ผมดัดลอน ดูแลอย่างไรให้ลอนอยู่ทรงนาน ไม่ฟู ไม่แห้งกรอบ

ผมดัดลอนอยู่ทรงได้ราว 3-6 เดือนขึ้นกับน้ำยา ความหนาผม และการดูแล ส่วนที่ทำให้ลอนหมดเร็วเกือบทั้งหมดมาจากสามเรื่อง คือสระผิดวิธี ใช้ความร้อนกับผมดัด และไม่ให้ความชุ่มชื้นพอ ถ้าคุณเพิ่งดัดมา เริ่มอ่านจากหัวข้อ 72 ชั่วโมงแรก ถ้าดัดมานานแล้วและลอนเริ่มฟู ข้ามไปที่หัวข้อวินิจฉัยลอนที่เสียทรง

ผมดัดลอนต่างจากผมหยิกธรรมชาติตรงไหน

คำว่า "ผมดัดลอน" ในที่นี้คือผมที่เปลี่ยนรูปด้วยน้ำยาดัดเย็น ดัดร้อน ดัดดิจิทัล หรือเครื่องม้วน ซึ่งทุกวิธีต้องทำลายพันธะภายในเส้นผมก่อนจัดรูปใหม่ ต่างจากผมหยิกตามธรรมชาติที่เส้นผมมีรูปทรงนั้นมาตั้งแต่โคน

เรื่องที่เทียบ	ผมหยิกธรรมชาติ	ผมดัดลอน
ลอนมาจาก	รูขุมขนและโครงสร้างเส้นผม	น้ำยาและความร้อนที่เปลี่ยนรูปเส้นผม
ผมใหม่ที่งอกออกมา	หยิกเหมือนเดิม	ตรงตามเดิม เกิดรอยต่อชัดที่โคน
ความเสียหายของผม	ขึ้นกับการดูแลทั่วไป	เกิดจากเคมีตั้งแต่วันแรก
ต้องทำซ้ำไหม	ไม่ต้อง	ต้องรีทัชเฉพาะส่วนโคน หรือดัดใหม่ทั้งหัว

เหตุผลที่ต้องรู้ข้อนี้คือคำแนะนำดูแลผมหยิกส่วนใหญ่ในอินเทอร์เน็ตเขียนสำหรับผมหยิกธรรมชาติ ซึ่งผมยังแข็งแรง ส่วนผมดัดควรถือว่าเป็นผมที่ผ่านเคมีเสมอ American Academy of Dermatology (AAD) จัดการดัดผมไว้ในกลุ่มเดียวกับการยืดและการทำสี ที่ต้องเว้นระยะและไม่ควรทำซ้อนกัน

72 ชั่วโมงแรกหลังดัด

ช่วงนี้ลอนยังไม่เซ็ตตัวเต็มที่ ร้านส่วนใหญ่จะให้คำแนะนำเฉพาะของวิธีที่ใช้ ระยะเวลาไม่เท่ากันตามน้ำยา ดังนั้นให้ถือคำของช่างที่ทำให้คุณเป็นหลัก และใช้รายการด้านล่างเป็นสิ่งที่ควรถามก่อนออกจากร้าน

1. ถามว่าสระผมได้เมื่อไร ช่างหลายร้านให้รอ 48-72 ชั่วโมง ถ้าร้านไม่ได้บอก ให้ถามเอง
2. ถามว่าห้ามรวบผมหรือไม่ การมัดตึงตอนลอนยังอ่อนทำให้เกิดรอยหักที่ลอน
3. ถามว่าควรนอนบนอะไร และต้องรักษาผมแห้งหรือไม่
4. ถามชื่อน้ำยาและวิธีที่ใช้ เพื่อใช้ตัดสินใจรีทัชครั้งต่อไป
5. ถามว่าควรใช้ครีมนวดหรือลีฟอินตัวไหนเป็นพิเศษ

ระหว่างนี้ให้หลีกเลี่ยงสิ่งที่ดึงลอนออก ได้แก่ หวีแปรง ที่คาดผมรัดแน่น หมวกไหมพรมหนา และการซับผมแรงๆ

สระผมดัดลอนเท่าไรถึงพอดี

AAD ระบุว่าผมที่แห้ง หยิก หรือหนา ต้องสระน้อยกว่าผมตรงมัน โดยแนะนำให้สระอย่างน้อยทุก 2-3 สัปดาห์ตามความจำเป็นสำหรับผมหยิกมาก ซึ่งตัวเลขนี้ใช้กับผมหยิกที่สะสมความมันได้ช้า สำหรับคนไทยที่อากาศร้อนชื้นและเหงื่อออกที่หนังศีรษะง่าย ตัวเลขนี้เป็นกรอบสุดโต่ง ไม่ใช่ตารางที่ควรทำตามทันที

เหตุที่ผมหยิกสระน้อยได้ เพราะน้ำมันจากหนังศีรษะเดินทางไปตามเส้นหยิกได้ช้ากว่าผมตรง ปลายผมจึงแห้งก่อน แต่ความจริงของคนไทยคือหนังศีรษะมันก่อนปลายผมแห้ง วิธีที่ใช้งานได้จริงคือแยกสองส่วน

ส่วนของผม	ทำอย่างไร	เหตุผล
โคนและหนังศีรษะ	สระวันเว้นวันถึงทุก 3 วันตามความมัน	เหงื่อและความมันสะสมทำให้คัน มีกลิ่น และเกิดรังแค
กลางถึงปลายผม	ให้แชมพูไหลผ่านเท่านั้น ไม่ถู	ลดการดึงความชุ่มชื้นออกจากผมดัด
ปลายผมแห้ง	ใส่ครีมนวดหรือลีฟอินก่อนสระ 5 นาที ถ้าผมแห้งมาก	AAD ระบุว่าถ้าผมแห้งมากหรือแกะพันยาก ให้ใส่ครีมนวดก่อนสระได้
วันที่ไม่สระ	ใช้หมวกอาบน้ำ	AAD แนะนำหมวกอาบน้ำระหว่างวันที่ไม่สระเพื่อกันผมเปียกชื้นโดยไม่จำเป็น

ถ้ามีรังแคร่วมด้วย AAD แนะนำให้ใช้แชมพูขจัดรังแคเฉพาะบนหนังศีรษะ หมักตามเวลาที่ฉลากกำหนด (2-10 นาที) แล้วใช้แชมพูให้ความชุ่มชื้นกับผมส่วนที่เหลือ อ่านวิธีเลือกสารออกฤทธิ์ได้ที่ แชมพูขจัดรังแค ส่วนรังแคกับหนังศีรษะมันที่ต้องสระถี่กว่ากรอบนี้ อ่านวิธีแยกที่ วิธีกำจัดรังแค

ใช้แชมพูล้างสะสมเมื่อไร

AAD ระบุว่าถ้าใช้เจล น้ำมัน ครีม หรือพอเมด ให้ใช้แชมพูล้างสะสม (clarifying shampoo) นำก่อนแชมพูให้ความชุ่มชื้น ผมดัดที่ใช้ผลิตภัณฑ์จัดลอนทุกวันมักมีคราบสะสมจนลอนแบนและผมหนักโดยไม่มีสาเหตุอื่น ลองล้างเดือนละครั้ง ไม่ควรถี่กว่านี้เพราะแชมพูประเภทนี้ล้างแรงกว่าปกติ

ครีมนวดและลีฟอิน ผมดัดต้องใช้หนักแค่ไหน

AAD ให้คำแนะนำชัดว่าผมหยิกหรือแห้งต้องใช้ครีมนวดตลอดความยาวผม ไม่ใช่เฉพาะปลาย และใช้ครีมนวดเนื้อหนาหลังสระ ตามด้วยน้ำมันหรือลีฟอิน ผมตรงเส้นเล็กอาจใช้เฉพาะปลาย แต่ผมดัดที่ผ่านเคมีส่วนใหญ่ควรใช้ตลอดความยาว เว้นระยะ 2-3 เซนติเมตรจากโคนถ้าหนังศีรษะมัน

สารที่ AAD ระบุให้มองหาในผลิตภัณฑ์สำหรับผมหยิก ได้แก่ น้ำมันอาร์แกน กลีเซอรีน และแฟตตี้แอลกอฮอล์อย่างเซทิลหรือสเตียริลแอลกอฮอล์ สองตัวหลังอยู่ในฉลากครีมนวดทั่วไปอยู่แล้ว ส่วนวิธีเลือกครีมนวดตามเส้นผมและสารสะสม อ่านต่อที่ ครีมนวดผม เลือกตามลักษณะเส้นผม

ปริมาณและเวลาที่ใช้จริง

• ผมยาวระดับไหล่ ครีมนวดประมาณขนาดเหรียญห้าบาท 2-3 เหรียญ
• ผมยาวกลางหลัง เพิ่มเป็น 4 เหรียญ
• หมักไว้ 2-3 นาที ขณะที่หวีซี่ห่างผ่านผมจะช่วยกระจาย
• ลีฟอินใช้ตอนผมยังเปียกหมาด ไม่รอแห้ง

ตัวเลขนี้เป็นเกณฑ์เริ่มต้นโดยประมาณ ปรับตามความหนาของผม ถ้าผมแบนและมันตั้งแต่โคนหลังตากแห้ง แปลว่าใส่มากเกินไป ลดลงหนึ่งในสาม

หวีผมดัดตอนเปียก ด้วยอุปกรณ์อะไร

AAD ระบุว่าให้ทำให้ผมเปียกเต็มที่ ใส่ลีฟอิน แล้วแกะด้วยนิ้วหรือหวีซี่ห่างที่ออกแบบสำหรับผมหยิก ทำทีละส่วน และไม่แปรงผมตอนแห้ง ผมดัดมีจุดอ่อนตรงลอนคือเส้นผมโค้งงอ แรงดึงจึงกระจุกที่ส่วนโค้ง ผมแห้งจึงขาดตรงนั้นง่ายที่สุด

ลำดับที่ใช้ได้กับผมดัดทั่วไป

1. แกะผมตอนสระ ขณะที่ครีมนวดยังอยู่บนผม
2. เริ่มจากปลาย ค่อยๆ ไล่ขึ้นหาโคน ไม่ดึงจากโคนลงปลาย
3. ใช้นิ้วแยกปมใหญ่ก่อน แล้วค่อยใช้หวีซี่ห่าง
4. ห่อผมด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์หรือเสื้อยืดเก่า ไม่ถูผมกับผ้าขนหนู
5. ปล่อยแห้งเองให้มากที่สุด ไม่แปรงเมื่อแห้ง ถ้าลอนฟูให้ฉีดน้ำเล็กน้อยแล้วใช้นิ้วจัดทรง

ไดร์ ที่ม้วน ที่หนีบ กับผมดัดลอน

AAD แนะนำให้จำกัดการไดร์และการใช้ที่หนีบหรือที่ม้วน ใช้ความร้อนระดับต่ำถึงกลาง และใช้ผลิตภัณฑ์ป้องกันความร้อนทุกครั้ง ผมดัดมีโครงสร้างอ่อนแอกว่าผมปกติ จึงควรใช้ทิศทางนี้เข้มกว่าเดิม

ถ้าต้องไดร์ ใช้ตัวกระจายลม (diffuser) ที่ปลายไดร์ ตั้งความร้อนต่ำ ไดร์ทีละส่วนโดยประคองลอนไว้ในอุ้งมือ ไม่ขยี้ไม่รัด และหยุดเมื่อผมแห้งประมาณ 80% ที่เหลือปล่อยแห้งเอง การไดร์ให้แห้งสนิทด้วยลมร้อนคือสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ลอนฟูและเส้นผมหยาบ

ผมดัดที่ยืดตรงด้วยที่หนีบ

คนจำนวนมากหนีบผมดัดให้ตรงเป็นครั้งคราว ความร้อนทำให้ลอนที่ดัดไว้หย่อนลง และมักไม่กลับมาเต็ม หนึ่งหรือสองครั้งอาจดูไม่ต่าง แต่สะสมทำให้ลอนหมดเร็วกว่าที่ควร ถ้ายังอยากหนีบ ทำไม่เกินสัปดาห์ละครั้งตามที่ AAD แนะนำสำหรับเครื่องมือความร้อน และอย่าหนีบผมที่ยังเปียกชื้น

นอนอย่างไรไม่ให้ลอนแบน

AAD แนะนำให้รวบผมเป็นหางม้าหลวมๆ บนกลางศีรษะ หรือถักเปียหลวม ก่อนนอน เพื่อรักษาลอนและลดการเสียดสีกับปลอกหมอน ซึ่งทำให้ฟูและขาด สำหรับผมดัดลอนมีรายละเอียดเพิ่มเติม

• ใช้ยางมัดผ้าหรือที่รัดผมแบบขดสปริง ไม่ใช้ยางรัดแบบมีโลหะ
• เปลี่ยนตำแหน่งรวบทุกคืน เพราะมัดที่เดิมซ้ำทำให้ผมหักตรงจุดเดียว
• ปลอกหมอนผ้าไหมหรือซาตินช่วยลดแรงเสียดสีได้ แต่ไม่จำเป็นถ้าคุณรวบผมแล้ว
• ผมเปียกหมาดอย่านอน เพราะลอนจะยุบและเกิดรอยพับ

วินิจฉัยลอนที่เสียทรง

เมื่อลอนเริ่มฟูหรือยืด อย่าเพิ่งรีบรีทัช ลองไล่ตามอาการนี้ก่อน

อาการ	สาเหตุที่พบบ่อย	ลองทำ
ลอนฟูเป็นฝอย ปลายหยาบ	ขาดความชุ่มชื้น ผมเปียกไม่พอตอนจัดลอน	เพิ่มลีฟอิน จัดลอนตอนผมเปียกเต็มที่
ลอนยืดหย่อนทั้งหัว	ผมหนักจากคราบสะสมหรือครีมนวดเยอะ	ล้างด้วยแชมพูล้างสะสม ลดปริมาณครีมนวด
ลอนหายแต่โคนยังตรง	รีทัชไม่ครอบคลุมโคนใหม่	รีทัชโคน รอยต่อแยกชัดเป็นปกติ
ปลายขาดสั้น เป็นฝอยเป็นปื้น	ผมถูกกัดกร่อนจากเคมีหรือความร้อนซ้ำ	ตัดปลาย 2-3 เซนติเมตร พักการทำเคมี
ลอนพันกันเป็นก้อนที่ท้ายทอย	เสียดสีกับปกเสื้อหรือหมอน	รวบหลวมตอนนอน แกะตอนเปียกพร้อมครีมนวด
ลอนไม่ขึ้นเลยแม้ผมเปียก	เส้นผมเสียเกินกว่าจะเก็บลอน	ปรึกษาช่างเรื่องตัดและพักก่อนดัดใหม่

ปัญหาที่ครีมนวดแก้ไม่ได้คือปลายแตกเป็นแฉก ปลายที่แตกต้องตัดออก รายละเอียดการแยกผมแห้ง ผมเสีย และผมขาดอยู่ที่ ผมแห้งเสีย ดูแลอย่างไร

เว้นรอบรีทัชและทำสีให้ผมไม่ขาด

AAD ให้กฎสำหรับเคมีทุกชนิดไว้ชัดเจน ได้แก่ เว้นระยะการรีทัช โดยเฉพาะหน้าหนาวที่อากาศแห้งให้ห่าง 8-10 สัปดาห์หรือมากกว่า ทำเคมีทีละอย่าง ถ้าต้องการทั้งดัดและทำสี ให้ดัดก่อน แล้วเว้นราว 2 สัปดาห์จึงทำสี และใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง

ต้องการทำ	ลำดับ	ระยะห่างที่ AAD ให้ไว้
ดัดอย่างเดียว	ดัดแล้วดูแลตามด้านบน	รีทัชโคนไม่ถี่กว่า 8-10 สัปดาห์
ดัดและทำสี	ดัดก่อน	ทำสีหลังดัดประมาณ 2 สัปดาห์
ทำสีและฟอกสว่าง	ปรึกษาช่างก่อนดัด	ผมฟอกหลายระดับมักเก็บลอนไม่อยู่ ช่างอาจแนะนำให้เลื่อนดัด

ผมที่โดนแดดจัดควรใช้ลีฟอินที่มีซิงค์ออกไซด์หรือสวมหมวกปีกกว้างตามที่ AAD ระบุ ผมดัดที่ไม่มีชั้นเกล็ดผมแน่นเท่าผมปกติ ดูดซับความชื้นและสีจากภายนอกได้เร็วกว่า ลอนจึงฟูในแดดจัดและน้ำคลอรีนง่ายกว่า

ผมดัดกับหนังศีรษะ คัน แสบ แดง

อาการที่ไม่ควรเฉยคือคัน แสบ แดง บวม หรือมีตุ่มน้ำที่หนังศีรษะหลังดัด อาจเป็นผื่นแพ้สารเคมีจากน้ำยา ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดและพบแพทย์ผิวหนัง ถ้าเคยแพ้สีย้อมผมหรือน้ำยาดัดมาก่อน ควรทดสอบที่หลังหูหรือท้องแขนกับน้ำยาที่จะใช้ก่อนวันดัดจริงอย่างน้อย 48 ชั่วโมง และแจ้งช่างเสมอ รายละเอียดการปฐมพยาบาลอาการแพ้อยู่ที่ ผื่นแพ้ครีมและวิธีปฐมพยาบาล

วางแผนดูแลลอนตั้งแต่สัปดาห์นี้

สถานการณ์ของคุณ	เริ่มที่
เพิ่งดัดมาไม่เกิน 3 วัน	ถามช่างเรื่องสระและรวบผม ห้ามแปรง ห้ามหนีบ
ดัดมา 1-2 เดือน ผมเริ่มแห้ง	ครีมนวดตลอดความยาว ลีฟอินตอนผมเปียก ลดไดร์
ลอนเริ่มหนัก แบน	แชมพูล้างสะสมหนึ่งครั้ง ลดปริมาณครีมนวดหนึ่งในสาม
ลอนฟูและปลายหยาบ	ตัดปลาย 2-3 เซนติเมตร เปลี่ยนเป็นหวีซี่ห่างตอนเปียก
ผมดัดเกิน 4 เดือน โคนตรงยาวเกิน 3 เซนติเมตร	ปรึกษาช่างเรื่องรีทัชโคน ไม่ดัดซ้ำทั้งหัว

AAD ย้ำว่าหาสูตรที่เหมาะกับผมหยิกต้องลองผิดลองถูกพอสมควร และให้พบแพทย์ผิวหนังที่ได้รับการรับรองถ้ามีคำถามเรื่องหนังศีรษะหรือผมร่วงผิดปกติ ถ้าสงสัยว่าผมร่วงเพราะเคมี อ่านต่อที่ สาเหตุผมร่วง