สัตว์เลี้ยง

แมวกินอาหารหมาได้ไหม ทำไมกินเป็นอาหารหลักไม่ได้

| อ่าน 12 นาที

แมวกินอาหารหมาได้ไหม ทำไมกินเป็นอาหารหลักไม่ได้

สรุปสั้นๆ

  • แมวที่แอบกินอาหารหมาไปบ้าง ไม่มีแหล่งสัตวแพทย์ที่ผู้เขียนเปิดอ่านระบุว่าเป็นพิษ แต่อาหารหมาไม่ออกแบบมาให้เป็นอาหารหลักของแมว
  • Merck Veterinary Manual ระบุว่าแมวต้องได้ทอรีนจากอาหาร ต้องการอาร์จินีนสูงกว่าหมา และแปลงเบตาแคโรทีนเป็นวิตามินเอหรือสร้างไนอาซินจากทริปโตเฟนไม่ได้เหมือนหมา
  • โปรตีนขั้นต่ำของแมวโตที่ Merck ระบุคือ 26% ของน้ำหนักแห้ง ขณะที่หมาโตคือ 18%
  • ถ้าเลี้ยงทั้งหมาและแมว ควรแยกชามและเวลากิน และเลือกอาหารแมวที่ฉลากระบุว่าครบถ้วนและสมดุลสำหรับช่วงวัยของแมว

แมวแอบกินอาหารเม็ดหมาไปไม่กี่เม็ด ไม่ใช่เรื่องที่ต้องตกใจ ผู้เขียนไม่พบแหล่งสัตวแพทย์ที่เปิดอ่านระบุว่าอาหารหมาเป็นพิษกับแมว แต่ "กินได้" ในความหมายของอาหารหลักคือคนละเรื่อง อาหารหมาออกแบบมาตามความต้องการของหมา และแมวมีความต้องการสารอาหารหลายอย่างที่ต่างออกไป ถ้าแมวกินแต่อาหารหมาเป็นประจำ ก็จะขาดสิ่งที่แมวต้องมีโดยไม่รู้ตัว

ด้านล่างเป็นรายละเอียดว่าต่างกันตรงไหน เลือกอาหารอย่างไรในบ้านที่เลี้ยงทั้งสองชนิด และควรทำอะไรเมื่อแมวไปเจอชามหมาเข้า

สรุปสั้น แยกตามสถานการณ์

สถานการณ์ ผลที่ควรคาด สิ่งที่ควรทำ
แมวแอบกินอาหารหมาไม่กี่เม็ด ไม่มีข้อมูลว่าเป็นพิษ เก็บชาม ดูอาการตลอดวัน
แมวกินอาหารหมาเป็นประจำเพราะเข้าถึงง่าย เสี่ยงขาดสารอาหารที่แมวต้องมี แยกการให้อาหาร เปลี่ยนเป็นอาหารแมว
ไม่มีอาหารแมวเหลือ ต้องใช้อาหารหมาชั่วคราว แก้ขัดได้ในระยะสั้น ไม่ใช่ทางออกระยะยาว หาอาหารแมวเร็วที่สุด
แมวป่วยด้วยโรคที่ต้องกินอาหารสูตรเฉพาะ ควรถามสัตวแพทย์ก่อนทุกครั้ง อย่าเปลี่ยนเอง

แถวที่สามเป็นความเห็นของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อความจากแหล่งอ้างอิง Merck Veterinary Manual ไม่ได้ระบุว่ากินอาหารหมาได้กี่วัน จึงบอกตัวเลขไม่ได้

แมวต้องการอะไรที่หมาไม่ต้องการ

Cornell Feline Health Center ระบุว่าแมวเป็นสัตว์กินเนื้อโดยจำเป็น (obligate carnivore) ต้องพึ่งสารอาหารที่พบเฉพาะในผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ธรรมชาติของเหยื่อที่แมวกินมีโปรตีนสูง ไขมันปานกลาง และคาร์โบไฮเดรตต่ำ Merck Veterinary Manual ลงรายละเอียดเป็นสารอาหารรายตัวไว้ว่า

สารอาหาร แมว หมา
ทอรีน เป็นกรดอะมิโนจำเป็น ต้องได้จากอาหาร พืชไม่มีทอรีน จึงต้องมีโปรตีนสัตว์หรือเติมทอรีนสังเคราะห์ ไม่อยู่ในรายการกรดอะมิโนจำเป็นของหมา
อาร์จินีน ต้องการในระดับสูงกว่า ต้องการน้อยกว่า
วิตามินเอ แปลงเบตาแคโรทีนเป็นวิตามินเอไม่ได้เพราะขาดเอนไซม์ในลำไส้ ต้องได้วิตามินเอสำเร็จรูป เช่น จากตับ น้ำมันปลา หรือวิตามินสังเคราะห์ แปลงเบตาแคโรทีนได้
ไนอาซิน สร้างจากทริปโตเฟนได้ไม่พอ ต้องได้จากอาหารเต็มจำนวน สร้างจากทริปโตเฟนได้
กรดอะราคิโดนิก ต้องได้จากอาหาร (พบในเนื้อ สัตว์ปีก ไข่ ไม่พบในน้ำมันพืช) เพราะแปลงจากกรดไลโนเลอิกได้ไม่ดี แปลงจากไลโนเลอิกได้
โปรตีนขั้นต่ำ (โตเต็มวัย ฐานน้ำหนักแห้ง) 26% 18%

หมายเหตุสำคัญ ตัวเลข 26% และ 18% เป็นขั้นต่ำสำหรับสัตว์โตเต็มวัยตามที่ Merck ระบุ ไม่ใช่ปริมาณที่อาหารควรมี และไม่ใช่ตัวเลขที่จะเอาไปเทียบกับฉลากโดยตรงได้ เพราะฉลากอาหารส่วนมากแสดงโปรตีนตามสภาพที่ขาย ไม่ใช่ฐานน้ำหนักแห้ง

แมวกินอาหารจากชาม

เมื่ออ่านตารางนี้ จะเห็นว่าอาหารหมาไม่ได้ "ไม่ดี" แต่ไม่ได้ออกแบบให้ครบสิ่งที่แมวเสียเปรียบ หมาสร้างทอรีน แปลงวิตามินเอ และสร้างไนอาซินได้เอง สูตรอาหารหมาจึงไม่จำเป็นต้องใส่ให้ครบ ขณะที่สูตรอาหารแมวต้องใส่ไว้ ผู้เขียนไม่พบในหน้าที่เปิดอ่านว่าสูตรอาหารหมาแต่ละยี่ห้อมีหรือไม่มีสารเหล่านี้ จึงสรุปได้แค่ว่าไม่มีหลักประกันว่าครบ

Merck ยังระบุว่าลูกแมวที่กำลังโตไวต่อคุณภาพโปรตีนและความสมดุลของกรดอะมิโนมากกว่าแมวโต จึงเป็นเหตุผลให้ลูกแมวยิ่งไม่ควรกินอาหารหมาเป็นหลัก

ทำไมถึงไม่เห็นผลทันที

เพราะผลของการขาดสารอาหารมักไม่ใช่ปัญหาของมื้อเดียว แมวที่กินอาหารหมาไปครึ่งชามไม่ได้ป่วยทันทีเหมือนกินช็อกโกแลต ปัญหาเกิดเมื่อสิ่งนี้กลายเป็นอาหารหลักต่อเนื่อง เจ้าของจึงอาจมองไม่ออกว่าอาหารไม่เหมาะ จนกระทั่งสัตวแพทย์ตรวจพบ Merck ไม่ได้ระบุว่าต้องกินนานแค่ไหนจึงเกิดภาวะขาด ผู้เขียนจึงไม่ใส่ตัวเลขวันหรือเดือน

สิ่งที่ผู้เขียนยืนยันได้คือหลักการเดียว อาหารหลักของแมวควรมีฉลากบอกว่าเหมาะกับแมว ดูหัวข้อถัดไป

เลือกอาหารแมวให้ถูกต้องดูตรงไหน

Cornell ระบุว่าองค์กรกำกับมาตรฐานอาหารสัตว์ในสหรัฐฯ (AAFCO) เป็นผู้กำหนดความต้องการสารอาหารขั้นต่ำของแมว อาหารที่มีข้อความรับรองตามมาตรฐานนี้ถือว่าครบถ้วนและสมดุล และฉลากควรระบุว่าครบถ้วนสมดุลสำหรับช่วงวัยใด ได้แก่ ลูกแมว แมวโต แม่แมวตั้งท้อง หรือให้นม

ทำตามขั้นตอนนี้เมื่อซื้ออาหาร

  1. หาข้อความว่าอาหารนี้ "สำหรับแมว" หรือระบุชนิดสัตว์ที่ตรงกัน ไม่ใช่แค่รูปแมวบนถุง
  2. หาข้อความรับรองว่าครบถ้วนและสมดุล (complete and balanced) และดูว่าระบุช่วงวัยอะไร ถ้าเป็นลูกแมวต้องเป็นสูตรลูกแมวหรือทุกช่วงวัย
  3. ดูรายการส่วนผสม Cornell แนะนำให้มีเนื้อสัตว์ ผลิตภัณฑ์จากเนื้อ หรืออาหารทะเลอยู่ต้นๆ เพราะบอกว่ามีแหล่งกรดอะมิโนและกรดไขมันจำเป็นจากสัตว์พอ
  4. ถ้าแมวมีโรคประจำตัว ให้ถามสัตวแพทย์ก่อนเปลี่ยนสูตร

รายละเอียดการเลือกยี่ห้อ ดูที่ อาหารแมวยี่ห้อไหนดี และถ้าบ้านมีลูกแมว ดู อาหารลูกแมวยี่ห้อไหนดี ส่วนความถี่การให้อาหารดู แมวกินอาหารวันละกี่มื้อ

บ้านที่เลี้ยงหมาและแมวพร้อมกัน

เรื่องนี้เป็นสาเหตุที่คนค้นหาคำถามนี้มากที่สุด แมวขโมยอาหารหมา หรือหมากินอาหารแมวหมดชาม วิธีแก้ที่ใช้ได้จริงไม่ต้องซื้ออะไรแพง

  • ให้อาหารแยกห้องหรือแยกเวลา และเก็บชามที่เหลือทันทีหลังมื้อ
  • วางชามแมวบนที่สูงที่หมากระโดดไม่ถึง และวางชามหมาไว้ที่ต่ำ ถ้าบ้านมีแมวตัวเล็กและหมาตัวใหญ่ วิธีนี้ได้ผล
  • ให้อาหารแมวในห้องที่ปิดประตูกั้นหมา ปล่อยให้แมวกินจนอิ่มแล้วเก็บ
  • ถ้าใช้เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ ดูรุ่นที่เปิดด้วยการจับคู่กับสัตว์แต่ละตัวได้ ดู เครื่องให้อาหารแมวอัตโนมัติ
  • เก็บถุงอาหารหมาในกล่องปิดสนิท แมวหลายตัวเจาะถุงได้

ถ้าเลี้ยงแบบให้อาหารตลอดวัน (free feeding) แมวจะเข้าถึงอาหารหมาได้ง่ายกว่าตอนมีมื้อชัดเจน การให้เป็นมื้อจะช่วยให้เห็นว่าแมวกินอะไรไปแล้วบ้าง

ถ้าแมวไปเจอชามหมาแล้ว

  1. เก็บชามหมาให้พ้นมือ
  2. สังเกตตลอดวัน ว่าอาเจียน ท้องเสีย ซึม หรือไม่กินอาหารปกติหรือไม่
  3. ถ้ามีอาการเหล่านี้ต่อเนื่อง ดู แมวอาเจียน หรือ แมวท้องเสีย และปรึกษาสัตวแพทย์
  4. ถ้าแมวไม่กินอาหารของตัวเองนานเกินกว่าหนึ่งวันเต็ม ดู แมวไม่กินอาหาร แมวที่งดอาหารนานมีความเสี่ยงของตัวเอง จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์

อาหารหมาบางสูตรอาจเติมส่วนผสมที่ไม่เหมาะกับแมวโดยเฉพาะ ผู้เขียนไม่ได้ตรวจสูตรรายยี่ห้อ ถ้าแมวกินไปมากหรือกินซ้ำ ให้ถือถุงอาหารไปให้สัตวแพทย์ดูรายการส่วนผสม

อาหารแมวที่แมวชอบแต่เจ้าของไม่อยากให้ซื้อเอง ดูทางเลือกที่ อาหารแมวทำเองที่บ้าน และตรวจรายการอาหารที่ต้องเลี่ยงที่ อาหารที่แมวห้ามกิน

ของว่างและอาหารเสริม ไม่ควรเกินเท่าไร

Cornell ระบุว่าของว่างไม่ครบถ้วนทางโภชนาการ จึงให้เป็นครั้งคราว และควรไม่เกิน 10-15% ของแคลอรีต่อวัน อาหารเม็ดหมาที่หยิบให้แมวเป็นรางวัลก็นับรวมอยู่ในสัดส่วนนี้ ดังนั้น เมื่อแมวกินอาหารหมาเป็นของว่างไปบ้าง ควรลดปริมาณอาหารมื้อหลักของแมวลงเล็กน้อยในวันนั้น แทนที่จะให้ทั้งสองอย่างเต็มส่วน

แมวและหมาอยู่ด้วยกัน

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปทางโภชนาการ ไม่แทนคำแนะนำของสัตวแพทย์ที่ดูแลแมวของคุณ โดยเฉพาะแมวที่เป็นโรคไต โรคตับ โรคหัวใจ หรือกำลังตั้งท้อง ควรปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนปรับอาหาร

คำถามที่พบบ่อย

แมวแอบกินอาหารเม็ดหมาไปครั้งเดียว ต้องพาไปหาหมอไหม

โดยทั่วไปไม่จำเป็นถ้าแมวปกติดี ผู้เขียนไม่พบแหล่งสัตวแพทย์ที่เปิดอ่านระบุว่าอาหารหมาเป็นพิษกับแมว ให้ดูอาการอาเจียน ท้องเสีย ซึม หรือไม่กินอาหารตลอดวัน ถ้ามีอาการให้ปรึกษาสัตวแพทย์ และถ้าแมวมีโรคประจำตัว เช่น โรคไต หรือโรคทางเดินปัสสาวะ ควรถามสัตวแพทย์ก่อน

ลูกแมวกินอาหารลูกหมาได้ไหม

ไม่ควรให้เป็นอาหารหลัก Merck ระบุว่าลูกแมวที่กำลังโตไวต่อคุณภาพโปรตีนและความสมดุลของกรดอะมิโนมากกว่าแมวโต อาหารลูกหมาไม่ได้ออกแบบตามความต้องการนี้ ควรใช้อาหารที่ฉลากระบุว่าเหมาะกับลูกแมวหรือทุกช่วงวัย

อาหารเปียกกระป๋องของหมากับของแมวต่างกันตรงไหน

ต่างที่สูตรสารอาหารเช่นเดียวกับอาหารเม็ด ไม่ได้ต่างที่รูปแบบ ให้ดูฉลากว่าระบุสำหรับแมวหรือไม่ และระบุว่าครบถ้วนสมดุลสำหรับช่วงวัยใด

แหล่งอ้างอิง

  1. Nutritional Requirements and Related Diseases of Small Animals | Merck Veterinary Manual
  2. Feeding Your Cat | Cornell Feline Health Center, Cornell University College of Veterinary Medicine

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง