ของใช้ในบ้าน

วิธีถูพื้นให้สะอาด เริ่มจากกวาดหรือดูดฝุ่น แล้วถูแบบหมาดตามชนิดพื้น

| อ่าน 17 นาที

วิธีถูพื้นให้สะอาด ทำอย่างไรให้ได้ผลและปลอดภัยต่อทุกคนในบ้าน

สรุปสั้นๆ

  • กวาดหรือดูดฝุ่นก่อนถูทุกครั้ง ไม่เช่นนั้นเราแค่เอาฝุ่นไปผสมน้ำแล้วทาให้ทั่วพื้น
  • ผ้าถูต้องหมาด ไม่ใช่เปียก โดยเฉพาะพื้นไม้ ลามิเนต และปาร์เก้ที่น้ำซึมเข้ารอยต่อได้
  • ห้องขนาดราว 20 ตารางเมตรควรเปลี่ยนน้ำอย่างน้อย 1 ครั้งกลางงาน หรือใช้วิธีสองถัง
  • น้ำยาถูพื้นใช้ทีละตัว ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาห้องน้ำหรือผลิตภัณฑ์ที่มีแอมโมเนีย
  • ซักและตากผ้าถูให้แห้งหลังใช้ ผ้าที่ชื้นค้างคืนคือแหล่งกลิ่นอับที่จะกลับมาเข้าพื้นรอบหน้า

ถูพื้นให้สะอาดต้องทำสามอย่างตามลำดับ คือกวาดหรือดูดฝุ่นก่อน ถูด้วยผ้าที่หมาดและน้ำสะอาด แล้วเปลี่ยนน้ำก่อนที่มันจะขุ่น ห้องนั่งเล่นประมาณ 20 ตารางเมตรใช้เวลาราว 15 ถึง 20 นาทีถ้าเตรียมของไว้ครบ ส่วนที่ทำให้พื้นไม่สะอาดทั้งที่ถูทุกวันมักคือลำดับงานกับน้ำสกปรกในถัง

ถูทั้งที่ยังมีฝุ่น คือการเอาฝุ่นมาผสมน้ำแล้วทาให้ทั่วพื้น

ฝุ่นแห้งที่ถูกผ้าเปียกจะจับกันเป็นโคลนบางๆ แล้วติดอยู่ในร่องกระเบื้องหรือเสี้ยนไม้ พอแห้งก็กลายเป็นคราบด่างที่เห็นเป็นฝ้า คนที่ถูพื้นแล้วรู้สึกว่า "ถูเมื่อวานแต่วันนี้ดำอีกแล้ว" ส่วนใหญ่ข้ามขั้นนี้

ตามคำแนะนำเรื่องคุณภาพอากาศในบ้านของ US EPA การเช็ดฝุ่นด้วยผ้าชื้นและถูพื้นแบบหมาดช่วยลดฝุ่นที่ลอยกลับขึ้นอากาศ ส่วน ACAAI แนะนำคนที่เป็นภูมิแพ้ให้ใช้ผ้าถูหรือไม้ม็อบแทนการกวาดแห้ง เหตุผลง่ายๆ คือไม้กวาดดีดฝุ่นละเอียดกลับขึ้นไปลอยในห้อง

เลือกอุปกรณ์ตามพื้นที่ที่บ้านมี:

  • พื้นเรียบ กระเบื้อง ไวนิล: ไม้กวาดขนนุ่มหรือไม้ม็อบดักฝุ่นแห้ง ไม่ต้องใช้น้ำ
  • พื้นที่มีพรมหรือเด็กคลาน: เครื่องดูดฝุ่นก่อน ถ้ากำลังคิดจะซื้อ ดูเรื่องแรงดูดและตัวกรองได้ในเรื่องเลือกซื้อเครื่องดูดฝุ่น
  • ใต้โต๊ะและมุมห้อง: ใช้หัวแปรงเล็กหรือไม้ปัดฝุ่นดึงฝุ่นออกมากลางห้องก่อน แล้วค่อยเก็บ

ขั้นนี้ใช้เวลา 5 ถึง 8 นาทีสำหรับห้อง 20 ตารางเมตร และลดงานถูครึ่งหนึ่งได้จริง

น้ำในถังสกปรกเร็วกว่าที่คิด ใช้วิธีสองถังหรือเปลี่ยนน้ำตามจังหวะ

ถูพื้น 2 ถึง 3 ผืนกระเบื้องน้ำก็เริ่มเทา ถ้ายังจุ่มผ้าลงถังเดิมต่อ เรากำลังถูพื้นด้วยน้ำสกปรก วิธีที่คนทำความสะอาดมืออาชีพใช้คือสองถัง

  1. ถังแรกใส่น้ำและน้ำยา (ถ้าใช้) สำหรับจุ่มผ้า
  2. ถังที่สองใส่น้ำเปล่าสำหรับล้างผ้าและบิด
  3. จุ่มผ้าถังแรก บิดหมาด ถูพื้นประมาณ 2 ตารางเมตร
  4. ล้างผ้าในถังที่สอง บิดแรงๆ จนน้ำที่ออกใสพอควร
  5. จุ่มถังแรกใหม่ แล้วถูต่อ

ถ้าบ้านมีถังเดียว ให้ใช้กติกาง่ายๆ คือเปลี่ยนน้ำทุกห้องหรือทุก 15 ตารางเมตร ห้องครัวและห้องน้ำเปลี่ยนน้ำก่อนไปห้องอื่นเสมอ เพราะคราบมันและเชื้อจากห้องน้ำไม่ควรตามไปที่ห้องนอน

หมาดแค่ไหนถึงพอดี แล้วพื้นแต่ละชนิดทนน้ำไม่เท่ากัน

คำว่า "ถูแบบหมาด" คือผ้าบิดจนไม่มีน้ำหยดเมื่อยกขึ้น พื้นหลังถูควรเปียกเงาๆ แล้วแห้งเองภายใน 2 ถึง 5 นาที ถ้ายังเห็นน้ำขังเป็นแอ่งหลังถูผ่านไป 10 นาที แปลว่าผ้าเปียกเกินไป

ชนิดพื้น ความหมาดที่ใช้ น้ำยาที่เหมาะ ห้ามทำ
กระเบื้องเคลือบ พอร์ซเลน เปียกได้ปานกลาง น้ำยาถูพื้นอ่อนๆ หรือน้ำล้างจานเจือจาง ใช้น้ำยาฟอกขาวเข้มข้นถูร่องยาแนวบ่อยๆ
กระเบื้องหินขัด หินอ่อน แกรนิต หมาดกว่ากระเบื้องปกติ น้ำยาเป็นกลางที่ระบุว่าใช้กับหิน กรด น้ำส้มสายชู น้ำมะนาว กัดผิวหินจนด้าน
ไม้จริง ปาร์เก้ หมาดมาก เกือบแห้ง ผ้าชุบน้ำหมาดๆ หรือน้ำยาสำหรับพื้นไม้ ขังน้ำ ถูแรงแนวขวางเสี้ยนไม้
ลามิเนต หมาดมาก เกือบแห้ง น้ำเปล่าหรือน้ำยาสูตรอ่อน ราดน้ำ น้ำซึมเข้ารอยต่อทำให้แผ่นบวม
ไวนิล SPC หมาดปานกลาง น้ำยาเป็นกลาง ขัดด้วยใยขัดหยาบ เคลือบผิวหลุด
ปูนขัดมัน เปียกได้ น้ำยาถูพื้นทั่วไป ใช้แว็กซ์หนาๆ เพราะเหนียวและลื่น

พื้นไม้ลามิเนตเป็นกลุ่มที่เสียเพราะการถูเปียกบ่อยที่สุด น้ำที่ซึมเข้าไปตามรอยต่อแผ่นจะทำให้ขอบแผ่นบวมเป็นคลื่นถาวร แก้ไม่ได้นอกจากเปลี่ยนแผ่น ถ้าไม่แน่ใจว่าพื้นที่บ้านเป็นชนิดไหน ให้ดูเอกสารจากผู้รับเหมาหรือผู้ผลิต หรือทดลองถูมุมที่ถูกเฟอร์นิเจอร์บังก่อน

น้ำยาถูพื้น ใช้ตัวเดียวพอ และห้ามผสมกันเองในถัง

บ้านส่วนใหญ่ใช้น้ำยาถูพื้นหนึ่งขวดพออยู่แล้ว สิ่งที่เปลืองเงินและเสี่ยงคือการเติมของเพิ่มเพราะ "เผื่อสะอาดขึ้น" ทำไมถึงเสี่ยง เพราะน้ำยาแต่ละชนิดมีฤทธิ์ต่างกัน เมื่อมาเจอกันอาจเกิดปฏิกิริยาที่ปล่อยก๊าซระคายเคืองหรืออันตรายต่อปอด

ใช้แบบนี้ปลอดภัยและพอ:

  • ฝุ่นและรอยเท้า: น้ำเปล่าล้วน
  • คราบมันในครัว: น้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดต่อน้ำ 1 ลิตร ถูแล้วตามด้วยน้ำสะอาดอีกรอบ
  • พื้นที่ต้องการฆ่าเชื้อ เช่น หน้าห้องน้ำหรือที่เด็กคลาน: ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อสำหรับพื้นตามอัตราส่วนบนฉลาก และรอตามเวลาสัมผัสที่ฉลากกำหนด ไม่ใช่เช็ดทันที ถ้าสนใจเรื่องการใช้น้ำยาฆ่าเชื้อโดยตรง ดูรายละเอียดเพิ่มในการทำความสะอาดห้องน้ำที่ลำดับขั้นตอนใกล้เคียงกัน
  • ไม่ต้องเติมน้ำยาปรับผ้านุ่มหรือน้ำหอมปรับอากาศ เพราะทิ้งฟิล์มลื่นและเก็บฝุ่น

การเติมน้ำยามากกว่าฉลากไม่ได้ทำให้สะอาดกว่า แต่ทำให้ต้องถูน้ำเปล่าตามอีกสองรอบเพื่อล้างฟองและคราบที่ตกค้าง

ลำดับที่ถู ถูจากมุมในสุดถอยออกประตู

จุดนี้ดูเล็กแต่ช่วยไม่ให้ต้องถูซ้ำ เพราะพื้นเปียกที่เหยียบแล้วจะมีรอยเท้าเต็มห้อง

  1. ย้ายเก้าอี้และของเบาๆ ออกจากพื้นก่อน (2 นาที)
  2. เริ่มจากมุมห้องที่ไกลประตูที่สุด
  3. ถูเป็นรูปเลข 8 หรือลากเป็นแถบยาวขนานกัน แต่ละแถบทับกันเล็กน้อย
  4. ถูริมขอบผนังด้วยด้านข้างของผ้า ไม่ต้องออกแรงกดจนผ้าบีบน้ำเข้ารอยต่อ
  5. ถอยออกทางประตู เก็บมุมสุดท้ายตรงทางออก
  6. เปิดพัดลมหรือหน้าต่าง ปล่อยให้แห้ง 10 ถึง 20 นาทีก่อนเดินและก่อนวางของกลับ

พื้นที่แคบอย่างหน้าห้องน้ำหรือหน้าห้องครัวถูแล้วควรวางผ้าเช็ดเท้าแห้งรออยู่ เพราะกระเบื้องเปียกลื่นกว่าที่เห็น เรื่องความปลอดภัยของพื้นห้องน้ำโดยเฉพาะมีอยู่ในเรื่องการล้างพื้นห้องน้ำ

ผ้าถูกับไม้ม็อบ ซักให้ถูกจังหวะ ไม่เช่นนั้นกลิ่นอับกลับมาเข้าพื้น

ผ้าถูที่ใช้แล้วขยำใส่ถังทิ้งไว้ข้ามคืนคือต้นเหตุของพื้นที่ถูแล้วเหม็นสาบ ผ้าที่ชื้นค้างคืนเป็นที่ที่แบคทีเรียและเชื้อราโตได้ดี กลิ่นที่ได้จะติดไปกับน้ำทุกครั้งที่ถู

  • ล้างผ้าด้วยน้ำสะอาดหลังถูเสร็จ บิดให้แห้งที่สุด
  • ซักด้วยผงซักฟอกสัปดาห์ละครั้งหรือหลังถูห้องน้ำ ถ้าเครื่องซักผ้าที่บ้านมีกลิ่น ล้างเครื่องก่อน ดูวิธีที่ล้างเครื่องซักผ้า
  • ตากแดดหรือในที่ลมผ่านจนแห้งสนิท ไม่เก็บในถังหรือพับทับกันตอนยังชื้น
  • ผ้าไมโครไฟเบอร์ซักซ้ำได้หลายสิบรอบ แต่ถ้าเริ่มเป็นขุยหรือกลิ่นไม่ออกแม้ซักแล้ว ให้เปลี่ยนผืนใหม่
  • หัวม็อบเชือกฝ้ายควรเปลี่ยนทุก 2 ถึง 3 เดือน ถ้าใช้ทุกวัน

อย่าซักผ้าถูพื้นรวมกับเสื้อผ้า โดยเฉพาะผ้าถูพื้นห้องน้ำหรือที่เปื้อนเลือดสัตว์และคราบมันดิบ แยกถุงซักอีกถุงเสมอ

คราบที่ถูธรรมดาไม่ออก จัดการเป็นจุดก่อนถูทั้งห้อง

พื้นที่ถูแล้วยังมีจุดเหนียวหรือรอยดำ มักเป็นคราบเฉพาะที่ ถ้าเอาผ้าถูทั้งผืนไปขัดจุดเดียว น้ำในถังจะสกปรกเร็วและคราบกระจายเป็นวง ให้แยกจัดการด้วยผ้าเล็กหรือฟองน้ำก่อน แล้วค่อยถูทั้งห้องตามปกติ

คราบ ใช้อะไร ทำยังไง เวลาโดยประมาณ
น้ำหวาน น้ำอัดลม แห้งเหนียว น้ำอุ่น วางผ้าชุบน้ำอุ่นทับไว้ 2 ถึง 3 นาทีให้น้ำตาลละลาย แล้วเช็ดออก 5 นาที
คราบน้ำมันหน้าเตา น้ำยาล้างจานเจือจาง เช็ดวนจากขอบเข้าหากลาง ตามด้วยผ้าน้ำเปล่า 5 ถึง 10 นาที
รอยยางรองเท้าสีดำ ยางลบดินสอหรือลูกเทนนิสเก่า ถูเบาๆ บนรอย ไม่ต้องใช้น้ำยา 1 ถึง 2 นาที
หมากฝรั่ง เทียนหยด ก้อนน้ำแข็งในถุง วางให้แข็งแล้วแซะด้วยการ์ดพลาสติก 5 นาที
ซอสหรือแกงหกแห้ง น้ำอุ่นและที่ขูดพลาสติก ทำให้ชื้นก่อน ขูดส่วนนูนออก แล้วเช็ด 5 นาที

ห้ามใช้ใยขัดสีเขียวหรือฝอยสเตนเลสกับพื้นไวนิล ลามิเนต และกระเบื้องผิวมัน รอยขีดที่เกิดจะเก็บสิ่งสกปรกต่อไปเรื่อยๆ จนพื้นดูหมองถาวร ส่วนคราบเก่าในร่องยาแนวเป็นอีกงานหนึ่ง ใช้แปรงแข็งเฉพาะร่อง ไม่ต้องขัดทั้งแผ่น

ม็อบสเปรย์ ม็อบไอน้ำ หรือหุ่นยนต์ถูพื้น เลือกตามพื้นที่บ้านมี

อุปกรณ์ถูพื้นแบบใหม่ช่วยประหยัดแรง แต่ไม่ได้เหมาะกับพื้นทุกชนิด ก่อนซื้อให้ถามว่าพื้นหลักของบ้านทนน้ำและความร้อนได้แค่ไหน

  • ม็อบสเปรย์ (มีขวดน้ำติดด้าม) พ่นน้ำปริมาณน้อยทีละจุด เหมาะกับลามิเนตและไม้ เพราะควบคุมความชื้นได้ดีกว่าผ้าชุบถัง ข้อเสียคือผ้าสกปรกเร็ว ห้องใหญ่ควรมีผ้าสำรอง 2 ผืน
  • ม็อบไอน้ำ ใช้ความร้อนช่วยละลายคราบมันและคราบเหนียว เหมาะกับกระเบื้องเคลือบ แต่ผู้ผลิตพื้นไม้ ลามิเนต และไวนิลหลายรายห้ามใช้ เพราะไอร้อนดันความชื้นเข้ารอยต่อและทำให้กาวใต้แผ่นเสื่อม ดูคู่มือพื้นก่อนเสมอ
  • หุ่นยนต์ถูพื้น ทำงานเบาๆ ทุกวันได้ดี ลดฝุ่นสะสมระหว่างวันที่ถูใหญ่ แต่ยังต้องถูมือตามมุมและคราบหนักทุกสัปดาห์ ถ้ากำลังตัดสินใจอยู่ ข้อดีข้อจำกัดอยู่ในเรื่องหุ่นยนต์ถูพื้นคุ้มไหม

ถ้างบจำกัด ไม้ม็อบแบบแบนกับผ้าไมโครไฟเบอร์ 3 ถึง 4 ผืนและถังสองใบ ทำงานได้ดีกับพื้นเกือบทุกชนิด และเปลี่ยนผ้าใหม่ได้ทุกห้องโดยไม่ต้องล้างกลางทาง

ตาราง ใช้อะไร ทำยังไง ห้ามทำอะไร

งาน ใช้อะไร ทำอย่างไร ห้ามทำ
ถูพื้นประจำวัน น้ำเปล่า ผ้าหมาด กวาดก่อน แล้วถูเป็นแถบ ใช้เวลา 15 ถึง 20 นาทีต่อห้อง ถูทั้งที่ฝุ่นยังอยู่
ถูพื้นครัว น้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดต่อลิตร ถูแล้วตามด้วยน้ำสะอาด ปล่อยฟองค้างจนพื้นลื่น
ถูพื้นไม้ ลามิเนต ผ้าหมาดมาก ถูตามแนวเสี้ยนไม้ ใช้ผ้าแห้งตามทันที ราดน้ำ ใช้ไอน้ำร้อนถ้าผู้ผลิตไม่ระบุ
พื้นหินธรรมชาติ น้ำยาเป็นกลาง ถูเบาๆ เช็ดแห้ง กรด น้ำส้มสายชู
ทุกชนิด น้ำยาตัวเดียว อ่านฉลากก่อนใช้ ผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาอื่น

ตารางประจำสัปดาห์ที่ใช้ได้เลยคือ ครัวและทางเข้าบ้านถูสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ห้องนั่งเล่นและห้องนอนสัปดาห์ละครั้ง ห้องน้ำถูพร้อมการขัดห้องน้ำประจำสัปดาห์ และถ้าบ้านมีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ปรับเป็นวันเว้นวันเฉพาะห้องที่พวกเขาอยู่ ส่วนวิธีจัดทั้งบ้านให้เสร็จเร็วอ่านต่อได้ที่ตารางงานบ้านประจำสัปดาห์

คำถามที่พบบ่อย

ถูพื้นด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวพอไหม

พอสำหรับฝุ่นและรอยเท้าทั่วไป ถ้าพื้นไม่มีคราบมันหรือคราบเหนียว ส่วนครัวและพื้นใกล้ประตูที่มีรอยรองเท้าติดมัน ควรเติมน้ำยาล้างจานเจือจางสัก 1 ถึง 2 หยดต่อน้ำ 1 ลิตร แล้วถูซ้ำด้วยน้ำสะอาด

ควรถูพื้นบ่อยแค่ไหน

บ้านที่ไม่มีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ถูสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้งก็เพียงพอ ครัวและทางเข้าบ้านถูถี่กว่านั้นได้ ส่วนห้องที่มีเด็กคลานหรือสัตว์เลี้ยง ถูทุก 1 ถึง 2 วันตามความสกปรกจริง

ใส่น้ำหอมปรับอากาศหรือน้ำยาปรับผ้านุ่มลงในน้ำถูพื้นได้ไหม

ไม่แนะนำ ทั้งสองอย่างทิ้งฟิล์มเหนียวบนพื้น ทำให้ฝุ่นเกาะง่ายขึ้นและพื้นลื่น ถ้าอยากให้บ้านมีกลิ่นหอม ให้เปิดหน้าต่างและถูพื้นให้แห้งสนิทก่อน กลิ่นอับจะหายไปเองมากกว่าครึ่ง

แหล่งอ้างอิง

  1. Biological Contaminants and Indoor Air Quality | US EPA
  2. Environmental Allergy Avoidance | American College of Allergy, Asthma and Immunology (ACAAI)
  3. The Inside Story: A Guide to Indoor Air Quality | US EPA

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน