ไอเดียแต่งห้องนั่งเล่นสำหรับครอบครัว จัดโซนให้คนทุกวัยใช้พื้นที่ร่วมกันได้

ห้องนั่งเล่นของครอบครัวต้องทำงานหลายหน้าที่ในวันเดียว ตอนเช้าเป็นทางผ่านไปครัว ตอนบ่ายเป็นสนามเด็กเล่น ตอนเย็นเป็นห้องทำการบ้าน ตอนค่ำเป็นโรงหนังเล็กของทั้งบ้าน และวันอาทิตย์เป็นห้องรับแขกตอนญาติมา ห้องที่ใช้ได้ดีจึงไม่ได้แต่งเป็นภาพเดียว มันถูกแบ่งเป็นโซนที่แต่ละคนใช้ได้โดยไม่ต้องเบียดกัน

เริ่มจากถามคนในบ้าน ไม่ใช่เริ่มจากโซฟา

ถามทุกคนสามคำถาม แล้วจดคำตอบ

1. ในห้องนี้ ปกติคุณทำอะไร ช่วงไหน
2. อะไรที่ทำให้หงุดหงิดเวลาใช้ห้องนี้
3. ถ้าเพิ่มได้หนึ่งอย่าง อยากได้อะไร

คำตอบมักออกมาเป็นของจริงมาก เช่น ลูกบอกว่าไม่มีที่วางกระเป๋านักเรียน คุณยายบอกว่าโซฟาเตี้ยลุกยาก พ่อบอกว่าแสงจอทีวีสะท้อนตอนบ่าย แม่บอกว่าของเล่นกระจายทั้งห้องทุกคืน ทั้งสี่ข้อนี้แก้ได้ด้วยการจัดโซนและเลือกของให้ตรง

แบ่งโซนให้ชัด แม้ห้องจะเล็ก

โซน	ใช้ทำอะไร	ของที่ต้องมี	ตำแหน่งที่เหมาะ
โซนนั่งรวม	ดูทีวี คุยกัน รับแขก	โซฟา โต๊ะกลาง พรม	กลางห้อง หันหาทีวีหรือจุดเด่น
โซนอ่านหนังสือ	อ่าน งีบ พักสายตา	เก้าอี้เดี่ยว โคมตั้งพื้น โต๊ะข้าง	มุมติดหน้าต่าง แสงธรรมชาติดี
โซนเด็ก	เล่น วาดรูป ต่อเลโก้	เสื่อหรือพรมซักได้ กล่องของเล่น ชั้นเตี้ย	มุมที่ผู้ใหญ่มองเห็นจากโซฟาและครัว
โซนทำงานหรือการบ้าน	ทำงาน ทำการบ้าน	โต๊ะ เก้าอี้ปรับได้ โคมไฟโต๊ะ ปลั๊ก	ชิดผนัง หันข้างให้หน้าต่าง ไม่หันหลังให้ทีวี

ไม่ต้องมีผนังกั้น พรมผืนต่างกัน โคมไฟคนละแบบ หรือชั้นวางเตี้ยที่หันหลังเข้าหาโซฟาก็บอกขอบเขตโซนได้ ชั้นแบบเปิดสองด้านยังกั้นสายตาโดยไม่บังแสง

ระยะที่ใช้ตรวจผัง

• ทางเดินหลักกว้างราว 80 ถึง 90 เซนติเมตร ไม่ให้ใครต้องเดินผ่านหน้าทีวีตลอด
• โซฟาถึงโต๊ะกลางราว 40 ถึง 45 เซนติเมตร
• ระยะนั่งดูทีวีราว 1.5 ถึง 2.5 เท่าของขนาดจอแนวทแยง จอ 55 นิ้ว (ราว 140 เซนติเมตร) จึงนั่งห่างราว 2.1 ถึง 3.5 เมตร
• กึ่งกลางจอทีวีอยู่ราวระดับสายตาตอนนั่ง ประมาณ 100 ถึง 110 เซนติเมตรจากพื้น ติดสูงกว่านั้นจะเงยคอนาน

โซฟาที่คนทุกวัยใช้ได้

โซฟาคือเฟอร์นิเจอร์ที่ใช้งบมากและอยู่กับบ้านนานที่สุด เลือกจากคนที่นั่งจริง

คนในบ้าน	สิ่งที่ต้องดู
ผู้สูงอายุ	ความสูงเบาะราว 45 ถึง 48 เซนติเมตร เบาะแน่นไม่ยุบลึก มีแขนโซฟาไว้ยันตัวลุก
เด็กเล็ก	ผ้าถอดซักได้ หรือผ้าทอแน่นที่เช็ดคราบออก มุมไม่แหลม
แมวและสุนัข	ผ้าไมโครไฟเบอร์หรือผ้าทอแน่น เลี่ยงผ้าทอหลวมที่เล็บเกี่ยว สีกลางที่ไม่โชว์ขน
คนชอบนอนดูทีวี	เบาะลึกขึ้น หรือโซฟาที่มีสตูลวางขา
ห้องเล็ก	ขาโปร่ง แขนบาง สีอ่อน ความลึกไม่เกินราว 90 เซนติเมตร

บ้านที่ทั้งเด็กเล็กและผู้สูงอายุใช้โซฟาเดียวกัน ทางออกที่เจอบ่อยคือโซฟาหลักเบาะแน่นสูงพอดี แล้วเสริมเบาะรองนั่งพื้นหรือบีนแบ็กให้เด็ก คราบอาหารและวิธีซักผ้าโซฟาที่ถอดไม่ได้อยู่ในทำความสะอาดโซฟาผ้า

ความปลอดภัย: ทีวี ตู้ และของที่ปีนได้

เรื่องอื่นที่ห้องนั่งเล่นของบ้านมีเด็กควรเช็ก

• สายม่านแบบห่วงหรือเชือกยาว ม้วนเก็บให้สูงพ้นมือเด็กหรือเปลี่ยนเป็นแบบไร้สาย
• มุมโต๊ะกลางกระจกหรือหินที่แหลม ใช้ยางกันมุม หรือเลือกโต๊ะกลมหรือโต๊ะเบาะ
• ปลั๊กไฟระดับพื้น ใส่ฝาปิดช่องเสียบ
• รางปลั๊กไฟหลังทีวีและเครื่องเกม ใช้แบบมีมาตรฐานและสวิตช์ตัดไฟ อย่าพ่วงหลายทอด วิธีเลือกอยู่ในเลือกปลั๊กพ่วงให้ปลอดภัย
• กระถางต้นไม้ใหญ่บนขาตั้งสูง วางชิดผนังหรือย้ายลงพื้น

พรม ผ้าม่าน และคนที่แพ้ฝุ่น

พรมทำให้ห้องอุ่นและเสียงไม่ก้อง แต่เป็นที่สะสมฝุ่น ขนสัตว์ และไรฝุ่นได้ดีพอกัน สถาบันโรคภูมิแพ้ หอบหืด และภูมิคุ้มกันวิทยาแห่งสหรัฐ (AAAAI) ระบุว่าไรฝุ่นเติบโตได้ดีที่อุณหภูมิราว 21 องศาเซลเซียสขึ้นไปและความชื้นสูงกว่า 75 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งคืออากาศบ้านเราเกือบทั้งปี AAAAI แนะนำให้เลี่ยงพรมปูเต็มพื้น พรมผืนเล็กที่ซักสม่ำเสมอใช้ได้ และใช้เครื่องลดความชื้นหรือแอร์ช่วย

ในทางปฏิบัติ

• เลือกพรมขนสั้นหรือพรมทอแบนที่ยกไปซักได้ ขนาดที่ขาหน้าของโซฟาวางทับพรมได้ ห้องจะดูเป็นชุดเดียวกัน
• พรมโซนเด็กใช้แผ่นโฟมต่อกันหรือพรมซักเครื่องได้
• ผ้าม่านเลือกผ้าที่ถอดซักได้ หรือมู่ลี่ที่เช็ดได้
• หมอนอิงเลือกแบบปลอกถอดซัก และอย่ากองหมอนสิบใบที่ไม่มีใครใช้

ถ้าคนในบ้านจามทุกเช้า รายละเอียดการจัดการไรฝุ่นทั้งบ้านอยู่ในกำจัดไรฝุ่น

ไฟ 3 ชั้น ห้องเดียวใช้ได้ทั้งวัน

ห้องนั่งเล่นที่มีไฟเพดานดวงเดียว ตอนทำการบ้านจะมืดตรงโต๊ะ ตอนดูหนังจะสว่างจ้าเกินไป จัดไฟแยกหน้าที่

ชั้นไฟ	ทำหน้าที่	ตัวอย่าง	สีแสง
ไฟทั่วไป	เห็นทั้งห้อง	ดาวน์ไลท์ โคมเพดาน	3000 ถึง 4000K
ไฟใช้งาน	อ่าน ทำการบ้าน	โคมตั้งพื้นข้างเก้าอี้ โคมโต๊ะ	4000K
ไฟบรรยากาศ	พักผ่อน ดูหนัง	ไฟซ่อนหลังทีวี โคมตั้งโต๊ะเล็ก	2700 ถึง 3000K

กระทรวงพลังงานสหรัฐระบุว่าหลอดสำหรับใช้ในบ้านควรมีค่า CRI อย่างน้อย 80 และ 90 ขึ้นไปถือว่าดีเยี่ยม ค่านี้ทำให้สีผิว สีผ้า และงานศิลปะดูเป็นสีจริง หลอด LED ยังอายุยืนระดับ 30,000 ถึง 50,000 ชั่วโมง ติดไฟซ่อนหลังทีวีครั้งเดียวแทบไม่ต้องเปลี่ยนอีก เรื่องเลือกสีแสงระหว่างขาวกับเหลืองอ่านต่อที่แสงคูลไวท์กับวอร์มไวท์

ที่เก็บของ: ให้ทุกคนมีที่ของตัวเอง

ห้องนั่งเล่นรกเพราะของไม่มีบ้าน ไม่ได้รกเพราะคนในบ้านไม่เป็นระเบียบ ให้ทุกคนมีจุดเก็บของตัวเองที่เอื้อมถึง

• ชั้นเตี้ยกับกล่องผ้ามีป้ายรูปภาพสำหรับของเล่น เด็ก 3 ขวบก็เก็บเองได้ถ้าป้ายเป็นรูป
• ตะกร้าหนึ่งใบต่อคนสำหรับของที่วางทิ้งในห้อง คืนวันอาทิตย์ทุกคนเอาตะกร้าของตัวเองไปเคลียร์
• ตู้ใต้ทีวีแบบบานปิดสำหรับสายไฟ เครื่องเกม รีโมต
• ตะขอหรือชั้นข้างประตูสำหรับกระเป๋านักเรียนและกุญแจ ของจะไม่ไปกองบนโซฟา

ห้องเล็กที่ไม่มีที่วางตู้ใหญ่ ให้ใช้ผนังแนวตั้ง ชั้นลอยเหนือโซฟาหรือเหนือประตูเก็บของที่นานๆ หยิบ และเลือกสตูลหรือโต๊ะกลางที่เปิดฝาเก็บผ้าห่มได้

มุมทีวี: จัดสายให้หายไป

มุมทีวีคือจุดที่สายรกที่สุดในบ้าน ทีวี กล่องรับสัญญาณ เราเตอร์ เครื่องเกม ลำโพง แต่ละตัวมีสายไฟและสายสัญญาณของตัวเอง ทางแก้ที่ทำได้ในบ่ายเดียว

1. ถอดปลั๊กทุกอย่าง แยกสายทีละเส้น ติดป้ายเทปกาวที่ปลายทั้งสองด้านว่าเป็นของเครื่องไหน
2. ทิ้งสายที่ไม่ได้ใช้แล้ว บ้านส่วนใหญ่เจอสายเก่าที่ไม่รู้ว่าของอะไรอย่างน้อย 2 ถึง 3 เส้น
3. รวบสายที่วิ่งไปทางเดียวกันด้วยตีนตุ๊กแกหรือท่อร้อยสายแบบผ่าข้าง ทาสีหรือเลือกสีเดียวกับผนัง
4. วางรางปลั๊กบนชั้นด้านใน หรือติดใต้ตู้ด้วยเทปกาวสองหน้า ให้พ้นพื้นที่ถูน้ำและพ้นมือเด็ก
5. เว้นที่ด้านหลังเครื่องเกมและเราเตอร์ให้ระบายความร้อน อย่าปิดตู้มิดจนเครื่องร้อน

ทีวีติดผนังที่ฝังท่อร้อยสายในผนังตั้งแต่ตอนรีโนเวตจะเรียบร้อยที่สุด ถ้าเป็นคอนโดที่เจาะลึกไม่ได้ รางครอบสายแบบติดผนังแล้วทาสีทับคือทางเลือกที่ถูกและดูดีกว่าปล่อยสายห้อย

วันที่มีแขกมา ห้องต้องยืดได้

ห้องนั่งเล่นของครอบครัวไทยมักต้องรับญาติเป็นกลุ่มใหญ่ในวันหยุดหรือเทศกาล แทนที่จะซื้อโซฟาตัวใหญ่สุดที่ห้องรับได้ ให้มีที่นั่งเสริมที่เก็บได้

• สตูลหรือปูฟ 2 ถึง 3 ตัว ใช้เป็นที่วางเท้าในวันปกติ เป็นที่นั่งในวันที่คนเยอะ
• เบาะนั่งพื้นทรงสี่เหลี่ยมซ้อนเก็บมุมห้อง ผู้ใหญ่และเด็กนั่งล้อมโต๊ะกลางได้แบบบ้านไทยดั้งเดิม
• เก้าอี้พับสวยๆ แขวนผนังหรือเก็บหลังประตู
• โต๊ะกลางที่ยกเลื่อนออกได้ เปิดพื้นที่กลางห้องให้นั่งพื้นล้อมวง

ห้องที่ยืดหดได้แบบนี้ทำให้วันปกติเดินโล่ง และวันที่บ้านเต็มก็ไม่มีใครต้องยืน

ตกแต่งแบบที่เป็นบ้านเรา

ของแต่งที่ทำให้ห้องนั่งเล่นอบอุ่นจริงคือของที่มีเรื่องเล่า รูปครอบครัวจัดเป็นกลุ่มบนผนังเดียว ภาพวาดของลูกใส่กรอบเปลี่ยนได้ทุกเทอม ต้นไม้ใบใหญ่หนึ่งถึงสองต้นที่ทนแอร์ เช่น ยางอินเดีย ลิ้นมังกร มอนสเตอร่า (วางพ้นมือแมวเพราะบางชนิดเป็นพิษกับสัตว์) และหนังสือที่หยิบอ่านจริง

ผนังรูปครอบครัวจัดง่ายกว่าที่คิด ตัดกระดาษหนังสือพิมพ์เท่าขนาดกรอบแต่ละอัน แปะเทปกาวบนผนังลองจัดก่อนเจาะ ให้ระยะห่างระหว่างกรอบเท่ากันราว 5 ถึง 8 เซนติเมตร และให้กึ่งกลางของทั้งกลุ่มอยู่ราวระดับสายตาตอนยืน หรือสูงจากพนักโซฟาราว 20 ถึง 25 เซนติเมตร ถ้ากลุ่มรูปอยู่เหนือโซฟา ความกว้างรวมควรราวสองในสามของความยาวโซฟา ห้องจะดูสมดุล

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าห้องควรออกโทนไหน เริ่มจากหลักคุมสีและการวิเคราะห์การใช้งานในไอเดียออกแบบภายใน

รีเซ็ตห้องนั่งเล่นรายสัปดาห์

วัน	งาน	เวลา
ทุกคืน	ทุกคนคืนของเข้าตะกร้าหรือกล่องของตัวเอง	5 นาที
วันพุธ	ดูดฝุ่นพื้น พรม และร่องโซฟา	15 นาที
วันศุกร์	เช็ดโต๊ะกลาง ชั้นทีวี รีโมต สวิตช์ไฟ	10 นาที
วันอาทิตย์	ซักปลอกหมอนอิงหรือผ้าคลุมโซฟาหนึ่งชุด เคลียร์ตะกร้าของแต่ละคน	20 นาที
ทุกเดือน	ซักพรมผืนเล็ก ลองดึงสายยึดทีวีและตู้ว่ายังแน่น	30 นาที