สรุปสั้นๆ
- กันแดดอยู่ท้ายสุดของสกินแคร์ตอนเช้า และอยู่ก่อนเมคอัพ
- ทามอยส์เจอไรเซอร์ให้ซึมแล้วจึงทากันแดด เพื่อให้กันแดดเป็นฟิล์มเรียบบนผิว
- AAD ให้ทากันแดดบนผิวแห้งก่อนออกแดดราว 15 นาที และทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง
- เรตินอยด์และกรดผลัดผิวใช้ตอนเย็นเป็นหลัก กันแดดตอนเช้าสำคัญขึ้นอีก
- แหล่งทางการที่เราอ้างอิงไม่ได้กำหนดลำดับเป๊ะ จึงใช้หลักปฏิบัติที่เปลี่ยนตามผลิตภัณฑ์ได้
ตอนเช้า ทากันแดดเป็นขั้นสุดท้ายของสกินแคร์ แล้วจึงลงเมคอัพ ลำดับคือล้างหน้า เซรั่มถ้ามี มอยส์เจอไรเซอร์ รอให้ซึม แล้วทากันแดดปริมาณพอ เหตุผลง่ายมาก กันแดดต้องเป็นฟิล์มสม่ำเสมอที่อยู่บนผิวชั้นนอกสุด ถ้ามีอะไรมาทับทีหลังหรือถูกผสมจนบางลง ฟิล์มก็ไม่ครบ
ก่อนไปต่อ ขอซื่อสัตย์เรื่องหนึ่ง หน้าของ AAD และ FDA ที่เราอ้างอิงไม่ได้กำหนดลำดับระหว่างมอยส์เจอไรเซอร์กับกันแดดไว้ตรง ๆ สิ่งที่แหล่งเหล่านี้ระบุคือกติกาของกันแดดเอง เช่น ทาบนผิวแห้ง ทาก่อนออกแดดราว 15 นาที ปริมาณหนึ่งช้อนชาสำหรับหน้า และทาซ้ำทุกสองชั่วโมง ส่วนลำดับที่เราแนะนำเป็นหลักปฏิบัติที่ตั้งบนกติกาเหล่านี้ ไม่ใช่คำสั่งตายตัวของหน่วยงานใด
ภาพรวมขั้นตอนสกินแคร์ทั้งเช้าและเย็นอยู่ที่ ขั้นตอนสกินแคร์เช้า-เย็น ที่นี่เราดูเฉพาะเรื่องกันแดดว่าควรอยู่ตรงไหน และเมื่อไรต้องปรับ
ลำดับตอนเช้าที่ใช้ได้เกือบทุกกรณี
| ขั้น | ผลิตภัณฑ์ | ทำไมอยู่ตรงนี้ |
|---|---|---|
| 1 | ล้างหน้าหรือล้างด้วยน้ำเปล่า | ให้ผิวสะอาดสำหรับขั้นถัดไป |
| 2 | เซรั่ม/สารบำรุงเนื้อบาง (ถ้ามี) | เนื้อบางควรได้ซึมก่อน |
| 3 | มอยส์เจอไรเซอร์ | ให้ความชุ่มชื้นก่อนปิดด้วยกันแดด |
| 4 | รอ 1-2 นาทีให้ผิวนิ่ง | ไม่ให้เนื้อกันแดดลื่นหลุดเป็นก้อน |
| 5 | กันแดด | อยู่ชั้นนอกสุดของสกินแคร์ |
| 6 | เมคอัพ (ถ้ามี) | วางทับหลังฟิล์มกันแดดนิ่ง |
AAD ระบุให้ทากันแดดบนผิวแห้งประมาณ 15 นาทีก่อนออกแดด สำหรับคนที่รีบเช้า วิธีที่ง่ายคือทากันแดดทันทีหลังมอยส์เจอไรเซอร์ แล้วทำอย่างอื่น เช่น แต่งตัว ดื่มน้ำ ใส่รองเท้า ก่อนค่อยลงเมคอัพ ช่วงเวลานั้นนับเป็น 15 นาทีไปในตัว
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรใช้ขั้นตอนมากน้อยแค่ไหน เริ่มจากรูทีนสั้นที่สุดใน ดูแลผิวหน้าสำหรับมือใหม่
ทำไมกันแดดต้องเป็นชั้นสุดท้ายของสกินแคร์
มีสามเหตุผลที่ใช้ได้จริง
- กันแดดต้องเป็นฟิล์มต่อเนื่องบนผิว ถ้าทาเซรั่มหรือครีมที่ลื่นทับ ฟิล์มอาจถูกผสมและบางลง
- ปริมาณหนึ่งช้อนชาต่อหน้าเป็นปริมาณมาก ถ้าทาก่อนมอยส์เจอไรเซอร์ การถูหรือกดมอยส์เจอไรเซอร์ทับอาจเกลี่ยกันแดดหายไปบางจุด
- ผลิตภัณฑ์ที่ต้องซึมลงผิว เช่น เซรั่ม ควรอยู่ใกล้ผิวกว่าฟิล์มที่ต้องอยู่เหนือผิว
เรื่องที่ควรระวังคือไม่ทับทีหลังด้วยของที่ถูแรง ๆ เช่น แปรงเมคอัพที่ปัดหนัก หรือการเช็ดหน้า การใช้ฟองน้ำแต่งหน้ากดเบา ๆ ให้เมคอัพนิ่งจะไม่เอากันแดดออกไปมากนัก
กรณีที่ต้องปรับลำดับ
| สถานการณ์ | ปรับอย่างไร | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ใช้เซรั่มวิตามินซีตอนเช้า | ทาวิตามินซีก่อนมอยส์เจอไรเซอร์ แล้วกันแดดเป็นขั้นสุดท้าย | ดูรายละเอียดที่ เซรั่มวิตามินซี ใช้อย่างไร |
| ใช้เรตินอลหรือกรดผลัดผิว | ใช้ตอนเย็น ไม่ใช่ตอนเช้า | ผิวจะไวต่อแดดมากขึ้น ดู เรตินอลสำหรับมือใหม่ |
| มอยส์เจอไรเซอร์มี SPF | ทาปริมาณพอ หรือทากันแดดแยกอีกชั้น | คนส่วนใหญ่ทามอยส์เจอไรเซอร์น้อยกว่าที่ต้องใช้ |
| ผิวแห้งมาก | มอยส์เจอไรเซอร์เนื้อข้นก่อน รอให้ซึมนานขึ้น | กันแดดไม่ควรเป็นก้อน |
| ผิวมัน | มอยส์เจอไรเซอร์เจลบาง แล้วกันแดดเนื้อบาง | ดู กันแดดสำหรับผิวมัน |
| ใช้เมคอัพที่มี SPF | ทากันแดดแยกก่อน แล้วลงเมคอัพ | AAD ระบุว่าเครื่องสำอางที่มี SPF ต้องทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงกลางแจ้งเช่นกัน |
กันแดดเคมีกับกันแดดแร่ธาตุ ลำดับต่างกันไหม
คำแนะนำในโซเชียลมักบอกว่าให้ทากันแดดเคมีก่อนมอยส์เจอไรเซอร์ ส่วนแร่ธาตุทาทีหลัง เราไม่พบเกณฑ์ที่ยืนยันเรื่องนี้ในแหล่งทางการที่อ้างอิง ทั้ง AAD และ FDA ใช้กติกาเดียวกันกับทั้งสองชนิด คือทาบนผิวแห้ง รอประมาณ 15 นาทีก่อนออกแดด ทาปริมาณพอ และทาซ้ำ ดังนั้นการวางไว้เป็นชั้นสุดท้ายก่อนเมคอัพคือค่าตั้งต้นที่ปลอดภัยสำหรับทั้งสองแบบ ถ้าสูตรของผลิตภัณฑ์ที่คุณใช้มีคำแนะนำเฉพาะบนฉลาก ให้ทำตามฉลาก ความต่างของสองชนิดอ่านที่ กันแดดเคมีกับกันแดดฟิสิคอล
ตอนเย็น กันแดดไปอยู่ตรงไหน
กันแดดไม่มีที่ในขั้นตอนตอนเย็น ต้องล้างออกก่อนทรีตเมนต์ใด ๆ เพราะกันแดดที่เหลือค้างทำให้รูขุมขนอุดตันและขัดขวางการซึมของเซรั่ม ลำดับเย็นคือเช็ดล้างกันแดดและเมคอัพ (บาล์มหรือออยล์ถ้ากันน้ำ) ล้างหน้าอีกรอบ แล้วทรีตเมนต์ ปิดด้วยมอยส์เจอไรเซอร์ ดูวิธีเลือกที่ ล้างหน้าวันละกี่ครั้ง และ ใช้คลีนซิ่งออยล์อย่างไร
ทาซ้ำกลางวัน โดยไม่ต้องรื้อหน้า
AAD ระบุให้ทาซ้ำทุกสองชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง และหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออก ถ้าลงเมคอัพทับแล้ว ทางเลือกที่ทำได้จริงมีไม่กี่แบบ
- กันแดดสเปรย์บางหรือเอสเซนส์กันแดดสำหรับทาทับเมคอัพ ฉีดห่างหน้าและไม่ฉีดเข้าหน้าตรง ๆ ตามที่ FDA เตือนเรื่องสเปรย์
- กันแดดแบบแท่งหรือแบบฝุ่นเสริม เป็นตัวช่วยที่ยังไม่แทนที่การทาซ้ำเต็มปริมาณ
- ลบเมคอัพเฉพาะจุดที่โดนแดดมากแล้วทากันแดดใหม่ เช่น โหนกแก้มและจมูก
ถ้าอยู่ในออฟฟิศทั้งวัน ไม่ต้องทาซ้ำทุกสองชั่วโมง ทาซ้ำก่อนออกไปข้างนอกครั้งต่อไป
ข้อผิดพลาดเรื่องลำดับที่เจอบ่อย
- ทากันแดดก่อนมอยส์เจอไรเซอร์ แล้วกดครีมทับ ทำให้ฟิล์มกันแดดบางลง
- ทากันแดดขณะที่มอยส์เจอไรเซอร์ยังเปียกชุ่ม ทำให้กันแดดไหลหรือเป็นก้อน
- ผสมกันแดดกับมอยส์เจอไรเซอร์ในมือก่อนทา ซึ่งอาจทำให้ปริมาณกันแดดจริงต่ำกว่าฉลาก
- ใช้เซรั่มหลังกันแดดเพราะคิดว่าจะซึมผ่านฟิล์มได้ ซึ่งทำไม่ได้
- ข้ามกันแดดเพราะใช้เมคอัพที่มี SPF แล้ว ทั้งที่ปริมาณเมคอัพมักไม่พอ
ปริมาณที่ถูกต้องและการอ่านค่า SPF อธิบายที่ ค่า SPF คืออะไร ส่วนเกณฑ์เลือกตัวผลิตภัณฑ์ดูที่ ครีมกันแดดหน้า ยี่ห้อไหนดี
ทากันแดดแล้วเป็นขุย แก้ที่ลำดับหรือที่ตัวผลิตภัณฑ์
อาการกันแดดเป็นขี้ไคลขุยขาว ๆ ตอนเกลี่ย (pilling) มักทำให้คนคิดว่าลำดับผิด ที่จริงสาเหตุส่วนใหญ่มาจากชั้นใต้กันแดดยังไม่เซ็ตตัว หรือเนื้อสองชั้นเข้ากันไม่ได้ ไล่เช็กทีละข้อตามนี้ก่อนทิ้งของ
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | ลองแก้ |
|---|---|---|
| ขุยเกิดทันทีที่ถูกันแดด | มอยส์เจอไรเซอร์ยังเปียก | รอ 2-3 นาที หรือใช้มอยส์เจอไรเซอร์น้อยลง |
| ขุยเกิดตอนลงรองพื้น | ฟิล์มกันแดดยังไม่นิ่ง | รอ 5 นาที แล้วใช้ฟองน้ำกด ไม่ใช้แปรงปัด |
| ขุยทุกครั้งแม้รอนาน | เซรั่มหรือครีมมีซิลิโคนหรือพอลิเมอร์หนามาก | ลดเหลือชั้นเดียวก่อนกันแดด หรือเปลี่ยนมอยส์เจอไรเซอร์ |
| ขุยเฉพาะบริเวณจมูกและคาง | ผิวลอกจากกรดหรือเรตินอยด์ | ลดความถี่ทรีตเมนต์ตอนเย็น |
| ขุยหลังทาซ้ำตอนบ่าย | ทาทับมันและเมคอัพเดิม | ซับมันก่อน แล้วใช้สเปรย์หรือแท่ง |
วิธีทดสอบว่าคู่ไหนเข้ากันไม่ได้ ให้ทามอยส์เจอไรเซอร์บนหลังมือข้างหนึ่ง อีกข้างไม่ทา แล้วทากันแดดทับทั้งสองข้างในปริมาณเท่ากัน ถ้าข้างที่มีมอยส์เจอไรเซอร์เป็นขุยแต่อีกข้างเรียบ ปัญหาอยู่ที่คู่นี้ ไม่ใช่ตัวกันแดด
สิ่งที่ไม่ควรทำเพื่อแก้ขุยคือการลดปริมาณกันแดดลงจนต่ำกว่าหนึ่งช้อนชา เพราะหน้าเรียบขึ้นแต่การป้องกันลดลงไปด้วย ให้ตัดชั้นอื่นออกก่อนเสมอ
ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบให้รวมหลายขั้นตอน
ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์หลายแบบที่รวมกันแดดกับมอยส์เจอไรเซอร์ รองพื้น หรือเซรั่มในขวดเดียว เช่น มอยส์เจอไรเซอร์ SPF 30 รองพื้นผสมกันแดด และเอสเซนส์กันแดด ข้อดีคือรูทีนสั้นลง ข้อควรระวังคือปริมาณที่คนทามักไม่ถึงระดับที่ได้ค่า SPF ตามฉลาก ตามที่ AAD ชี้ว่าคนทาเพียง 20-50% ของที่ต้องใช้ การเลือกผลิตภัณฑ์รวมจึงควรตามหลักนี้
- ถ้าผลิตภัณฑ์รวมสะดวกและคุณทาครบปริมาณได้ จะใช้เป็นขั้นเดียวก็ได้
- ถ้าใช้ปริมาณตามปกติของมอยส์เจอไรเซอร์หรือรองพื้น ซึ่งน้อยกว่าที่ต้องใช้ ควรเสริมกันแดดแยกก่อนเมคอัพ
- ตรวจดูว่าฉลากระบุ broad spectrum และ SPF 30 ขึ้นไป ไม่ใช่แค่บอกว่ามี SPF
- ผลิตภัณฑ์รวมที่ทนน้ำไม่ได้ ต้องทาซ้ำเมื่อเหงื่อออกหรือโดนน้ำ
ถ้าต้องทาบนผิวที่เป็นสิวหรือผิวบอบบาง
สำหรับผิวเป็นสิว ลำดับยังเหมือนเดิม แต่ควรเลือกฉลาก oil free และ non-comedogenic และล้างให้สะอาดตอนเย็น ถ้าผิวบอบบางหรือเพิ่งใช้ยา ให้ลดขั้นตอนลงเท่าที่จำเป็นจนผิวสงบ ล้างหน้าอ่อน ๆ มอยส์เจอไรเซอร์ กันแดด คือชุดขั้นต่ำที่ไม่ควรเว้น ดู ผิวแพ้ง่าย ดูแลอย่างไร ถ้าสงสัยว่าอาการแดงคันมาจากการแพ้ผลิตภัณฑ์ตัวไหน ดู แพ้ครีม ผื่นแดงคันหลังทาหน้า
ตัวอย่างรูทีนเช้าตามระดับความรีบ
| ระดับ | ขั้นตอน | เวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|
| รีบมาก | ล้างหน้าด้วยน้ำ มอยส์เจอไรเซอร์ กันแดด | 3-4 นาที |
| ปกติ | ล้างหน้า เซรั่ม มอยส์เจอไรเซอร์ รอ กันแดด | 6-8 นาที |
| มีเมคอัพ | ปกติ แล้วรอให้กันแดดนิ่ง ก่อนลงเมคอัพ | 15 นาทีขึ้นไป |
ถ้ารูทีนยาวจนทำไม่ไหว ให้ตัดเซรั่มก่อน อย่าตัดกันแดด
ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...
- ทำรูทีนเช้าสั้น: ล้างหน้า มอยส์เจอไรเซอร์ กันแดด ตามลำดับนี้
- ใช้วิตามินซี: วิตามินซี มอยส์เจอไรเซอร์ กันแดด
- ใช้เรตินอลหรือกรด: เก็บไว้ใช้ตอนเย็น และกันแดดตอนเช้าไม่ให้ขาด
- ผิวมัน: เนื้อบางทุกชั้น และพกสเปรย์หรือแท่งไว้ทาซ้ำ
- แต่งหน้าทุกวัน: กันแดดก่อน รอให้นิ่ง แล้วเมคอัพ ทาซ้ำด้วยตัวที่ทับเมคอัพได้
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าใช้มอยส์เจอไรเซอร์ผสม SPF ต้องทากันแดดอีกไหม
ถ้าทาปริมาณถึงหนึ่งช้อนชาต่อหน้า ได้ SPF ตามฉลากแล้วอาจพอ แต่คนส่วนใหญ่ทามอยส์เจอไรเซอร์น้อยกว่านั้นมาก ถ้าไม่แน่ใจให้ทากันแดดแยกอีกชั้น
กันแดดเคมีควรทาก่อนแร่ธาตุไหม
ไม่มีเกณฑ์ตายตัวจากแหล่งที่เราอ้างอิง การใช้สองชนิดซ้อนไม่จำเป็น ใช้ชนิดเดียวให้ครบปริมาณและทาซ้ำตรงเวลามีประโยชน์กว่า
ทากันแดดแล้วต้องรอนานแค่ไหนก่อนลงเมคอัพ
ควรรอให้ฟิล์มกันแดดนิ่งและแห้งพอ ราว 2-5 นาทีสำหรับสูตรทั่วไป ส่วนการรอ 15 นาทีที่ AAD ระบุคือก่อนออกไปโดนแดดจริง ไม่ได้หมายถึงก่อนลงเมคอัพ
แหล่งอ้างอิง
- Sunscreen FAQs | American Academy of Dermatology (AAD)
- How to apply sunscreen | American Academy of Dermatology (AAD)
- Sunscreen: How to help protect your skin from the sun | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
