ของเล่นแมว ชนิดไหนช่วยแก้เบื่อ ลดเครียด และเล่นได้อย่างปลอดภัย

ของเล่นแมวที่ได้ผลคือของที่ขยับเหมือนเหยื่อ วิ่งหนี หลบหลังโซฟา แล้วโผล่ออกมาให้ตะครุบ น้องแมวในบ้านไม่ได้ออกไปล่าจริงก็จริง แต่สัญชาตญาณนักล่ายังอยู่ครบ ถ้าไม่มีที่ระบาย พลังที่เหลือจะไปลงที่ข้อเท้าเจ้าของ ผ้าม่าน หรือการวิ่งพล่านตอนตีสาม ของเล่นราคาแพงช่วยได้น้อยกว่าวิธีเล่นที่ถูก

ทำไมต้องเล่นกับแมว

แมวนอนวันละหลายชั่วโมง แต่ช่วงที่ตื่นต้องการใช้พลังงานและใช้สมอง แมวที่ไม่มีกิจกรรมจะแสดงออกมาในรูปแบบที่เจ้าของไม่ค่อยเชื่อมโยงว่ามาจากความเบื่อ

• ซุ่มตะปบมือหรือเท้าคนที่เดินผ่าน
• ปีนผ้าม่าน ตะกุยโซฟา
• ร้องหรือวิ่งชนข้าวของตอนกลางคืน
• กินเก่งเกินไปจนอ้วน
• เลียขนตัวเองมากจนขนบางเป็นหย่อม

การเล่นช่วยให้แมวได้ทำวงจรการล่าจนจบ คือ ซุ่มมอง ไล่ ตะครุบ กัด แล้วกินและพัก ถ้าตบท้ายเกมด้วยอาหารเล็กน้อย แมวจะรู้สึกว่าเกมจบสมบูรณ์และผ่อนคลายลงจริงๆ

เรื่องน้ำหนักก็เกี่ยวโดยตรง แมวทำหมันที่อยู่แต่ในคอนโดใช้พลังงานน้อยมาก การเล่นวันละไม่กี่รอบช่วยได้มากกว่าการลดอาหารอย่างเดียว ถ้าน้องแมวเริ่มอ้วนแล้ว อ่านวิธีปรับอาหารคู่กันได้ที่ อาหารแมวอ้วน ลดน้ำหนัก

ประเภทของเล่นแมวและวิธีใช้

ประเภท	จุดเด่น	ตัวอย่าง	ข้อควรระวัง
ไม้ตกแมว	เลียนแบบเหยื่อบินหรือวิ่ง เล่นคู่กับเจ้าของ	ไม้ติดขนนก ผ้าสั้น แมลงผ้า	เก็บทุกครั้งหลังเล่น ห้ามทิ้งไว้ให้แมวเล่นเอง
ลูกบอลและของเล่นชิ้นเล็ก	แมวเตะ ไล่ ตีเล่นเองได้	ลูกบอลพลาสติกเบา ลูกบอลมีกระดิ่ง	เลือกขนาดที่ใหญ่เกินกว่าจะกลืน
ของเล่นซ่อนอาหาร	ใช้สมองและสัญชาตญาณหาอาหาร	บอลกลิ้งแล้วเม็ดหลุด ถาดหาอาหาร	หักปริมาณออกจากมื้อหลัก
อุโมงค์และกล่อง	ที่ซ่อนตัวและที่ซุ่ม	อุโมงค์ผ้า กล่องกระดาษ	ตากกล่องที่มีกลิ่นเคมีก่อนให้
ที่ลับเล็บ	ลับเล็บและยืดตัว	กระดาษลูกฟูก เสาเชือกป่าน	ต้องสูงพอให้แมวยืดตัวเต็ม
ของเล่นอัตโนมัติ	ใช้ตอนเจ้าของไม่อยู่	ของเล่นเคลื่อนที่เอง	ไม่ควรเป็นของเล่นเดียวทั้งวัน
ของเล่นแคทนิป	บางตัวคึกมาก	ตุ๊กตาแคทนิป ใบแห้ง	แมวบางตัวไม่ตอบสนองเลย ไม่ได้แปลว่าป่วย

ข้อสังเกตที่เจ้าของมักมองข้ามคือ ของเล่นที่มีคนถืออยู่อีกฝั่ง อย่างไม้ตกแมว ช่วยสร้างความผูกพันได้มากกว่าของเล่นที่แมวเล่นคนเดียว และช่วยสอนให้แมวไปกัดของเล่นแทนมือ

สำหรับที่ลับเล็บ วิธีเลือกวัสดุ ความสูง และตำแหน่งวาง อ่านต่อได้ที่ ที่ลับเล็บแมว ส่วนใครอยากลองทำของเล่นเองจากของในบ้าน มีไอเดียและข้อควรระวังที่ ของเล่นแมวทำเอง

วิธีเล่นกับแมวให้ได้ผล

1. ขยับของเล่นให้หนีออกจากแมว เหยื่อจริงไม่วิ่งเข้าหาผู้ล่า การยื่นของเล่นจ่อหน้าแมวทำให้แมวเมินเร็ว
2. หยุดและซ่อนเป็นจังหวะ ให้ของเล่นหลบหลังขาเก้าอี้ แล้วค่อยๆ โผล่ปลายขนออกมา แมวจะเริ่มก้มตัวต่ำและส่ายก้น นั่นคือช่วงที่สนุกที่สุดของมัน
3. ให้แมวจับได้บ้าง ถ้าไล่แล้วไม่เคยจับได้เลย แมวจะหงุดหงิดและเลิกเล่น
4. เล่นก่อนมื้ออาหาร แมวมีแรงจูงใจมากกว่าตอนอิ่ม
5. จบเกมด้วยอาหารหรือขนมเล็กน้อย เพื่อปิดวงจรการล่า
6. สังเกตว่าน้องแมวชอบเหยื่อแบบไหน บางตัวชอบของที่บินในอากาศ บางตัวชอบของที่วิ่งบนพื้นเหมือนหนู

สังเกตอาการระหว่างเล่น

แมวเหนื่อยเร็วกว่าที่คนคิด โดยเฉพาะหน้าร้อนของไทย สัญญาณที่ต้องหยุดพัก

• อ้าปากหอบ หายใจเร็ว
• นอนลงแล้วไม่ยอมลุกตามของเล่น
• หางฟาดแรง หูลู่ไปด้านหลัง แปลว่าเริ่มหงุดหงิด
• กัดแรงจนเกินเกม

แมวที่หอบนิดหน่อยแล้วหายภายในไม่กี่นาทีหลังพักในที่เย็นถือว่าปกติ แต่ถ้ายังหอบไม่หยุด เหงือกซีดหรือม่วง ต้องไปหาหมอทันที

แมวกัดมือเวลาเล่น แก้อย่างไร

ปัญหานี้เจอบ่อยมากในลูกแมวที่รับมาเลี้ยงตัวเดียว คอร์เนลล์ระบุว่าลูกแมวที่ไม่ได้โตมากับพี่น้อง หรือไม่ค่อยมีโอกาสได้เล่น คือกลุ่มที่เล่นแรงกับคนบ่อยที่สุด เพราะลูกแมวเรียนรู้ว่ากัดแรงแค่ไหนถึงเจ็บจากการเล่นกับพี่น้อง ตัวที่โตมาคนเดียวจึงไม่ได้เรียนเรื่องนี้

ทางแก้ที่ทำได้

• เลิกเล่นด้วยมือเปล่าตั้งแต่วันแรก ลูกแมวกัดนิ้วตอนเล็กดูน่ารัก แต่พอโตเป็นแมวสี่กิโลแล้วไม่น่ารักเลย
• ใช้ของเล่นที่ยาวพอให้มือเราอยู่ห่างจากปากแมว คอร์เนลล์แนะนำให้ของที่ใช้เบี่ยงความสนใจอยู่ห่างจากมือ เพื่อไม่ให้แมวกัดหรือข่วนโดน
• เมื่อแมวเริ่มกัด ให้หยุดเกมทันทีแล้วเดินออกไป ไม่ดุเสียงดัง ไม่ตี คอร์เนลล์เตือนว่าการลงโทษทางกายทุกแบบเพิ่มความกลัวและทำให้ก้าวร้าวหนักขึ้น
• ถ้าแมวชอบซุ่มตะปบเท้าตอนเดินผ่าน ให้พกของเล่นไว้ในกระเป๋าแล้วโยนไปทางอื่นก่อนแมวจะพุ่ง

บางบ้านแก้ด้วยการรับลูกแมวตัวที่สองที่อายุใกล้กันมาเลี้ยง ให้ได้เล่นแรงกันเอง วิธีนี้ได้ผลกับหลายบ้าน แต่ต้องพร้อมเรื่องค่าใช้จ่ายและพื้นที่ด้วย

ความปลอดภัยในการเลือกของเล่น

อันตรายที่ร้ายแรงที่สุดจากของเล่นแมวคือการกลืนของที่เป็นเส้น VCA อธิบายว่าเชือก ไหมพรม และดิ้นประดับ เป็นสิ่งแปลกปลอมแบบเส้น ปลายด้านหนึ่งมักไปเกี่ยวอยู่ที่โคนลิ้น ส่วนที่เหลือไหลลงไปในทางเดินอาหาร อาการที่พบบ่อยคืออาเจียน ไม่กินอาหาร ขาดน้ำ และซึม และเมื่อสงสัยภาวะนี้ สัตวแพทย์ต้องผ่าตัดเปิดช่องท้องเพื่อหาและเอาออก บางรายต้องตัดลำไส้ส่วนที่เสียหายทิ้ง

ควรหลีกเลี่ยง	ควรเลือก
เชือกยาว ด้าย ไหมพรม ริบบิ้น ดิ้นประดับ	ไม้ตกแมวที่ใช้เฉพาะตอนมีคนเล่นด้วย
หนังยาง ยางมัดผม ห่วงเล็ก	ของเล่นชิ้นใหญ่กว่าปากแมว
ตุ๊กตาที่มีตาพลาสติก กระดิ่ง ลูกปัดหลุดง่าย	ตะเข็บเย็บแน่น ไม่มีชิ้นส่วนติดกาว
ของที่ย้อมสีหรือมีกลิ่นเคมีแรง	วัสดุที่ซักหรือล้างได้
ถุงพลาสติกและถุงหูหิ้ว	กล่องกระดาษและถุงกระดาษที่ตัดหูออกแล้ว

เก็บไม้ตกแมวทุกอันไว้ในตู้ที่มีประตูปิด เพราะแมวที่นั่งเคี้ยวเชือกไม้ตกแมวตอนกลางดึกอาจกลืนเข้าไป นิสัยนี้คุ้มกว่าค่าผ่าตัดมาก

เล่นอย่างไรสำหรับแมวแต่ละวัย

วัย	แนวทาง
ลูกแมว	เล่นบ่อย ช่วงสั้น ของเล่นนุ่มขนาดพอดีปาก ฝึกให้กัดของเล่นแทนมือ
แมวโต	เล่น 10-15 นาทีหลายรอบต่อวัน ผสมของเล่นซ่อนอาหาร
แมวสูงวัย	เล่นเบาๆ บนพื้น ไม่ต้องกระโดดสูง ของเล่นขยับช้าลง
แมวอ้วน	เพิ่มเวลาเล่นทีละน้อย ใช้การเล่นเป็นรางวัลแทนขนม

แมวสูงวัยที่เล่นน้อยลงเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ถ้าเริ่มไม่ยอมขึ้นที่สูงที่เคยขึ้น เดินกะเผลก หรือซึมกว่าเดิม เป็นไปได้ว่าปวดข้อ ควรให้สัตวแพทย์ตรวจ

จัดบ้านให้แมวเล่นเองได้

ของเล่นที่ซื้อมาเป็นแค่ส่วนหนึ่ง สภาพแวดล้อมในบ้านช่วยได้มากพอกัน โดยเฉพาะสำหรับแมวที่อยู่คนเดียวทั้งวันตอนเจ้าของไปทำงาน

• เพิ่มที่สูง แมวชอบมองลงมาจากด้านบน คอนโดแมวหรือชั้นติดผนังช่วยได้มากในห้องเล็ก ดูวิธีเลือกที่ คอนโดแมว
• วางกล่องกระดาษไว้ให้มุด แมวรู้สึกปลอดภัยในที่แคบ และใช้เป็นที่ซุ่มได้ เหตุผลเต็มๆ อ่านที่ ทำไมแมวชอบกล่อง
• จัดมุมริมหน้าต่างให้ดูนก ดูคนเดินผ่าน
• ซ่อนอาหารเม็ดไว้หลายจุด ให้แมวออกหาเอง
• หมุนเวียนของเล่นเป็นชุด เก็บชุดหนึ่งไว้ เอาอีกชุดออกมา สลับทุกสัปดาห์ ของเดิมจะกลับมาน่าสนใจอีกครั้ง

บ้านที่มีแมวหลายตัว

บ้านแมวหลายตัวมักมีตัวที่กล้าแย่งของเล่นทุกครั้ง และตัวขี้อายที่นั่งดูอยู่ห่างๆ ถ้าเล่นรวมกันตลอด ตัวขี้อายจะไม่ได้ออกกำลังเลย วิธีแก้คือเตรียมไม้ตกแมวสองอัน ให้คนในบ้านถือคนละอัน หรือพาตัวขี้อายเข้าห้องแยกแล้วเล่นด้วยตัวต่อตัวสักวันละรอบ

อีกเรื่องที่ต้องดูคือการเล่นกันเองของแมว เล่นกันจริงจะผลัดกันไล่ ผลัดกันเป็นฝ่ายล่าง ไม่มีเสียงขู่ยาว และแยกกันแล้วยังนอนใกล้กันได้ ถ้ามีตัวหนึ่งไล่อีกตัวอย่างเดียว อีกตัวหนีไปซ่อนและไม่กล้าออกมากินข้าว นั่นเป็นการทะเลาะ ต้องแยกและหาสาเหตุ

ดูแลของเล่นให้ใช้ได้นานและปลอดภัย

• ตรวจรอยเย็บ จุดติดกาว และปลายเชือกทุกครั้งก่อนเล่น
• ของที่ฉีกขาดให้ทิ้ง ไม่ซ่อมด้วยเทปหรือกาวที่แมวกัดกินได้
• ล้างของเล่นซ่อนอาหารสัปดาห์ละครั้ง เศษอาหารที่ค้างขึ้นราได้ในอากาศชื้นของไทย
• เก็บของเล่นที่มีเชือกไว้ในตู้ปิดได้
• ของเล่นทำเอง เช่น ลูกบอลกระดาษขยำ ใช้ได้ดี แต่ต้องเก็บทุกครั้งหลังเล่น

ตารางเล่นประจำวันสำหรับแมวโต

ตารางนี้เหมาะกับบ้านที่เจ้าของออกไปทำงานกลางวัน ปรับเวลาตามนิสัยน้องแมวของคุณ

ช่วงเวลา	กิจกรรม	ระยะเวลา
เช้าก่อนออกจากบ้าน	ไม้ตกแมวเบาๆ แล้วตามด้วยอาหารเช้า	5-10 นาที
ระหว่างวัน	ของเล่นซ่อนอาหาร กล่อง และที่ลับเล็บไว้ให้สำรวจ	แมวเล่นเอง
เย็นหลังกลับบ้าน	เกมไล่เหยื่อแรงขึ้น จบด้วยขนมเล็กน้อย	10-15 นาที
ก่อนนอน	เล่นเบาๆ แล้วให้อาหารมื้อสุดท้าย	5-10 นาที
ทุกสัปดาห์	สลับชุดของเล่น ล้างของเล่นซ่อนอาหาร ตรวจรอยขาด	15 นาที

รอบก่อนนอนช่วยให้หลายบ้านเลิกเจอแมววิ่งพล่านตอนตีสาม เพราะแมวได้ใช้พลังที่เหลือ กิน แล้วนอนตามวงจรการล่าตามธรรมชาติ

พาไปหาหมอทันทีถ้า

• เห็นเชือก ด้าย หรือริบบิ้นโผล่ที่ปากหรือก้น หรือของเล่นชิ้นเล็กหายไปพร้อมกับที่แมวเริ่มอาเจียน
• อาเจียนซ้ำ ไม่กินอาหาร ซึม หรือนอนขดตัวผิดท่าเหมือนปวดท้อง
• หอบอ้าปากหายใจไม่หยุดหลังพักในที่เย็นแล้ว หรือเหงือกซีดหรือม่วง
• เดินกะเผลกหรือร้องเจ็บหลังกระโดดหรือตกจากที่สูงระหว่างเล่น
• จากที่เคยเล่นทุกวัน กลับเลิกสนใจของเล่นทั้งหมดและซ่อนตัวมากกว่าปกติ