เด็กกินไข่ได้กี่เดือน เริ่มไข่แดง 6 เดือน แล้วไข่ขาวตามเมื่อไร

ลูกเริ่มกินไข่ได้เมื่ออายุครบ 6 เดือน พร้อมกับอาหารเสริมมื้อแรก ไม่ต้องรอให้ถึงขวบ ตารางอาหารวัยทารกของศิริราชให้ไข่แดงต้มสุกครึ่งฟองที่ 6 เดือน แล้วเพิ่มเป็นไข่ทั้งฟองที่ 7 เดือน ส่วนคำแนะนำของ AAP (สมาคมกุมารแพทย์สหรัฐฯ) บอกว่าเมื่อลูกพร้อมกินอาหารเสริมแล้ว การรอให้นานขึ้นไม่ได้ช่วยกันภูมิแพ้ ที่เหลือคือวิธีให้ที่ปลอดภัยและการสังเกตหลังกิน ซึ่งเป็นส่วนที่คุณแม่คุณพ่อมักกังวลที่สุด

ไข่ในแต่ละเดือน ให้แบบไหนและเท่าไร

ตัวเลขด้านล่างมาจากตารางอาหารวัยทารกของศิริราชและเมนู 7 วันของกรมอนามัย ปรับตามความพร้อมของลูกได้ ถ้าลูกกินได้น้อยกว่านี้ก็ไม่ผิด

อายุ	ไข่ที่ให้	ปริมาณตามตาราง	หมายเหตุ
ก่อน 6 เดือน	ยังไม่ให้	-	นมแม่หรือนมผงอย่างเดียว
6 เดือน	ไข่แดงต้มสุก บดละเอียด	ครึ่งฟอง ผสมข้าวบด 1 มื้อ	สลับกับตับบดหรือปลาบดในวันอื่น
7 เดือน	ไข่ทั้งฟอง ต้มสุก	ไข่ 1 ฟอง สลับกับเนื้อสัตว์บด 2 ช้อนกินข้าว	ยังกินอาหาร 1 มื้อ ตามตารางศิริราช
8-9 เดือน	ไข่ทั้งฟอง สลับเนื้อสัตว์	เพิ่มปริมาณตามที่ลูกกิน	เริ่ม 2 มื้อ ข้าวหุงนิ่มบดหยาบ
10-12 เดือน	ไข่ตุ๋น ไข่ต้มหั่นชิ้นเล็ก	ตามความอยากของลูก	เริ่ม 3 มื้อ เนื้อสัมผัสหยาบขึ้น

ที่ต้องรู้คือไข่ไม่ได้อยู่คนเดียวในจาน ตารางทั้งสองฉบับจัดให้ไข่แย่งช่องโปรตีนกับตับ ปลา และเนื้อสัตว์ ลูกจึงไม่จำเป็นต้องกินไข่ทุกวัน

ไข่แดงก่อน แล้วค่อยไข่ขาว จำเป็นหรือไม่

คุณยายหรือคุณป้าหลายบ้านจะบอกว่า "ไข่ขาวห้ามให้ก่อนขวบ" ความเชื่อนี้มีที่มา ตำราไทยรุ่นเก่าเริ่มไข่แดงก่อนเพราะโปรตีนที่ก่อภูมิแพ้ของไข่อยู่ในไข่ขาวเป็นส่วนใหญ่ และตารางของศิริราชยังคงลำดับไข่แดงที่ 6 เดือน แล้วไข่ทั้งฟองที่ 7 เดือน

ข้อมูลใหม่ของ AAP ไปอีกทาง หน้า "When to Introduce Egg, Peanut Butter & Other Common Food Allergens to a Baby" ระบุว่างานวิจัยใหม่ไม่พบประโยชน์ของการเลื่อนอาหารที่ก่อภูมิแพ้ และมีหลักฐานว่าการรอนานอาจเพิ่มโอกาสเกิดอาการแพ้ ตัวอย่างปริมาณในหน้าเดียวกันคือไข่สุกประมาณ 1 ใน 3 ฟอง

สองแนวทางไม่ได้ขัดกันมากอย่างที่เห็น ทั้งคู่เริ่มที่ 6 เดือน ทั้งคู่ให้ไข่สุก และทั้งคู่ให้เริ่มทีละน้อย ต่างกันตรงที่ศิริราชให้ไข่แดงเป็นด่านแรกก่อน ทางที่ปฏิบัติได้จริงสำหรับบ้านส่วนใหญ่คือ

• ลูกไม่มีผื่นแพ้รุนแรง และพ่อแม่พี่น้องไม่มีประวัติแพ้ไข่รุนแรง: เริ่มไข่แดงตามตาราง ผ่านไป 1-2 สัปดาห์โดยไม่มีอาการ เพิ่มไข่ขาวสุกชิ้นเล็กทีละน้อยได้
• ลูกมีผื่นผิวหนังอักเสบเรื้อรัง หรือมีญาติใกล้ชิดแพ้ไข่: ถามกุมารแพทย์ก่อนเริ่มไข่ทุกส่วน

ทำไมไข่ถึงอยู่ในอาหารเสริมช่วงแรก

หลัง 6 เดือน ธาตุเหล็กที่ลูกสะสมมาตั้งแต่อยู่ในท้องเริ่มหมด นมอย่างเดียวให้เหล็กไม่พอ ศิริราชระบุว่าธาตุเหล็กส่วนใหญ่ที่ทารกต้องการหลังวัยนี้มาจากอาหารเสริม เช่น ตับ ไข่แดง และเนื้อสัตว์ ไข่แดงยังเป็นแหล่งวิตามินเอ ซึ่งช่วยเรื่องสายตาและภูมิคุ้มกัน

ไข่หาง่ายและราคาไม่แพง บดให้เนียนได้ ปรุงเร็ว คุณแม่ที่ต้องทำอาหารลูกหลังเลิกงานจึงใช้ไข่เป็นตัวหลักของสัปดาห์แรกได้สบาย ถ้าอยากได้เมนูไข่แบบอื่นเพิ่ม ดูที่ สูตรอาหารเด็ก 6 เดือนถึง 2 ขวบ

ต้มไข่ให้สุกพอสำหรับทารก

ไข่ดิบและไข่สุก ๆ ดิบ ๆ ไม่เหมาะกับทารก เพราะเสี่ยงเชื้อซัลโมเนลลา ทารกที่ท้องเสียรุนแรงจะเสียน้ำเร็ว

1. ล้างไข่ภายนอกด้วยน้ำสะอาดก่อนต้ม และล้างมือหลังจับไข่ดิบ
2. ใส่ไข่ในน้ำเย็น ตั้งไฟ พอเดือดแล้วต้มต่อประมาณ 10-12 นาทีจนไข่แดงแข็งตลอดเม็ด
3. แช่น้ำเย็นให้ลอกเปลือกง่าย
4. แยกไข่แดง ใช้ส้อมขยี้กับน้ำต้มข้าวหรือนมที่ลูกกินจนเหลวเนียน ผสมข้าวบดละเอียดเตรียมไว้
5. ให้กินทันที ส่วนที่เหลือจากการป้อนไม่เก็บกลับมาให้ซ้ำ

NHS ของอังกฤษอนุญาตให้ทารกกินไข่ที่ไม่สุกเต็มที่ได้ถ้าเป็นไข่ตราสิงโตแดงซึ่งผ่านระบบควบคุมเฉพาะของอังกฤษ ไข่ในตลาดบ้านเราไม่มีระบบแบบนั้น ให้ทำสุกทั่วทุกครั้ง

แผนลองไข่ 7 วันแรก

AAP แนะนำให้เว้นอย่างน้อย 1 วันก่อนเพิ่มอาหารชนิดใหม่ เพื่อให้รู้ว่าอาการที่เกิดมาจากอาหารอะไร บ้านที่ลูกมีประวัติแพ้ในครอบครัวควรเว้น 2-3 วัน ตัวอย่างนี้ใช้ได้กับลูกที่กินข้าวบดกับผักมาแล้วอย่างน้อยสองสามอย่าง

วัน	ให้อะไร	สิ่งที่ต้องดู
1	ไข่แดงสุกบดละเอียดประมาณ ¼ ช้อนชา ผสมข้าวบด ป้อนตอนเช้า	ผื่น หน้าบวม อาเจียน ภายใน 2 ชั่วโมงแรก
2	ไม่เพิ่มไข่ ให้ข้าวบดผักที่คุ้นแล้ว	ดูผื่นช้าหรือถ่ายผิดปกติ
3	ไข่แดง ½ ช้อนชา ถึง 1 ช้อนชา	เหมือนวันที่ 1
4-5	ไข่แดง 1-2 ช้อนชา แล้วค่อยเพิ่มขึ้น	ลักษณะอุจจาระ ผื่นรอบปาก
6-7	ไข่แดงครึ่งฟองผสมข้าวบด สลับกับตับหรือปลาในมื้อถัดไป	ภาพรวมของสัปดาห์

หลังจากนั้นสลับไข่แดงกับตับ ปลา และเนื้อสัตว์ตามตารางศิริราช เมื่อใกล้ 7 เดือนจึงเพิ่มไข่ขาวสุกเข้าไปเป็นไข่ทั้งฟอง ดูลำดับอาหารมื้อแรกในภาพใหญ่ที่ อาหารเสริมทารกมื้อแรก

ป้อนตอนเช้าหรือกลางวัน อย่าให้ไข่เป็นของใหม่ในมื้อเย็นใกล้นอน ถ้ามีอาการ คุณพ่อคุณแม่จะได้เห็นและพาไปโรงพยาบาลได้ทันเวลา

อาการหลังกินไข่ ปกติหรือแพ้

AAP ให้สังเกตสามอย่างหลังลองอาหารใหม่ คือท้องเสีย ผื่น และอาเจียน ถ้าเกิดขึ้นให้หยุดอาหารชนิดนั้นและปรึกษากุมารแพทย์ ในทางปฏิบัติ แยกกว้าง ๆ ได้ดังนี้

อาการ	เกิดเมื่อไร	ควรทำ
ผื่นแดงจาง ๆ รอบปากหรือแก้มจากไข่แดงเปื้อน หายเองภายในชั่วโมง	ระหว่างกิน	เช็ดผิว ถ้าไม่ลามไม่ต้องกังวลแต่จดไว้
ผื่นคันเป็นปื้น ลมพิษ ปากหรือหนังตาบวม	ภายในไม่กี่นาทีถึง 2 ชั่วโมง	หยุดไข่ พาไปพบแพทย์วันเดียวกัน
อาเจียนซ้ำหลายครั้ง	ภายใน 2 ชั่วโมง	หยุดไข่ ติดตามอาการ ถ้าซึมหรือไม่ดื่มนมพาไปพบแพทย์
ถ่ายเป็นน้ำ เป็นมูกเลือด ผื่นขึ้นช้าหลังกินหลายชั่วโมง	ตั้งแต่ 2 ชั่วโมงถึงหลายวัน	หยุดไข่ ถ่ายรูปไว้ให้หมอดู
หายใจมีเสียงหวีด หน้าซีดซึม ไอไม่หยุด	ทันทีหรือภายในไม่กี่นาที	โทร 1669 ทันที

ผื่นแดงรอบปากเป็นเรื่องที่คุณแม่หลายคนเจอ เพราะอาหารสัมผัสผิวบางของเด็กโดยตรงตอนป้อน ผื่นแบบนี้อยู่เฉพาะที่และหายเร็ว ต่างจากผื่นแพ้ที่ขึ้นตามตัว ถ้าแยกไม่ออก ให้ถ่ายรูปผื่นไว้แล้วถามหมอ ดีกว่าเดาเอง

เด็กกลุ่มไหนควรถามหมอก่อนเริ่มไข่

หน้า AAP ที่อ้างข้างต้นแยกเด็กกลุ่มเสี่ยงออกมาชัดเจน คือเด็กที่มีผื่นผิวหนังอักเสบรุนแรงหรือเป็นต่อเนื่อง และเด็กที่เคยมีอาการแพ้ทันทีหลังกินอาหารบางอย่าง สองกลุ่มนี้ควรคุยกับกุมารแพทย์ก่อน บางรายแพทย์จะให้ลองไข่ครั้งแรกที่คลินิกหรือโรงพยาบาลที่มีอุปกรณ์ช่วยชีวิต

ลองถามตัวเองก่อนเริ่มวันแรก

• ผิวลูกอักเสบแดงแห้งทั้งตัวตลอดเดือนที่ผ่านมาหรือไม่
• ลูกเคยมีผื่นลมพิษหรือหน้าบวมหลังกินอะไรมาก่อนไหม
• พี่หรือพ่อแม่แพ้ไข่ ถั่ว หรืออาหารทะเลจนต้องไปหาหมอไหม
• ลูกคลอดก่อนกำหนดหรืออายุต่ำกว่า 6 เดือนเต็มหรือเปล่า

ตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่ง ให้ถามหมอตอนไปฉีดวัคซีนครั้งหน้าก็ได้ ถ้ายังมีเวลา

ไข่ในเมนูจริงของแต่ละเดือน

เมนูต่อไปนี้ปรุงโดยไม่ใส่เกลือ น้ำตาล หรือซอสปรุงรส

• 6 เดือน: ข้าวบดละเอียดผสมไข่แดงต้มบด 1-2 ช้อนชา ใส่ตำลึงต้มเปื่อยบด ให้ 1 มื้อ ตามตัวอย่างวันจันทร์ของเมนู 7 วันกรมอนามัยที่ใช้ข้าว 2 ช้อนกินข้าว ไข่แดงครึ่งฟอง ตำลึง และมะม่วงสุกบดละเอียด
• 7 เดือน: ไข่ตุ๋นใส ไข่ 1 ฟองตีกับน้ำต้มกระดูกจืด 3-4 ช้อนโต๊ะ ใส่ฟักทองบด นึ่ง 10-12 นาที ตักช้อนเล็กป้อน
• 8-9 เดือน: ข้าวนิ่มผสมไข่ต้มสับหยาบกับผักนึ่งนุ่ม ลูกเริ่มเคี้ยวเหงือกได้
• 10-12 เดือน: ไข่ม้วนบางหั่นชิ้นเล็กนุ่ม ทอดด้วยน้ำมันน้อยในกระทะเทฟลอน ไม่ใส่ซีอิ๊ว

ทารกที่เพิ่งเริ่มอาหารเสริมมักกินแค่ไม่กี่ช้อน ถ้าลูกคายหรือเบ้หน้าให้ลองใหม่ในวันอื่น ปฏิกิริยาต่อรสใหม่ไม่ได้แปลว่าลูกแพ้ ส่วนแนวคิดเรื่องปล่อยให้ลูกหยิบกินเองชิ้นใหญ่ ๆ ต้องเรียนรู้เรื่องสำลักและปฐมพยาบาลก่อนเริ่ม

ไข่ทำให้ท้องผูกหรือไม่ และเรื่องที่พ่อแม่ถามต่อ

ไข่แดงสุกจัดบางครั้งทำให้อุจจาระแข็งขึ้นเล็กน้อยในเด็กบางคน โดยเฉพาะถ้าลูกดื่มนมน้อยลงตอนเริ่มข้าว ให้เพิ่มผักผลไม้นุ่มอย่างฟักทอง มะละกอสุก หรือลูกพรุนบดในอีกมื้อ และดูว่าลูกยังกินนมตามปริมาณเดิมหรือไม่ ปริมาณนมต่อวันตามวัยดูได้ที่ ปริมาณนมของลูกตามวัย

คุณแม่ที่ให้นมแม่ไม่ต้องงดไข่เพื่อกันลูกแพ้ เว้นแต่แพทย์ที่ตรวจลูกแนะนำเป็นรายกรณี การงดอาหารเองโดยไม่มีเหตุผลทางการแพทย์ทำให้แม่ขาดโปรตีนและพลังงาน

ถ้าลูกกินไข่ได้แล้ว ให้เก็บไว้ในเมนูประจำสัปดาห์ 2-4 ครั้ง สลับกับปลา ตับ และเต้าหู้ เพื่อให้ได้ธาตุเหล็กและสังกะสีจากหลายแหล่ง พัฒนาการและทักษะการกินของลูกแต่ละเดือนดูต่อได้ที่ พัฒนาการทารกรายเดือน

เริ่มต้มไข่แดงมื้อแรก

อายุครบ 6 เดือนและลูกนั่งได้พร้อมประคอง ให้ต้มไข่ 1 ฟองจนสุกแข็ง แกะเอาไข่แดงบดกับข้าวบดครึ่งช้อนชา ป้อนตอนเช้า แล้วอยู่ใกล้ลูกอย่างน้อย 2 ชั่วโมง วันถัดไปให้อาหารเดิมที่คุ้นเคย ไม่มีผื่นหรืออาเจียน ค่อยเพิ่มปริมาณ ถ้าลูกเป็นกลุ่มเสี่ยง ให้ถามหมอก่อนเริ่ม

ติดต่อแพทย์ในวันเดียวกัน เมื่อลูกมีอย่างใดอย่างหนึ่งหลังกินไข่

• ผื่นคันเป็นปื้นหรือลมพิษ ตาหรือปากบวม
• อาเจียนซ้ำหลายครั้ง ถ่ายเป็นมูกเลือด
• ซึม ไม่ดื่มนม หรือร้องไม่หยุด

โทร 1669 ทันที เมื่อหายใจเสียงหวีด หายใจลำบาก ริมฝีปากเขียว หรือปลุกไม่ตื่น อาการแพ้ไข่ส่วนใหญ่ในทารกเบาและหายเมื่อหยุดอาหาร การเริ่มอย่างช้า ๆ และสังเกตให้ดีก็พอแล้ว