เลี้ยงแมวในคอนโด ต้องเตรียมอะไร ตั้งแต่ระเบียงจนถึงกลิ่นทราย

คอนโดเลี้ยงแมวได้สบาย และ Merck Veterinary Manual ก็ระบุว่าแมวต้องการความสนใจและกิจกรรมน้อยกว่าสุนัข เหมาะกับบ้านเล็กหรือคนที่ไม่มีเวลาทั้งวัน เงื่อนไขคือต้องจัดห้องให้แมวมีสามอย่างที่ห้องเล็กมักขาด คือที่สูง จุดแยกหน้าที่ และทางออกให้พลังงานล่า ส่วนสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนวันรับน้องมีเรื่องความปลอดภัยของระเบียง กลิ่น เสียง และกฎของอาคารอีกชุดหนึ่ง

ระเบียงกับหน้าต่าง ต้องปิดก่อนเปิดห้องให้แมวเดิน

Merck เตือนไว้ตรงๆ ว่าหน้าต่างและระเบียงที่เปิดอยู่ทำให้แมวตกและบาดเจ็บได้ ในคอนโดชั้นสูง การตกเกือบทุกครั้งเป็นอันตรายร้ายแรง แมวไม่ได้ตกเพราะโง่ แต่เพราะมองเห็นนกหรือแมลงแล้วกระโจนโดยไม่คำนวณระยะ

เช็กตามนี้ก่อนรับน้อง

• ระเบียง: ติดตาข่ายหรือตะแกรงแข็งแรงให้ปิดทั้งด้านข้างและด้านบน ช่องห่างระหว่างเส้นไม่ควรกว้างจนหัวแมวลอดได้ และต้องผูกยึดกับโครงอาคารจริง เทปกาวหรือตะขอเล็กไม่พอ
• ก่อนติดตั้ง ตรวจข้อบังคับของนิติบุคคลเรื่องการดัดแปลงด้านหน้าอาคาร บางที่ห้ามติดตะแกรงที่เห็นจากภายนอก มีทางเลือกเป็นแบบโปร่งใสหรือสีเดียวกับอาคาร
• หน้าต่างบานเลื่อนและบานกระทุ้ง: ใช้ล็อกที่เปิดได้เพียงช่องแคบ เพราะแมวใช้ช่องกว้างไม่ถึงฝ่ามือมุดออกได้
• มุ้งลวดธรรมดา: ไม่พอ แมวกระโดดชนหรือใช้เล็บเกี่ยวจนหลุดได้ ให้เปลี่ยนเป็นมุ้งชนิดทนเล็บสำหรับสัตว์เลี้ยง หรือใช้ตะแกรงยึดด้านนอกกรอบ
• ประตูห้อง: แมวที่ไวมากมักแอบวิ่งตามออกตอนเปิดประตู ใช้ประตูกั้นสองชั้นหรือสอนให้รอที่ห้องก่อนเปิด

ห้องเล็กทำให้ใหญ่ได้ด้วยแนวตั้ง

แนวทางของ AAFP และ ISFM ที่ VCA สรุปไว้ระบุว่าแมวต้องมีที่ปลอดภัยอย่างน้อยเท่าจำนวนแมว และที่ซ่อนที่ยกสูงมักเป็นที่ที่แมวเลือก ห้องคอนโด 24-35 ตารางเมตรจึงควรเพิ่มพื้นที่ด้วยแนวตั้งมากกว่าซื้อเฟอร์นิเจอร์ใหม่

ของ	ใช้พื้นที่	ประโยชน์
ชั้นวางติดผนังเป็นขั้นบันได	แทบไม่กินพื้น	ทางปีนและที่นั่งมองทิวทัศน์ ต้องยึดเข้าโครงผนังที่รับน้ำหนักได้ ควรขออนุญาตเจ้าของห้องถ้าเช่า
ต้นไม้แมวสูงเท่าเพดาน	พื้นราว 50×50 ซม.	ที่ข่วนกับที่นอนรวมกัน
ตู้เตี้ยหรือชั้นหนังสือ	ใช้ของเดิม	ปรับให้ด้านบนว่าง แมวขึ้นไปนอนได้
เบาะริมหน้าต่างที่ติดมุ้งแล้ว	แทบไม่กินพื้น	แมวชอบดูข้างนอก ลดความเบื่อ
อุโมงค์หรือกล่องกระดาษ	เคลื่อนที่ได้	ที่ซ่อนชั่วคราว เปลี่ยนตำแหน่งสลับกันได้

ตัวอย่างห้อง 28 ตารางเมตรที่เลี้ยงแมวหนึ่งตัวได้ลงตัว คือวางต้นไม้แมวไว้ข้างหน้าต่างที่ติดมุ้งแล้ว ติดชั้นวาง 3 ขั้นบนผนังด้านที่ไม่มีเตียง ใช้ตู้เตี้ยข้างโซฟาเป็นที่นอนระดับกลาง และวางกล่องกระดาษไว้ใต้โต๊ะเป็นที่ซ่อนระดับพื้น แมวจะมีเส้นทางเดินสามระดับโดยไม่ต้องใช้พื้นเพิ่ม ส่วนกระบะทรายอยู่ในมุมห้องน้ำหรือข้างประตูระเบียงที่ปิดตาข่ายแล้ว ห่างจากชามอาหารที่อยู่ฝั่งครัว

ข้อควรระวังคือต้นไม้แมวและชั้นต้องไม่โยกเวลาแมวกระโดด แมวที่ตกใจจากของโยกจะไม่กล้าใช้อีก และอย่าวางที่ปีนใกล้ขอบหน้าต่างที่ยังไม่ปิดมุ้ง

แยกหน้าที่ในห้องเดียว: กิน ดื่ม ขับถ่าย ข่วน ผ่อนคลาย

หลักของ VCA คือทรัพยากรสำคัญควรอยู่แยกกัน อาหาร น้ำ ห้องน้ำ ที่ข่วน ที่เล่น และที่พัก แต่ละอย่างควรมีอย่างน้อย 2 จุดและอยู่คนละตำแหน่ง ในห้องเล็กทำได้โดย

• ชามอาหารอยู่ฝั่งห้องนั่งเล่นหรือใกล้ครัว
• ชามน้ำอยู่คนละมุม ห่างอาหารและห่างกระบะทราย
• กระบะทรายอยู่มุมเงียบ เช่น หลังประตูห้องน้ำหรือเข้าไปในห้องซักล้างหากมี ไม่ใช่ข้างตู้เย็น
• ที่ข่วนวางใกล้ที่แมวนอนและตรงทางเดิน ไม่ใช่มุมที่แมวไม่เคยไป

ถ้าเลี้ยงแมวสองตัว จุดทรัพยากรควรเพิ่มเป็นสองชุด เพื่อไม่ให้ตัวหนึ่งยึดครองกระบะหรืออาหารโดยไม่รู้ตัว

กลิ่นทรายในห้องปิดแก้ที่ต้นทาง

ห้องคอนโดมีอากาศถ่ายเทน้อยกว่าบ้านเดี่ยวมาก กลิ่นจึงเป็นเรื่องที่เพื่อนบ้านจะสังเกตก่อนเจ้าของ ใช้หลักของ Merck เป็นฐานแล้วปรับให้เข้ากับห้อง

เรื่อง	ทำอย่างไรในคอนโด
จำนวนกระบะ	มากกว่าจำนวนแมวหนึ่งใบ ใบเดียวที่ใหญ่พอก็ยังดีกว่าสองใบที่เล็กและแออัด
ความถี่ตัก	ตักทุกวัน ตอนเช้าและก่อนนอนเมื่อเลี้ยงสองตัวขึ้นไป
ล้างทั้งใบ	อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง เทและล้างด้วยน้ำสบู่อ่อนที่ไม่มีกลิ่นแรง
ทราย	ทรายเม็ดเล็กจับก้อนแบบไม่มีกลิ่นเป็นที่นิยมของแมวส่วนใหญ่ และเมื่อแมวยอมแล้วไม่ควรเปลี่ยนบ่อย
ถุงใส่ก้อนทราย	ผูกปากถุงแล้วทิ้งลงถังขยะนอกห้องทุกวัน อย่าเก็บไว้ในห้อง
ฝาครอบ	ช่วยควบคุมกลิ่นและทรายกระเด็นได้บางส่วน แต่แมวบางตัวไม่ชอบ ต้องลองดู

อย่าใช้น้ำยาดับกลิ่นที่กลิ่นแรงฉีดรอบกระบะ VCA เตือนว่าแมวไวต่อกลิ่น สารทำความสะอาดแรงๆ อาจรบกวนแมว และกลิ่นฉี่ที่ซึมพื้นไม้หรือพรมต้องล้างด้วยผลิตภัณฑ์ทำลายกลิ่นแบบเอนไซม์ ไม่งั้นแมวจะกลับมาฉี่ที่เดิม

ถ้าแมวเริ่มฉี่นอกกระบะ ให้ตรวจสุขภาพก่อนโทษนิสัย Merck ระบุว่าการขับถ่ายนอกกระบะอาจเป็นสัญญาณป่วยหรือปัญหาพฤติกรรม ควรพาไปหาสัตวแพทย์

เสียงและเวลากลางคืน ปัญหาที่เพื่อนบ้านได้ยิน

แมวคอนโดมีเสียงสามแบบที่มักถูกร้องเรียน คือเสียงร้องเรียกตอนดึก เสียงกระโดดวิ่งข้ามห้อง และเสียงข่วนวัสดุ

• เสียงร้องกลางคืน: แมวที่เบื่อหรือหิวร้องเรียกคุณ วิธีที่ได้ผลคือเล่นหนัก 10-15 นาทีช่วงหัวค่ำ ตามด้วยมื้ออาหารเล็กๆ ก่อนนอน และอย่าตอบสนองเมื่อแมวร้องตีสาม ไม่งั้นแมวจะเรียนรู้ว่าการร้องได้ผล
• เสียงวิ่ง: ปูพรมหรือแผ่นรองใต้ทางวิ่งหลักและใต้ต้นไม้แมว ถ้าเพื่อนบ้านชั้นล่างได้ยิน
• เสียงข่วน: ใช้ที่ข่วนวัสดุที่มีเสียงน้อยกว่า เช่น เชือกมะนิลาพันแน่นหรือกระดาษลูกฟูก แทนไม้กระดานแข็ง
• แมวตัวที่ยังไม่ได้ทำหมัน: เสียงร้องตอนเป็นสัดดังและยาวนาน วิธีแก้ที่ถาวรคือทำหมัน ดู คู่มือทำหมันแมว และ แมวตัวผู้ทำหมันกี่เดือนดี

เล่นกับแมวให้พอ เพราะห้องไม่มีสิ่งให้ล่า

Merck ชี้ว่าแมวที่ออกกำลังไม่พอเสี่ยงอ้วนและเกิดปัญหาสุขภาพ แนะนำของเล่นที่กระตุ้นสัญชาตญาณล่า เช่น ไม้ตกแมวและลูกบอล รวมถึงแบ่งมื้ออาหารเป็นหลายกองวางหลายจุดให้แมวต้องเดินหา VCA เสริมว่าควรมีทั้งเล่นแบบมีเจ้าของร่วมและของเล่นที่แมวเล่นเอง และเก็บของเล่นแบบเชือกหลังเล่นเพราะแมวอาจกลืน

ตารางเล่นที่ทำได้จริงสำหรับคนทำงานนอกบ้าน

ช่วงเวลา	กิจกรรม	ระยะเวลา
ก่อนออกจากบ้าน	ไม้ตกแมวให้ไล่และกระโดด ปิดท้ายด้วยอาหารเล็กน้อย	5-10 นาที
ระหว่างวัน	ของเล่นที่แมวเล่นเอง กล่องกระดาษ ที่ซ่อนขนม อาหารกระจายหลายจุด	ตลอดวัน
หลังเลิกงาน	เล่นไล่ตามและปีนที่สูง	10-15 นาที
ก่อนนอน	เล่นเบาๆ แล้วให้มื้อเล็ก	5 นาที

การเลือกของเล่นดูได้ที่ ของเล่นแมว แมวบางตัวชอบเปิดตู้หรือรื้อของแทนเล่น ให้ล็อกลิ้นชักที่มีของอันตราย

กฎอาคารและเรื่องที่ต้องเช็กก่อนรับแมว

ข้อบังคับเรื่องสัตว์เลี้ยงในคอนโดแต่ละแห่งต่างกัน บางแห่งอนุญาตทุกขนาด บางแห่งจำกัดจำนวนตัวหรือน้ำหนัก และบางแห่งห้ามเลี้ยงแต่มีข้อยกเว้นเฉพาะสัตว์ขนาดเล็ก ข้อบังคับเหล่านี้มาจากข้อบังคับของนิติบุคคลอาคารชุดแต่ละโครงการ จึงต้องถามนิติบุคคลหรือขอสำเนาข้อบังคับ ไม่ใช่เดาจากข้อมูลทั่วไปหรือจากเพื่อนบ้าน

สิ่งที่ควรถามก่อนรับน้อง

• อนุญาตให้เลี้ยงแมวไหม จำกัดกี่ตัว
• ต้องแจ้งหรือลงทะเบียนสัตว์เลี้ยงกับนิติบุคคลไหม มีค่าธรรมเนียมหรือมัดจำหรือเปล่า
• ห้ามนำสัตว์เข้าลิฟต์โดยสารและพื้นที่ส่วนกลางหรือไม่ ต้องใช้กระเป๋าหรือกรงหรือเปล่า
• มีกฎเรื่องเสียงและกลิ่น และขั้นตอนเมื่อมีการร้องเรียนอย่างไร
• ถ้าเช่าห้อง สัญญามีข้อห้ามเรื่องสัตว์เลี้ยงหรือไม่ และต้องการค่ามัดจำเพิ่มเท่าไร

ขอข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรเสมอ โดยเฉพาะข้อที่ผู้ให้เช่าอนุญาตด้วยวาจา

ตอนเดินทางหรือกลับบ้านช้า จัดการแมวอย่างไร

แมวที่มีอาหาร น้ำ กระบะสะอาด และของเล่นอยู่คนเดียวได้สั้นๆ ระหว่างวัน แต่ไม่ควรทิ้งเกิน 24 ชั่วโมงโดยไม่มีใครมาดู เพราะกระบะเต็ม น้ำหมด หรือแมวตัวเดียวติดบานประตู ล้วนเป็นเหตุเสี่ยง

• ไปเที่ยว 1-2 วัน: เพิ่มชามน้ำหลายจุดและฝากเพื่อนที่ไว้ใจมาตักทรายและเช็กแมว
• ไปนานกว่า 2-3 วัน: จ้างพี่เลี้ยงแมวที่มาให้บริการถึงห้อง หรือฝากโรงแรมแมวที่คลินิกให้ข้อมูลได้ โดยแจ้งสมุดวัคซีนล่วงหน้า
• เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ: ใช้เสริมได้ แต่ไม่แทนคนมาดู
• เครื่องปรับอากาศ: ถ้าไฟดับหรือแอร์ตัด ห้องปิดอาจร้อนมาก แมวที่ทิ้งไว้ควรมีมุมอากาศถ่ายเทและน้ำพอ

ลิสต์เตรียมก่อนรับแมวเข้าคอนโด

1. ถามนิติบุคคลหรือผู้ให้เช่าเรื่องกฎสัตว์เลี้ยง และขอเป็นลายลักษณ์อักษร
2. ติดตาข่ายหรือมุ้งกันตกที่ระเบียงและหน้าต่างทุกบานที่เปิดได้
3. จัดจุดกิน ดื่ม ขับถ่าย ข่วน ปีน แยกกันอย่างน้อยสองจุดต่อชนิด
4. เตรียมกระบะทรายมากกว่าจำนวนแมวหนึ่งใบ และจัดตารางตักทุกวัน
5. วางแผนเล่นอย่างน้อยวันละสามรอบ
6. นัดสัตวแพทย์ตรวจสุขภาพ วัคซีน และปรึกษาทำหมันตามอายุ สำหรับแมวมือใหม่ดูเพิ่มที่ วิธีเลี้ยงแมวสำหรับมือใหม่
7. ทำรายการติดต่อฉุกเฉิน คลินิก และโรงพยาบาลสัตว์ที่เปิดดึกใกล้คอนโด

ปัญหาสุขภาพ เช่น ฉี่ลำบาก อาเจียนซ้ำ หรือไม่กินอาหาร ให้ปรึกษาสัตวแพทย์ทันที ไม่ต้องรอให้แมวชินกับห้องก่อน