ความงาม

ข้อศอกดำ เข่าดำ แก้ยังไง เริ่มจากแยกให้ได้ว่าดำเพราะอะไร

| อ่าน 15 นาที

ผิวคล้ำที่ข้อศอกและหัวเข่า แก้ยังไง เคล็ดลับที่ควรรู้ทีละขั้นตอน

สรุปประเด็นสำคัญ

  • ข้อศอกและเข่าดำส่วนใหญ่มาจากผิวหนาและแห้งเพราะเสียดสีซ้ำๆ ไม่ใช่เพราะสกปรก ขัดแรงจึงยิ่งทำให้ดำขึ้น
  • ลำดับที่ได้ผลคือหยุดการเสียดสีและการขัดถู ให้ความชุ่มชื้นทุกวัน แล้วค่อยเพิ่มตัวทำให้ผิวบางลง เช่น ยูเรีย กรดแลคติก หรือกรดซาลิไซลิกความเข้มข้นต่ำ
  • ผลที่ควรคาดหวังคือผิวนุ่มลงใน 2 ถึง 4 สัปดาห์ และสีจางลงชัดขึ้นราว 8 ถึง 12 สัปดาห์ รอยที่ฝังลึกอาจต้องใช้เวลาเป็นปี
  • ปื้นดำที่หนาเหมือนกำมะหยี่ โผล่เร็ว หรือเกิดตามข้อพับด้วย ควรให้แพทย์ตรวจ เพราะอาจเกี่ยวกับน้ำตาลในเลือดหรือยาที่ใช้อยู่
  • มะนาว ผงฟู และครีมขาวไวที่ไม่มีเลขจดแจ้ง ทำให้ผิวอักเสบและดำกว่าเดิมได้

ข้อศอกกับเข่าที่ดำกว่าผิวส่วนอื่นมักไม่ได้ดำเพราะสกปรก แต่เพราะผิวตรงจุดนั้นถูกกดทับ เสียดสี และแห้ง จนหนาตัวขึ้นและสะสมเม็ดสี วิธีแก้ที่ได้ผลจึงเรียงเป็นสามชั้น หยุดสิ่งที่ทำให้ดำขึ้น เติมความชุ่มชื้นทุกวัน แล้วค่อยใช้ตัวที่ช่วยผลัดผิวหนาให้บางลง ถ้าข้ามขั้นแรกไปซื้อครีมแพงมาทา ผลมักหายไปภายในเดือนเดียว

ดำเพราะผิวหนา หรือดำเพราะเม็ดสี ลองทดสอบก่อน

สองอย่างนี้ดูคล้ายกันแต่แก้ต่างกัน ผิวหนาต้องผลัดและทำให้นุ่ม ส่วนเม็ดสีต้องกันแดดและใช้ตัวที่ช่วยให้สีสม่ำเสมอ ลองจับดูหลังอาบน้ำตอนผิวยังไม่ได้ทาอะไร

สิ่งที่สังเกต ผิวหนาและแห้ง เม็ดสีสะสม ปื้นผิดปกติที่ควรให้หมอดู
สัมผัส หยาบ เป็นขุย ย่นเป็นริ้ว เรียบ เท่ากับผิวรอบๆ นุ่มเหมือนกำมะหยี่ หนากว่าปกติ
หลังทาครีมหนาๆ 3 วัน ดูจางลงและนุ่มขึ้นชัด แทบไม่เปลี่ยน ไม่เปลี่ยน
ขอบ ค่อยๆ กลืนกับผิวรอบๆ ขอบค่อนข้างชัด ขยายออกเรื่อยๆ
ตำแหน่งอื่นร่วมด้วย ไม่มี อาจมีรอยด่างที่อื่นตามการอักเสบ คอ รักแร้ ข้อพับ ขาหนีบ

คนส่วนใหญ่เป็นแบบแรกผสมแบบที่สอง คือผิวหนาแห้งและมีเม็ดสีทับอยู่ด้วย ถ้าทาครีมหนาๆ สามวันแล้วสีจางลงเห็นได้ชัด แปลว่าคุณมาถูกทาง ปัญหาหลักคือความแห้งและการหนาตัว

ทำไมสองจุดนี้ดำก่อนส่วนอื่น

ศอกกับเข่าเป็นจุดที่ผิวถูกยืดและพับทุกวัน ถูกกดทับกับโต๊ะ พื้น เบาะรถ และขอบเสื้อผ้า ร่างกายตอบสนองด้วยการสร้างผิวชั้นนอกให้หนาขึ้นเพื่อป้องกันตัวเอง บริเวณนี้ยังมีต่อมไขมันน้อย จึงแห้งง่ายกว่าหน้าท้องหรือต้นแขน ผิวแห้งแตกเป็นขุยละเอียดทำให้แสงสะท้อนไม่เรียบ ตาเราเห็นเป็นสีคล้ำ

ปัจจัยที่เพิ่มความดำมีดังนี้

  • การเท้าศอกบนโต๊ะทำงานหรือโต๊ะเรียนเป็นชั่วโมง นี่คือสาเหตุอันดับต้นของคนทำงานนั่งโต๊ะ
  • การคุกเข่า นั่งพื้น หรือนั่งไขว่ห้างบ่อยๆ
  • การขัดถูด้วยสครับหยาบ ใยบวบ หรือแปรง ผิวอักเสบเล็กน้อยแล้วทิ้งรอยคล้ำตามมา
  • แสงแดด เข่าโดนแดดเวลาใส่กางเกงขาสั้น ศอกโดนแดดเวลาขับรถ
  • ผิวแห้งจากการอาบน้ำร้อนและสบู่ที่ฟอกแรง
  • กรรมพันธุ์และสีผิวพื้นฐาน คนผิวสีเข้มจะเห็นความต่างของสีชัดกว่า

AAD อธิบายว่ารอยคล้ำจากการระคายเคืองหรือการอักเสบเกิดจากผิวสร้างเมลานินเพิ่ม และเมื่อกำจัดสาเหตุได้ รอยจำนวนมากจะจางเองตามเวลา ถ้าเกิดซ้ำจากพฤติกรรมเดิม ผิวก็สร้างเม็ดสีซ้ำอีก

สามอย่างที่ต้องเลิกก่อนซื้อครีมตัวไหน

ขั้นนี้ไม่เสียเงินเลย และได้ผลกว่าการเพิ่มครีมอีกหลอด

  1. หยุดขัด ผิวที่ถูกขัดจนแดงจะสร้างเม็ดสีเพิ่ม ถ้าอยากผลัดผิว ใช้ครีมที่มียูเรียหรือกรดแทนสครับ ครั้งละไม่นาน ไม่ออกแรงถู
  2. เลิกใช้มะนาว ผงฟู น้ำส้มสายชู หรือยาสีฟันทาให้ขาว สิ่งเหล่านี้ระคายผิว บางคนไหม้เป็นรอยดำที่แย่กว่าเดิม
  3. ลดการเท้าศอกและคุกเข่า ใช้แผ่นรองข้อมือหรือผ้าบางๆ รองใต้ศอกที่โต๊ะ วางแขนไว้ที่ที่วางแขนของเก้าอี้ ใช้เบาะรองเข่าถ้าต้องนั่งพื้น

AAD เตือนในหน้าเรื่องผิวคล้ำว่าการขัดถูแรงๆ ไม่ช่วยกับปื้นผิวคล้ำบางชนิด เช่น acanthosis nigricans ซึ่งคนมักเข้าใจผิดว่าเป็นคราบสกปรกแล้วพยายามขัดออก

แผน 8 สัปดาห์ เรียงเป็นขั้น

ทำทีละขั้น ไม่ต้องใส่ทุกอย่างพร้อมกันตั้งแต่วันแรก ผิวบริเวณนี้ทนกว่าผิวหน้า แต่ถ้าเริ่มแรงเกินก็แดงลอกได้

สัปดาห์ ทำอะไร วัตถุประสงค์
1 ถึง 2 อาบน้ำอุ่นไม่ร้อน ใช้สบู่อ่อนโยน ทาครีมหนาๆ ภายใน 3 นาทีหลังอาบ เช้าและก่อนนอน ทำให้ผิวนุ่ม ลดขุย
3 ถึง 4 เพิ่มครีมยูเรียหรือโลชั่นกรดแลคติก ทาตอนก่อนนอน 1 ครั้ง ทำให้ผิวหนาบางลง
5 ถึง 6 ใช้ต่อ และเพิ่มกันแดดถ้าศอกเข่าโดนแดด ตอนเช้า กันเม็ดสีเพิ่ม
7 ถึง 8 ประเมินด้วยรูปถ่ายเทียบกับวันแรก ถ้าสีจางลงให้คงสูตรไว้ ถ้าไม่ขยับให้ปรึกษาแพทย์ ตัดสินใจขั้นต่อไป

ถ่ายรูปตอนเริ่มในที่แสงเดียวกันทุกครั้ง ตาของเราปรับกับสีที่ค่อยๆ เปลี่ยนจนไม่รู้สึกว่าจางลง รูปถ่ายแสดงให้เห็นได้ชัดกว่า

ยูเรีย กรดแลคติก กรดซาลิไซลิก เลือกตัวไหนดี

ตัวช่วยผลัดผิวหนามีหลายชนิด ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงความเข้มข้นที่พบในผลิตภัณฑ์ทั่วไป ใช้เป็นแนวทางอ่านฉลาก ไม่ใช่ตัวเลขที่เราตรวจวัดเอง

ส่วนผสม ช่วงที่พบบ่อยในผลิตภัณฑ์ เหมาะกับ ข้อควรระวัง
ยูเรีย ราว 5 ถึง 10% สำหรับผิวแห้งทั่วไป และสูงกว่านั้นสำหรับผิวหนามาก ผิวหยาบ แห้ง เป็นขุย บางคนแสบเมื่อผิวแตกเป็นแผล
กรดแลคติก / แอมโมเนียมแลคเตต ราว 5 ถึง 12% ผิวหนาและหมองไปพร้อมกัน ทำให้ผิวไวต่อแดด ต้องกันแดดตามหลัง
กรดซาลิไซลิก ราว 1 ถึง 2% ผิวหนามาก เป็นสะเก็ด ใช้บริเวณกว้างเป็นประจำไม่เหมาะ
วาสลีนหรือสารกักความชุ่มชื้น ใช้ได้ทุกวัน ผิวแห้งแตก ไม่ได้ผลัดผิวเอง

ถ้าผิวแห้งเป็นขุยมาก เริ่มที่ยูเรียก่อน เพราะดึงน้ำเข้าผิวและช่วยผลัดไปพร้อมกัน ถ้าผิวไม่ค่อยแห้งแต่หมองและหนา กรดแลคติกเหมาะกว่า อย่าใช้สองตัวซ้อนในวันเดียวช่วงสัปดาห์แรก เพราะแยกไม่ออกว่าตัวไหนทำให้แสบ ลำดับการผสมสารอื่นดูได้ที่ ส่วนผสมสกินแคร์ที่ไม่ควรใช้ด้วยกัน และหลักการผลัดผิวอ่านเพิ่มที่ วิธีผลัดผิวอย่างปลอดภัย

ทดสอบก่อนทาทั้งสองข้าง โดยทาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ท้องแขนด้านในหรือข้อศอกข้างเดียวก่อน 2 คืน ถ้าไม่แดง ไม่แสบ ค่อยใช้ต่อทั้งสองข้างและเข่า

ครีมทาข้อศอกให้ขาว ใช้ได้ไหม

ครีมที่บอกว่าขาวใน 7 วันมีปัญหาจริง AAD ระบุว่านักวิจัยพบสเตียรอยด์และปรอทที่ไม่ได้แจ้งบนฉลากในผลิตภัณฑ์ลดรอยคล้ำที่นำเข้าจากต่างประเทศบางชนิด สเตียรอยด์ใช้นานทำให้ผิวบางและเปราะ และอาจทิ้งรอยด่างถาวร

ก่อนซื้อให้ตรวจสามอย่าง คือมีเลขที่ใบรับแจ้งเครื่องสำอางบนกล่อง มีชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และโฆษณาไม่สัญญาว่าขาวทันที ถ้าไม่ผ่านข้อใดข้อหนึ่ง วางลง รายละเอียดสัญญาณเตือนอยู่ที่ ทำผิวให้สว่างขึ้นอย่างปลอดภัย และถ้าใช้แล้วผิวแดงแสบ แพ้ ให้ดู ปฐมพยาบาลเมื่อแพ้ครีม

ส่วนผสมที่ AAD ระบุว่าช่วยทำให้ผิวคล้ำจางลงมีอะซีลาอิกแอซิด กรดไกลโคลิก กรดโคจิก เรตินอยด์ และวิตามินซี ส่วนใหญ่เป็นของผิวหน้า ถ้าจะใช้กับศอกเข่า ให้เริ่มความเข้มข้นต่ำและทาเว้นวัน

กันแดดและเสื้อผ้า ส่วนที่คนมักลืม

เข่าที่โผล่จากกางเกงขาสั้นหรือกระโปรง และศอกที่ขับรถโดนแดดทุกวัน มีโอกาสสะสมเม็ดสีไม่ต่างจากหน้า ทากันแดดสำหรับตัวก่อนออกจากบ้านถ้าจุดนี้ไม่มีผ้าคลุม ปริมาณและการเลือกค่า SPF อ่านที่ กันแดดสำหรับผิวกาย ส่วนเหตุผลที่ต้องทุกวันอยู่ใน ครีมกันแดดสำคัญอย่างไร

ด้านเสื้อผ้า เสื้อแขนยาวเนื้อนุ่มและกางเกงที่ไม่รัดเข่าช่วยลดการเสียดสี ผ้าหยาบหรือกางเกงยีนส์รัดตัวที่พับเข่าตลอดวันทำให้ผิวหนาซ้ำ

ปื้นดำแบบไหนที่ไม่ใช่เรื่องผิวธรรมดา

ข้อศอกและเข่ามักเป็นปัญหาความสวยงาม แต่ปื้นดำบางแบบเป็นสัญญาณของโรคอื่น NHS อธิบายว่า acanthosis nigricans คือปื้นผิวหนังที่ดำและหนากว่าปกติ สัมผัสเหมือนกำมะหยี่ พบมากตามข้อพับ เช่น รักแร้ คอ หรือขาหนีบ และสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือโรคอ้วน ที่เหลือมีเบาหวานชนิดที่ 2 ความผิดปกติของฮอร์โมน และยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์หรือยาคุมกำเนิด AAD ก็ระบุว่าอาจเป็นสัญญาณของภาวะก่อนเบาหวาน

โรคผิวหนังบางชนิด เช่น สะเก็ดเงินและผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ชอบขึ้นที่ศอกและเข่า มีผื่นแดง ขุยหนา คัน เมื่อหายแล้วทิ้งรอยคล้ำ ถ้าผิวแดงคันเป็นๆ หายๆ ให้รักษาโรคก่อน รอยดำจะจางตามหลัง

ตัวอย่างสามคน สามทางแก้

คนที่หนึ่งทำงานหน้าคอมเก้าชั่วโมง เท้าศอกบนโต๊ะ ศอกหยาบ เป็นขุย แต่เข่าปกติ ทางแก้คือเปลี่ยนท่านั่ง รองศอก และใช้ครีมยูเรียก่อนนอน อีกสามสัปดาห์ผิวจะเรียบ สีค่อยจางลงช้ากว่านั้น

คนที่สองขัดศอกเข่าด้วยสครับเกลือทุกวันเพราะอยากขาว ผิวแดงเรื่อย สีเข้มขึ้น ทางแก้คือหยุดขัดสองสัปดาห์เต็ม ทาแต่ครีมบำรุงอ่อนโยน ให้ผิวสงบก่อนแล้วค่อยเริ่มกรดความเข้มข้นต่ำ

คนที่สามมีปื้นดำที่ข้อศอกเข่าและรักแร้ นุ่มเหมือนกำมะหยี่ และน้ำหนักขึ้นช่วงหนึ่งปีนี้ ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจน้ำตาลในเลือดและหาสาเหตุ การทาครีมอย่างเดียวไม่แก้ที่ต้นเหตุ NHS ระบุว่าเมื่อรักษาสาเหตุได้ ปื้นมักจางลงตามเวลา

เริ่มแก้ข้อศอกและเข่าด้วยขั้นแรกนี้

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่
หยาบ แห้ง เป็นขุย ครีมหนาหลังอาบน้ำทุกวัน แล้วเพิ่มยูเรีย
เรียบแต่คล้ำ ขอบชัด กันแดด หยุดขัด ใช้ผลิตภัณฑ์ลดเม็ดสีความเข้มข้นต่ำ
แดง คัน เป็นขุยหนา พบแพทย์ผิวหนัง เพื่อแยกสะเก็ดเงินหรือผื่นภูมิแพ้
นุ่มคล้ายกำมะหยี่ หลายตำแหน่ง ตรวจน้ำตาลในเลือดและพบแพทย์
ทำมาแล้ว 12 สัปดาห์ ไม่เปลี่ยน ถามแพทย์ผิวหนังเรื่องผลัดผิวหรือเลเซอร์

คนผิวคล้ำหรือผิวกายคล้ำทั้งตัวอ่านภาพรวมเพิ่มได้ที่ โลชั่นบำรุงผิวกายที่โฆษณาว่าขาว และถ้ารอยดำที่ศอกเข่ามาจากการแกะเกาแผลเก่า ดู วิธีลบรอยดำจากสิว ซึ่งหลักการผิวเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย

ข้อศอกดำเกิดจากความสกปรกใช่ไหม

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ สีที่เห็นคือผิวชั้นนอกที่หนาตัวและมีเม็ดสีสะสม ซึ่งเกิดจากการกดทับและเสียดสี อาบน้ำฟอกแรงๆ ไม่ได้ทำให้จาง และถ้าขัดจนแดงจะทำให้เม็ดสีเพิ่มขึ้นอีก

ทำเลเซอร์ที่ข้อศอกและเข่าได้ไหม

คลินิกบางแห่งทำได้เมื่อสาเหตุหลักเป็นเม็ดสี แต่ผิวบริเวณนี้แห้งและบาง รอยดำกลับมาง่ายถ้ายังเสียดสีเหมือนเดิม ควรแก้นิสัยและบำรุงผิวให้ได้ก่อน แล้วถามแพทย์ผิวหนังว่าสภาพผิวของคุณเหมาะหรือไม่

แหล่งอ้างอิง

  1. How to fade dark spots in darker skin tones | American Academy of Dermatology
  2. Acanthosis nigricans: Overview | American Academy of Dermatology
  3. Acanthosis nigricans | NHS

อ่านเรื่องอื่นในหมวดความงาม

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดความงาม