สรุปสั้นๆ
- คิวที่ร้านใช้เรียกขนาดตู้เย็นคือคิวบิกฟุต 1 คิวเท่ากับประมาณ 28.3 ลิตร ฉลากเบอร์ 5 ของ กฟผ. แสดงทั้งลิตรและคิวบิกฟุตไว้คู่กัน
- ตู้ 7 คิวเท่ากับประมาณ 198 ลิตร ตู้ 10 คิวประมาณ 283 ลิตร ตู้ 15 คิวประมาณ 425 ลิตร ตัวเลขนี้ผู้เขียนคำนวณเองจากอัตราแปลง
- ตามข้อกำหนดของโครงการ ปริมาตรภายในที่วัดจากการทดสอบต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 97 ของค่าที่ผู้ผลิตระบุ
- ENERGY STAR และ DOE ระบุว่าตู้ที่ประหยัดที่สุดมักอยู่ราว 16 ถึง 20 คิวบิกฟุต และตู้ที่ใหญ่เกินจำเป็นจะกินไฟและแพงโดยไม่จำเป็น
- ก่อนซื้อให้ถามว่าตัวเลขคิวของร้านรวมช่องแช่แข็งไหม แล้วเทียบกับตัวเลขบนฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนั้น
ตู้เย็นขนาดกี่คิวเลือกยังไง คำตอบเริ่มจากแปลงหน่วยก่อน คิวที่ร้านใช้คือคิวบิกฟุต 1 คิวเท่ากับประมาณ 28.3 ลิตร ตู้ 7 คิวจึงราว 198 ลิตร และตู้ 15 คิวราว 425 ลิตร แล้วค่อยเทียบกับจำนวนคนในบ้านและพื้นที่ที่จะวางตู้
ตัวเลขคิวที่พนักงานบอกกับตัวเลขบนฉลากเบอร์ 5 อาจไม่ตรงกันทุกหลัก จึงต้องรู้ว่าควรเชื่อตัวไหนเมื่อเทียบรุ่น
ตารางแปลงคิวเป็นลิตร
ตารางนี้ผู้เขียนคำนวณเองจาก 1 คิวบิกฟุต เท่ากับ 28.3168 ลิตร ไม่ใช่ตัวเลขจากฉลากของรุ่นใดรุ่นหนึ่ง
| ขนาด (คิว) | ประมาณ (ลิตร) |
|---|---|
| 5 | 142 |
| 6 | 170 |
| 7 | 198 |
| 8 | 227 |
| 9 | 255 |
| 10 | 283 |
| 12 | 340 |
| 15 | 425 |
| 16 | 453 |
| 18 | 510 |
| 20 | 566 |
ถ้าอยากเทียบกับช่วงลิตรตามจำนวนคนในบ้าน ใช้ตารางจากเรื่องตู้เย็นยี่ห้อไหนดี แล้วแปลงกลับเป็นคิวด้วยตารางข้างบน
ฉลากเบอร์ 5 ใส่ขนาดไว้สองหน่วย
ข้อกำหนดของ กฟผ. ระบุว่าฉลากเบอร์ 5 ตู้เย็นมีช่องแสดงยี่ห้อ รุ่น และขนาด ในรูปแบบลิตรตามด้วยคิวบิกฟุตในวงเล็บ ส่วนค่าไฟต่อปีและค่าประสิทธิภาพบนฉลาก ข้อกำหนดเดียวกันเขียนว่าใช้เทียบกับรุ่นที่มีขนาดใกล้เคียงกัน
เราจึงเทียบรุ่นแบบนี้
- เปิดรูปฉลากของรุ่นที่สนใจ ดูตัวเลขลิตร ไม่ใช่ตัวเลขที่ร้านพูด
- จดค่าไฟต่อปีที่ฉลากให้ไว้
- เทียบกับรุ่นอื่นที่ขนาดห่างกันไม่มาก เช่นห่างไม่เกิน 1 หรือ 2 คิว ตัวเลขนี้เป็นเกณฑ์ที่เราตั้งเอง ไม่ใช่ข้อกำหนดของโครงการ
ถ้าอยากอ่านฉลากทุกช่อง ดูได้ในเรื่องฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5

ตัวเลขบนฉลากเชื่อได้แค่ไหน
ข้อกำหนดของโครงการระบุว่า ปริมาตรภายในที่ได้จากผลทดสอบต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 97 ของค่าที่ผู้เข้าร่วมโครงการระบุ ผลคือตู้ที่ฉลากบอก 200 ลิตร อย่างน้อยต้องวัดได้ราว 194 ลิตร ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างสมมุติเพื่อให้เห็นภาพ ส่วนวิธีวัดปริมาตรอ้างอิง มอก. 455 เล่ม 3-2560
เราหาแหล่งข้อมูลที่บอกว่าร้านแต่ละแห่งนับคิวอย่างไรไม่ได้ ตัวเลขที่ร้านพูดจึงอาจต่างจากฉลาก ให้ถามตรง ๆ ว่าคิวนี้รวมช่องแช่แข็งไหม แล้วใช้ตัวเลขบนฉลากเป็นหลักเสมอ
ปริมาตรปรับเทียบ ตัวเลขที่ไม่ได้ขึ้นบนหน้าตู้
การจัดระดับประสิทธิภาพของโครงการใช้ปริมาตรปรับเทียบ ไม่ใช่ปริมาตรรวม ข้อกำหนดอธิบายว่าปริมาตรปรับเทียบคำนวณจากปริมาตรของแต่ละช่องคูณค่าคงที่ที่ขึ้นกับอุณหภูมิของช่อง ซึ่งแปลว่าช่องแช่แข็งนับต่างจากช่องแช่เย็น ผลในทางปฏิบัติคือ ตู้สองรุ่นที่ขนาดบนกล่องเท่ากันอาจกินไฟไม่เท่ากัน ให้เทียบที่ค่าไฟต่อปีบนฉลาก ไม่ต้องคำนวณปริมาตรปรับเทียบเอง ช่องแช่แข็งบนหรือล่างและผลต่อค่าไฟอยู่ในเรื่องตู้เย็น 1 ประตูกับ 2 ประตู
ใหญ่ไปไหม ข้อมูลจาก ENERGY STAR และ DOE
ENERGY STAR ระบุว่า ตู้ที่ประหยัดไฟที่สุดมักอยู่ราว 16 ถึง 20 คิวบิกฟุต และโดยทั่วไปตู้ยิ่งใหญ่ยิ่งใช้ไฟมาก DOE สหรัฐฯ ระบุไว้ใกล้กัน ให้เลือกขนาดตามจำนวนคนและระดับการใช้ และเตือนว่าตู้ใหญ่เกินจำเป็นจะทำให้ต้นทุนซื้อสูงขึ้นและสิ้นเปลืองไฟ
สองหน่วยงานนี้อ้างอิงตลาดสหรัฐฯ ตัวเลข 16 ถึง 20 คิวบิกฟุตจึงเท่ากับราว 453 ถึง 566 ลิตร ใกล้เคียงช่วงของบ้านที่มี 5 คนขึ้นไปในตารางของเรื่องตู้เย็นยี่ห้อไหนดี ใช้เป็นข้อเตือนเรื่องความพอดีมากกว่าเป้าหมายที่ต้องไปให้ถึง
เช็กพื้นที่ก่อนจ่ายเงิน
ENERGY STAR แนะนำให้เว้นช่องระหว่างตู้กับผนังไม่กี่นิ้วเพื่อให้อากาศไหลเวียน หน้านั้นไม่ได้ให้ตัวเลขที่แน่นอน จึงต้องดูคู่มือรุ่นที่ซื้อว่าเว้นเท่าไร ตู้คิวมากมักกว้างและลึกขึ้นด้วย เราจึงควรวัดช่องวางทั้งกว้าง ลึก สูง แล้วบวกช่องว่างตามคู่มือ
วัดทางเข้าบ้านทุกจุดด้วย ทั้งประตู บันได และลิฟต์ รายละเอียดการวางตู้เพื่อไม่ให้ค่าไฟพุ่งอยู่ในเรื่องตู้เย็นยี่ห้อไหนดี ส่วนหลังซื้อแล้วจะเรียงของในตู้ให้ใช้พื้นที่คุ้มดูได้ที่เรื่องจัดตู้เย็น

ทำและไม่ทำ
| ทำ | ไม่ทำ |
|---|---|
| แปลงคิวเป็นลิตรก่อนเทียบรุ่น | เทียบรุ่นโดยดูแค่ตัวเลขคิวจากป้ายร้าน |
| ถามร้านว่าคิวนี้รวมช่องแช่แข็งไหม | เดาเอาว่านับเหมือนกันทุกยี่ห้อ |
| เทียบค่าไฟต่อปีของรุ่นที่ขนาดใกล้กัน | เทียบค่าไฟระหว่างตู้ 7 คิวกับ 15 คิว |
| วัดช่องวางและทางเข้าบ้านก่อนสั่ง | ซื้อตามขนาดที่ชอบแล้วค่อยหาที่วาง |
| เลือกขนาดตามจำนวนคนและการใช้ | ซื้อตู้ใหญ่เผื่อไว้ก่อน |
ถ้าอ่านฉลากแล้วตัวเลขไม่ตรงกับที่ร้านบอก ให้ขอดูฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนั้นจากร้านหรือจากเว็บของโครงการโดยตรง ส่วนคำถามเรื่องกำลังไฟและการติดตั้งในบ้านเฉพาะแห่ง ให้ปรึกษาช่างไฟหรือศูนย์บริการของผู้ผลิต
คำถามที่พบบ่อย
ตู้เย็น 1 คิว เท่ากับกี่ลิตร
1 คิวบิกฟุตเท่ากับประมาณ 28.3 ลิตร ตู้ 7 คิวจึงอยู่ราว 198 ลิตร ตัวเลขนี้เป็นการแปลงหน่วย ถ้าจะดูความจุจริง ให้ใช้ตัวเลขลิตรและคิวบนฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนั้น
ตู้เย็นกี่คิวถึงพอสำหรับบ้านเรา
ขึ้นกับจำนวนคนและพฤติกรรมซื้อของ DOE แนะนำให้เลือกขนาดให้เหมาะกับจำนวนคนและระดับการใช้ ช่วงลิตรตามจำนวนคนอยู่ในเรื่องตู้เย็นยี่ห้อไหนดี ซึ่งแปลงเป็นคิวได้จากตารางข้างบน
ตู้เย็นคิวเยอะกินไฟกว่าไหม
ENERGY STAR ระบุว่าโดยทั่วไปตู้ยิ่งใหญ่ยิ่งใช้ไฟมาก ฉลากเบอร์ 5 ให้ค่าไฟต่อปีไว้เทียบกับรุ่นที่ขนาดใกล้เคียงกัน ดังนั้นควรเทียบรุ่นที่ขนาดใกล้กันเท่านั้น
แหล่งอ้างอิง
- ข้อกำหนดโครงการฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ตู้เย็น (EGAT REF ED.5/01-2026) | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- Refrigerators | ENERGY STAR
- Purchasing Energy-Efficient Residential Refrigerators | U.S. Department of Energy (FEMP)





