ล้างมุ้งลวดให้โปร่งอีกครั้ง ทั้งแบบถอดล้างและแบบล้างคาที่ไม่ให้ตาข่ายเสีย

มุ้งลวดสะอาดต้องล้างให้ถึงช่องตาข่ายโดยไม่ให้ตาข่ายย้วยหรือขาด วิธีที่ได้ผลที่สุดคือถอดบานออกมาวางบนพื้นเรียบ ดูดฝุ่นหนึ่งรอบ ถูด้วยน้ำสบู่อ่อนทั้งสองด้าน ล้างน้ำสะอาด และตากให้แห้งสนิทก่อนใส่คืน ใช้เวลาประมาณ 15 ถึง 20 นาทีต่อบาน ไม่รวมตากแห้ง

มุ้งตันฝุ่นแล้วส่งผลอะไรกับห้อง

ฝุ่นละเอียดเกาะตาข่ายสะสมจนตาข่ายตัน ลมผ่านน้อยลงและแสงเข้าน้อยลง ห้องที่เคยโปร่งจึงอบขึ้น US EPA ระบุว่าอากาศภายนอกพาฝุ่นละอองเข้ามาทางหน้าต่าง ประตู และรอยแตกเล็กๆ ได้ มุ้งลวดทำหน้าที่กรองหยาบจึงเก็บฝุ่นไว้ ถ้าเราไม่ล้าง ฝุ่นที่ติดจะร่วงหรือหลุดกลับเข้าห้องเมื่อเปิดปิดบานหรือเวลามีลมแรง

อีกด้านคือกันยุง CDC ระบุให้ใช้มุ้งลวดที่หน้าต่างและประตู และต้องซ่อมรูที่เกิดขึ้นเพราะรูเดียวก็พอให้ยุงเข้า ดังนั้นการล้างมุ้งลวดคือจังหวะตรวจรูไปในตัว

เลือกว่าจะถอดล้างหรือล้างคาที่

สถานการณ์	ถอดล้าง	ล้างคาที่
มุ้งบานเลื่อนหรือบานติดกรอบถอดได้	เหมาะที่สุด	ใช้ตอนไม่มีเวลา
มุ้งบานสูงเกินเอื้อมหรือติดตายกับกรอบ	ถอดไม่ได้	เหมาะ ใช้ไม้ถูพื้นหุ้มผ้าหรือแปรงด้ามยาว
คราบมันหนาจากครัว	ควรถอดล้างและแช่	ได้ผลน้อย
ตาข่ายเก่า เปราะ	ล้างคาที่เบาๆ	ถอดแล้วเสี่ยงฉีก
ห้องชั้นสูงของคอนโด	ห้ามเอื้อมนอกหน้าต่าง	ล้างจากด้านใน

ข้อควรระวัง อย่าเอื้อมตัวออกนอกหน้าต่างหรือยืนบนขอบหน้าต่างเพื่อล้างมุ้งในชั้นสูง ถ้าทำจากด้านในไม่ได้ ให้จ้างผู้ให้บริการที่มีอุปกรณ์ปลอดภัย

ถอดล้างทีละขั้น ใช้เวลาประมาณ 15 ถึง 20 นาทีต่อบาน

อุปกรณ์ที่ใช้: ผ้าเก่า ฟองน้ำนุ่มหรือแปรงขนอ่อน ถังน้ำ ผ้าไมโครไฟเบอร์ น้ำยาล้างจานเล็กน้อย เครื่องดูดฝุ่นหัวแปรง

1. ถอดบานออกอย่างระมัดระวัง ถ้าเป็นแบบเลื่อน ยกขึ้นแล้วดึงด้านล่างออก จดตำแหน่งที่ถอดเพื่อใส่คืนถูกบาน
2. วางบนผ้าเก่าหรือพื้นเรียบ ไม่พิงผนังเพราะตาข่ายจะเป็นคลื่น
3. ดูดฝุ่นด้านนอกก่อนด้วยหัวแปรงนุ่ม ลากช้าๆ เพื่อเก็บฝุ่นแห้งและเศษแมลง (2 ถึง 3 นาที)
4. ผสมน้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดกับน้ำอุ่น 1 ลิตร จุ่มฟองน้ำ บิดหมาด แล้วถูเบาๆ ตามแนวตาข่ายทั้งสองด้าน
5. ล้างน้ำสะอาด หรือใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์ชุบน้ำเปล่าเช็ดตามอีกรอบ
6. ตรวจรูทั้งบานโดยยกขึ้นรับแสง
7. ตั้งตากในที่ร่มที่มีลมผ่านจนแห้งสนิท แล้วใส่คืนพร้อมเช็ดรางก่อน

เครื่องดูดฝุ่นมีส่วนสำคัญ ถ้าคิดจะซื้อใหม่ดูข้อมูลที่เลือกซื้อเครื่องดูดฝุ่น แต่งานนี้ใช้หัวแปรงนุ่มเล็กๆ ก็เพียงพอ

ล้างคาที่เมื่อถอดไม่ได้

1. ปูผ้าเก่าหรือหนังสือพิมพ์ที่ขอบหน้าต่างด้านใน เพราะน้ำสกปรกจะหยด
2. ดูดฝุ่นมุ้งด้วยหัวแปรงนุ่มจากด้านในก่อน
3. ใช้ฟองน้ำชุบน้ำสบู่หมาดๆ ลูบเบาๆ จากด้านในออกไปด้านนอก ไม่กดแรง
4. เช็ดด้วยผ้าชุบน้ำสะอาดหมาดตามอีกที
5. ทิ้งให้แห้งในขณะที่หน้าต่างเปิด

ถ้ามีเวลา ใช้แผ่นรองอย่างกระดาษแข็งหรือกระดานบางๆ วางด้านหลังตาข่ายขณะถู จะช่วยไม่ให้ตาข่ายยืดเมื่อกด วิธีนี้ใช้ได้กับมุ้งที่ล้างคาที่และถอดไม่ได้

คราบมัน คราบเขม่า คราบรา จัดการอย่างไร

มุ้งลวดห้องครัวมักมีคราบมันเกาะติดฝุ่นเป็นฟิล์มเหนียวสีเหลืองน้ำตาล น้ำเปล่าเอาไม่ออก

• คราบมัน: ใช้น้ำสบู่อุ่นเข้มขึ้นเล็กน้อย (น้ำยาล้างจานราว 1 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ลิตร) แปะผ้าทิ้งไว้ 5 ถึง 10 นาที แล้วถูตามแนวตาข่าย ถ้ายังไม่ออกให้ใช้น้ำยาขจัดคราบมันตามฉลากที่ระบุว่าใช้กับอะลูมิเนียมหรือไนลอนได้
• เขม่าจากธูปหรือไอเสียริมถนน: ดูดฝุ่นก่อน แล้วถูน้ำสบู่ซ้ำ สองรอบ
• จุดดำราขึ้นตามขอบ: ดูที่ความชื้นของห้องว่ามาจากไหน ถ้าราเป็นแถบกว้างดูการกำจัดเชื้อราในบ้าน EPA แนะนำให้แก้ต้นเหตุของน้ำก่อน แล้วขัดด้วยน้ำสบู่และให้แห้ง ใส่ถุงมือ แว่นตา และหน้ากากป้องกันฝุ่นเมื่อทำความสะอาดรา

ดูวัสดุตาข่ายก่อน เพราะแต่ละแบบทนไม่เท่ากัน

บ้านเรามีมุ้งลวดหลักๆ สามแบบ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ส่องใต้แสงหรือเอามือลูบ

วัสดุ	ลักษณะ	ทนอะไรได้	ระวังอะไร
อะลูมิเนียม	เทาเงิน แข็ง มีเสียงกรอบเมื่อบีบ	น้ำสบู่ แปรงนุ่ม แดด	รอยบุบแก้ไม่ได้ น้ำด่างแรงทำให้ขึ้นคราบขาว
ไฟเบอร์กลาสเคลือบ PVC	ดำหรือเทาเข้ม ยืดหยุ่น	น้ำสบู่ น้ำเปล่า	แปรงแข็งทำให้เคลือบถลอก แดดจัดนานทำให้กรอบ
ไนลอน	ขาวหรือเทาอ่อน นุ่ม ยืดได้	น้ำสบู่อ่อน	ย้วยง่าย ฉีกง่ายเมื่อเก่า ไม่ใช้น้ำยาฟอกขาวเข้มข้น
สเตนเลส	เงา แข็งแรง	น้ำสบู่ น้ำส้มสายชูเจือจางเช็ดคราบ	ราคาสูง คมบาดมือ ใส่ถุงมือ

กรอบของมุ้งเป็นอะลูมิเนียมเป็นส่วนใหญ่ ตรงขอบยางกดตาข่ายมักเป็นจุดที่ฝุ่นเกาะหนาที่สุด ใช้แปรงสีฟันเก่าถูตามร่องยางทีละบาน

มุ้งจีบ มุ้งม้วน และมุ้งแม่เหล็ก ล้างคนละแบบกับบานกรอบ

บ้านและคอนโดรุ่นใหม่ใช้มุ้งที่พับหรือม้วนเก็บได้มากขึ้น ตาข่ายของมุ้งพวกนี้บางกว่าบานกรอบทั่วไป และมีกลไกที่น้ำเข้าแล้วฝืด จึงล้างแบบถอดแช่ไม่ได้

มุ้งจีบ (พับเป็นลอนแบบหีบเพลง) ให้ดึงปิดจนสุดก่อน ตาข่ายจะตึงเรียบ ใช้เครื่องดูดฝุ่นหัวแปรงนุ่มลากตามแนวลอนจากบนลงล่าง แล้วใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์ชุบน้ำสบู่บิดจนหมาดเกือบแห้งลูบตาม ห้ามฉีดน้ำ เพราะน้ำจะไหลลงรางล่างที่มีเชือกหรือสลิงดึงอยู่ สลิงที่เปียกบ่อยจะขึ้นสนิมและขาดเร็ว

มุ้งม้วน (เก็บเข้ากล่องด้านข้างหรือด้านบน) ล้างตอนดึงออกมาสุดเหมือนกัน ห้ามปล่อยให้ม้วนกลับขณะยังชื้น เพราะตาข่ายที่ม้วนเปียกจะขึ้นราในกล่องโดยเรามองไม่เห็น ล้างแล้วเปิดค้างไว้อย่างน้อย 1 ถึง 2 ชั่วโมงก่อนเก็บ

มุ้งแม่เหล็กหรือมุ้งตีนตุ๊กแกที่ติดเองตามคอนโด ถอดออกมาซักมือในกะละมังน้ำสบู่ได้ ไม่ต้องขยี้แรง แช่ 10 นาทีแล้วกดเบาๆ ล้างน้ำสะอาดสองน้ำ ผึ่งในร่ม ตรวจแถบแม่เหล็กว่ายังดูดติดกันสนิทหรือไม่ ถ้าแถบตีนตุ๊กแกที่กรอบหน้าต่างหลุด ให้เช็ดคราบกาวเก่าด้วยแอลกอฮอล์ให้แห้งก่อนติดแถบใหม่

ชนิดมุ้ง	วิธีที่ใช้ได้	สิ่งที่ห้ามทำ	เวลาโดยประมาณ
บานกรอบถอดได้	ถอดวางพื้น ถูน้ำสบู่ ล้างน้ำ	พิงผนังขณะเปียก	15 ถึง 20 นาทีต่อบาน
มุ้งจีบ	ดูดฝุ่นแล้วเช็ดผ้าหมาด	ฉีดน้ำลงราง	10 นาทีต่อบาน
มุ้งม้วน	เช็ดตอนดึงสุด เปิดทิ้งให้แห้ง	ม้วนเก็บตอนชื้น	10 นาที บวกเวลาแห้ง
มุ้งแม่เหล็ก	ซักมือในกะละมัง	ปั่นเครื่องซักผ้า	15 นาที บวกเวลาผึ่ง

ตัวอย่างจัดเวลาวันหยุด บ้านทาวน์โฮม 6 บาน

สมมติบ้านมีหน้าต่างบานเลื่อนมุ้งลวด 5 บานและประตูมุ้งจีบ 1 บาน เราแบ่งงานแบบนี้ ช่วงเช้าถอดบานเลื่อนทั้ง 5 ออกพร้อมกัน ดูดฝุ่นรวดเดียว ใช้เวลาประมาณ 15 นาที จากนั้นถูน้ำสบู่และล้างทีละบานอีกราว 50 นาที ระหว่างที่บานตากอยู่ ไปเช็ดรางทั้ง 5 ช่องและล้างมุ้งจีบอีกราว 30 นาที ช่วงบ่ายเมื่อบานแห้งแล้วค่อยตรวจรูและใส่กลับ รวมแรงงานจริงประมาณ 2 ชั่วโมง ถ้าทำทีละบานตั้งแต่ถอดจนใส่คืน จะเสียเวลารอแห้งซ้ำ 5 รอบ

ตรวจรูและซ่อมก่อนใส่กลับ

หลังล้างเสร็จ ยกบานขึ้นรับแสงแล้วมองหารู รอยขาด และตาข่ายที่หลุดจากขอบยาง

• รูเล็กไม่เกินหัวไม้ขีด: ทากาวใสที่ใช้กับพลาสติกหรือเคลือบแผ่นปะเล็ก
• รูกว้างกว่าหนึ่งเซนติเมตร: ใช้แผ่นปะมุ้งลวดแบบมีกาวในตัว ตัดให้ใหญ่กว่ารู 1 เซนติเมตรรอบด้าน ปะทั้งสองด้านถ้าทำได้
• ตาข่ายหลุดจากขอบ: ใช้เครื่องมืออัดยางมุ้งลวด หรือเรียกช่างเปลี่ยนทั้งบาน เมื่อตาข่ายเปราะ
• ตาข่ายเก่ากรอบ ฉีกเมื่อโดนน้ำ: เปลี่ยนใหม่ แทนการปะ

เรื่องยุงเข้าบ้านแม้มีมุ้งลวดแล้ว ปัญหามักอยู่ที่ช่องว่างตรงรางหรือประตู ไม่ใช่ตาข่าย ดูรายละเอียดการป้องกันสัตว์รบกวนที่การกำจัดแมลงและสัตว์รบกวนในบ้าน

ใส่กลับและเตรียมราง ขั้นสุดท้ายที่คนมักข้าม

ล้างมุ้งสะอาดแล้วแต่ใส่ลงรางที่เต็มฝุ่น ก็เหมือนใส่เสื้อสะอาดไปทำงานสกปรก

• เช็ดรางด้วยผ้าชุบน้ำสบู่ก่อน แล้วเช็ดแห้ง ถ้าเป็นราง Track ที่มีล้อเลื่อน ใช้ไม้จิ้มฟันหรือแปรงเล็กเขี่ยเศษออก
• ตรวจล้อของบานเลื่อน ถ้าฝืดหรือแตก เปลี่ยนก่อนใส่ มิฉะนั้นบานจะลากตาข่ายเสียหาย
• ใส่บานทีละฝั่ง ยกขึ้นแล้ววางลงรางให้ล็อกเข้าที่ ทดลองเลื่อน 2 ถึง 3 ครั้ง
• ปิดล็อกหรือสลักให้ชิดกรอบ ไม่ให้มีช่องว่าง เพราะช่องเล็กๆ ที่ขอบกรอบก็ปล่อยให้ยุงเข้าได้
• เช็ดกรอบและขอบหน้าต่างด้านในอีกรอบให้แห้ง เพราะน้ำที่หยดจากการล้างอาจทิ้งคราบบนผนังหรือพื้น

ถ้าลองทำวิธีนี้ทุกต้นฝนและปลายฝน มุ้งลวดจะไม่หนักจนต้องใช้วิธีแรง และรูที่เกิดใหม่ก็ถูกจับได้ก่อนยุงเข้า

ความถี่ที่เหมาะ และสิ่งที่ห้ามทำ

ตำแหน่ง	ล้างบ่อยแค่ไหน	หมายเหตุ
ห้องครัว	ทุก 2 ถึง 3 เดือน	คราบมันสะสมเร็ว
ห้องติดถนนหรือไซต์ก่อสร้าง	ทุก 2 ถึง 3 เดือน	ฝุ่นและเขม่าหนา
ห้องนอนและห้องนั่งเล่นทั่วไป	ปีละ 2 ครั้ง	ช่วงต้นฝนและปลายฝน
ทุกห้อง	ดูดฝุ่นเบาๆ ทุกเดือน	ใช้หัวแปรงนุ่ม

สิ่งที่ห้ามทำ ฉีดน้ำแรงเข้าตาข่ายขณะติดอยู่กับกรอบ ขัดด้วยแปรงลวด ใช้น้ำยาล้างห้องน้ำเข้มข้น ตากแดดจัดทั้งวันกับตาข่ายไนลอน และเอามุ้งเปียกใส่กลับทันที

ถ้าอยากเริ่มจากอย่างเดียว วันนี้ให้เปิดหน้าต่างบานที่ฝุ่นเยอะที่สุดแล้วดูดฝุ่นเบาๆ รอบเดียว ตาข่ายจะโปร่งขึ้นทันที และเห็นรูที่ต้องซ่อมไปด้วย