สรุปสั้นๆ
- ถอดเชือกและแผ่นรองด้านในก่อน แล้วแปรงดินแห้งออกก่อนแตะน้ำ เพื่อไม่ให้โคลนกลายเป็นคราบ
- อ่านป้ายและทดสอบสีในจุดที่ไม่เด่นก่อนใช้สารทำความสะอาด ตามคำเตือนของ UGA Extension
- คราบสนิมและคราบหญ้ามีวิธีเฉพาะ ห้ามใช้คลอรีนกับคราบสนิม
- ตากในที่ลมผ่านและหลีกเลี่ยงแดดจัดหรือเครื่องอบ เพราะกาวและยางเสื่อมได้
- ถุงเท้าชื้นและรองเท้าที่ไม่แห้งเป็นต้นเหตุกลิ่นอับ สลับคู่ใส่จะช่วยได้จริง
รองเท้าผ้าใบสกปรกเร็วเพราะผ้าพรุนดูดทั้งฝุ่น เหงื่อ และน้ำโคลน ส่วนเดียวที่ล้างยากกว่าเนื้อผ้าคือกาวระหว่างพื้นยางกับตัวรองเท้า ถ้าแช่น้ำร้อนนานหรือตากแดดจัด กาวเสื่อมและพื้นเริ่มลอก ทางที่ดีคือล้างทีละส่วน ใช้น้ำเย็นหรือน้ำอุ่น และตากให้แห้งในที่ลมผ่าน ตามขั้นตอนด้านล่าง
ของที่ต้องเตรียมและสิ่งที่ไม่ควรใช้
| ใช้ได้ | ใช้เฉพาะบางกรณี | ไม่ควรใช้ |
|---|---|---|
| แปรงขนนุ่มหรือแปรงสีฟันเก่า | ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนสำหรับรองเท้าขาว | คลอรีนกับคราบสนิมหรือรองเท้าสี |
| น้ำยาล้างจานหรือผงซักฟอกอ่อน | เบกกิ้งโซดาเนื้อครีมสำหรับพื้นยาง | ใยเหล็กหรือแปรงลวด |
| ผ้าไมโครไฟเบอร์ ผ้าสีขาวสำหรับซับ | น้ำส้มสายชูเจือจางสำหรับกลิ่น | เครื่องอบผ้าและไดร์เป่าความร้อนสูง |
| ถุงตาข่ายถ้าจะเข้าเครื่อง | น้ำร้อนจัดแช่ข้ามคืน |
ก่อนทุกอย่าง ให้ดูป้ายด้านในลิ้นรองเท้าและคู่มือของผู้ผลิต UGA Extension ย้ำว่าให้อ่านป้ายดูแลรักษาก่อนลองวิธีกำจัดคราบ ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์หรือขั้นตอนที่ป้ายห้าม และทดสอบสารทำความสะอาดบนจุดที่ซ่อนอยู่ก่อนเพื่อดูว่าสีตกหรือไม่ รองเท้าผ้าใบที่เย็บติดหนังหรือสังเคราะห์ด้วยกาวมากมีโอกาสสีซีดง่ายกว่าที่คิด
ขั้นตอนซักมือ ใช้ได้กับรองเท้าเกือบทุกแบบ
- ถอดเชือกและแผ่นรองด้านใน แยกไปซักต่างหาก
- ตบพื้นรองเท้าเบาๆ ให้ดินและกรวดหลุด ใช้แปรงแห้งปัดโคลนที่แห้งแล้วออก การทำก่อนแตะน้ำช่วยให้โคลนไม่แทรกเนื้อผ้าและกลายเป็นคราบ
- ผสมน้ำเย็นหรือน้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจานเล็กน้อยในอ่าง
- จุ่มแปรงแล้วถูตามผ้าเป็นวงเล็ก เริ่มจากส่วนที่สะอาดที่สุดไปส่วนที่สกปรกที่สุด จะไม่ลากสิ่งสกปรกไปทั่ว
- ใช้ผ้าสะอาดซับฟองออก จากนั้นล้างด้วยน้ำสะอาดโดยหลีกเลี่ยงการแช่ทั้งใบ
- ยัดกระดาษหนังสือพิมพ์หรือกระดาษชำระ (เปลี่ยนเมื่อชื้น) เพื่อดูดน้ำและช่วยรักษารูปทรง
ล้างสบู่ให้หมดก่อนตาก คราบสบู่ที่เหลือจะทำให้รองเท้าสีขาวดูเหลืองและแข็ง ถ้าล้างด้วยผ้าเปียกรอบเดียวไม่หมด ให้ซับซ้ำด้วยผ้าชุบน้ำสะอาดจนไม่มีฟอง
ล้างทีละส่วน
พื้นรองเท้าและขอบยางสีขาว
เบกกิ้งโซดาผสมน้ำเป็นเนื้อครีม ป้ายที่ขอบยางหรือพื้นข้างแล้วขัดด้วยแปรงสีฟันเก่า ปล่อยไว้ 10 ถึง 15 นาทีแล้วเช็ดด้วยผ้าชื้น วิธีนี้ปลอดภัยกับยางและพลาสติกส่วนใหญ่ ใช้ได้ซ้ำโดยไม่ทำให้พื้นเสียเหมือนสารฟอกแรงๆ รอยดำเป็นเส้นจากการขูดพื้นถ้ายังไม่ออก ใช้ยางลบสีขาวถูเบาๆ ได้
ลิ้น ขอบรู และด้านใน
ซับด้วยผ้าชุบน้ำผสมน้ำยาล้างจานเจือจาง ห้ามเทน้ำเข้าไปในรองเท้า เพราะน้ำค้างใต้แผ่นรองทำให้ใช้เวลาตากนานและเกิดกลิ่น ถ้าวัสดุด้านในเป็นฟองน้ำหนาและไม่ออก ให้ถอดแผ่นรองออกซักเฉพาะแผ่น
เชือกรองเท้า
แช่เชือกในน้ำผสมน้ำยาซักผ้า 20 ถึง 30 นาที ขยี้ ล้าง แล้วตากให้แห้ง เชือกสีขาวที่ไม่มีสีอื่นเข้าเครื่องซักในถุงตาข่ายได้ การใช้ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนช่วยให้ขาว แต่ห้ามใช้ถ้าเชือกมีสีหรือลาย
คราบพิเศษที่ต้องใช้วิธีเฉพาะ
| คราบ | วิธีที่เหมาะ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| โคลนแห้ง | ปัดให้หลุดก่อนแล้วจึงล้าง | ห้ามถูตอนโคลนยังเปียกบนผ้าขาว |
| หญ้า | UGA แนะนำสารกำจัดคราบก่อนซักแบบเฉพาะจุด แล้วซักด้วยสารฟอกที่ปลอดภัยกับผ้า ถ้ายังอยู่ใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์หยดเล็กน้อยหรือเช็ดด้วยแอลกอฮอล์ | ทดสอบสีที่จุดซ่อน ระวังตัวทำละลายและเปิดอากาศ |
| สนิม | ผ้าขาวใช้ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนแช่ 10 ถึง 15 นาที หรือใช้น้ำยาขจัดสนิมตามฉลาก | ห้ามใช้คลอรีน เพราะทำให้คราบแน่นขึ้น |
| น้ำมันและจาระบี | ผงซักฟอกหรือน้ำยาล้างจานถูเบาๆ ตรงคราบก่อน | ซับ ไม่ถูแรง |
เรื่องสนิมที่เกาะบนห่วงรอยเชือกโลหะ ดูรายละเอียดตามพื้นผิวในขจัดคราบสนิม และเมื่อคราบกลายเป็นจุดดำของรา ให้ดูวิธีรับมือในกำจัดราในบ้าน
ซักเครื่องได้ไหม
ขึ้นกับป้ายและผู้ผลิต ถ้ายอมให้ซัก ให้ทำตามนี้
- ถอดเชือกและแผ่นรอง
- แปรงโคลนออกก่อน
- ใส่ถุงตาข่าย แล้วใส่ผ้านุ่มผืนใหญ่ร่วมด้วยเพื่อลดแรงกระแทก
- ใช้น้ำเย็น รอบเบา ปั่นแห้งสั้น
- ห้ามเข้าเครื่องอบ
รองเท้าที่หนักตีหม้อซักได้ทั้งตัวรองเท้าและเครื่อง ถ้าเครื่องมีกลิ่นอับจากการซักของเปียกบ่อย ให้ดูแลถังซักตามแนวทางในล้างเครื่องซักผ้า
ตากอย่างไรไม่ให้เหลืองและไม่ให้กาวเสีย
- ตากในที่ลมผ่าน มีแสงอ่อน ไม่วางตรงหน้าฮีตเตอร์
- หนีบหรือแขวนด้วยเชือกที่ส่วนลิ้น ไม่หนีบที่ผ้าตรงหัวรองเท้า
- เปลี่ยนกระดาษยัดทุก 2 ถึง 3 ชั่วโมงในช่วงแรก
- ใช้เวลาแห้งสนิท 24 ถึง 48 ชั่วโมง สำหรับคู่ที่ซักทั้งใบ
- แดดช่วยให้แห้งเร็ว แต่แดดแรงทำให้สีบางสีซีดและกาวแข็ง ถ้าต้องตากแดด ให้ตากช่วงสั้นๆ ที่แดดอ่อน
ยังชื้นอยู่ก็ใส่ไม่ได้ เพราะความชื้นเป็นต้นเหตุกลิ่นและรา
กลิ่นอับ ต้นเหตุอยู่ที่ความชื้น
CDC ระบุในเรื่อง Ringworm ว่าเหงื่อมากและรองเท้ากับถุงเท้าที่คับเป็นปัจจัยเสี่ยง และแนะนำเปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน รักษาผิวให้สะอาดและแห้ง และไม่แบ่งปันถุงเท้าหรือของใช้ส่วนตัว เรื่องนี้เกี่ยวกับสุขภาพเท้า แต่ก็ใช้เป็นหลักการจัดการรองเท้าได้เช่นกัน คือไม่ให้ภายในชื้น
- สลับรองเท้า 2 คู่ขึ้นไป พักแต่ละคู่ให้แห้งอย่างน้อยหนึ่งวัน
- ถอดแผ่นรองออกตากทุกคืน
- โรยเบกกิ้งโซดาเล็กน้อยในรองเท้าข้ามคืนแล้วเทออกก่อนใส่ ช่วยดูดกลิ่นได้บ้าง
- เก็บในที่โปร่ง ไม่ใส่ถุงพลาสติกปิดสนิม
ถ้าที่ตู้รองเท้ามีกลิ่นอับ ใช้แนวทางจัดการกลิ่นในกำจัดกลิ่นอับในบ้าน คู่กัน
รองเท้าแต่ละแบบ ปรับวิธีต่างกันนิดหน่อย
| แบบ | จุดที่ต้องระวัง | ปรับอย่างไร |
|---|---|---|
| ผ้าใบสีขาวล้วน | เห็นคราบและรอยสบู่ชัด | ล้างน้ำสะอาดซ้ำ ใช้ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนเฉพาะรองเท้าขาวจริง |
| ผ้าใบสีเข้มหรือพิมพ์ลาย | สีตกง่าย | ทดสอบสีก่อน ซักด้วยน้ำเย็น ไม่แช่นาน |
| ผ้าใบผสมหนังหรือหนังเทียม | หนังแข็งหรือแตกเมื่อเปียกซ้ำ | เช็ดส่วนหนังด้วยผ้าชื้นแยก ไม่แช่ทั้งใบ |
| ผ้าใบพื้นฟองน้ำหนา | พื้นดูดน้ำ แห้งช้า | ซับน้ำมากๆ ด้วยผ้า ตากนานกว่าเดิม |
| รองเท้าเด็ก | ซักบ่อย กาวเสื่อมเร็ว | ใช้น้ำเย็น เช็ดจุดสกปรกแทนซักทั้งใบถ้าได้ |
เก็บอย่างไรให้สะอาดนานขึ้น
รองเท้าที่ซักแล้วสะอาดอยู่ไม่นานถ้าใส่ลุยพื้นเปียกทุกวัน ลองลดภาระด้วยวิธีเล็กๆ เหล่านี้
- ปัดฝุ่นและดินทิ้งหลังใช้ ก่อนเก็บเข้าตู้ ไม่ปล่อยให้แห้งคาดินหลายวัน
- หลังเปียกฝน ให้ยัดกระดาษและตากทันที ไม่เก็บไว้ในถุงหรือตู้ปิด
- ซักเฉพาะจุดบ่อยๆ ดีกว่ารอให้สกปรกทั้งใบแล้วต้องแช่นาน
- เก็บแต่ละคู่แยกกันบนชั้นโปร่ง ไม่ซ้อนทับจนผ้าและยางกดกัน
- ตรวจกาวทุกเดือน ถ้าเห็นขอบพื้นเริ่มลอก ให้เลิกซักแช่และใช้วิธีเช็ดแทน
ถ้ามีจุดราสีดำหรือเขียวบนผ้าหลังเก็บในที่ชื้น แปรงออกกลางแจ้งเพื่อไม่ให้สปอร์ฟุ้งในห้อง ซักตามวิธีด้านบน และตากให้แห้งสนิทก่อนเก็บอีกครั้ง
แผ่นรองด้านใน จุดที่กลิ่นสะสมมากที่สุด
แผ่นรองรับเหงื่อโดยตรงทุกวัน ถ้าซักแต่ตัวผ้าใบแล้วใส่แผ่นรองเดิมกลับ กลิ่นจะกลับมาภายในสองสามวัน
- ดึงแผ่นรองออก ดูว่าเป็นฟองน้ำหุ้มผ้า หรือเป็นพื้นแข็งที่ขึ้นรูป
- แผ่นฟองน้ำหุ้มผ้า ใช้แปรงชุบน้ำผสมน้ำยาซักผ้าเจือจางถูด้านผ้า ใช้เวลาข้างละประมาณ 2 นาที
- ล้างโดยถือแผ่นรองใต้น้ำไหล บีบเบาๆ ห้ามบิด เพราะฟองน้ำฉีกและเสียรูป
- ซับด้วยผ้าขนหนู แล้ววางแนวตั้งพิงผนังในที่ลมผ่าน แผ่นบางแห้งใน 6 ถึง 12 ชั่วโมง แผ่นหนาใช้ทั้งวัน
- แผ่นแข็งที่ขึ้นรูปหรือมีเจลด้านใน เช็ดด้วยผ้าชุบน้ำสบู่แทนการล้าง แล้วเช็ดน้ำเปล่าตาม
แผ่นรองที่บางจนเห็นรอยนิ้วเท้า ฟองน้ำยุบ หรือมีกลิ่นติดแน่นแม้ซักแล้ว ให้เปลี่ยนแผ่นใหม่ตามไซซ์รองเท้า ราคาถูกกว่าซื้อรองเท้าคู่ใหม่มาก
รอบดูแลที่ทำได้จริงในหนึ่งเดือน
| ความถี่ | งาน | เวลาที่ใช้ |
|---|---|---|
| ทุกวันหลังใส่ | ถอดแผ่นรองตาก ปัดดินที่พื้น | 1 นาที |
| สัปดาห์ละครั้ง | เช็ดขอบยางด้วยผ้าชื้น ซักเชือกถ้าคล้ำ | 10 นาที |
| ทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ | ซักมือทั้งคู่และซักแผ่นรอง สำหรับคู่ที่ใส่ทุกวัน | 30 นาที บวกเวลาตาก 1 ถึง 2 วัน |
| หลังเปียกฝนหรือลุยน้ำ | ยัดกระดาษและตากทันที ซักภายใน 1 ถึง 2 วันถ้าเปื้อนน้ำขัง | 5 นาที |
วางแผนวันซักให้ตรงกับวันที่มีอีกคู่ให้ใส่ เช่น ซักเย็นวันศุกร์ ตากเสาร์อาทิตย์ จะไม่ต้องรีบใส่รองเท้าที่ยังชื้นในเช้าวันจันทร์
ลำดับสั้นๆ ที่จำง่าย
ถอดเชือกและแผ่นรอง ปัดดินแห้ง ทดสอบสี ล้างด้วยน้ำเย็นหรือน้ำอุ่นกับสบู่อ่อน ล้างสบู่ให้หมด ยัดกระดาษ ตากที่ลมผ่าน และรอให้แห้งสนิทก่อนสวม เท่านี้ผ้าใบก็กลับมาขาวได้โดยไม่เสียกาว
คำถามที่พบบ่อย
ซักรองเท้าผ้าใบในเครื่องซักผ้าได้ไหม
ได้เฉพาะรองเท้าที่ป้ายหรือผู้ผลิตอนุญาต ถอดเชือกและแผ่นรองก่อน ใส่ถุงตาข่ายร่วมกับผ้าผืนใหญ่ ใช้น้ำเย็น รอบอ่อน และห้ามเข้าเครื่องอบ ถ้าไม่แน่ใจ ซักมือปลอดภัยกว่า
รองเท้าผ้าใบสีขาวเหลืองหลังซัก แก้ได้ไหม
เหลืองหลังซักมักมาจากสบู่ที่ล้างไม่หมดหรือการตากแดดตอนยังชื้น ล้างน้ำสะอาดซ้ำจนไม่มีฟอง ผ้าขาวใช้ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนแช่ได้ ไม่ใช้คลอรีนกับคราบสนิม
แหล่งอ้างอิง
- Remove Stains From Grass, Flowers | University of Georgia Cooperative Extension
- Remove Stains From Iron, Rust | University of Georgia Cooperative Extension
- Ringworm Basics | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
