เครื่องนึ่งไฟฟ้า ดีไหม คุ้มกับบ้านแบบไหน และใช้แทนลังถึงได้แค่ไหน

4 พฤศจิกายน 2569 | อ่าน 15 นาที

เครื่องนึ่งไฟฟ้า ดีไหม สรุปให้ครบทุกข้อสงสัย

สรุปประเด็นสำคัญ

เครื่องนึ่งไฟฟ้าตั้งเวลาได้และตัดไฟเองเมื่อน้ำหมด ข้อดีหลักคือไม่ต้องเฝ้าเตา ไม่ใช่ความเร็ว
คุ้มกับบ้านที่นึ่งผัก ปลา ไข่ หรืออาหารเด็กหลายครั้งต่อสัปดาห์ บ้านที่นึ่งเดือนละครั้งใช้ลังถึงบนเตาก็พอ
งานวิจัยกับบร็อกโคลีพบว่าการนึ่งรักษาวิตามินซีและคลอโรฟิลล์ได้ดีกว่าการต้ม ผัด และไมโครเวฟ
อาหารที่นึ่งต้องสุกถึงอุณหภูมิภายในที่ปลอดภัย ปลา 63 องศาเซลเซียส ไก่ 74 องศา ไม่ใช่แค่ดูว่าผิวเปลี่ยนสี
ชั้นนึ่งพลาสติกและซีลยางต้องล้างทุกครั้ง ส่วนถังน้ำต้องขจัดคราบหินปูนเป็นระยะ

ดีสำหรับบ้านที่นึ่งบ่อยและไม่อยากยืนเฝ้าหม้อ ไม่จำเป็นสำหรับบ้านที่นึ่งปลาปีละสองครั้งตอนตรุษจีน เครื่องนึ่งไฟฟ้าไม่ได้นึ่งเร็วกว่าลังถึงบนเตาแก๊สไฟแรง สิ่งที่ได้มาคือการตั้งเวลา ตัดไฟเองเมื่อครบหรือน้ำหมด และวางไว้บนเคาน์เตอร์ตรงไหนก็ได้ที่มีปลั๊ก วิธีตอบให้ตรงบ้านเราคือดูว่านึ่งอะไร บ่อยแค่ไหน และตอนนึ่งเราอยากทำอย่างอื่นพร้อมกันไหม

เครื่องนึ่งไฟฟ้าทำงานอย่างไร

ตัวเครื่องมีถังน้ำและขดลวดอยู่ฐานล่าง ขดลวดต้มน้ำจนเป็นไอ ไอน้ำลอยผ่านรูที่ก้นชั้นนึ่ง ขึ้นไปห่อหุ้มอาหารทุกชั้น แล้วไปชนฝาด้านบน กลั่นตัวเป็นหยดน้ำไหลกลับลงถาดรอง เครื่องส่วนใหญ่มีสองถึงสามชั้นซ้อนกัน มีตัวตั้งเวลาแบบลูกบิดหรือดิจิทัล และมีระบบตัดไฟเมื่อน้ำในถังแห้ง

ส่วนประกอบ	หน้าที่	ต้องดูแลอะไร
ถังน้ำและขดลวด	ต้มน้ำให้เป็นไอ	คราบหินปูนสะสม ต้องขจัดเป็นระยะ
ช่องเติมน้ำด้านนอก	เติมน้ำระหว่างนึ่งได้โดยไม่ยกชั้น	ใช้น้ำสะอาด ไม่เติมเกินขีด
ถาดรองน้ำ	รับน้ำที่หยดจากอาหาร	เททิ้งและล้างทุกครั้ง
ชั้นนึ่ง	วางอาหาร	ล้างทุกครั้ง ระวังกลิ่นปลาติด
ฝา	กันไอน้ำออก	ล้าง และเช็ดไอน้ำที่เกาะ
ตัวตั้งเวลาและตัวตัดไฟ	หยุดเองเมื่อครบเวลาหรือน้ำแห้ง	ห้ามโดนน้ำ

เทียบกับลังถึงบนเตาและไมโครเวฟ

เรื่อง	เครื่องนึ่งไฟฟ้า	ลังถึงบนเตาแก๊ส	ไมโครเวฟใส่ชามปิดฝา
ต้องเฝ้าไหม	ไม่ต้อง ตั้งเวลาได้	ต้อง น้ำแห้งแล้วก้นไหม้	ไม่ต้อง แต่ทำทีละชาม
เวลาเริ่มมีไอ	ราว 1 ถึง 3 นาที	ขึ้นกับไฟ ปกติไม่กี่นาที	ไม่มีช่วงรอ
ปริมาณต่อครั้ง	2 ถึง 3 ชั้น	ใหญ่ได้ตามขนาดลังถึง	ชามเดียว
ปลาทั้งตัว	ได้ถ้าชั้นกว้างพอ	ได้ดี	ไม่สะดวก
ซาลาเปา ขนมจีบ	ได้ดี	ได้ดี	ผิวแป้งเหนียว
ผักชามเล็กเร็วๆ	ใช้ได้ แต่ล้างหลายชิ้น	ล้างหลายชิ้น	สะดวกที่สุด
ครัวร้อน	น้อย	ร้อนกว่า	น้อย
ใช้ในห้องพักที่ห้ามเตาแก๊ส	ได้	ไม่ได้	ได้

ไมโครเวฟเป็นคู่แข่งตัวจริงของเครื่องนึ่งสำหรับผักชามเล็ก ใส่ผักในชามทนความร้อน เติมน้ำสองช้อนโต๊ะ ปิดฝาแง้ม 2 ถึง 4 นาที ได้ผักสุกโดยแทบไม่ต้องล้างอะไรเพิ่ม ความต่างของสองเครื่องนี้ในงานอื่นอยู่ใน ไมโครเวฟกับเตาอบ ต่างกันอย่างไร

นึ่งผักแล้วสารอาหารเหลือมากกว่าจริงไหม

มีงานวิจัยที่ตอบเรื่องนี้ได้ตรง ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเจ้อเจียงเทียบวิธีปรุงบร็อกโคลีห้าแบบ คือนึ่ง ต้ม ไมโครเวฟ ผัด และผัดแล้วต้ม ผลตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Zhejiang University Science B ปี 2009 พบว่าการนึ่งไม่ทำให้คลอโรฟิลล์และวิตามินซีลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ต่างจากวิธีอื่นที่ทำให้ทั้งสองอย่างลดลงชัด การนึ่งยังเสียสารกลูโคซิโนเลตน้อยที่สุด นักวิจัยสรุปว่าการนึ่งรักษาคุณค่าทางโภชนาการของบร็อกโคลีได้ดีที่สุดในวิธีที่ทดสอบ

อ่านผลนี้ให้พอดี งานนี้ทดสอบบร็อกโคลีชนิดเดียว ที่เวลาและสภาพการปรุงของการทดลอง ผักชนิดอื่นและเวลานึ่งที่ต่างกันให้ผลต่างได้ หลักที่ใช้ได้กว้างกว่าคือ วิตามินซีละลายน้ำและเสียไปกับความร้อน ผักที่ไม่จุ่มน้ำและสุกในเวลาสั้นจะเสียน้อยกว่า การนึ่งให้พอสุกกรอบจึงดีกว่าการนึ่งจนเปื่อย และนึ่งด้วยลังถึงบนเตาก็ได้ผลแบบเดียวกัน ไม่ต้องซื้อเครื่องเพื่อข้อนี้

เวลานึ่งที่ใช้บ่อย

ตัวเลขนี้นับจากตอนที่ไอน้ำขึ้นเต็มแล้ว ชิ้นเล็กสุกเร็วกว่า ชิ้นใหญ่ช้ากว่า เครื่องแต่ละรุ่นแรงไม่เท่ากัน เปิดดูก่อนหมดเวลาในครั้งแรกๆ

อาหาร	ขนาดโดยประมาณ	เวลา	ดูว่าสุก
บร็อกโคลี ดอกกะหล่ำ	ดอกเล็ก	5 ถึง 7 นาที	สีเขียวสด ส้อมกดผ่านยังกรอบ
แครอท ฟักทอง	ชิ้นลูกเต๋า 2 ซม.	10 ถึง 15 นาที	ส้อมกดผ่านง่าย
ผักใบ คะน้า ผักกาด	ตัดท่อน	3 ถึง 5 นาที	ใบนิ่ม ก้านยังกรอบ
ไข่ไก่	ทั้งฟอง	10 ถึง 13 นาที	ไข่แดงสุกตามต้องการ
ปลากะพง ปลาทับทิม	ทั้งตัว 500 ถึง 700 กรัม	12 ถึง 18 นาที	เนื้อขุ่น แยกเป็นชั้นด้วยส้อม
อกไก่	ชิ้นหนา 2 ซม.	15 ถึง 20 นาที	วัดได้ 74°C ที่ส่วนหนาสุด
ซาลาเปาแช่แข็ง	ลูกกลาง	12 ถึง 15 นาที	ไส้ร้อนทั่ว
ขนมจีบ ฮะเก๋าแช่แข็ง	ชิ้นเล็ก	8 ถึง 10 นาที	ไส้ร้อนทั่ว
ข้าวสวยจากตู้เย็น	ถ้วยเดียว	8 ถึง 12 นาที	ร้อนทั่วทุกส่วน

ความปลอดภัยของอาหารที่นึ่ง

ไอน้ำร้อนราว 100 องศาเซลเซียส แต่อาหารชิ้นหนาร้อนช้ากว่าไอน้ำรอบๆ ผิวสุกก่อนข้างในเสมอ FDA กำหนดอุณหภูมิภายในขั้นต่ำที่ปลอดภัย ปลาต้องถึง 145°F (ราว 63°C) หรือจนเนื้อขุ่นและแยกเป็นชั้นด้วยส้อมได้ สัตว์ปีกต้องถึง 165°F (ราว 74°C) เนื้อบดต้องถึง 160°F (ราว 71°C) อาหารเหลือที่อุ่นซ้ำต้องถึง 165°F

อาหารที่นึ่งเสร็จแล้วยังไม่กิน FDA แนะนำให้เข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง หรือภายใน 1 ชั่วโมงถ้าอุณหภูมิห้องสูงกว่า 90°F (ราว 32°C) ซึ่งครัวไทยตอนบ่ายเป็นแบบนั้นบ่อย อย่าทิ้งปลานึ่งไว้ในเครื่องที่ตัดไฟแล้วจนถึงมื้อเย็น

ค่าไฟต่อครั้ง

เครื่องนึ่งไฟฟ้าทั่วไปใช้ไฟราว 800 ถึง 1,000 วัตต์ ลองคิดแบบสมมติ เครื่อง 900 วัตต์ นึ่งปลาหนึ่งตัวรวมเวลาเริ่มมีไอ 20 นาที

900 × (20 ÷ 60) ÷ 1,000 = 0.3 หน่วย
อัตราค่าพลังงานบ้านอยู่อาศัยของการไฟฟ้านครหลวงตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569 อยู่ราว 2.35 ถึง 4.36 บาทต่อหน่วย ยังไม่รวมค่า Ft และ VAT คิดหน่วยละ 4 บาท ได้ราว 1.20 บาทต่อครั้ง
นึ่งวันละครั้ง 30 วัน ราว 36 บาทต่อเดือน

ตัวเลขนี้คือเพดาน เพราะขดลวดไม่ได้ทำงานเต็มกำลังตลอดเมื่อไอน้ำขึ้นเต็มแล้วในบางรุ่น ค่าไฟจึงไม่ใช่ตัวตัดสินว่าคุ้มหรือไม่ ราคาเครื่องและพื้นที่ในครัวสำคัญกว่า

งานที่เครื่องนึ่งไฟฟ้าทำได้ไม่ดี

รู้ข้อจำกัดไว้ก่อนซื้อ จะได้ไม่ผิดหวัง

ขนมไทยที่ต้องการไฟแรงจัด เช่น ขนมถ้วยฟูหรือปุยฝ้ายบางสูตร ต้องการไอน้ำแรงตั้งแต่วินาทีแรกที่ใส่ถาด เครื่องนึ่งไฟฟ้าหลายรุ่นไอขึ้นไม่แรงเท่าลังถึงใบใหญ่บนเตาแก๊สไฟแรง ขนมจึงฟูไม่เท่า หรือหน้าไม่แตกสวย ถ้าทำขนมพวกนี้ขาย ลังถึงยังได้เปรียบ

ปลาตัวใหญ่หรือเป็ดไก่ทั้งตัว ชั้นนึ่งของเครื่องส่วนมากกว้างไม่พอ และฝาปิดไม่ลงเมื่อของสูง

อาหารที่ต้องการผิวกรอบหรือสีน้ำตาล เครื่องนึ่งทำไม่ได้เลย นึ่งไก่แล้วต้องการหนังกรอบ ต้องนำไปอบหรือย่างต่อ

ชั้นบนสุดของเครื่องสามชั้นได้ไอน้ำอ่อนกว่าชั้นล่าง อาหารชั้นบนจึงสุกช้ากว่า เพิ่มเวลาหรือสลับชั้นครึ่งทาง ถ้าต้องการให้ทุกชั้นสุกพร้อมกัน

บ้านแบบไหนคุ้ม บ้านแบบไหนข้ามได้

บ้านเรา	คำแนะนำ
มีลูกเล็กที่เริ่มกินอาหารบด นึ่งผักทุกวัน	คุ้ม ตั้งเวลาแล้วไปดูลูกได้
คุมอาหาร นึ่งอกไก่และผักหลายครั้งต่อสัปดาห์	คุ้ม
ผู้สูงอายุที่ต้องกินอาหารนิ่ม และลืมปิดเตาบ่อย	คุ้ม ตัวตัดไฟช่วยได้มาก
อยู่หอหรือคอนโดที่ห้ามเตาแก๊ส	คุ้ม ถ้านึ่งบ่อยกว่าที่ไมโครเวฟจะทำได้สะดวก
นึ่งปลาหรือซาลาเปาเดือนละครั้งสองครั้ง	ข้ามได้ ใช้ลังถึงบนเตา
นึ่งแค่ผักชามเล็ก	ข้ามได้ ใช้ไมโครเวฟ
เคาน์เตอร์เต็มแล้ว	คิดให้ดี เครื่องสามชั้นสูงและกินที่เก็บ

ถ้ากำลังชั่งใจระหว่างเครื่องครัวไฟฟ้าหลายตัวที่ทำงานแบบ ตั้งแล้วปล่อย การคิดแบบเดียวกันใช้กับหม้อตุ๋นไฟฟ้า ดูเกณฑ์ได้ใน หม้อตุ๋นไฟฟ้า คุ้มไหม

ทำความสะอาดหลังใช้ ราว 10 นาที

ถอดปลั๊ก รอฐานเย็นลง (ระหว่างนั้นทำข้อ 2 ถึง 4)
ยกชั้นนึ่งและฝาไปล้างด้วยน้ำยาล้างจานกับฟองน้ำนุ่ม (4 นาที) ชั้นที่นึ่งปลาให้ล้างทันที กลิ่นติดง่าย
เทน้ำในถาดรองทิ้ง ล้างและเช็ดแห้ง (2 นาที)
เทน้ำที่เหลือในถังน้ำทิ้ง อย่าทิ้งน้ำค้างในถังข้ามวัน (1 นาที)
เช็ดฐานด้านนอกด้วยผ้าหมาด ห้ามจุ่มฐานลงน้ำ (1 นาที)
วางทุกชิ้นให้แห้งก่อนประกอบเก็บ (2 นาที)

คราบขาวในถังน้ำคือหินปูนจากน้ำประปา ปล่อยไว้จะทำให้ไอน้ำขึ้นช้าและขดลวดทำงานหนักขึ้น หลายรุ่นแนะนำให้ต้มน้ำผสมน้ำส้มสายชูตามสัดส่วนในคู่มือ แล้วล้างน้ำเปล่าตามหลายรอบ ทำตามคู่มือของรุ่นนั้นเสมอ เพราะสัดส่วนและความถี่ต่างกันไป

ก่อนซื้อ ดูห้าข้อนี้

ชั้นนึ่งกว้างพอวางจานปลาที่บ้านใช้จริงไหม เอาขนาดจานไปเทียบ
มีช่องเติมน้ำด้านนอกไหม ถ้าไม่มี ต้องยกชั้นร้อนๆ ออกเพื่อเติมน้ำ
ตัดไฟเองเมื่อน้ำแห้งไหม
ชั้นนึ่งทำจากวัสดุอะไร พลาสติกเบาและเห็นอาหาร สแตนเลสทนและไม่ติดกลิ่น
ชั้นซ้อนเก็บเข้ากันได้ไหม เครื่องที่ซ้อนชั้นเก็บได้ประหยัดที่ในตู้มาก

ของใช้ในครัวชิ้นอื่นที่ควรมีก่อนเครื่องนึ่ง ดูได้ที่ ของใช้ในครัวที่ควรมีสำหรับมือใหม่ และวิธีเก็บผักให้สดรอวันนึ่งอยู่ใน วิธีเก็บผักให้สดนาน

สรุปการใช้งาน

ทำ	ไม่ทำ
วางเนื้อดิบชั้นล่าง ผักชั้นบน	วางเนื้อดิบเหนือผักที่กินได้ทันที
นึ่งผักพอสุกกรอบ	นึ่งจนเปื่อยและเปลี่ยนสี
วัดอุณหภูมิไก่และปลาชิ้นหนา	ดูความสุกจากผิว
เทน้ำในถังและถาดรองทุกครั้ง	ทิ้งน้ำค้างในเครื่องข้ามวัน
ขจัดหินปูนตามคู่มือ	ใส่เกลือหรือสมุนไพรลงถังน้ำ
แช่เย็นอาหารที่เหลือภายใน 1 ถึง 2 ชั่วโมง	ทิ้งปลานึ่งไว้ในเครื่องถึงมื้อเย็น

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องนึ่งไฟฟ้ากับหม้อหุงข้าวที่มีถาดนึ่ง ต่างกันอย่างไร

ถาดนึ่งในหม้อหุงข้าววางเหนือข้าวได้ชั้นเดียว พื้นที่เล็ก ใช้ไอน้ำจากการหุงข้าว เวลานึ่งจึงผูกกับเวลาหุง เหมาะกับผักหรือไข่จำนวนน้อย เครื่องนึ่งไฟฟ้ามีสองถึงสามชั้น ตั้งเวลาเองได้ และนึ่งปลาทั้งตัวหรือซาลาเปาหลายลูกพร้อมกันได้

ใส่น้ำร้อนในถังน้ำเพื่อให้เร็วขึ้นได้ไหม

ดูคู่มือของรุ่นนั้นก่อน หลายรุ่นให้ใช้น้ำเย็นหรือน้ำอุณหภูมิห้องเท่านั้น และห้ามใส่อะไรอื่นนอกจากน้ำในถัง เช่น เกลือ ใบเตย หรือเครื่องเทศ ถ้าอยากให้อาหารหอม ให้วางสมุนไพรบนชั้นนึ่งคู่กับอาหาร

นึ่งอาหารต่างชนิดในชั้นต่างกันพร้อมกันได้ไหม

ได้ ให้วางอาหารที่ใช้เวลานานที่สุดหรือเนื้อสัตว์ดิบไว้ชั้นล่าง และผักหรือของที่สุกเร็วไว้ชั้นบน น้ำจากเนื้อดิบจะได้ไม่หยดลงผักที่สุกเร็วกว่า ถ้าเวลาต่างกันมาก ให้เริ่มนึ่งชั้นล่างก่อน แล้วค่อยวางชั้นบนเพิ่มตามเวลา

เครื่องนึ่งไฟฟ้าใช้อุ่นข้าวได้ไหม

ได้ดีด้วย ข้าวที่อุ่นด้วยไอน้ำนุ่มและไม่แห้งขอบเหมือนอุ่นในไมโครเวฟ ใส่ข้าวในถ้วยหรือจานลึก นึ่ง 8 ถึง 12 นาที ข้าวจากตู้เย็นต้องร้อนทั่วถึงทุกส่วนก่อนกิน

นึ่งอาหารเด็กแล้วปั่น ควรนึ่งนานแค่ไหน

นึ่งจนส้อมกดผ่านง่าย ผักแข็งอย่างแครอทและฟักทองหั่นลูกเต๋าเล็กใช้ราว 12 ถึง 18 นาที ผักใบใช้น้อยกว่านั้นมาก เนื้อสัตว์ต้องสุกถึงอุณหภูมิที่ปลอดภัยก่อนปั่นเสมอ ส่วนอายุที่เริ่มอาหารแต่ละชนิดได้ ถามกุมารแพทย์ที่ดูแลลูก