สัตว์เลี้ยง

ชิบะวิธีเลี้ยง ออกกำลัง ดูแลขน และฝึกน้องที่ดื้อเงียบ

| อ่าน 11 นาที

ชิบะวิธีเลี้ยง ออกกำลัง ดูแลขน และฝึกน้องที่ดื้อเงียบ

ใจความสำคัญ

  • ชิบะตัวเต็มวัยสูงราว 13.5 ถึง 16.5 นิ้ว หนัก 17 ถึง 23 ปอนด์ อายุขัย 13 ถึง 16 ปี ตามข้อมูลของ VCA Animal Hospitals
  • ต้องออกกำลังและมีกิจกรรมให้ใช้สมองทุกวัน ถ้าไม่ได้ จะเริ่มเบื่อและหาทางหนีออกนอกบ้าน
  • ขนสองชั้นหลุดหนักช่วงเปลี่ยนขน ควรหวีสัปดาห์ละครั้งเป็นขั้นต่ำ และอย่าโกนขนสั้นเพื่อให้เย็น เพราะ AKC ระบุว่าอาจทำให้ร้อนกว่าเดิม
  • พาออกนอกบ้านต้องมีสายจูงเสมอ AKC แนะนำให้ปล่อยสายเฉพาะในพื้นที่มีรั้วปิด และ VCA เตือนเรื่องสัญชาตญาณไล่ล่าของชิบะ
  • โรคที่ VCA ระบุไว้ ได้แก่ สะบ้าเคลื่อน สะโพกเสื่อม โรคตา ผิวหนังภูมิแพ้ และต้อหิน ควรตรวจสุขภาพและคุมน้ำหนักสม่ำเสมอ

ชิบะเลี้ยงได้ในบ้านไทยถ้ามีเวลาพาออกกำลังทุกวัน หวีขนทุกสัปดาห์ และพร้อมฝึกด้วยความอดทน น้องตัวเล็กถึงกลาง สูงราว 13.5 ถึง 16.5 นิ้ว หนัก 17 ถึง 23 ปอนด์ ตามข้อมูลของ VCA Animal Hospitals แต่นิสัยเป็นตัวของตัวเองสูง สิ่งที่ทำให้คนเลี้ยงชิบะเหนื่อยคือความดื้อเงียบกับขนที่ปลิวทั้งบ้านช่วงเปลี่ยนฤดู ส่วนราคาค่าตัวและการเช็กประกาศ อ่านแยกไว้ที่ ชิบะราคาเท่าไหร่

ชิบะเป็นหมาแบบไหน ก่อนตัดสินใจรับมาเลี้ยง

VCA บรรยายชิบะว่าฉลาด เป็นตัวของตัวเอง มั่นใจ และสะอาดแบบแมว ส่วน AKC เสริมว่ากับคนในบ้านจะผูกพันและซื่อสัตย์ แต่ระแวงคนแปลกหน้า จึงเป็นหมาเฝ้าบ้านที่ดี และอาจดูเย็นชากับแขก

ข้อมูลสองแหล่งนี้ตรงกันในเรื่องที่เจ้าของใหม่ควรอ่านก่อนรับน้องกลับบ้าน

  • ฝึกยากกว่าที่ขนาดตัวบอก เพราะน้องแข็งข้อและต้องการความสม่ำเสมอ
  • AKC ไม่แนะนำสำหรับคนที่ไม่มีเวลาออกกำลังและให้ความสนใจ
  • เด็กเล็กไม่ค่อยเหมาะ VCA และ AKC เห็นตรงกันว่าควรเป็นเด็กโตที่รู้จักเคารพสุนัข
  • VCA ระบุว่าน้องอาจเลือกเพื่อนต่างสัตว์เพราะสัญชาตญาณไล่ล่าและความเป็นตัวของตัวเอง

ถ้าบ้านมีเด็กอนุบาล หรือคนในบ้านต้องการหมาที่ตอบรับทุกคำสั่งทันที ชิบะอาจไม่ใช่พันธุ์ที่เหมาะ

ออกกำลังกายและกิจกรรมให้สมอง

VCA ระบุว่าชิบะมีพลังงานระดับปานกลางแต่ต้องออกกำลังและใช้สมองทุกวัน AKC ใช้คำที่หนักกว่า คือต้องการทั้งกิจกรรมทางกายและทางสมองมาก ทั้งสองไม่ได้ระบุจำนวนนาทีที่แน่นอน ผมจึงไม่ขอเดาตัวเลข

สิ่งที่ VCA บอกชัดคือถ้าไม่ได้ใช้พลังงาน น้องจะเบื่อ และพฤติกรรมหนีออกจากบ้านจะตามมา ชิบะที่นอนเฉยทั้งวันแล้วเห่า คุ้ย หรือแทะของ มักส่งสัญญาณนี้

กิจกรรมที่ช่วยได้ในบ้านไทยมีดังนี้

  1. เดินเช้าหรือเย็นที่อากาศไม่ร้อน ให้น้องได้ดมตามทาง เพราะการดมเป็นงานของสมอง
  2. เกมหาขนมที่ซ่อนไว้ในบ้านหรือในของเล่นที่ใส่ขนมได้
  3. ฝึกคำสั่งสั้น ๆ วันละหลายรอบ แทนที่จะฝึกยาวรอบเดียว
  4. พาไปเข้าสังคมกับคนและสุนัขที่คุ้นเคยเป็นระยะ

อากาศร้อนต้องปรับเวลาเดิน ถ้าน้องหอบหนักหลังออกกำลัง ให้ดู หมาเป็นลมแดด ปฐมพยาบาลยังไง และแนวทางหน้าร้อนที่ ดูแลสัตว์เลี้ยงหน้าร้อน

ชิบะเดินบนสายจูงในสวนสาธารณะตอนเช้า

สายจูงและรั้ว เพราะชิบะไม่ควรอยู่นอกสายโดยไม่มีรั้ว

AKC ระบุตรงว่าชิบะควรอยู่นอกสายจูงเฉพาะในพื้นที่มีรั้วหรือล้อมปิด VCA เสริมว่าสัญชาตญาณไล่ล่ากับความเป็นตัวของตัวเองเพิ่มความเสี่ยงเกิดอุบัติเหตุและหลุดหนี ต่อให้เรียกแล้วน้องหันมาดูในบ้าน นอกบ้านที่มีแมว นก หรือมอเตอร์ไซค์วิ่งผ่าน น้องอาจตัดสินใจเองในครึ่งวินาที

แนวทางที่ปลอดภัย

  • ใช้สายจูงยาวคงที่ตอนเดินถนน
  • ตรวจรั้วบ้านให้ไม่มีช่องที่หัวลอด และไม่มีจุดที่น้องปีนหรือขุดได้
  • ติดป้ายชื่อและเบอร์ติดต่อที่ปลอกคอเสมอ
  • ถ้าอยากฝึกสายหย่อน ดูขั้นตอนที่ วิธีฝึกหมาเดินสายจูง

ฝึกชิบะ ให้เลือกวิธีรางวัลและอย่าบังคับ

AKC ชี้ว่าชิบะฉลาดจึงเรียนรู้ได้ แต่ความแข็งข้อทำให้การฝึกน่าเบื่อสำหรับเจ้าของ แนะนำวิธีใช้ขนมและรางวัล พร้อมเริ่มเข้าสังคมและเรียนคลาสลูกสุนัขตั้งแต่เล็ก VCA ก็บอกว่าต้องสม่ำเสมอ ไม่เช่นนั้นน้องจะลองขอบเขตและเรียกกลับยาก

หลักปฏิบัติที่อ่านต่อจากสองแหล่งนี้

  • ฝึกรอบสั้น เลิกก่อนน้องเบื่อ
  • รางวัลต้องน่าสนใจพอ ถ้าน้องไม่สนใจขนมธรรมดา ลองเปลี่ยนชนิด
  • ทุกคนในบ้านใช้คำสั่งและกติกาเดียวกัน ไม่เช่นนั้นน้องจะเลือกฟังคนที่ปล่อยหย่อน
  • ไม่ลงโทษแรง ๆ เพราะสุนัขที่ถูกบังคับมักยิ่งต่อต้าน (ข้อนี้เป็นข้อสังเกตของผม ไม่ได้มาจากสองแหล่งนั้น)

ฝึกขับถ่ายและนิสัยในบ้านตามขั้นที่ สอนหมาฉี่ให้เป็นที่ ซึ่งใช้หลักรางวัลเดียวกัน

ขนสองชั้น หวีสัปดาห์ละครั้งและห้ามโกนหน้าร้อน

VCA ให้ระดับการดูแลขนต่ำถึงปานกลาง และระดับการผลัดขนปานกลาง ขนหลุดหนักเมื่อเปลี่ยนฤดู AKC ว่าขนไม่พันกันง่าย จึงหวีไม่ต้องบ่อยเพื่อกันพัน แต่หวีสม่ำเสมอช่วยลดขนที่ตกในบ้าน

  • หวีสัปดาห์ละครั้งตามที่ VCA แนะนำ และเพิ่มความถี่ช่วงขนหลุดหนัก
  • อาบน้ำเมื่อจำเป็น เพราะ VCA ระบุว่าขนสะอาดค่อนข้างเร็ว
  • AKC ว่าเป่าลมช่วยไล่ขนหลุด ฝุ่น และเศษต่าง ๆ ได้
  • ตัดเล็บและเช็ดหูสม่ำเสมอ AKC บอกว่าชิบะมักตัดเล็บยาก ถ้าน้องไม่ยอม ให้ใช้บริการตัดเล็บมืออาชีพ และดูวิธีที่ ตัดเล็บหมาไม่ให้โดนเลือด

คำถามที่เจ้าของในไทยถามบ่อยคือโกนขนให้สั้นหน้าร้อนดีไหม AKC ตอบว่าไม่ควร ขนชั้นในดักอากาศช่วยคุมอุณหภูมิ และขนชั้นนอกกันแดดกับแมลง การโกนอาจทำให้น้องร้อนกว่าเดิม และขนที่งอกใหม่อาจเป็นหย่อมหรือเปลี่ยนเนื้อสีได้ AKC อธิบายว่าสุนัขระบายความร้อนผ่านการหอบและการขยายหลอดเลือดที่หูกับใบหน้า ไม่ได้อาศัยการเปิดขนให้ผิวสัมผัสอากาศ

ถ้าจะใช้แทนการโกน ให้หวีเอาขนตายออก ห้องแอร์ น้ำสะอาด และเลี่ยงเดินแดดจ้า วิธีหวีที่ถูกอยู่ใน วิธีหวีขนหมา

เจ้าของกำลังหวีขนชิบะด้วยแปรงหวีขนชั้นใน

โรคที่ต้องรู้จัก และสิ่งที่ตรวจได้ก่อน

VCA ระบุว่าชิบะโดยรวมแข็งแรง แต่มีแนวโน้มเป็นโรคกระดูกและข้อกับโรคตาทางกรรมพันธุ์ รายการที่หน้าเดียวกันกล่าวถึงมีดังนี้

โรค อธิบายสั้น ๆ
สะบ้าเคลื่อน (patellar luxation) กระดูกสะบ้าหลุดออกจากตำแหน่ง น้องอาจเดินกะเผลก
สะโพกเสื่อม (hip dysplasia) ข้อสะโพกพัฒนาผิดปกติ
แกงกลิโอซิโดซิส (gangliosidosis) โรคกรรมพันธุ์ที่เกี่ยวกับการสะสมสารในเซลล์
ผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ (atopic dermatitis) คัน เกา เลียตัว
ต้อหิน (glaucoma) ความดันในตาสูง เป็นโรคตาที่ต้องรีบพบสัตวแพทย์

VCA เน้นว่ารายการนี้ไม่ครบทุกโรค และสุนัขแต่ละตัวต่างกัน แนวป้องกันที่ระบุคือตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ตรวจตา และคุมน้ำหนัก

ถ้าน้องเดินกะเผลก ดู หมาเดินกะเผลก เกิดจากอะไร และถ้าตาแดง ตาแฉะ หรือขยี้ตาบ่อย ควรพบสัตวแพทย์ ไม่ควรรอให้หายเอง

ตารางดูแลชิบะรายสัปดาห์ (ตัวอย่างที่ปรับใช้ได้)

ตารางนี้เป็นตัวอย่างที่ผมเรียบเรียงจากหลักของ VCA และ AKC ไม่ใช่ตารางจากสถาบันใด ปรับตามอายุและสุขภาพน้องได้

สิ่งที่ทำ บ่อยแค่ไหน
เดินและดมเช้าหรือเย็น ทุกวัน
ฝึกคำสั่งสั้น ๆ หรือเกมหาขนม ทุกวัน
หวีขน อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง เพิ่มช่วงขนหลุดหนัก
ตรวจหูและเล็บ ทุกสัปดาห์ ตัดเมื่อยาว
ชั่งน้ำหนักหรือจับดูซี่โครง เดือนละครั้ง
ตรวจสุขภาพกับสัตวแพทย์ อย่างน้อยปีละครั้ง

อาหารและน้ำหนักควรถามสัตวแพทย์ที่ดูแลน้อง เพราะแต่ละตัวต้องการไม่เท่ากัน และเรื่องวัคซีนหรือโรคเฉพาะตัวให้สอบถามสัตวแพทย์โดยตรง

คำถามที่พบบ่อย

ชิบะเลี้ยงในคอนโดได้ไหม

VCA ระบุว่าชิบะปรับตัวกับที่อยู่ขนาดเล็กได้ถ้าได้ออกกำลังเพียงพอ ข้อที่ต้องเช็กเพิ่มคือกฎของนิติบุคคลเรื่องสุนัขที่เห่าเสียงดัง เพราะ AKC บันทึกว่าชิบะเป็นสายพันธุ์ที่ส่งเสียงเก่ง

ชิบะเหมาะกับมือใหม่ไหม

ทั้ง VCA และ AKC ชี้ไปทางเจ้าของที่มีประสบการณ์หรือมั่นใจในการฝึก เพราะน้องฉลาดแต่ตัดสินใจเอง มือใหม่เลี้ยงได้ถ้ายอมไปเรียนคลาสลูกสุนัขและให้เวลากับการฝึกสม่ำเสมอ

ชิบะเข้ากับเด็กและสัตว์เลี้ยงตัวอื่นได้หรือเปล่า

VCA แนะนำให้อยู่กับเด็กโตที่เข้าใจการเคารพพื้นที่ของสุนัข ส่วนสัตว์เลี้ยงตัวอื่น น้องอาจเลือกเพื่อนเพราะสัญชาตญาณไล่ล่า ควรค่อย ๆ แนะนำและดูแลตอนอยู่ด้วยกัน

แหล่งอ้างอิง

  1. Shiba Inu | VCA Animal Hospitals
  2. Is the Shiba Inu a Good Fit for You? | American Kennel Club (AKC)
  3. Is It OK to Shave Your Dog's Coat in Summer? | American Kennel Club (AKC)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง