น้ำขังรอบบ้านหลังฝนตก แก้ที่ระดับพื้นและปลายรางน้ำก่อนถมดิน

น้ำที่ขังชิดตัวบ้านหลังฝนหยุด มักไม่ได้เกิดจากฝนหนักอย่างเดียว สาเหตุหลักมีสองข้อ คือพื้นรอบบ้านลาดเข้าหาตัวบ้าน และน้ำจากหลังคาไหลลงชิดฐาน This Old House แนะนำให้ปรับดินให้ลาดออกจากบ้านราว 6 นิ้วในระยะ 10 ฟุต (ราว 15 ซม. ต่อ 3 เมตร) และต่อท่อน้ำฝนให้ปล่อยห่างจากบ้านอย่างน้อย 10 ฟุต ลองเช็กสองจุดนี้ก่อนจะจ้างถมดินหรือเทพื้นเพิ่ม

สังเกตสัญญาณของระดับพื้นที่ไม่ดี

This Old House ระบุสัญญาณของการปรับระดับที่ไม่ถูกไว้ห้าข้อ

• รอยร้าวที่ผนังฐานราก
• ราหรือเชื้อราที่ผนังด้านนอกส่วนล่าง
• ดินกองชิดขอบล่างของผนัง
• น้ำขังใกล้ฐานหลังฝน
• ห้องใต้ดินหรือใต้ถุนเปียก

บ้านไทยส่วนใหญ่ไม่มีห้องใต้ดิน สัญญาณที่เจอบ่อยจึงเป็นน้ำขังตามแนวผนัง คราบเขียวที่ผนังล่าง และพื้นที่ลาดเข้าหาบ้านหลังจากถมที่ดินทีหลัง ผนังที่ซึมอยู่แล้วให้ดูผนังซึมน้ำและผนังชื้นขึ้นราประกอบ

ทดสอบง่ายๆ วันฝนตก

ออกไปดูตอนฝนตกหรือหลังฝนหยุดไม่นาน ดูว่าน้ำไหลไปทางไหน ไหลเข้าหาบ้านหรือออกจากบ้าน ปลายรางน้ำและท่อน้ำฝนปล่อยน้ำตรงไหน และมีจุดต่ำที่น้ำค้างเป็นแอ่งหรือไม่ ถ้าวันนั้นไม่มีฝน เปิดสายยางรดที่ลานแล้วดูทิศทางที่น้ำไหลได้เช่นกัน

ปลายรางน้ำฝน ต้องพาน้ำไปให้ไกล

หลังคาบ้านหนึ่งหลังรวมน้ำมาจากพื้นที่กว้าง ถ้าท่อน้ำฝนปล่อยที่ฐาน น้ำก้อนนั้นจะไปรวมที่เดียว This Old House ให้ต่อท่อปล่อยห่างจากบ้านอย่างน้อย 10 ฟุต หรือฝังท่อพีวีซีขนาด 4 นิ้วลาดออกจากบ้านในร่องลึก 6 นิ้ว กลบกรวด ส่วน Mississippi State Extension ก็ระบุว่าที่ระบายน้ำไม่ดีและปลายรางที่ตกชิดฐานเป็นเหตุให้ดินรอบบ้านชื้น ดูการเลือกรางและท่อที่รางน้ำฝน

ข้อควรระวังคือรางที่ตันจะล้นข้างตัวบ้านแทนที่จะไหลตามท่อ ถ้าเห็นน้ำตกจากขอบรางตอนฝนใหญ่ ให้เก็บใบไม้ในรางก่อนคิดเรื่องอื่น

ปรับระดับดินให้ลาดออก

This Old House ให้ขั้นตอนปรับระดับรอบฐานไว้ แล้วเตือนว่ามีหลายตัวเลข ตัวหนึ่งคือลาดราว 6 นิ้วในระยะ 10 ฟุต อีกตัวคือลาดอย่างน้อย 1/4 นิ้วต่อฟุต บทความไม่ได้ปรับสองตัวให้ตรงกัน ผมจึงแนะนำให้ถือตัวที่ลาดชันกว่าเป็นเป้าหมาย ขั้นตอนหลักคือ

1. ขุดดินตามแนวฐานออกให้เห็นระดับต่ำกว่าแนวล่างของผนัง
2. ขึงเชือกเป็นแนวอ้างอิงไว้เหนือพื้นรอบข้างเล็กน้อย
3. ต่อท่อระบายน้ำฝนก่อนถมดิน
4. ใส่กรวดชั้นแรกชิดฐาน
5. ถมดินให้สูงสุดที่ขอบบ้านแล้วลาดออกจากบ้าน

หน้าดินด้านบนควรหนาอย่างน้อย 4 นิ้วถ้าจะปลูกหญ้า เพื่อให้หญ้าโต ถ้าต้องการจัดสวนหน้าบ้านไปพร้อมกัน ดูไอเดียที่จัดสวนหน้าบ้าน

พื้นคอนกรีตและทางเดินที่ลาดเข้าหาบ้าน

ลานจอดรถและทางเดินที่เทไว้แล้วลาดเข้าหาตัวบ้านแก้ด้วยการถมดินไม่ได้ ต้องเลือกระหว่างตัดรอยร่องรับน้ำ ทำรางระบายน้ำริมทาง หรือรื้อเทใหม่ วัสดุลานจอดรถและผลต่อการระบายน้ำอยู่ที่พื้นลานจอดรถ ส่วนทางเดินในสวนดูทางเดินในสวน ถ้าพื้นคอนกรีตมีรอยแตกให้น้ำซึมลงใต้พื้น ดูรอยแตกคอนกรีต

ทำไมต้องรีบแก้

น้ำที่ขังชิดฐานทำให้ดินชื้นสม่ำเสมอ Mississippi State Extension ระบุว่าความชื้นรอบฐานบ้านเป็นสาเหตุสำคัญที่ดึงปลวกเข้าหาบ้าน ผนังก่ออิฐก็ดูดความชื้นขึ้นมาตามผนังได้ อ่านเรื่องเงื่อนไขที่ปลวกใช้ที่ปลวกขึ้นบ้านเกิดจากอะไร

ซ่อมเองได้แค่ไหน

• ทำเองได้: เก็บใบไม้ออกจากราง ต่อท่อน้ำฝนให้ยาวขึ้น ถมดินเล็กน้อยให้ลาดออกจากผนัง
• ควรให้ช่าง: ขุดรอบฐาน ปรับระดับทั้งบ้าน ติดตั้งท่อฝัง
• ควรเรียกวิศวกรหรือผู้รับเหมา: This Old House ระบุกรณีงานต้องใช้เครื่องจักรหนัก ปัญหาระบายน้ำซับซ้อน พื้นลาดชัน ปัญหาโครงสร้างสำคัญ หรือที่ดินใหญ่ ให้จ้างผู้รับเหมาขุดดิน และถ้าปัญหาน้ำรุนแรงอาจต้องทำท่อระบายแบบฝัง (French drain)

ถ้ามีรอยร้าวที่ผนังหรือฐานราก อย่าซ่อมด้วยการถมดินอย่างเดียว ให้ช่างหรือวิศวกรดูสาเหตุก่อน

เช็กลิสต์หลังฝนตก

• น้ำขังชิดผนังหรือไม่ นานแค่ไหนกว่าจะแห้ง
• ปลายท่อน้ำฝนปล่อยห่างบ้านพอหรือไม่
• รางน้ำล้นหรือตันหรือไม่
• ดินหรือกรวดกองชิดขอบล่างผนังหรือไม่
• พื้นคอนกรีตลาดเข้าหาบ้านหรือไม่
• ต้นไม้ใหญ่ปลูกชิดฐานหรือไม่ (This Old House เตือนไม่ให้ปลูกต้นไม้ใหญ่ชิดฐาน แต่ไม่ระบุระยะ)