ออกแบบภายในบ้านให้สะท้อนตัวตน เริ่มจากการใช้งาน สไตล์ สี และงบที่มี

บ้านที่ดูเป็นตัวเรามักไม่ได้มาจากการลอกรูปในโซเชียลทั้งห้อง มันมาจากการรู้ว่าเราใช้บ้านทำอะไรทุกวัน แล้วเลือกสี วัสดุ แสง และของแต่งที่ตอบสิ่งนั้น สไตล์คือชั้นสุดท้ายที่เคลือบทับ งานออกแบบภายในสำหรับมือใหม่จึงเริ่มด้วยสมุดจดหนึ่งเล่มกับตลับเมตรหนึ่งอัน ยังไม่ต้องเปิดแอปซื้อของ

เราแบ่งขั้นตอนเป็น 7 ช่วง ทำตามลำดับแล้วงบจะไม่บานกลางทาง และไม่ได้โซฟาสวยที่ยกเข้าประตูไม่ได้

ช่วงที่ 1: จดว่าใครทำอะไรในบ้าน 1 สัปดาห์

ใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์จดสั้นๆ ว่าแต่ละห้องถูกใช้ตอนไหน ใครใช้ และทำอะไร ตัวอย่างบ้านสามคนในทาวน์เฮาส์

ห้อง	ช่วงเวลา	ใคร	ใช้ทำอะไรจริง
ห้องนั่งเล่น	19.00 ถึง 22.00	ทุกคน	ดูทีวี ลูกทำการบ้านบนโต๊ะกลาง
ห้องนั่งเล่น	เสาร์อาทิตย์	พ่อ	ทำงานจากบ้าน 4 ชั่วโมง
ครัว	06.30 และ 18.00	แม่	ทำอาหาร ผัดทอดเกือบทุกวัน
ห้องนอนเล็ก	ทั้งวัน	ไม่มีใคร	กองผ้าและกล่องพัสดุ

ตารางแบบนี้บอกโจทย์ทันที ห้องนั่งเล่นต้องมีโต๊ะทำการบ้านที่แสงพอ พ่อต้องการมุมทำงานที่ไม่ใช่โซฟา ห้องนอนเล็กเปลี่ยนเป็นห้องเก็บของกับมุมทำงานได้ โจทย์นี้สำคัญกว่าการตัดสินใจว่าจะเป็นมินิมอลหรือลอฟต์

จดเพิ่มอีกสามเรื่อง คือของที่หาไม่เจอบ่อยที่สุด จุดที่มีของกองทุกวัน และเรื่องที่ทะเลาะกันในบ้านเพราะพื้นที่ เช่น แย่งปลั๊กหรือแย่งโต๊ะ สามเรื่องนี้คือปัญหาที่การออกแบบต้องแก้ก่อน

ช่วงที่ 2: วัดห้องและวาดผังแบบง่าย

วัดกว้าง ยาว สูงของห้อง ตำแหน่งประตูและทิศที่บานเปิด หน้าต่างและความสูงขอบล่าง ปลั๊กไฟ สวิตช์ แอร์ และคานที่ยื่นลงมา วาดลงกระดาษกราฟใช้สเกล 1 ช่องต่อ 10 เซนติเมตร หรือใช้แอปวาดผังฟรีก็ได้

ระยะที่ใช้ตรวจผังได้ทันที

• ทางเดินหลักที่คนเดินผ่านทุกวัน กว้างราว 80 ถึง 90 เซนติเมตร
• ระยะระหว่างโซฟากับโต๊ะกลางราว 40 ถึง 45 เซนติเมตร เอื้อมวางแก้วได้และไม่ชนเข่า
• หน้าตู้เสื้อผ้าบานเปิดเว้น 90 เซนติเมตรขึ้นไป บานเลื่อนเว้นน้อยกว่าได้
• รอบโต๊ะอาหาร เว้นจากขอบโต๊ะถึงผนังราว 75 ถึง 90 เซนติเมตรเพื่อเลื่อนเก้าอี้ออก

ก่อนสั่งเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่ ใช้เทปกาวกระดาษแปะพื้นเป็นขนาดจริงทิ้งไว้ 2 ถึง 3 วัน เดินผ่านทุกวันแล้วจะรู้เองว่าคับไหม และวัดความกว้างประตู ลิฟต์ และโค้งบันไดเผื่อขนเข้าด้วย

ช่วงที่ 3: เลือกสไตล์จากรูปที่ชอบ แล้วหาจุดร่วม

เก็บรูปห้องที่ชอบมา 20 ถึง 30 รูปโดยไม่ต้องคิดว่าเป็นสไตล์อะไร จากนั้นวางเรียงแล้วมองหาสิ่งที่ซ้ำกัน เช่น ไม้สีอ่อน ผนังขาวนวล ผ้าลินิน ขาเฟอร์นิเจอร์เรียว ต้นไม้ใบใหญ่ จุดร่วมเหล่านั้นคือรสนิยมจริงของเรา ชื่อสไตล์ตามมาทีหลัง

ตารางนี้ช่วยแปลจุดร่วมเป็นชื่อที่ใช้ค้นต่อ

ถ้ารูปที่ชอบมีลักษณะนี้	ใกล้กับสไตล์	ระวังในบ้านไทย
ไม้อ่อน ผ้าธรรมชาติ ของน้อย สีขาวครีม	สแกนดิเนเวียน มูจิ	ผ้าสีอ่อนเปื้อนง่าย ไม้ดิบขึ้นราในห้องชื้น
พื้นที่โล่ง เส้นตรง สีน้อย	มินิมอล	ต้องมีตู้เก็บของปิดพอ ไม่งั้นโล่งแค่วันถ่ายรูป
ไม้สีเข้ม ขาเรียว รูปทรงโค้งมน	Mid Century	ไม้แท้ต้องคุมความชื้น
ปูนเปลือย เหล็กดำ ไฟห้อย	ลอฟต์ อินดัสเทรียล	ปูนเปลือยเก็บฝุ่น เหล็กเป็นสนิมใกล้ทะเล
หวาย ไม้สัก ผ้าทอ ต้นไม้เยอะ	ทรอปิคัล ไทยร่วมสมัย	หวายและผ้าทอต้องการลมผ่านกันรา

ถ้าคนในบ้านชอบคนละแบบ ให้ตกลงเรื่องโทนสีหลักกับวัสดุพื้นก่อน แล้วปล่อยให้แต่ละห้องนอนมีของแต่งตามเจ้าของได้ เรื่องเฟอร์นิเจอร์ขาเรียวแบบยุค 50 อ่านต่อได้ที่เฟอร์นิเจอร์ Mid Century

ช่วงที่ 4: จานสีที่คุมง่าย

สูตรที่นักออกแบบใช้กันมานานคือ 60 30 10 สีหลัก 60 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่มองเห็น (ผนัง พื้น ผ้าม่านผืนใหญ่) สีรอง 30 เปอร์เซ็นต์ (โซฟา ตู้ พรม) และสีเน้น 10 เปอร์เซ็นต์ (หมอนอิง แจกัน งานศิลปะ)

ตัวอย่างห้องนั่งเล่นในคอนโด 28 ตารางเมตร

• 60 ผนังขาวนวลออกครีม พื้นลามิเนตลายไม้อ่อน
• 30 โซฟาผ้าสีเทาอุ่น ชั้นวางไม้โอ๊ก
• 10 หมอนอิงสีเขียวมะกอก ภาพพิมพ์กรอบดำ แจกันดินเผา

เคล็ดลับสำหรับเมืองร้อน ผนังโทนเย็นหรือขาวทำให้ห้องดูเย็นตา ส่วนสีเข้มมากบนผนังทิศตะวันตกที่โดนแดดบ่ายจะดูทึบและรู้สึกร้อน ถ้าอยากได้สีเข้ม ให้ลองแค่ผนังเดียวด้านที่ไม่โดนแดดตรง ก่อนทาจริงซื้อสีขนาดตัวอย่างทาแผ่นใหญ่ราว 50 คูณ 50 เซนติเมตร ดูตอนเช้า บ่าย และกลางคืนใต้ไฟจริง เพราะสีบนแผ่นชาร์ตในร้านไม่เหมือนบนผนังบ้านเรา

ช่วงที่ 5: แสงไฟ 3 ชั้น ที่คนมักข้าม

ห้องเดียวกันเปลี่ยนอารมณ์ได้มากเพียงเปลี่ยนไฟ บ้านไทยจำนวนมากมีแค่หลอดกลางเพดานดวงเดียว ซึ่งทำให้ห้องแบนและมีเงาตอนอ่านหนังสือ

ชั้นไฟ	หน้าที่	ตัวอย่าง
ไฟทั่วไป	ให้เห็นทั้งห้อง	ดาวน์ไลท์ โคมเพดาน
ไฟใช้งาน	ส่องจุดทำงาน	โคมอ่านหนังสือ ไฟใต้ตู้ครัว โคมโต๊ะทำงาน
ไฟบรรยากาศ	สร้างความอบอุ่นตอนค่ำ	โคมตั้งพื้น ไฟซ่อนหลังทีวี ไฟเส้นใต้ชั้น

เรื่องหลอด กระทรวงพลังงานสหรัฐอธิบายไว้ว่าค่าความถูกต้องของสี (CRI) ที่ 80 ขึ้นไปเหมาะกับภายในบ้าน และ 90 ขึ้นไปถือว่าดีเยี่ยม ค่านี้บอกว่าผิว อาหาร และผ้าจะดูเป็นสีจริงแค่ไหน ส่วนอุณหภูมิสี (CCT) บอกว่าแสงออกเหลืองหรือออกขาวฟ้า หลอด LED ยังมีอายุการใช้งานระดับ 30,000 ถึง 50,000 ชั่วโมง เทียบกับหลอดไส้ราว 1,000 ชั่วโมง เปลี่ยนครั้งเดียวก็ใช้ได้หลายปี

สูตรใช้งานง่ายๆ ห้องนอนและห้องนั่งเล่นใช้แสงวอร์มไวท์ราว 2700 ถึง 3000K โต๊ะทำงานและครัวใช้แสงเดย์ไลท์หรือคูลไวท์ราว 4000K ขึ้นไป ความต่างของสองแบบนี้มีอธิบายในแสงคูลไวท์กับวอร์มไวท์

ช่วงที่ 6: เฟอร์นิเจอร์และวัสดุที่รอดอากาศร้อนชื้น

ซื้อเฟอร์นิเจอร์ชิ้นหลักก่อน (โซฟา เตียง โต๊ะอาหาร ตู้) แล้วค่อยเติมของแต่ง เฟอร์นิเจอร์ชิ้นหลักใช้งบมากและอยู่กับเราเป็นสิบปี จึงควรเลือกด้วยเกณฑ์ใช้งานก่อนความสวย

• โซฟาบ้านที่มีเด็กหรือสัตว์เลี้ยง เลือกผ้าทอแน่นหรือผ้าที่ถอดซักได้ หนังแท้ร้อนเหนอะในห้องไม่เปิดแอร์
• ตู้และชั้นวางที่ทำจากไม้อัดหรือปาร์ติเคิลบอร์ด ดูขอบว่าปิดผิวครบทุกด้าน ขอบเปลือยดูดความชื้นแล้วบวม
• ไม้จริงและหวาย อย่าชิดผนังที่ชื้นหรือผนังด้านนอกที่โดนฝน เว้นห่างราว 5 เซนติเมตรให้อากาศผ่าน
• พรมขนยาวเก็บฝุ่นและไรฝุ่น บ้านที่มีคนแพ้เลือกพรมขนสั้นที่ซักได้

ความชื้นคือศัตรูหลักของงานตกแต่งในเมืองไทย EPA แนะนำให้คุมความชื้นในอาคารให้ต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ ช่วงที่ดีคือ 30 ถึง 50 และวัดด้วยเครื่องวัดความชื้นราคาไม่แพง ใช้พัดลมดูดอากาศตอนอาบน้ำและทำอาหาร และถ้ามีน้ำรั่วซึม ให้ทำให้แห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าห้องชื้นตลอด อ่านวิธีแก้ที่ลดความชื้นในบ้านก่อนลงทุนกับเฟอร์นิเจอร์ไม้หรือวอลเปเปอร์

ช่วงที่ 7: ของแต่งและที่เก็บของ ชั้นที่ทำให้เป็นตัวเรา

เมื่อโครงห้องเสร็จ ของแต่งคือส่วนที่บอกว่าใครอยู่ที่นี่ หนังสือที่อ่านจริง รูปครอบครัว งานคราฟต์จากทริป ต้นไม้ที่เราดูแลไหว ของพวกนี้มีความหมายกว่ารูปพิมพ์ที่ทุกบ้านมีเหมือนกัน

กติกาวางของบนชั้นที่ใช้ได้เกือบทุกห้อง

• จัดเป็นกลุ่มเลขคี่ 3 หรือ 5 ชิ้น ความสูงต่างกัน
• เว้นที่ว่างราวหนึ่งในสามของชั้น ชั้นที่แน่นทุกช่องจะดูรก
• ของชิ้นเล็กรวมในถาดหรือตะกร้า เช็ดฝุ่นยกทั้งถาดได้ในครั้งเดียว

ที่เก็บของต้องมาก่อนของแต่งเสมอ ถ้าตู้ไม่พอ ของใช้จะไหลออกมาอยู่บนโต๊ะและโซฟา และของแต่งทั้งหมดจะหายไปในกอง ไอเดียตู้และชั้นสำหรับห้องที่เล็กอยู่ในที่เก็บของสำหรับห้องเล็ก และถ้าโจทย์หลักคือห้องที่ทุกคนใช้ร่วมกัน ดูการจัดโซนต่อได้ที่ไอเดียแต่งห้องนั่งเล่น

งบประมาณ: แบ่งเงินอย่างไรไม่ให้ขาดตอนท้าย

ตัวอย่างงบปรับห้องนั่งเล่นคอนโดที่มีอยู่ 60,000 บาท (เป็นตัวเลขสมมติเพื่อดูสัดส่วน)

หมวด	สัดส่วน	ตัวอย่างการใช้
เฟอร์นิเจอร์ชิ้นหลัก	45 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์	โซฟา ชั้นวางทีวี
ไฟและงานไฟฟ้า	10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์	โคมตั้งพื้น ไฟเส้น ช่างเดินปลั๊กเพิ่ม
สีและผนัง	10 เปอร์เซ็นต์	สีทาผนัง ค่าแรงทาสี
ผ้า พรม ม่าน	15 เปอร์เซ็นต์	ม่านกันแสง พรมขนสั้น
ของแต่งและต้นไม้	10 เปอร์เซ็นต์	หมอน แจกัน กรอบรูป
เผื่อเหลือเผื่อขาด	5 ถึง 10 เปอร์เซ็นต์	ค่าขนส่ง อุปกรณ์ยึดผนัง ของพัง

เงินส่วนเผื่อมักหมดเสมอ อย่าตัดทิ้ง และถ้างบไม่พอ ให้ทาสีกับเปลี่ยนไฟก่อน สองอย่างนี้เปลี่ยนความรู้สึกห้องได้มากที่สุดเมื่อเทียบกับเงินที่จ่าย

ห้องเดียว ทำจริงในหนึ่งเดือน

ไม่ต้องรื้อทั้งบ้านพร้อมกัน เลือกห้องที่ใช้มากที่สุดหนึ่งห้องแล้วทำตามแผนนี้

สัปดาห์	ทำอะไร	ไม่ต้องทำ
1	จดกิจวัตร วัดห้อง วาดผัง คัดของที่ไม่ใช้ออก	ยังไม่ต้องซื้ออะไร
2	เก็บรูปที่ชอบ หาจุดร่วม เลือกจานสี ทาสีตัวอย่าง	ไม่สั่งเฟอร์นิเจอร์จากรูปเดียว
3	ทาสี เปลี่ยนหลอดไฟ เพิ่มโคมไฟใช้งาน ยึดตู้กับผนัง	ไม่ซื้อของแต่งชิ้นเล็ก
4	ซื้อหรือย้ายเฟอร์นิเจอร์หลัก ตามด้วยผ้า พรม ของแต่ง	ไม่เติมของจนชั้นเต็ม

ผ่านไปหนึ่งเดือนแล้วใช้ห้องจริงอีกสองสัปดาห์ จดสิ่งที่ยังไม่สะดวก แล้วค่อยปรับรอบสอง ห้องที่ใช้งานแล้วสบายจะบอกเองว่าห้องถัดไปควรทำแบบไหน