สรุปสั้นๆ
- กวาดหรือดูดฝุ่นก่อนถูทุกครั้ง ไม่เช่นนั้นเราแค่เอาฝุ่นไปผสมน้ำแล้วทาให้ทั่วพื้น
- ผ้าถูต้องหมาด ไม่ใช่เปียก โดยเฉพาะพื้นไม้ ลามิเนต และปาร์เก้ที่น้ำซึมเข้ารอยต่อได้
- ห้องขนาดราว 20 ตารางเมตรควรเปลี่ยนน้ำอย่างน้อย 1 ครั้งกลางงาน หรือใช้วิธีสองถัง
- น้ำยาถูพื้นใช้ทีละตัว ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาห้องน้ำหรือผลิตภัณฑ์ที่มีแอมโมเนีย
- ซักและตากผ้าถูให้แห้งหลังใช้ ผ้าที่ชื้นค้างคืนคือแหล่งกลิ่นอับที่จะกลับมาเข้าพื้นรอบหน้า
ถูพื้นให้สะอาดต้องทำสามอย่างตามลำดับ คือกวาดหรือดูดฝุ่นก่อน ถูด้วยผ้าที่หมาดและน้ำสะอาด แล้วเปลี่ยนน้ำก่อนที่มันจะขุ่น ห้องนั่งเล่นประมาณ 20 ตารางเมตรใช้เวลาราว 15 ถึง 20 นาทีถ้าเตรียมของไว้ครบ ส่วนที่ทำให้พื้นไม่สะอาดทั้งที่ถูทุกวันมักคือลำดับงานกับน้ำสกปรกในถัง
ถูทั้งที่ยังมีฝุ่น คือการเอาฝุ่นมาผสมน้ำแล้วทาให้ทั่วพื้น
ฝุ่นแห้งที่ถูกผ้าเปียกจะจับกันเป็นโคลนบางๆ แล้วติดอยู่ในร่องกระเบื้องหรือเสี้ยนไม้ พอแห้งก็กลายเป็นคราบด่างที่เห็นเป็นฝ้า คนที่ถูพื้นแล้วรู้สึกว่า "ถูเมื่อวานแต่วันนี้ดำอีกแล้ว" ส่วนใหญ่ข้ามขั้นนี้
ตามคำแนะนำเรื่องคุณภาพอากาศในบ้านของ US EPA การเช็ดฝุ่นด้วยผ้าชื้นและถูพื้นแบบหมาดช่วยลดฝุ่นที่ลอยกลับขึ้นอากาศ ส่วน ACAAI แนะนำคนที่เป็นภูมิแพ้ให้ใช้ผ้าถูหรือไม้ม็อบแทนการกวาดแห้ง เหตุผลง่ายๆ คือไม้กวาดดีดฝุ่นละเอียดกลับขึ้นไปลอยในห้อง
เลือกอุปกรณ์ตามพื้นที่ที่บ้านมี:
- พื้นเรียบ กระเบื้อง ไวนิล: ไม้กวาดขนนุ่มหรือไม้ม็อบดักฝุ่นแห้ง ไม่ต้องใช้น้ำ
- พื้นที่มีพรมหรือเด็กคลาน: เครื่องดูดฝุ่นก่อน ถ้ากำลังคิดจะซื้อ ดูเรื่องแรงดูดและตัวกรองได้ในเรื่องเลือกซื้อเครื่องดูดฝุ่น
- ใต้โต๊ะและมุมห้อง: ใช้หัวแปรงเล็กหรือไม้ปัดฝุ่นดึงฝุ่นออกมากลางห้องก่อน แล้วค่อยเก็บ
ขั้นนี้ใช้เวลา 5 ถึง 8 นาทีสำหรับห้อง 20 ตารางเมตร และลดงานถูครึ่งหนึ่งได้จริง
น้ำในถังสกปรกเร็วกว่าที่คิด ใช้วิธีสองถังหรือเปลี่ยนน้ำตามจังหวะ
ถูพื้น 2 ถึง 3 ผืนกระเบื้องน้ำก็เริ่มเทา ถ้ายังจุ่มผ้าลงถังเดิมต่อ เรากำลังถูพื้นด้วยน้ำสกปรก วิธีที่คนทำความสะอาดมืออาชีพใช้คือสองถัง
- ถังแรกใส่น้ำและน้ำยา (ถ้าใช้) สำหรับจุ่มผ้า
- ถังที่สองใส่น้ำเปล่าสำหรับล้างผ้าและบิด
- จุ่มผ้าถังแรก บิดหมาด ถูพื้นประมาณ 2 ตารางเมตร
- ล้างผ้าในถังที่สอง บิดแรงๆ จนน้ำที่ออกใสพอควร
- จุ่มถังแรกใหม่ แล้วถูต่อ
ถ้าบ้านมีถังเดียว ให้ใช้กติกาง่ายๆ คือเปลี่ยนน้ำทุกห้องหรือทุก 15 ตารางเมตร ห้องครัวและห้องน้ำเปลี่ยนน้ำก่อนไปห้องอื่นเสมอ เพราะคราบมันและเชื้อจากห้องน้ำไม่ควรตามไปที่ห้องนอน
หมาดแค่ไหนถึงพอดี แล้วพื้นแต่ละชนิดทนน้ำไม่เท่ากัน
คำว่า "ถูแบบหมาด" คือผ้าบิดจนไม่มีน้ำหยดเมื่อยกขึ้น พื้นหลังถูควรเปียกเงาๆ แล้วแห้งเองภายใน 2 ถึง 5 นาที ถ้ายังเห็นน้ำขังเป็นแอ่งหลังถูผ่านไป 10 นาที แปลว่าผ้าเปียกเกินไป
| ชนิดพื้น | ความหมาดที่ใช้ | น้ำยาที่เหมาะ | ห้ามทำ |
|---|---|---|---|
| กระเบื้องเคลือบ พอร์ซเลน | เปียกได้ปานกลาง | น้ำยาถูพื้นอ่อนๆ หรือน้ำล้างจานเจือจาง | ใช้น้ำยาฟอกขาวเข้มข้นถูร่องยาแนวบ่อยๆ |
| กระเบื้องหินขัด หินอ่อน แกรนิต | หมาดกว่ากระเบื้องปกติ | น้ำยาเป็นกลางที่ระบุว่าใช้กับหิน | กรด น้ำส้มสายชู น้ำมะนาว กัดผิวหินจนด้าน |
| ไม้จริง ปาร์เก้ | หมาดมาก เกือบแห้ง | ผ้าชุบน้ำหมาดๆ หรือน้ำยาสำหรับพื้นไม้ | ขังน้ำ ถูแรงแนวขวางเสี้ยนไม้ |
| ลามิเนต | หมาดมาก เกือบแห้ง | น้ำเปล่าหรือน้ำยาสูตรอ่อน | ราดน้ำ น้ำซึมเข้ารอยต่อทำให้แผ่นบวม |
| ไวนิล SPC | หมาดปานกลาง | น้ำยาเป็นกลาง | ขัดด้วยใยขัดหยาบ เคลือบผิวหลุด |
| ปูนขัดมัน | เปียกได้ | น้ำยาถูพื้นทั่วไป | ใช้แว็กซ์หนาๆ เพราะเหนียวและลื่น |
พื้นไม้ลามิเนตเป็นกลุ่มที่เสียเพราะการถูเปียกบ่อยที่สุด น้ำที่ซึมเข้าไปตามรอยต่อแผ่นจะทำให้ขอบแผ่นบวมเป็นคลื่นถาวร แก้ไม่ได้นอกจากเปลี่ยนแผ่น ถ้าไม่แน่ใจว่าพื้นที่บ้านเป็นชนิดไหน ให้ดูเอกสารจากผู้รับเหมาหรือผู้ผลิต หรือทดลองถูมุมที่ถูกเฟอร์นิเจอร์บังก่อน
น้ำยาถูพื้น ใช้ตัวเดียวพอ และห้ามผสมกันเองในถัง
บ้านส่วนใหญ่ใช้น้ำยาถูพื้นหนึ่งขวดพออยู่แล้ว สิ่งที่เปลืองเงินและเสี่ยงคือการเติมของเพิ่มเพราะ "เผื่อสะอาดขึ้น" ทำไมถึงเสี่ยง เพราะน้ำยาแต่ละชนิดมีฤทธิ์ต่างกัน เมื่อมาเจอกันอาจเกิดปฏิกิริยาที่ปล่อยก๊าซระคายเคืองหรืออันตรายต่อปอด
ใช้แบบนี้ปลอดภัยและพอ:
- ฝุ่นและรอยเท้า: น้ำเปล่าล้วน
- คราบมันในครัว: น้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดต่อน้ำ 1 ลิตร ถูแล้วตามด้วยน้ำสะอาดอีกรอบ
- พื้นที่ต้องการฆ่าเชื้อ เช่น หน้าห้องน้ำหรือที่เด็กคลาน: ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อสำหรับพื้นตามอัตราส่วนบนฉลาก และรอตามเวลาสัมผัสที่ฉลากกำหนด ไม่ใช่เช็ดทันที ถ้าสนใจเรื่องการใช้น้ำยาฆ่าเชื้อโดยตรง ดูรายละเอียดเพิ่มในการทำความสะอาดห้องน้ำที่ลำดับขั้นตอนใกล้เคียงกัน
- ไม่ต้องเติมน้ำยาปรับผ้านุ่มหรือน้ำหอมปรับอากาศ เพราะทิ้งฟิล์มลื่นและเก็บฝุ่น
การเติมน้ำยามากกว่าฉลากไม่ได้ทำให้สะอาดกว่า แต่ทำให้ต้องถูน้ำเปล่าตามอีกสองรอบเพื่อล้างฟองและคราบที่ตกค้าง
ลำดับที่ถู ถูจากมุมในสุดถอยออกประตู
จุดนี้ดูเล็กแต่ช่วยไม่ให้ต้องถูซ้ำ เพราะพื้นเปียกที่เหยียบแล้วจะมีรอยเท้าเต็มห้อง
- ย้ายเก้าอี้และของเบาๆ ออกจากพื้นก่อน (2 นาที)
- เริ่มจากมุมห้องที่ไกลประตูที่สุด
- ถูเป็นรูปเลข 8 หรือลากเป็นแถบยาวขนานกัน แต่ละแถบทับกันเล็กน้อย
- ถูริมขอบผนังด้วยด้านข้างของผ้า ไม่ต้องออกแรงกดจนผ้าบีบน้ำเข้ารอยต่อ
- ถอยออกทางประตู เก็บมุมสุดท้ายตรงทางออก
- เปิดพัดลมหรือหน้าต่าง ปล่อยให้แห้ง 10 ถึง 20 นาทีก่อนเดินและก่อนวางของกลับ
พื้นที่แคบอย่างหน้าห้องน้ำหรือหน้าห้องครัวถูแล้วควรวางผ้าเช็ดเท้าแห้งรออยู่ เพราะกระเบื้องเปียกลื่นกว่าที่เห็น เรื่องความปลอดภัยของพื้นห้องน้ำโดยเฉพาะมีอยู่ในเรื่องการล้างพื้นห้องน้ำ
ผ้าถูกับไม้ม็อบ ซักให้ถูกจังหวะ ไม่เช่นนั้นกลิ่นอับกลับมาเข้าพื้น
ผ้าถูที่ใช้แล้วขยำใส่ถังทิ้งไว้ข้ามคืนคือต้นเหตุของพื้นที่ถูแล้วเหม็นสาบ ผ้าที่ชื้นค้างคืนเป็นที่ที่แบคทีเรียและเชื้อราโตได้ดี กลิ่นที่ได้จะติดไปกับน้ำทุกครั้งที่ถู
- ล้างผ้าด้วยน้ำสะอาดหลังถูเสร็จ บิดให้แห้งที่สุด
- ซักด้วยผงซักฟอกสัปดาห์ละครั้งหรือหลังถูห้องน้ำ ถ้าเครื่องซักผ้าที่บ้านมีกลิ่น ล้างเครื่องก่อน ดูวิธีที่ล้างเครื่องซักผ้า
- ตากแดดหรือในที่ลมผ่านจนแห้งสนิท ไม่เก็บในถังหรือพับทับกันตอนยังชื้น
- ผ้าไมโครไฟเบอร์ซักซ้ำได้หลายสิบรอบ แต่ถ้าเริ่มเป็นขุยหรือกลิ่นไม่ออกแม้ซักแล้ว ให้เปลี่ยนผืนใหม่
- หัวม็อบเชือกฝ้ายควรเปลี่ยนทุก 2 ถึง 3 เดือน ถ้าใช้ทุกวัน
อย่าซักผ้าถูพื้นรวมกับเสื้อผ้า โดยเฉพาะผ้าถูพื้นห้องน้ำหรือที่เปื้อนเลือดสัตว์และคราบมันดิบ แยกถุงซักอีกถุงเสมอ
คราบที่ถูธรรมดาไม่ออก จัดการเป็นจุดก่อนถูทั้งห้อง
พื้นที่ถูแล้วยังมีจุดเหนียวหรือรอยดำ มักเป็นคราบเฉพาะที่ ถ้าเอาผ้าถูทั้งผืนไปขัดจุดเดียว น้ำในถังจะสกปรกเร็วและคราบกระจายเป็นวง ให้แยกจัดการด้วยผ้าเล็กหรือฟองน้ำก่อน แล้วค่อยถูทั้งห้องตามปกติ
| คราบ | ใช้อะไร | ทำยังไง | เวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| น้ำหวาน น้ำอัดลม แห้งเหนียว | น้ำอุ่น | วางผ้าชุบน้ำอุ่นทับไว้ 2 ถึง 3 นาทีให้น้ำตาลละลาย แล้วเช็ดออก | 5 นาที |
| คราบน้ำมันหน้าเตา | น้ำยาล้างจานเจือจาง | เช็ดวนจากขอบเข้าหากลาง ตามด้วยผ้าน้ำเปล่า | 5 ถึง 10 นาที |
| รอยยางรองเท้าสีดำ | ยางลบดินสอหรือลูกเทนนิสเก่า | ถูเบาๆ บนรอย ไม่ต้องใช้น้ำยา | 1 ถึง 2 นาที |
| หมากฝรั่ง เทียนหยด | ก้อนน้ำแข็งในถุง | วางให้แข็งแล้วแซะด้วยการ์ดพลาสติก | 5 นาที |
| ซอสหรือแกงหกแห้ง | น้ำอุ่นและที่ขูดพลาสติก | ทำให้ชื้นก่อน ขูดส่วนนูนออก แล้วเช็ด | 5 นาที |
ห้ามใช้ใยขัดสีเขียวหรือฝอยสเตนเลสกับพื้นไวนิล ลามิเนต และกระเบื้องผิวมัน รอยขีดที่เกิดจะเก็บสิ่งสกปรกต่อไปเรื่อยๆ จนพื้นดูหมองถาวร ส่วนคราบเก่าในร่องยาแนวเป็นอีกงานหนึ่ง ใช้แปรงแข็งเฉพาะร่อง ไม่ต้องขัดทั้งแผ่น
ม็อบสเปรย์ ม็อบไอน้ำ หรือหุ่นยนต์ถูพื้น เลือกตามพื้นที่บ้านมี
อุปกรณ์ถูพื้นแบบใหม่ช่วยประหยัดแรง แต่ไม่ได้เหมาะกับพื้นทุกชนิด ก่อนซื้อให้ถามว่าพื้นหลักของบ้านทนน้ำและความร้อนได้แค่ไหน
- ม็อบสเปรย์ (มีขวดน้ำติดด้าม) พ่นน้ำปริมาณน้อยทีละจุด เหมาะกับลามิเนตและไม้ เพราะควบคุมความชื้นได้ดีกว่าผ้าชุบถัง ข้อเสียคือผ้าสกปรกเร็ว ห้องใหญ่ควรมีผ้าสำรอง 2 ผืน
- ม็อบไอน้ำ ใช้ความร้อนช่วยละลายคราบมันและคราบเหนียว เหมาะกับกระเบื้องเคลือบ แต่ผู้ผลิตพื้นไม้ ลามิเนต และไวนิลหลายรายห้ามใช้ เพราะไอร้อนดันความชื้นเข้ารอยต่อและทำให้กาวใต้แผ่นเสื่อม ดูคู่มือพื้นก่อนเสมอ
- หุ่นยนต์ถูพื้น ทำงานเบาๆ ทุกวันได้ดี ลดฝุ่นสะสมระหว่างวันที่ถูใหญ่ แต่ยังต้องถูมือตามมุมและคราบหนักทุกสัปดาห์ ถ้ากำลังตัดสินใจอยู่ ข้อดีข้อจำกัดอยู่ในเรื่องหุ่นยนต์ถูพื้นคุ้มไหม
ถ้างบจำกัด ไม้ม็อบแบบแบนกับผ้าไมโครไฟเบอร์ 3 ถึง 4 ผืนและถังสองใบ ทำงานได้ดีกับพื้นเกือบทุกชนิด และเปลี่ยนผ้าใหม่ได้ทุกห้องโดยไม่ต้องล้างกลางทาง
ตาราง ใช้อะไร ทำยังไง ห้ามทำอะไร
| งาน | ใช้อะไร | ทำอย่างไร | ห้ามทำ |
|---|---|---|---|
| ถูพื้นประจำวัน | น้ำเปล่า ผ้าหมาด | กวาดก่อน แล้วถูเป็นแถบ ใช้เวลา 15 ถึง 20 นาทีต่อห้อง | ถูทั้งที่ฝุ่นยังอยู่ |
| ถูพื้นครัว | น้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดต่อลิตร | ถูแล้วตามด้วยน้ำสะอาด | ปล่อยฟองค้างจนพื้นลื่น |
| ถูพื้นไม้ ลามิเนต | ผ้าหมาดมาก | ถูตามแนวเสี้ยนไม้ ใช้ผ้าแห้งตามทันที | ราดน้ำ ใช้ไอน้ำร้อนถ้าผู้ผลิตไม่ระบุ |
| พื้นหินธรรมชาติ | น้ำยาเป็นกลาง | ถูเบาๆ เช็ดแห้ง | กรด น้ำส้มสายชู |
| ทุกชนิด | น้ำยาตัวเดียว | อ่านฉลากก่อนใช้ | ผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาอื่น |
ตารางประจำสัปดาห์ที่ใช้ได้เลยคือ ครัวและทางเข้าบ้านถูสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ห้องนั่งเล่นและห้องนอนสัปดาห์ละครั้ง ห้องน้ำถูพร้อมการขัดห้องน้ำประจำสัปดาห์ และถ้าบ้านมีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ปรับเป็นวันเว้นวันเฉพาะห้องที่พวกเขาอยู่ ส่วนวิธีจัดทั้งบ้านให้เสร็จเร็วอ่านต่อได้ที่ตารางงานบ้านประจำสัปดาห์
คำถามที่พบบ่อย
ถูพื้นด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวพอไหม
พอสำหรับฝุ่นและรอยเท้าทั่วไป ถ้าพื้นไม่มีคราบมันหรือคราบเหนียว ส่วนครัวและพื้นใกล้ประตูที่มีรอยรองเท้าติดมัน ควรเติมน้ำยาล้างจานเจือจางสัก 1 ถึง 2 หยดต่อน้ำ 1 ลิตร แล้วถูซ้ำด้วยน้ำสะอาด
ควรถูพื้นบ่อยแค่ไหน
บ้านที่ไม่มีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง ถูสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้งก็เพียงพอ ครัวและทางเข้าบ้านถูถี่กว่านั้นได้ ส่วนห้องที่มีเด็กคลานหรือสัตว์เลี้ยง ถูทุก 1 ถึง 2 วันตามความสกปรกจริง
ใส่น้ำหอมปรับอากาศหรือน้ำยาปรับผ้านุ่มลงในน้ำถูพื้นได้ไหม
ไม่แนะนำ ทั้งสองอย่างทิ้งฟิล์มเหนียวบนพื้น ทำให้ฝุ่นเกาะง่ายขึ้นและพื้นลื่น ถ้าอยากให้บ้านมีกลิ่นหอม ให้เปิดหน้าต่างและถูพื้นให้แห้งสนิทก่อน กลิ่นอับจะหายไปเองมากกว่าครึ่ง
แหล่งอ้างอิง
- Biological Contaminants and Indoor Air Quality | US EPA
- Environmental Allergy Avoidance | American College of Allergy, Asthma and Immunology (ACAAI)
- The Inside Story: A Guide to Indoor Air Quality | US EPA





