายเคือง
- ครีมหรือโลชั่น: ถูกับฝ่ามือก่อนแล้วลูบผ่านส่วนที่แห้ง ฟู หรือพันกัน
- สเปรย์: ฉีดจากกลางเส้นถึงปลาย แล้วใช้มือสางให้ทั่ว
- ครีมนวดแบบล้างออกมีสารทำความสะอาดผสมอยู่ ไม่ควรเอามาเจือจางในขวดสเปรย์แล้วทิ้งไว้บนผม
ใช้ได้ทุกครั้งหลังสระ โดยเฉพาะผมยาวหรือผมทำสี และทิ้งไว้ได้ถึงหนึ่งสัปดาห์ก่อนล้างออกด้วยแชมพู ตามที่ AAD ระบุ ถ้ายังแห้งฟู AAD แนะนำให้เติมน้ำมันเช่นน้ำมันอาร์แกนเพียงเล็กน้อย
ปริมาณคร่าวๆ ตามความยาวผม
ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณเพื่อเริ่มต้น ปรับตามความหนาของผมและสูตรของผลิตภัณฑ์
| ความยาวผม | ครีมลีฟอิน | สเปรย์ |
|---|---|---|
| ประบ่า | ขนาดเม็ดถั่วเขียว 1-2 เม็ด | 2-4 ปั๊ม |
| ยาวกลางหลัง | ขนาดเมล็ดถั่วลันเตา 1-2 เม็ด | 4-6 ปั๊ม |
| ยาวมากหรือหนาและหยิก | 2-3 เม็ดถั่วลันเตา | 6-8 ปั๊ม |
ถ้าหลังผมแห้งแล้วรู้สึกว่าเหนียวหรือเป็นก้อน แสดงว่าใช้มากเกิน ให้ลดลงครึ่งหนึ่งครั้งต่อไป
ผมหยิกกับผมตรง ฟูแก้ไม่เหมือนกัน
AAD ให้คำแนะนำต่างกันตามลักษณะเส้นผม แยกแยะให้ถูกก่อนจะไปผิดทาง
| ผมตรง ผมเส้นเล็ก | ผมหยิก ผมหนา | |
|---|---|---|
| ครีมนวด | ใส่เฉพาะปลาย | ใส่ตลอดความยาว เนื้อหนา |
| การหวี | รอให้ผมหมาดก่อนจึงหวี | หวีตอนเปียกพร้อมครีมนวด ทีละช่อ |
| ส่วนผสมที่ควรหา | สูตรเบา ไม่หนักเส้น | อาร์แกนออยล์ กลีเซอรีน แฟตตี้แอลกอฮอล์ (cetyl, stearyl) |
| ความถี่การสระ | ตามความมันของหนังศีรษะ | ไม่ต้องสระทุกวัน |
| ปัญหาที่พบบ่อย | ฟูจากไฟฟ้าสถิตและปลายสึก | ฟูจากแห้งและถูกหวีแห้ง |
เกลียวของผมหยิกทำให้ไขมันจากหนังศีรษะเดินทางลงมาถึงปลายได้ยาก ผมหยิกจึงแห้งง่ายกว่าผมตรงเป็นธรรมดา และการเติมความชุ่มชื้นให้ตลอดเส้นจึงจำเป็นกว่า ส่วนผมตรงมักฟูเพราะเสียดสี ความร้อน และสารเคมี
วันฝน วันชื้น กับสิ่งที่พกไปด้วย
ความชื้นสูงทำให้เส้นที่เกล็ดเปิดดูดน้ำเข้าไป ตรวจสอบรูทีนสำหรับวันแบบนี้
- เช้า: ใช้ลีฟอินหรือผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าสร้างฟิล์มเคลือบบนเส้น ซิลิโคนอย่างไดเมทิโคนให้ความลื่นและช่วยกันความชื้น IJDVL ระบุว่าซิลิโคนช่วยให้ผมลื่นและเงา แต่เกาะติดแล้วล้างยาก จึงควรสระให้ลึกถึงโคนเป็นระยะ
- ทรงผม: รวบหลวมๆ หรือถักเปียหลวม เพราะรัดแน่นทำให้ผมขาดและขนชี้ ที่ AAD เตือนไว้
- ระหว่างวัน: ลดการเอามือลูบผมซ้ำๆ เพราะผิวมือถ่ายน้ำมันและเพิ่มแรงเสียดสี ถ้าฟูขึ้นมา ให้ใช้น้ำมันเพียงหยดเดียวถูกับฝ่ามือแล้วลูบเบาๆ ที่ผิวนอกของผม
- แดด: ยูวีทำลายโปรตีนในเส้นผม ใส่หมวกปีกกว้างเมื่อต้องอยู่กลางแจ้งนาน (AAD)
ข้อควรระวังเรื่องกลีเซอรีน หลายคนเข้าใจว่ากลีเซอรีนช่วยให้ผมชุ่มชื้นเสมอ แต่ในวันที่ความชื้นสูงมาก สารดึงน้ำอย่างกลีเซอรีนอาจดึงน้ำเข้าเส้นมากเกินจนผมฟูขึ้นได้ในบางคน ถ้าสังเกตว่าลีฟอินสูตรกลีเซอรีนทำให้ผมฟูมากในวันฝน ให้เปลี่ยนไปสูตรที่เน้นน้ำมันหรือซิลิโคนเฉพาะช่วงนั้น
ยืดเคราติน แก้ฟูได้จริงไหม และคุ้มหรือเปล่า
การยืดผมช่วยให้ผมเรียบนานหลายเดือน แต่ IJDVL ระบุว่าการยืดผมที่ใช้กับผมฟูเป็นกระบวนการที่ทำให้ผมเสียหายได้มาก และสารเคมีที่ทำให้ผมตรงมักเป็นด่างที่ลอกชั้นไขมันของเส้นออก ตามที่ Polymers อธิบาย ผมที่ยืดแล้วจึงมีแนวโน้มฟูแรงขึ้นเมื่อผมงอกใหม่ตัดกับผมที่ยืดไว้ และต้องรีทัชซ้ำ
ก่อนตัดสินใจ ลองรูทีนบ้านให้ครบ 2-4 สัปดาห์ ถ้าฟูลดลงเกินครึ่งก็อาจไม่ต้องยืดเลย ถ้ายังฟูมากและยืดคือทางเลือกเดียวที่ไหว ให้ถามช่างเรื่องสูตรที่ใช้และเว้นช่วงรีทัชอย่างน้อย 8-10 สัปดาห์ตามที่ AAD แนะนำสำหรับงานเคมี ไม่ทำเคมีหลายอย่างในครั้งเดียว
ทำครบแล้วยังฟู ไล่เช็กตามลำดับนี้
- ลีฟอินใส่บนผมแห้งสนิท ผลิตภัณฑ์จะเกาะไม่ติด ให้ใส่ตอนผมหมาด
- ใช้ปริมาณน้อยเกินไปสำหรับผมหนา ลองเพิ่มทีละครึ่งเท่า
- ผมมีปลายแตกหรือเสียหายมาก ซ่อมไม่ได้ ต้องตัด ดู ผมแตกปลาย แก้ยังไง
- ผมแห้งจากสระมากเกินไป ลองเว้นการสระเป็นวันเว้นสองวันถ้าหนังศีรษะไม่เหนอะ
- ผลิตภัณฑ์สะสม ผมที่ใช้ซิลิโคนและน้ำมันหลายชั้นอาจรู้สึกหนักและฟูแบบเป็นหย่อม ให้สระล้างลึกหนึ่งครั้ง แล้วเริ่มใหม่ด้วยปริมาณน้อย
- ผมเปลี่ยนไปจากเดิมทันที ผมหยาบกว่าเดิมหรือขาดเป็นช่วงๆ และมีผมร่วงเยอะ ให้พบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจสาเหตุทางฮอร์โมนหรือภาวะขาดสาร
เส้นผมที่เสียแล้วมีขีดจำกัด ถ้ารูทีนเรียบร้อยและผมยังฟูจากความเสียหายทั่วศีรษะ คำตอบสุดท้ายยังเป็นการตัดและรอผมใหม่ แต่ทำสองสัปดาห์ก็เห็นว่าผลิตภัณฑ์ลดแรงเสียดสีได้แค่ไหน
ขั้นตอนที่ทำได้ตั้งแต่อาบน้ำครั้งหน้า
| ผมของคุณ | สัปดาห์ที่ 1 | สัปดาห์ที่ 2-4 |
|---|---|---|
| ผมตรงฟูปลาย ทำสีบ้าง | เปลี่ยนผ้าซับเป็นเสื้อยืด หวีซี่ห่างตอนหมาด ลีฟอินที่ปลาย | ตัดเก็บปลาย ลดไดร์เหลือลมอุ่น |
| ผมหยิกฟูทั้งศีรษะ | ครีมนวดเนื้อหนาตลอดเส้น หวีตอนมีครีม ถักเปียหลวมก่อนนอน | ลดความถี่สระ เติมลีฟอินทุกครั้ง |
| ผมฟอกหรือยืด ฟูหนัก | ครีมนวดบวกทรีตเมนต์ ดูแนวทางที่ ครีมนวดผม เลือกตามเส้นผม | เว้นรีทัช 8-10 สัปดาห์ ถ้าไม่ดีขึ้นปรึกษาช่าง |
| ฟูเฉพาะหน้าฝน | เพิ่มสเปรย์หรือซีรั่มเคลือบผิวเส้น | กลับรูทีนเดิมเมื่อหน้าฝนจบ |
ถ้าต้องการดูแลภาพรวมของเส้นผมที่เสียจากหลายสาเหตุ อ่านต่อที่ ผมแห้งเสีย ดูแลยังไง และตารางดูแลรายสัปดาห์ใน วิธีบำรุงผมให้แข็งแรง
คำถามที่พบบ่อย
ใส่น้ำมันบนผมแห้งทุกวันได้ไหม
ได้ถ้าใช้น้อยมาก เพียงหนึ่งสองหยดที่ปลายและขนที่ชี้ น้ำมันเคลือบผิวเส้นผมกันไม่ให้ดูดความชื้นเพิ่ม แต่ถ้าใช้มากผมจะลีบและมัน และสะสมจนต้องสระด้วยแชมพูล้างลึกเพิ่ม
ผมฟูเพราะขาดโปรตีนใช่ไหม
ไม่เสมอไป ผมฟูมาจากหลายสาเหตุ ทั้งการเสียดสี ความร้อน ความชื้น และสารเคมี การเติมโปรตีนเกินจำเป็นทำให้ผมแข็งกระด้างและหักง่ายขึ้น ถ้าผมยืดหยุ่นเป็นปกติและฟูจากอากาศชื้น ให้เน้นความลื่นและลดแรงเสียดทานก่อน
ผมฟูเฉพาะช่วงฤดูฝนเป็นเพราะอะไร
ความชื้นในอากาศสูงทำให้ผมที่มีเกล็ดเปิดดูดน้ำเข้าไป เส้นผมพองตัวและไม่ตรงกัน ผมจะฟูมากกว่าเดิมถ้าเคยทำสีหรือยืดมาก่อน ฤดูฝนจึงควรเพิ่มผลิตภัณฑ์เคลือบผิวเส้นผมในรูทีนชั่วคราว แล้วกลับสู่รูทีนเดิมเมื่อแห้ง
แหล่งอ้างอิง
- Dermatologists' top tips for using leave-in conditioner | American Academy of Dermatology (AAD)
- 6 curly hair care tips from dermatologists | American Academy of Dermatology (AAD)
- 10 hair care habits that can damage your hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- On Hair Care Physicochemistry: From Structure and Degradation to Novel Biobased Conditioning Agents | Polymers (MDPI) via PubMed Central
- Hair cosmetics | Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology





