สัตว์เลี้ยง

แมวกินช็อกโกแลตได้ไหม ชนิดไหนอันตราย และต้องทำอย่างไร

| อ่าน 12 นาที

แมวกินช็อกโกแลตได้ไหม ชนิดไหนอันตราย และต้องทำอย่างไร

สรุปสั้นๆ

  • แมวไม่ควรกินช็อกโกแลตทุกชนิด สัตวแพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้เลี่ยงทั้งหมด แม้แต่ชนิดที่พิษน้อยก็ยังมีไขมันและน้ำตาลที่ทำให้อาเจียน ท้องเสีย หรือตับอ่อนอักเสบได้
  • ยิ่งขมและเข้มข้น ยิ่งมีธีโอโบรมีนมาก ผงโกโก้และช็อกโกแลตดำอันตรายกว่าช็อกโกแลตนมและไวต์ช็อกโกแลตมาก
  • อาการอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะปรากฏ และอยู่ได้หลายวัน จึงไม่ควรรอดูอาการอยู่บ้านถ้ารู้ว่าแมวกินไป
  • เมื่อแมวกินไปแล้ว เก็บของที่เหลือ จดชนิด ปริมาณ และเวลา แล้วโทรหาสัตวแพทย์ทันที อย่าล้วงคอหรือป้อนยาให้อาเจียนเองโดยไม่มีคำแนะนำ
  • ขนมช็อกโกแลตของคนยังอาจมีไซลิทอล กาแฟ หรือเหล้า ซึ่งเป็นอันตรายแยกจากช็อกโกแลตอีกชั้นหนึ่ง

แมวไม่ควรกินช็อกโกแลตเลย ไม่ว่าชนิดไหน สัตวแพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้เลี่ยงช็อกโกแลตทุกรูปแบบสำหรับแมว เพราะมีสารธีโอโบรมีนกับคาเฟอีนที่แมวกำจัดออกจากร่างกายได้ช้า ช็อกโกแลตยิ่งเข้มและยิ่งขมก็ยิ่งอันตราย ส่วนชนิดที่หวานและนมเยอะ แม้พิษน้อยกว่า ก็ยังมีไขมันกับน้ำตาลมากพอจะทำให้อาเจียน ท้องเสีย หรือตับอ่อนอักเสบได้ ถ้าแมวเผลอกินไปแล้ว ให้โทรหาสัตวแพทย์ทันที อย่าเฝ้ารออาการอยู่บ้าน

หน้านี้จะแยกให้เห็นว่าช็อกโกแลตแต่ละแบบต่างกันอย่างไร อาการแสดงออกอย่างไรและช้าแค่ไหน และลำดับสิ่งที่ควรทำในนาทีแรกหลังรู้ว่าแมวกินไป

ช็อกโกแลตแต่ละชนิด อันตรายไม่เท่ากัน

พิษของช็อกโกแลตมาจากธีโอโบรมีนและคาเฟอีน ซึ่งอยู่ในเมล็ดโกโก้ ยิ่งช็อกโกแลตมีเนื้อโกโก้มาก สารเหล่านี้ก็ยิ่งสูง VCA Animal Hospitals เรียงลำดับความอันตรายจากมากไปน้อยไว้ดังนี้

ชนิด ระดับอันตราย ที่พบในครัวไทย
เมล็ดโกโก้ สูงที่สุด คราฟต์ช็อกโกแลต เมล็ดคั่วเคลือบ
ผงโกโก้ไม่หวาน สูงมาก ผงชงโกโก้ร้อน ผงทำเบเกอรี่
ช็อกโกแลตดำเข้มข้น ช็อกโกแลตสำหรับทำเบเกอรี่ สูง บราวนี่ เค้กช็อกโกแลตเข้ม
ช็อกโกแลตกึ่งหวาน ปานกลางถึงสูง ช็อกโกแลตชิป คุกกี้
ช็อกโกแลตนม ต่ำกว่า แต่ยังไม่ปลอดภัย แท่งช็อกโกแลตนมทั่วไป ขนมปังไส้ช็อก
ไวต์ช็อกโกแลต ต่ำที่สุดในเรื่องพิษ ช็อกโกแลตขาว แต่ไขมันและน้ำตาลสูง

ข้อควรจำจากตารางนี้คือ "ต่ำกว่า" ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย VCA ระบุว่าแม้ปริมาณที่ยังไม่ถึงระดับเป็นพิษก็ทำให้แมวอาเจียน ท้องเสีย หรือเป็นตับอ่อนอักเสบได้ เพราะไขมันและน้ำตาลในช็อกโกแลต

ฉลากบอกอะไรได้บ้าง ตัวเลขเปอร์เซ็นต์โกโก้บนห่อช่วยให้ประเมินได้คร่าวๆ ว่ากินของเข้มแค่ไหน ช็อกโกแลตที่ระบุ 70% หรือ 85% มีสารพิษมากกว่าแท่งนมทั่วไปแน่นอน แต่ตัวเลขนี้ใช้คำนวณขนาดที่ปลอดภัยให้แมวไม่ได้ ดังหัวข้อถัดไป

ทำไมคำนวณปริมาณปลอดภัยเองที่บ้านไม่ได้

เว็บไซต์เกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงหลายแห่งมีตารางคำนวณว่าช็อกโกแลตกี่กรัมต่อน้ำหนักตัวถึงจะเป็นพิษ แต่กับแมว Pet Poison Helpline ซึ่งเป็นศูนย์ให้คำปรึกษาด้านพิษวิทยาสัตว์ระบุว่าไม่มีเกณฑ์ปลอดภัยที่ประมาณเองที่บ้านได้ เหตุผลมีสามข้อ

ข้อแรก ปริมาณธีโอโบรมีนในช็อกโกแลตแต่ละยี่ห้อต่างกันมาก แม้ระบุชนิดเดียวกันบนห่อ ข้อสอง แมวส่วนใหญ่ตัวเล็ก น้ำหนักสี่ห้ากิโลกรัมทำให้ปริมาณเพียงไม่กี่กรัมของชนิดเข้มข้นก็เป็นสัดส่วนที่สูงเมื่อเทียบกับตัว ข้อสาม ตามข้อมูลของ VCA แมวประมวลผลธีโอโบรมีนและคาเฟอีนได้ช้า สารจึงอยู่ในร่างกายนานและสะสมผลได้ต่อเนื่อง

ผลสรุปที่ใช้งานได้จริงมีเพียงข้อเดียว ถ้าไม่แน่ใจว่าแมวกินไปเท่าไร ให้ถือว่าต้องปรึกษาสัตวแพทย์ ไม่ต้องรอให้คำนวณเสร็จก่อน

อาการที่ต้องจับตา และช้าแค่ไหนกว่าจะแสดง

VCA ระบุอาการพิษจากช็อกโกแลตในแมวไว้ว่า อาเจียน ท้องเสีย กระหายน้ำมากผิดปกติ หอบหรือกระสับกระส่าย ปัสสาวะบ่อย และหัวใจเต้นเร็ว ถ้าได้รับมากอาจถึงขั้นหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อสั่น และชัก

จุดที่เจ้าของพลาดบ่อยคือเรื่องเวลา อาการอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะปรากฏ และอยู่ต่อได้หลายวัน Pet Poison Helpline เตือนเรื่องเดียวกันว่าอาการไม่ได้เกิดทันที และอาจยืดเกินหนึ่งวัน ดังนั้นแมวที่ดูปกติหลังกินช็อกโกแลตผ่านไปครึ่งชั่วโมงไม่ได้แปลว่ารอดพ้น

ถ้าแมวเริ่มมีอาการอื่นที่ไม่เฉพาะกับช็อกโกแลต เช่น ซึม ไม่กินอาหาร หรืออาเจียนซ้ำ อ่านเพิ่มที่ สัญญาณแมวป่วยที่ไม่ควรรอ เพื่อดูว่าอาการแบบไหนต้องไปคลินิกในวันเดียวกัน

แมวนอนพักอยู่ในบ้าน

ถ้าแมวกินไปแล้ว ทำตามลำดับนี้

Pet Poison Helpline และ VCA ให้แนวทางตรงกันว่าต้องรีบปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ โดยลำดับที่เหมาะกับเจ้าของในไทยคือ

  1. พาแมวออกจากของที่เหลือ และเก็บช็อกโกแลตกับห่อขนมให้พ้นมือ แมวบางตัวกลับมากินซ้ำ
  2. จดชนิดของช็อกโกแลต ปริมาณโดยประมาณที่หายไป และเวลาที่เจอ ถ่ายรูปห่อที่มีฉลากส่วนผสมไว้
  3. ชั่งน้ำหนักแมวคร่าวๆ ถ้าทำได้ หรือบอกอายุและขนาดตัว
  4. โทรหาคลินิกหรือโรงพยาบาลสัตว์ที่ใกล้ที่สุดทันที แจ้งข้อมูลจากข้อ 2 และ 3 แล้วทำตามที่สัตวแพทย์บอก ถ้าเป็นนอกเวลา เลือกโรงพยาบาลสัตว์ที่เปิดฉุกเฉิน
  5. อย่าล้วงคอหรือป้อนยาทำให้อาเจียนเองโดยไม่มีคำสั่งจากสัตวแพทย์ Pet Poison Helpline ระบุให้กระตุ้นอาเจียนเฉพาะเมื่อมีคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

เก็บห่อขนมและช็อกโกแลตที่เหลือไปให้สัตวแพทย์ดูด้วย ฉลากส่วนผสมช่วยให้ประเมินได้เร็วขึ้นมาก

ของหวานในครัวไทยที่มีช็อกโกแลตซ่อนอยู่

เจ้าของมักระวังแท่งช็อกโกแลต แต่แมวมักไปเจอของที่ปนอยู่ในอย่างอื่น

โกโก้ร้อนและเครื่องดื่มรสช็อกโกแลตที่ทิ้งไว้ในแก้วบนโต๊ะ มีทั้งโกโก้และมักมีนมกับน้ำตาลด้วย เค้ก บราวนี่ และคุกกี้ที่วางทิ้งไว้ในครัวมีทั้งช็อกโกแลตเข้มและเนยในก้อนเดียว ส่วนกาแฟกับเครื่องดื่มผสมคาเฟอีน ASPCA ระบุว่ามีสารกลุ่มเมทิลแซนทีนเช่นเดียวกับช็อกโกแลต

มีอีกเรื่องที่เกี่ยวกับขนมของคนโดยตรง ASPCA เตือนว่าไซลิทอลซึ่งพบในหมากฝรั่ง ลูกอม เบเกอรี่บางชนิด และยาสีฟัน ทำให้น้ำตาลในเลือดต่ำและตับเสียหายในสัตว์เลี้ยง ฉลากส่วนผสมของขนมช็อกโกแลตแบบไร้น้ำตาลจึงควรอ่านทุกครั้ง ขนมที่มีของเหล่านี้ผสมอยู่เป็นปัญหาแยกจากพิษของช็อกโกแลต และต้องแจ้งสัตวแพทย์เช่นกัน

รายการอาหารคนอื่นๆ ที่แมวไม่ควรได้ มีสรุปไว้ใน อาหารที่แมวห้ามกิน ซึ่งช่วยตรวจครัวทั้งหลังได้ในครั้งเดียว

ช็อกโกแลตกับสุนัข ต่างกับแมวอย่างไร

บ้านที่เลี้ยงทั้งหมาและแมวมักสงสัยว่าความรู้ชุดเดียวใช้ได้ทั้งคู่หรือไม่ สารพิษเป็นตัวเดียวกัน และหลักการรีบพบสัตวแพทย์ก็เหมือนกัน ถ้าอยากอ่านเนื้อหาฝั่งสุนัขโดยละเอียด ดูที่ หมากินช็อกโกแลตแล้วทำอย่างไร แล้วอย่านำตัวเลขจากฝั่งสุนัขมาใช้ตัดสินใจกับแมวเอง

ให้ของหวานแมวอย่างไรที่ปลอดภัย

แมวเป็นสัตว์กินเนื้อโดยธรรมชาติ ข้อมูลของ Cornell Feline Health Center ระบุว่าเหยื่อตามธรรมชาติของแมวมีโปรตีนสูง ไขมันปานกลาง และคาร์โบไฮเดรตน้อยมาก แปลว่าแมวไม่ได้ขาดอะไรที่ช็อกโกแลตจะมาเติมให้ และของว่างทุกอย่างรวมกันไม่ควรเกิน 10-15% ของแคลอรีต่อวัน

ถ้าอยากให้แมวได้ตื่นเต้นเหมือนได้ของพิเศษ ใช้ขนมแมวเลีย ปลาต้มจืด หรือไก่ต้มไม่ใส่เกลือชิ้นเล็กแทนได้ ดูตัวเลือกและวิธีแบ่งปริมาณที่ ขนมแมวเลีย และ อาหารที่แมวกินได้

ขนมสำหรับแมวในถ้วย

ถ้าสัตวแพทย์ประเมินแล้วบอกให้เฝ้าดูที่บ้าน ให้จดอาการและเวลาไว้ แล้วกลับไปพบทันทีหากแมวอาเจียนซ้ำ ซึม หอบ หรือเริ่มสั่น

คำถามที่พบบ่อย

แมวเลียช็อกโกแลตนิดเดียวอันตรายไหม

ปริมาณเล็กน้อยของช็อกโกแลตนมหรือไวต์ช็อกโกแลตมักพิษน้อย แต่ไม่มีเกณฑ์ที่คำนวณเองที่บ้านได้อย่างแม่นยำ ถ้าเป็นช็อกโกแลตดำหรือโกโก้ผง หรือแมวตัวเล็กมาก ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์ทันที พร้อมแจ้งชนิดและน้ำหนักแมว

ลูกแมวกินช็อกโกแลตแล้วอันตรายกว่าแมวโตไหม

ลูกแมวมีน้ำหนักตัวน้อย ปริมาณที่เท่ากันจึงเป็นสัดส่วนที่มากกว่าเมื่อเทียบกับตัว ควรถือว่าเร่งด่วนกว่าแมวโตเสมอ และโทรหาสัตวแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอดูอาการ

ขนมรสช็อกโกแลตหรือซีเรียลโกโก้ให้แมวได้ไหม

ไม่ควร ขนมเหล่านี้มีน้ำตาลและไขมันสูง บางชนิดมีโกโก้จริงในปริมาณที่ไม่คาดคิด และแมวไม่ได้ต้องการคาร์โบไฮเดรตจากของหวาน ถ้าอยากให้ของว่าง ให้เลือกขนมสำหรับแมวโดยเฉพาะ

แหล่งอ้างอิง

  1. Chocolate Poisoning in Cats | VCA Animal Hospitals
  2. Can Cats Eat Chocolate? Symptoms, Risks & What To Do | Pet Poison Helpline
  3. People Foods to Avoid Feeding Your Pets | ASPCA Animal Poison Control Center

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง