ประเด็นสำคัญ
- เสียงท้องร้องของแมวเรียกว่า borborygmi เกิดจากอาหาร ของเหลว และแก๊สเคลื่อนในลำไส้ ถ้าแมวไม่มีอาการอื่นร่วม Vetster ระบุว่าไม่ต้องพบสัตวแพทย์
- เสียงที่ควรกังวลคือเสียงดังผิดปกติหรือเงียบผิดปกติ ที่มาพร้อมอาเจียน ท้องเสีย ซึม เบื่ออาหาร หรือปวดท้อง
- The Vet Desk แนะนำให้พาไปพบสัตวแพทย์เมื่อเสียงเป็นต่อเนื่อง ดังขึ้น หรือเปลี่ยนไป แม้ยังไม่มีอาการอื่น
- ที่บ้านทำได้เพียงสังเกตว่าเสียงมาตอนไหน และแมวดูไม่สบายหรือไม่ ไม่มีวิธีรักษาเองที่แหล่งอ้างอิงรับรอง
เสียงท้องร้องของแมวส่วนใหญ่เป็นเสียงของอาหาร ของเหลว และแก๊สที่เคลื่อนผ่านลำไส้ตามปกติ ถ้าแมวไม่มีอาการอื่นร่วม Vetster ระบุว่าเสียงลำไส้ปกติไม่ต้องพบสัตวแพทย์ สิ่งที่ต้องดูจริง ๆ ไม่ใช่เสียง แต่เป็นว่าแมวอาเจียน ท้องเสีย ซึม หรือเบื่ออาหารตามมาด้วยหรือเปล่า
เสียงท้องร้องมาจากไหน
ชื่อทางการแพทย์ของเสียงนี้คือ borborygmi The Vet Desk อธิบายว่าส่วนที่เป็นเรื่องปกติได้แก่ แก๊สจากอากาศที่แมวกลืนเข้าไปหรือจากแบคทีเรียในลำไส้ การเคลื่อนของอาหารผ่านลำไส้ตามธรรมชาติ และความจริงที่ว่าแมวบางตัว "เสียงดัง" กว่าตัวอื่นเฉย ๆ
Vetster เติมอีกชั้นหนึ่งว่าเสียงที่ผิดปกติแบ่งได้เป็นสองแบบ คือดังและถี่กว่าปกติ ซึ่งพบกับโรคกระเพาะลำไส้อักเสบหรือการกินอะไรผิดสำเพรา และเงียบหายไปหรือเบาลง ซึ่งพบกับภาวะกระเพาะหยุดบีบตัว (gastric stasis) การเงียบก็เป็นสัญญาณที่ต้องสนใจ ไม่ใช่เรื่องดี

ตารางแยกสัญญาณ
ตารางนี้ผมเรียบเรียงจากสองแหล่งอ้างอิง เพื่อให้ตัดสินใจเร็วขึ้น ไม่ใช่การวินิจฉัย
| สิ่งที่เห็น | แปลว่าอะไรตามแหล่งอ้างอิง | ทำอะไร |
|---|---|---|
| ร้องเบา ๆ หลังมื้ออาหาร แมวสบายดี | น่าจะเป็นอาหารเคลื่อนในลำไส้ (The Vet Desk) | สังเกตต่อ |
| ร้องเป็นครั้งคราว แมวกินเล่นปกติ | เสียงลำไส้ปกติ ไม่ต้องพบสัตวแพทย์ (Vetster) | จดวันที่ จดเวลา |
| เสียงต่อเนื่อง ดังขึ้น หรือเปลี่ยนไป | ควรให้สัตวแพทย์ตรวจ (The Vet Desk) | นัดหาหมอ |
| เสียงดังหรือเงียบผิดปกติ พร้อมอาเจียน ท้องเสีย ซึม เบื่ออาหาร ปวดท้อง | อาจมีโรคร้ายแรงกว่า ต้องพบสัตวแพทย์ทันที (Vetster) | พาไปทันที |
สาเหตุที่ต้องให้สัตวแพทย์ตรวจ
สองแหล่งรวมกันมีรายชื่อสาเหตุที่เกินจากเรื่องปกติหลายอย่าง ได้แก่
- แพ้หรือไวต่ออาหาร
- ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)
- กลืนสิ่งแปลกปลอม เช่น ของเล่น ขนนก เชือก
- ปรสิตในลำไส้ อาหารใหม่ หรืออาหารเสีย ที่ทำให้ลำไส้ระคายเคือง
- ตับอ่อนอักเสบ
- ลำไส้อุดตัน และกระเพาะบิดขยายตัว (GDV)
- โรคเมแทบอลิก เช่น ไทรอยด์ต่ำหรือโรคตับ
- ไส้เลื่อนกระบังลม ซึ่งทำให้เสียงดูเหมือนมาจากทรวงอก
- เนื้องอกในทางเดินอาหาร
ผมไม่ได้เรียงตามความถี่ เพราะแหล่งอ้างอิงไม่ได้บอกว่าอย่างไหนพบบ่อยกว่า และไม่มีใครบอกตัวเลขได้เลยจากเสียงอย่างเดียว วิธีแยกคือตรวจร่างกายและฟังท้อง Vetster ระบุว่าสัตวแพทย์ฟังลักษณะ ความถี่ และตำแหน่งของเสียง แล้วอาจเพิ่มตรวจเลือด ปัสสาวะ อุจจาระ หรือภาพถ่ายตามอาการ
ถ้ามีอุจจาระเหลวร่วมด้วย เทียบกับ แมวท้องเสีย และ แมวถ่ายเหลว ถ้าเสียงมาพร้อมอาเจียน ดู แมวอาเจียน ส่วนเรื่องพยาธิ ดู ถ่ายพยาธิแมว และ แมวเป็นพยาธิ
ที่บ้านทำอะไรได้บ้าง
The Vet Desk แนะนำแค่การสังเกตและบันทึก ผมไม่พบแหล่งไหนที่ให้ยาหรืออาหารเสริมรักษาเอง และ Vetster ก็ไม่มีขั้นตอนการดูแลที่บ้านเลย ดังนั้นสิ่งที่ทำได้คือ
- จดว่าเสียงมาตอนหลังกินหรือสุ่ม
- สังเกตว่าแมวนอนในท่าแปลกหรือเลียท้องบ่อยหรือไม่
- ดูอุจจาระและการกินในแต่ละวัน
- อย่าให้ยาคนหรือยาถ่ายเอง
ถ้ามีการเปลี่ยนอาหารเมื่อไม่นานมานี้ จดไว้ให้สัตวแพทย์ด้วย เพราะ Vetster ระบุว่ากินผิดสำเพราทำให้เสียงดังถี่ได้ จำนวนมื้อที่เหมาะอ่านได้ที่ แมวกินอาหารวันละกี่มื้อ

เตรียมข้อมูลไปให้สัตวแพทย์
เพราะสัตวแพทย์ต้องแยกสาเหตุจากอาการร่วม ข้อมูลที่เจ้าของจดไว้ช่วยได้มากกว่าการบอกว่า "ท้องร้อง" เฉย ๆ ผมแนะนำให้จดตามรายการที่ The Vet Desk ให้สังเกต
- เสียงเกิดหลังกินหรือดื่ม หรือเกิดสุ่มช่วงเวลาอื่น
- เสียงต่อเนื่องหรือเป็นครั้งคราว ดังขึ้นหรือเปลี่ยนไปจากเดิมหรือไม่
- แมวดูอึดอัดเมื่อมีเสียงหรือไม่ เช่น ลุกนั่งไม่สบายหรือไม่ยอมให้แตะท้อง
- ความอยากอาหาร อาเจียน หรือคายอาหารที่เปลี่ยนไป
- ลักษณะและปริมาณอุจจาระ รวมถึงอุจจาระนิ่มหรือเหลว
- อาหารใหม่ ขนม หรือของที่แมวอาจกลืนเข้าไป เช่น เชือกหรือของเล่น
รายการสุดท้ายสำคัญ เพราะทั้งสองแหล่งนับสิ่งแปลกปลอมเป็นสาเหตุที่ต้องตรวจ ถ้าสงสัยว่าแมวกลืนอะไรเข้าไป ให้บอกสัตวแพทย์ตั้งแต่ต้น
ท้องร้องแต่ยังไม่ป่วย ควรเตรียมอะไร
ตามคำแนะนำของ The Vet Desk เสียงที่เกิดบ่อยหรือทำให้เจ้าของกังวลก็เป็นเหตุผลพอให้พบสัตวแพทย์ ไม่ต้องรอให้มีอาการอื่น การตรวจร่างกายประจำปีเป็นโอกาสที่ดีในการถามเรื่องนี้ อ่านเพิ่มที่ ตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยงประจำปี และถ้ายังหาคลินิกไม่ได้ ดู เลือกโรงพยาบาลสัตว์
บทความนี้ไม่ได้ครอบคลุมสุนัข ซึ่งมีรายละเอียดต่างจากแมว ดูได้ที่ หมาท้องร้อง
ข้อมูลทั้งหมดมาจากสองหน้าอ้างอิงภาษาอังกฤษ ไม่มีแหล่งภาษาไทยที่ผมเปิดตรวจสอบได้ ถ้าแมวของคุณเป็นลูกแมวหรือแมวสูงวัยที่มีโรคประจำตัว ควรถามสัตวแพทย์ที่ดูแลอยู่โดยตรง
คำถามที่พบบ่อย
แมวท้องร้องหลังกินอาหารปกติไหม
The Vet Desk ระบุว่าถ้าเสียงเกิดเฉพาะหลังมื้ออาหาร และแมวไม่เจ็บหรือไม่สบายตัว มักไม่ต้องกังวล เพราะเป็นเสียงของอาหารที่เคลื่อนผ่านลำไส้
ท้องร้องแต่แมวกินและเล่นปกติ ต้องไปหาหมอไหม
ถ้าเป็นเสียงเดี่ยว ๆ ไม่มีอาการอื่น Vetster ระบุว่าไม่จำเป็นต้องพบสัตวแพทย์ แต่ควรสังเกตต่อ หากเสียงเป็นต่อเนื่องหรือเปลี่ยนไป The Vet Desk แนะนำให้ปรึกษาสัตวแพทย์
แมวท้องร้องกับหมาท้องร้อง เหตุผลเหมือนกันไหม
หลักใหญ่เหมือนกันคือเสียงจากการเคลื่อนของลำไส้ แต่รายละเอียดสาเหตุและสัญญาณเตือนของหมาอ่านแยกได้ที่บทความท้องร้องของหมา





