เตาแม่เหล็กไฟฟ้ากับเตาอินฟราเรด ต่างกันที่ว่าใครเป็นฝ่ายร้อนก่อน

ถ้าหม้อที่บ้านแม่เหล็กดูดติดและต้องการความเร็ว เลือกเตาแม่เหล็กไฟฟ้า ถ้าใช้หม้อหลากชนิดและไม่อยากเปลี่ยนภาชนะ เลือกเตาอินฟราเรด สองเตานี้หน้าตาคล้ายกันมาก เป็นกระจกดำเรียบวางบนโต๊ะ แต่วิธีทำให้เกิดความร้อนต่างกันโดยสิ้นเชิง ผลคือความเร็ว หม้อที่ใช้ได้ และความร้อนที่ค้างบนหน้าเตาไม่เหมือนกัน

ต้นกำเนิดความร้อนต่างกัน

เตาแม่เหล็กไฟฟ้า ใช้ขดลวดใต้กระจกสร้างสนามแม่เหล็กสลับเร็ว สนามนี้ทำให้เกิดกระแสวนในก้นหม้อที่เป็นโลหะเหล็ก และก้นหม้อร้อนขึ้นเองจากกระแสนั้น หน้ากระจกไม่ได้ร้อนจากขดลวด ENERGY STAR ระบุว่าราว 85% ของพลังงานที่ใช้ถูกส่งเข้าภาชนะ

เตาอินฟราเรด ใช้ขดลวดความร้อนหรือหลอดฮาโลเจนใต้กระจกเซรามิก ตัวทำความร้อนร้อนจัดก่อนและแผ่ความร้อนแบบรังสีขึ้นไปผ่านกระจก หน้ากระจกร้อน แล้วถ่ายความร้อนให้หม้อที่วางอยู่ เครื่องจะเรืองแสงแดงเมื่อเปิด ความร้อนจึงเดินทางจากเตา ไปหน้ากระจก แล้วค่อยเข้าหม้อ มีทางสูญเสียพลังงานมากกว่าเตาแม่เหล็กตามธรรมชาติ

ตอนซื้อ ให้ดูคำอธิบายสินค้าว่าเขียนว่า "ใช้ได้ทุกหม้อ" หรือ "ใช้เฉพาะหม้อแม่เหล็ก" ซึ่งเป็นตัวแยกสองเตานี้ที่ง่ายที่สุด

ตารางเทียบสิ่งที่เราสัมผัสได้ทุกวัน

หัวข้อ	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	เตาอินฟราเรด
หม้อที่ใช้ได้	เฉพาะหม้อที่แม่เหล็กดูดติด	เกือบทุกชนิด รวมหม้อดิน อะลูมิเนียม แก้วทนไฟ
ความเร็วต้มน้ำ	เร็วที่สุด ENERGY STAR ระบุว่าใช้เวลาน้อยกว่าเตาอื่นเกือบครึ่ง	ช้ากว่าเพราะต้องให้หน้าเตาร้อนก่อน
ตอบสนองเมื่อปรับไฟ	ทันที	ช้า ความร้อนลดตามหน้าเตาที่ยังร้อน
หน้าเตาหลังปิด	ร้อนเฉพาะที่โดนก้นหม้อ ไม่ร้อนถ้าไม่มีหม้อ	ร้อนจัดและร้อนนานหลายนาที
ความเสี่ยงเรื่องหัวใจ	มีข้อควรระวังสำหรับผู้ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ	ไม่มีข้อนี้
เสียง	พัดลม และเสียงหึ่งจากก้นหม้อบางใบ	พัดลมเบากว่าในบางรุ่น และมีเสียงเปิดปิดของรีเลย์
ผัดไฟแรงแบบกระทะ	ดีมากกับกระทะเหล็กก้นเรียบ	ได้ แต่ไฟไม่ว่องไวเท่า
ราคาตัวเครื่อง	มักสูงกว่า	มักต่ำกว่า

ข้อมูลเรื่องราคาเป็นแนวโน้มทั่วไป ราคาจริงขึ้นกับรุ่นและร้าน

หม้อ ข้อที่ตัดสินให้หลายคน

เตาแม่เหล็กไฟฟ้าต้องการหม้อที่แม่เหล็กดูดติด Consumer Reports อธิบายว่าถ้าแม่เหล็กตู้เย็นติดที่ก้นหม้อ หม้อนั้นใช้กับเตาแม่เหล็กได้ ส่วนอะลูมิเนียมล้วนและทองแดงล้วนใช้ไม่ได้ ถ้าบ้านใช้หม้อดิน หม้ออะลูมิเนียม หรือกระทะเทฟล่อนราคาถูกอยู่มาก เตาอินฟราเรดไม่ทำให้ต้องเปลี่ยนภาชนะ ส่วนรายละเอียดเรื่องวัสดุไล่ไว้ที่ เตาแม่เหล็กไฟฟ้าใช้หม้ออะไรได้บ้าง

เตาอินฟราเรดก็มีข้อกำหนดเรื่องหม้อเหมือนกัน ก้นหม้อควรเรียบและแนบหน้าเตา หม้อก้นโก่งถ่ายความร้อนไม่ดี และหม้อที่ก้นหยาบอาจขูดกระจกเป็นรอย อย่าลากหม้อบนกระจกไม่ว่าเตาชนิดไหน

ความร้อนที่หน้าเตา เรื่องความปลอดภัยในบ้านที่มีเด็ก

ข้อที่ต่างกันมากที่สุดในแง่ความปลอดภัยคือหน้ากระจก ENERGY STAR ระบุว่าหน้าเตาแม่เหล็กไม่ร้อนเมื่อสัมผัสถ้าไม่มีหม้อวางอยู่ และแทบไม่มีความร้อนตกค้างที่ผิว เทียบกับเตาอินฟราเรดที่หน้ากระจกร้อนเท่ากับตัวทำความร้อนใต้กระจก และเย็นช้ามาก

สถานการณ์จริงที่ต่างกัน

• เด็กวัยหัดเดินแตะหน้าเตาหลังแม่ปิดไฟ เตาอินฟราเรดยังร้อนจนลวกได้ เตาแม่เหล็กร้อนน้อยกว่ามาก (แต่ถ้ามีหม้อร้อนวางอยู่ ความร้อนก้นหม้อส่งลงกระจกได้)
• วางของพลาสติกหรือผ้าบนหน้าเตา ENERGY STAR เตือนว่าภาชนะพลาสติกวางพลาดบนหน้าเตาที่ร้อนจะละลายได้ ซึ่งเกิดบ่อยกับเตาอินฟราเรดที่ไม่สังเกตว่ายังร้อนอยู่ เพราะหน้าตาเหมือนกระจกดำธรรมดา
• ไฟไหม้จากกระดาษหรือผ้าเช็ดมือ เตาอินฟราเรดเป็นตัวการมากกว่า เพราะหน้าเตาร้อนพอจะจุดวัสดุไวไฟ

ทั้งสองแบบไม่ควรใช้เป็นที่วางของ และควรมีไฟสถานะที่บอกว่ายังร้อน ดูที่รุ่นที่ซื้อว่ามีไฟแสดง "ยังร้อน" (hot surface) ที่หน้าเตาหรือไม่

ค่าไฟและความเร็วในครัวจริง

ความต่างของประสิทธิภาพมีผลสองทาง ทางแรกคือเวลา ถ้าต้มน้ำ 1 ลิตร เตาแม่เหล็ก 1,800 วัตต์ใช้เวลาราว 3 นาทีกว่า ตามการคำนวณที่ถ่ายพลังงานเข้าหม้อ 85% เตาอินฟราเรดกำลังเท่ากันใช้เวลามากกว่านั้น เพราะสูญเสียความร้อนที่หน้ากระจกและรอบหม้อ ตัวเลขจริงขึ้นกับรุ่น จึงไม่ควรเชื่อตัวเลขเดียว ให้ดูคลิปทดสอบหรือทดลองต้มน้ำที่ร้านถ้าทำได้

ทางที่สองคือค่าไฟ ถ้าใช้เตาวันละ 1 ชั่วโมงที่กำลังเฉลี่ย 1,200 วัตต์ ใช้ไฟ 1.2 หน่วย ที่หน่วยละประมาณ 4 บาทคือ 4.8 บาทต่อวัน เตาที่ประสิทธิภาพต่ำกว่าต้องใช้เวลานานกว่าสำหรับงานเดียวกัน ส่วนต่างต่อเดือนจึงมักไม่กี่สิบถึงร้อยกว่าบาท จะคุ้มหรือไม่ขึ้นกับว่าใช้บ่อยแค่ไหน

เรื่องพลังงานต่างกันแต่ปลั๊กและสายไฟต้องระวังเท่ากัน เตา 2,000 วัตต์กินราว 9 แอมป์ที่ 220 โวลต์ ไม่ว่าชนิดใด อย่าพ่วงกับเครื่องที่กินไฟสูงตัวอื่น

ทำอาหารแต่ละแบบ เตาไหนถนัดกว่า

งานครัว	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	เตาอินฟราเรด
ต้มน้ำ ต้มบะหมี่	เร็วมาก ใช้ฝาปิดช่วยได้อีก	ช้ากว่า แต่ไม่ต้องกังวลเรื่องหม้อ
ต้มซุปนานๆ	ตั้งกำลังต่ำคงที่ได้แม่น	ต้องปรับเบา ความร้อนค้างบนกระจกทำให้เดือดต่อหลังลดไฟ
ผัดไฟแรง	ตอบสนองทันที ควบคุมน้ำมันง่าย	ไฟตกช้าเมื่อใส่ผักเย็น ผัดแล้วน้ำออกง่าย
ชาบู สุกี้ที่โต๊ะ	เหมาะ หน้าเตาไม่ร้อนเมื่อยกหม้อ	เหมาะ แต่หน้าเตาร้อนรอบหม้อ ระวังมือและสาย
ย่างบนกระทะ	ได้ ต้องใช้กระทะเหล็กแม่เหล็ก	ได้กับกระทะเกือบทุกแบบ
ใช้หม้อดินเคี่ยวต้ม	ใช้ไม่ได้	ใช้ได้ ควรวางบนแผ่นกระจายความร้อนถ้าหม้อดินบอบบาง
ทำน้ำเชื่อมหรือคาราเมล	คุมได้ดีกว่าเพราะตอบสนองเร็ว	ต้องเผื่อความร้อนค้าง น้ำตาลอาจไหม้หลังปิดไฟ

ข้อสังเกตจากตาราง งานที่ต้องการเปลี่ยนความร้อนเร็ว เช่น ผัดไฟแรง ทำคาราเมล หรือเคี่ยวแล้วลดไฟ เตาแม่เหล็กได้เปรียบชัด ส่วนงานที่ไฟนิ่งอยู่นาน หรือใช้หม้อที่เตาแม่เหล็กรับไม่ได้ เตาอินฟราเรดก็ทำได้ไม่แพ้กัน

เลือกเตาอินฟราเรดอย่างไร

เกณฑ์ของเตาอินฟราเรดคล้ายเตาแม่เหล็กแต่มีเรื่องเฉพาะ

• ไฟแสดงความร้อนตกค้าง (hot surface indicator) ควรมี เพราะหน้ากระจกร้อนนานหลังปิด
• ตั้งเวลาปิดอัตโนมัติ เมื่อเผลอลืมเตาไว้
• ขนาดวงความร้อน ถ้าจะใช้หม้อใหญ่เป็นประจำ เลือกวงที่ใหญ่พอ หรือแบบสองวง ไม่งั้นก้นหม้อจะร้อนเฉพาะกลาง
• ปุ่มหมุนที่ยังใช้ได้เมื่อมือเปียก
• พัดลมระบายความร้อน และช่องลมที่ไม่โดนบังเมื่อวางชิดผนัง
• กำลังไฟที่ป้ายและสายไฟ ที่ 2,000 วัตต์ ต้องเสียบผนังตรงเหมือนกัน

เมื่อเปิดใช้ครั้งแรก เตาอินฟราเรดบางรุ่นมีกลิ่นไหม้จางๆ จากสารเคลือบตัวทำความร้อน ซึ่งเป็นเรื่องปกติและหายหลังเปิดไฟสูงสิบนาทีโดยเปิดหน้าต่าง ถ้ากลิ่นไม่หายภายในไม่กี่ครั้ง หรือมีควันดำ ให้เลิกใช้และส่งคืน

ราคาของการเปลี่ยนเตา

ต้นทุนไม่ได้อยู่ที่ตัวเครื่องอย่างเดียว ถ้าเลือกเตาแม่เหล็ก ต้องนับค่าหม้อที่เปลี่ยน ซึ่งอาจมากกว่าค่าเตา ถ้าเลือกเตาอินฟราเรด ต้นทุนแอบแฝงคือค่าไฟที่สูงกว่าเล็กน้อยและเวลาที่ใช้นานขึ้น ลองบวกให้เห็นภาพว่า เตาแม่เหล็กต้องซื้อหม้อใหม่ 2 ใบ ถ้าเทียบกับส่วนต่างค่าไฟปีละไม่กี่ร้อยบาท การลงทุนหม้ออาจไม่คืนทุนด้วยค่าไฟเพียงอย่างเดียว แต่ความเร็วและความปลอดภัยของหน้าเตาเป็นเหตุผลที่คนส่วนใหญ่ตัดสินใจจริง

ดูแลหน้ากระจก

งาน	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	เตาอินฟราเรด
คราบน้ำซุปล้นหน้าเตา	เช็ดตอนอุ่นหรือเย็น คราบไม่ไหม้ติดเพราะหน้าเตาไม่ร้อน	ต้องรอเย็นก่อน ถ้าทิ้งไว้ ไหม้ติดเป็นคราบแข็ง
น้ำตาลหรือน้ำเชื่อมไหม้	ขูดด้วยที่ขูดกระจกเมื่อเย็น	ขูดเมื่อเย็นเช่นกัน แต่คราบมักหนากว่า
รอยขีดข่วน	เกิดจากก้นหม้อหยาบ	เกิดจากก้นหม้อหยาบ
ฝอยขัดหม้อ	ห้ามใช้	ห้ามใช้

เรื่องล้างคราบไหม้ทั่วไปอยู่ที่ ล้างกระทะที่ไหม้ติดก้น ส่วนสำหรับกลิ่นและควันจากการผัดที่ลอยตามเตาไฟฟ้า ใช้เครื่องดูดควันช่วยได้ เกณฑ์เลือกอยู่ที่ เลือกเครื่องดูดควันให้ครัวไทย

เลือกตามครัวของเรา

สถานการณ์	เลือก	เพราะ
ใช้หม้อสแตนเลสก้นหนา กระทะเหล็กเป็นหลัก	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	ใช้หม้อเดิมได้ ร้อนเร็ว ควบคุมไฟละเอียด
ใช้หม้อดิน หม้ออะลูมิเนียม อยู่มาก	เตาอินฟราเรด	ไม่ต้องเปลี่ยนภาชนะ
ครัวเล็ก มีเด็กเล็ก	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	หน้าเตาเย็นเร็วกว่า
มีผู้ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ	เตาอินฟราเรด หรือเตาแก๊ส	หลีกเลี่ยงสนามแม่เหล็ก ถามแพทย์
งบจำกัด ใช้นานๆ ครั้ง	เตาอินฟราเรด	ราคาเครื่องมักถูกกว่า
ใช้ทุกวัน และต้องการประหยัดเวลา	เตาแม่เหล็กไฟฟ้า	เวลาต้มและตอบสนองดีกว่าชัดเจน

เตาที่ซื้อมาแล้วผิดหวัง มักไม่ใช่เพราะเตาไม่ดี แต่เพราะหม้อที่บ้านไม่เข้ากับเตา ทดสอบหม้อด้วยแม่เหล็กก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ ถ้าตัดสินใจไปทางเตาแม่เหล็ก ดูเกณฑ์เลือกรุ่นเต็มๆ ที่ เตาแม่เหล็กไฟฟ้า ยี่ห้อไหนดี