ล้างหม้อทอดไร้น้ำมันให้หมดคราบมันและกลิ่นไหม้ โดยไม่ทำให้เคลือบกระทะลอก

หม้อทอดไร้น้ำมันมีสองส่วนที่ต้องล้างคนละวิธี ส่วนที่ถอดออกได้คือตะกร้าและถาดรอง ล้างน้ำสบู่ทุกครั้งหลังใช้ ส่วนที่ติดกับตัวเครื่องคือฮีตเตอร์ พัดลม และผนังช่องทอด ห้ามโดนน้ำราด ให้เช็ดด้วยผ้าบิดหมาดหลังถอดปลั๊กและรอให้เย็น ถ้าทำแบบนี้สม่ำเสมอ งานล้างแต่ละครั้งใช้ไม่เกิน 5 นาที

ปัญหาที่พบบ่อย ทั้งควันขาวตอนทอด กลิ่นไหม้ติดอาหาร และเคลือบตะกร้าลอก มาจากสองสาเหตุ คือปล่อยไขมันค้างให้โดนความร้อนซ้ำหลายรอบ และขัดคราบแข็งด้วยของที่แรงเกินไป ทั้งคู่แก้ได้ด้วยการแช่น้ำร้อนให้คราบอ่อนตัวก่อนลงมือ

ชิ้นไหนโดนน้ำได้ ชิ้นไหนห้าม

ส่วน	วัสดุ	ล้างน้ำได้ไหม	ใช้อะไร
ตะกร้า ถาดตะแกรง	โลหะเคลือบนอนสติก	ได้	น้ำร้อน น้ำยาล้างจาน ฟองน้ำด้านนุ่ม
ถาดรอง หรือลิ้นชักด้านนอก	โลหะเคลือบ	ได้	แช่ แล้วล้าง
แผ่นซิลิโคนกันติด (ถ้ามี)	ซิลิโคน	ได้	น้ำสบู่ เบกกิ้งโซดาถ้ามีกลิ่น
ผนังภายในช่องทอด	โลหะ	ห้ามราดน้ำ	ผ้าบิดหมาดชุบน้ำสบู่
ฮีตเตอร์ด้านบน	ขดลวดความร้อน	ห้าม	แปรงนุ่ม ผ้าบิดหมาด หลังเย็นสนิท
พัดลม ช่องระบายด้านหลัง	ชิ้นส่วนไฟฟ้า	ห้าม	แปรงแห้ง สำลีพันก้าน
ตัวเครื่องด้านนอก แผงปุ่ม	พลาสติก	ห้ามจุ่ม	ผ้าหมาดแล้วเช็ดแห้ง

ศูนย์ส่งเสริมของมหาวิทยาลัยเนแบรสกา (UNL Food) ย้ำว่าควรล้างตะกร้าหรือถาดของหม้อทอดให้สะอาดทุกครั้งหลังใช้ และให้อ่านคู่มือผู้ใช้ของรุ่นนั้นก่อน เพราะโครงสร้างแต่ละยี่ห้อต่างกันจริง

ล้างรอบประจำหลังใช้ทุกครั้ง 5 นาที

1. ถอดปลั๊ก ดึงถาดออกมาวางบนเขียงหรือผ้ารอง รอจนจับได้ด้วยมือเปล่า
2. เทน้ำมันที่ก้นถาดลงกระป๋องหรือซับด้วยกระดาษทิชชู แล้วทิ้งถังขยะ อย่าเทลงซิงก์ น้ำมันจะแข็งตัวในท่อ ถ้าท่อซิงก์ช้าไปแล้ว ดูวิธีแก้ในท่อซิงก์ครัวตัน
3. เติมน้ำร้อนจากกาต้มน้ำลงถาดให้ท่วมคราบ บีบน้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยด ใส่ตะกร้าแช่ลงไปด้วย Philips แนะนำให้แช่ 5 ถึง 10 นาทีเมื่อมีเศษอาหารติดก้น เพราะการแช่ทำให้คราบหลุดง่ายขึ้น
4. ล้างด้วยฟองน้ำด้านนุ่ม เน้นมุมตะแกรงและขอบด้านล่างของตะกร้า ซึ่งเป็นจุดที่ไขมันหยดค้าง
5. ล้างน้ำสะอาด เช็ดแห้ง หรือคว่ำผึ่งจนแห้งก่อนใส่กลับ ตะกร้าที่ใส่กลับตอนเปียกจะมีกลิ่นอับในวันรุ่งขึ้น
6. ใช้ผ้าบิดหมาดเช็ดขอบช่องทอดด้านล่าง ที่มักมีหยดน้ำมันกระเด็นมา

ห้ามขัดด้วยอะไร และทำไม

Philips ระบุว่าห้ามใช้อุปกรณ์ครัวที่เป็นโลหะหรือวัสดุขัดหยาบทำความสะอาดตะกร้าและถาด เพราะจะทำให้เคลือบนอนสติกเสียหาย เคลือบที่เป็นรอยทำให้อาหารติดง่ายขึ้น เราก็ต้องขัดแรงขึ้นอีก เป็นวงจรที่จบด้วยการซื้อตะกร้าใหม่

ของในครัว	ใช้กับตะกร้าได้ไหม	หมายเหตุ
ฟองน้ำด้านเหลือง (ด้านนุ่ม)	ได้	ใช้ประจำ
แปรงล้างขวดขนนุ่ม	ได้	เข้ามุมตะแกรงได้ดี
ไม้จิ้มฟันไม้ ไม้พายซิลิโคน	ได้	แคะเศษที่ติดในรูตะแกรง
ฟองน้ำด้านเขียว	ไม่ควร	ขีดเคลือบเป็นเส้น
ฝอยขัดสแตนเลส	ห้าม	เคลือบลอกในไม่กี่ครั้ง
ส้อม มีด ช้อนโลหะ	ห้าม	ใช้แคะทีไรเป็นรอยลึกทุกที
ผงขัดหรือครีมขัดหยาบ	ห้าม	เคลือบด้านและหมองเร็ว

ใครสงสัยว่าเคลือบนอนสติกที่ขีดเป็นรอยยังปลอดภัยแค่ไหน มีคำอธิบายแยกไว้ในกระทะเทฟลอนปลอดภัยไหม

คราบมันเหนียวที่แช่แล้วยังไม่ออก

คราบที่ผ่านความร้อนหลายรอบจะกลายเป็นชั้นเหนียวสีน้ำตาลคล้ายยางไม้ ใช้สูตรนี้

1. ผสมเบกกิ้งโซดา 2 ช้อนโต๊ะกับน้ำ 1 ช้อนโต๊ะให้เป็นครีมข้น
2. ทาบนคราบ ทิ้งไว้ 15 ถึง 20 นาที
3. ใช้แปรงสีฟันเก่าขนนุ่มถูวนเบาๆ
4. ล้างน้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจาน แล้วล้างน้ำสะอาด
5. ถ้ายังเหลือ ทำซ้ำอีกรอบ ดีกว่าเปลี่ยนไปใช้ของแข็งขูด

เบกกิ้งโซดาเป็นด่างอ่อน ช่วยให้ไขมันที่เกาะแน่นนิ่มลงโดยไม่ขูดเคลือบ ถ้าอยากรู้ว่าใช้กับงานอื่นในครัวได้อีกแค่ไหน มีรวมไว้ที่ใช้เบกกิ้งโซดาทำความสะอาด

ฮีตเตอร์และเพดานช่องทอด เดือนละครั้ง

ฮีตเตอร์อยู่ด้านบนของช่องทอด ไขมันจากอาหารที่มันมาก เช่น หมูสามชั้นหรือปีกไก่ จะกระเด็นขึ้นไปเกาะเป็นจุดดำ จุดพวกนี้คือต้นเหตุควันขาวและกลิ่นไหม้ในรอบต่อไป

1. ถอดปลั๊ก รอเย็นสนิท ดึงตะกร้าและถาดออก
2. วางหม้อทอดตะแคงบนผ้าขนหนู หรือส่องไฟฉายจากด้านล่างขึ้นไปดูฮีตเตอร์ (ดูคู่มือก่อน บางรุ่นไม่ให้คว่ำเครื่อง)
3. ใช้แปรงขนนุ่มแห้งปัดเศษอาหารที่ติดขดลวดออกก่อน
4. ชุบผ้าไมโครไฟเบอร์ในน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน บิดจนไม่มีน้ำหยด แล้วเช็ดเพดานและรอบขดลวด
5. ใช้สำลีพันก้านเช็ดตามซอกขดลวด
6. ตามด้วยผ้าชุบน้ำสะอาดบิดหมาดหนึ่งรอบ แล้วปล่อยแห้งอย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนเสียบปลั๊ก

ช่องระบายลมด้านหลังเครื่องใช้แปรงแห้งปัดอย่างเดียว ถ้าช่องนี้ถูกฝุ่นหรือคราบมันอุด เครื่องจะร้อนกว่าปกติ อย่าตั้งหม้อทอดชิดผนังหรือใต้ตู้แขวน เว้นที่ด้านหลังและด้านบนให้ลมร้อนออกได้

ไล่กลิ่นไหม้และกลิ่นปลาที่ติดเครื่อง

กลิ่นติดเครื่องส่วนมากมาจากไขมันที่ยังเหลืออยู่ ล้างให้หมดก่อนแล้วค่อยไล่กลิ่น ไม่อย่างนั้นกลิ่นจะกลับมาทุกครั้งที่เปิดเครื่อง

• กลิ่นไหม้ทั่วไป หลังล้างครบแล้ว เปิดเครื่องเปล่าที่ 180 องศาเซลเซียส 5 ถึง 10 นาทีโดยเปิดหน้าต่าง ให้ความร้อนไล่ไอน้ำและกลิ่นที่ค้าง
• กลิ่นปลาหรือกลิ่นเครื่องเทศ ฝานมะนาวครึ่งลูกใส่ถ้วยทนความร้อนที่มีน้ำครึ่งถ้วย วางในตะกร้า เปิด 160 องศาเซลเซียส 3 ถึง 5 นาที แล้วเช็ดผนังด้วยผ้าหมาด
• กลิ่นติดแผ่นซิลิโคนหรือตะกร้า แช่น้ำผสมเบกกิ้งโซดา 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 1 ลิตร ประมาณ 30 นาที แล้วล้างตามปกติ

ห้ามใช้สารฟอกขาวหรือน้ำยาล้างเตาอบชนิดสเปรย์ในช่องทอด สารเหล่านี้ตกค้างตามซอก แล้วระเหยออกมาเมื่อโดนความร้อนรอบถัดไป

หม้อทอดแต่ละแบบ คราบสะสมคนละจุด

แบบ	จุดที่สกปรกเร็ว	วิธีที่ต่างจากแบบอื่น
ตะกร้าลิ้นชัก	ก้นถาดรอง ฮีตเตอร์ด้านบน	ล้างถาดทุกครั้ง เช็ดฮีตเตอร์เดือนละครั้ง
ฝาเปิดด้านบน (ฝาติดฮีตเตอร์)	ด้านในฝา ซีลยางรอบฝา	ฝาห้ามจุ่มน้ำ เช็ดผ้าหมาด ซีลยางใช้แปรงสีฟันขัด
แบบเตาอบมีประตูกระจก	กระจกประตู ผนังเตา ถาดหลายชั้น	กระจกใช้ครีมเบกกิ้งโซดาทิ้งไว้ 20 นาทีแล้วเช็ด
แบบหม้อตะกร้าคู่	สองช่องสกปรกไม่เท่ากัน	ล้างทั้งสองช่องทุกครั้ง แม้ใช้ช่องเดียว เพราะไอมันลอยข้าม

ใครกำลังมองหาเครื่องใหม่ ลองดูว่าตะกร้าถอดล้างง่ายแค่ไหนและหาอะไหล่ได้หรือไม่ ประกอบกับเรื่องอื่นในเลือกหม้อทอดไร้น้ำมัน

วิธีใช้ที่ทำให้ล้างน้อยลง

นิสัย	ผลที่ได้	ระวังอะไร
ไม่ใส่อาหารแน่นเกินตะกร้า	ลมร้อนทั่ว อาหารสุกเท่ากัน ไขมันหยดน้อยลง	UNL Food เตือนว่าใส่แน่นเกินทำให้อาหารสุกไม่ทั่วและไม่ถึงอุณหภูมิที่ปลอดภัย
ซับน้ำหมักหรือน้ำมันส่วนเกินก่อนทอด	ควันน้อย คราบกระเด็นน้อย	ซอสหวานไหม้ติดถาดเร็วมาก ทาช่วงท้ายแทน
รองกระดาษเจาะรูสำหรับหม้อทอด	ก้นตะกร้าสะอาด	ต้องมีอาหารทับ อย่าใส่ตอนอุ่นเครื่องเปล่า
เทน้ำมันออกระหว่างทอดหมูสามชั้น	ไม่มีน้ำมันเดือดกระเด็นขึ้นฮีตเตอร์	ดึงถาดด้วยความระวัง ใช้ถุงมือกันร้อน
เช็ดฮีตเตอร์ทันทีที่เห็นจุดดำแรก	ไม่ต้องขัดคราบแข็ง	รอเย็นทุกครั้ง

เรื่องอุณหภูมิ เวลาทอด และการวางอาหารให้สุกทั่ว มีรายละเอียดอยู่ในวิธีใช้หม้อทอดไร้น้ำมัน

อาการที่ต้องหยุดใช้และส่งศูนย์

• เคลือบในตะกร้าลอกเป็นแผ่น หรือเห็นเนื้อโลหะเป็นวงกว้าง
• ควันดำหรือกลิ่นพลาสติกไหม้ ทั้งที่ล้างฮีตเตอร์แล้ว
• สายไฟหรือหัวปลั๊กร้อนจนจับไม่ได้ หรือเบรกเกอร์ตัดเมื่อเปิดเครื่อง
• พัดลมด้านในมีเสียงขูดหรือไม่หมุน เครื่องจะร้อนสะสมโดยลมไม่ไหล
• น้ำหกเข้าตัวเครื่อง ให้ถอดปลั๊กแล้วส่งตรวจ อย่าลองเปิดดูว่ายังติดไหม

อย่าแกะฝาครอบด้านบนหรือด้านหลังเพื่อทำความสะอาดพัดลมเอง ชิ้นส่วนด้านในเป็นงานศูนย์บริการ และการแกะเองมักทำให้หมดประกัน

ตารางล้างหม้อทอดตามความถี่

ความถี่	ชิ้นส่วน	ใช้อะไร	ห้ามทำ
ทุกครั้งหลังใช้	ตะกร้า ถาดรอง	น้ำร้อน น้ำยาล้างจาน แช่ 5 ถึง 10 นาที ฟองน้ำนุ่ม	เทน้ำมันลงซิงก์ ใช้ฝอยเหล็ก
ทุกครั้งหลังใช้	ขอบช่องทอด ตัวเครื่องด้านนอก	ผ้าบิดหมาด	ราดน้ำ
สัปดาห์ละครั้ง	คราบเหนียวมุมตะกร้า	ครีมเบกกิ้งโซดา แปรงสีฟันนุ่ม	ขูดด้วยส้อมหรือมีด
เดือนละครั้ง	ฮีตเตอร์ เพดานช่องทอด	แปรงแห้ง ผ้าบิดหมาด สำลีพันก้าน	ฉีดสเปรย์ น้ำยาล้างเตาอบ
เดือนละครั้ง	ช่องระบายลมด้านหลัง	แปรงแห้ง	ใช้น้ำ
เมื่อมีกลิ่น	ช่องทอดทั้งหมด	เปิดเปล่า 180 องศา 5 ถึง 10 นาที หลังล้าง	อบไล่กลิ่นโดยไม่ล้างคราบมันก่อน