สรุปสั้นๆ
- ขนาดแกนกำหนดขนาดลอน แกน 25 มม. ใช้ได้กับผมประบ่าถึงยาวเกือบทุกแบบ แกน 32-38 มม. ให้คลื่นใหญ่ แกน 19 มม. ให้ลอนเล็กแน่น
- ผมต้องแห้งสนิทก่อนม้วน และลงผลิตภัณฑ์กันความร้อนทุกครั้ง AAD แนะนำให้ใช้ไฟต่ำสุดที่ยังได้ผล
- แบ่งช่อกว้างราว 2-3 ซม. ม้วนค้าง 5-10 วินาที แล้วปล่อยลอนให้เย็นในมือหรือกิ๊บก่อนแตะ ลอนจะอยู่นานกว่าการม้วนนาน
- AAD แนะนำให้ใช้เครื่องม้วนผมไม่เกินสัปดาห์ละครั้งถ้าทำได้ และลดเวลาที่โลหะร้อนแตะผม
- ถ้าโดนลวก เปิดน้ำเย็นไหลผ่าน 20 นาที ห้ามทาเนย ยาสีฟัน หรือน้ำมัน
ม้วนผมที่แห้งสนิทแล้วเท่านั้น แบ่งช่อกว้างราวสองนิ้วมือ ม้วนรอบแกนค้างไว้ 5-10 วินาที ปล่อยลอนออกมาแล้วรอให้เย็นก่อนแตะ ตั้งความร้อนต่ำสุดที่ทำให้ลอนอยู่ได้ แค่นี้คือแกนของการใช้เครื่องม้วนผม ส่วนที่คนพลาดกันส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่ตัวเครื่อง อยู่ที่ช่อหนาเกิน ไฟแรงเกิน และหวีลอนทั้งที่ผมยังร้อน
ถ้าคุณม้วนแล้วลอนหายภายในชั่วโมง หรือผมเริ่มมีกลิ่นไหม้ อ่านหัวข้อแก้ปัญหาตรงกลางได้เลย สาเหตุเรียงจากที่พบบ่อยไปน้อยไว้แล้ว
แกนขนาดไหนให้ลอนแบบไหน
เครื่องม้วนผมขายกันตามเส้นผ่านศูนย์กลางของแกน เป็นมิลลิเมตร ตัวเลขนี้บอกขนาดลอนได้ตรงกว่าชื่อรุ่นหรือรูปบนกล่อง
| ขนาดแกน | ลอนที่ได้ | ความยาวผมที่เหมาะ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 19 มม. | ลอนเล็ก แน่น เด้ง | สั้นถึงประบ่า | ผมยาวจะได้ลอนถี่มาก ใช้เวลานาน |
| 25 มม. | ลอนกลาง | ประบ่าถึงกลางหลัง | ขนาดที่ใช้ได้กว้างที่สุดสำหรับเครื่องแรก |
| 28 มม. | ลอนกลางค่อนใหญ่ | ประบ่าถึงยาว | คลายลงเป็นคลื่นในไม่กี่ชั่วโมงถ้าผมหนัก |
| 32 มม. | ลอนใหญ่ คลื่นหลวม | ยาวเลยไหล่ | ผมสั้นกว่าคางม้วนได้ไม่ครบรอบ |
| 38 มม. ขึ้นไป | คลื่นใหญ่ ปลายงุ้ม เพิ่มวอลลุ่ม | ยาวเลยไหล่ | เหมาะกับลุคเป่าพอง ลอนไม่ชัด |
ถ้ามีได้เครื่องเดียว แกน 25 มม. ให้ความยืดหยุ่นที่สุด ใช้ช่อเล็กจะได้ลอนเล็ก ใช้ช่อใหญ่และม้วนเฉพาะปลายจะได้คลื่นหลวม
รูปทรงแกนก็มีผล แกนตรงแบบมีที่หนีบเหมาะกับมือใหม่ เพราะหนีบปลายผมไว้ได้ แกนกรวยที่โคนใหญ่ปลายเล็กไม่มีที่หนีบ ให้ลอนที่ด้านบนหลวมด้านล่างแน่น ดูเป็นธรรมชาติกว่าแต่ต้องใช้ถุงมือกันความร้อนและฝึกมือมากกว่า
เตรียมผมก่อนม้วน สองข้อที่ข้ามไม่ได้
ข้อแรก ผมต้องแห้งสนิท ผมที่ยังชื้นเมื่อเจอโลหะร้อน น้ำในเส้นผมจะเดือดเป็นไอทันที คุณจะได้ยินเสียงฉ่าและเห็นควัน ควันนั้นคือไอน้ำที่ดันออกมาจากในเส้นผม บทความทบทวนเรื่องเครื่องสำอางสำหรับเส้นผมระบุว่าการเกิดฟองไอน้ำในเส้นผมเป็นกลไกหนึ่งของความเสียหายจากความร้อน และผลิตภัณฑ์กันความร้อนช่วยกระจายความร้อนเพื่อลดปัญหานี้ ลองแตะโคนผมด้านในใกล้ท้ายทอย ถ้ายังเย็นชื้นกว่าผมด้านนอก แปลว่ายังไม่แห้ง
ข้อสอง ลงผลิตภัณฑ์กันความร้อน AAD แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์กันความร้อนทุกครั้งที่ใช้เครื่องหนีบหรือเครื่องม้วน และตั้งไฟระดับต่ำถึงกลาง แบบสเปรย์ลงได้ทั่วกว่าแบบครีม ฉีดห่างราวหนึ่งคืบ ช่อละหนึ่งถึงสองครั้ง แล้วรอให้แห้งก่อนม้วน ถ้าฉีดแล้วม้วนทันที คุณก็กลับไปเจอปัญหาผมชื้นอีกรอบ
ผมที่ล้างมาใหม่และนุ่มลื่นมากจะจับลอนได้ยาก ถ้าลอนของคุณตกเร็วทุกครั้งในวันที่เพิ่งสระ ลองม้วนในวันที่สองหลังสระ หรือฉีดสเปรย์เพิ่มเท็กซ์เจอร์บางๆ ก่อน
ตั้งความร้อนเท่าไร ดูจากเส้นผมของคุณ
เครื่องม้วนผมหลายรุ่นปรับได้ตั้งแต่ราวร้อยองศาเซลเซียสต้นๆ ไปจนเกินสองร้อยองศา หลักที่ AAD ให้ไว้ชัดคือใช้ระดับไฟต่ำที่สุด และลดเวลาที่เครื่องร้อนแตะผม งานวิจัยใน Annals of Dermatology ที่ทดลองเป่าผมซ้ำ 30 รอบพบว่าความเสียหายที่ผิวเส้นผมเพิ่มขึ้นตามอุณหภูมิ ที่ 95 องศาเซลเซียสคิวทิเคิลแตกและเป็นรูชัดที่สุด ซึ่งยังต่ำกว่าอุณหภูมิของเครื่องม้วนผมทั่วไปมาก ตัวเลขในการทดลองนั้นมาจากไดร์เป่าผม ไม่ได้วัดเครื่องม้วน แต่บอกทิศทางได้ว่ายิ่งร้อนยิ่งต้องระวัง
ช่างทำผมส่วนใหญ่ใช้จุดเริ่มประมาณนี้ แล้วปรับตามผลจริง
| ลักษณะผม | จุดเริ่ม | สังเกตอะไร |
|---|---|---|
| เส้นเล็ก บาง ฟอกหรือทำสีมา | ระดับต่ำสุดของเครื่อง ราว 120-150 °C | ถ้าลอนอยู่ ไม่ต้องเพิ่ม |
| เส้นกลาง ไม่เคยทำเคมี | ราว 150-180 °C | ลอนตกในชั่วโมงแรกค่อยเพิ่มทีละขั้น |
| เส้นใหญ่ หนา แข็ง | ราว 180-200 °C | เกิน 200 °C เฉพาะกรณีจำเป็นและลดเวลาค้าง |
| ผมที่เคยดัดถาวรหรือยืดมา | ต่ำสุด | ปลายผมไหม้ง่าย ม้วนแค่กลางเส้น |
ถ้าเครื่องของคุณมีแค่ปุ่มเปิดปิดไม่มีตัวเลข ให้ลดเวลาค้างแทน เริ่มที่ 5 วินาทีแล้วค่อยเพิ่ม ส่วนเรื่องสเปกเครื่องและแผ่นความร้อนแบบต่างๆ เราเทียบไว้ในบทความที่หนีบผม ยี่ห้อไหนดี หลักการเดียวกันใช้กับเครื่องม้วนได้
ม้วนทีละขั้น จากช่อแรกถึงสเปรย์ปิดท้าย
- หวีผมให้ไม่พันกัน แบ่งผมเป็นสองชั้น บนกับล่าง ใช้กิ๊บหนีบชั้นบนเก็บไว้
- เริ่มจากชั้นล่างด้านหลัง แบ่งช่อกว้างราว 2-3 ซม. ช่อที่หนากว่านี้ความร้อนเข้าไม่ถึงผมด้านใน ลอนจะหลวมด้านในและตกเร็ว
- ถือเครื่องในแนวตั้ง ปลายแกนชี้ลงพื้น สำหรับลอนที่ดูเป็นธรรมชาติ หรือแนวนอนสำหรับลอนกลมแบบย้อนยุค
- เริ่มม้วนห่างจากหนังศีรษะอย่างน้อย 2-3 ซม. ระยะนี้กันโลหะร้อนแตะหนังศีรษะและหู
- พันผมรอบแกนจนถึงปลาย ถ้าเครื่องมีที่หนีบ ให้หนีบปลายไว้ก่อนแล้วหมุนเครื่องขึ้น
- ค้างไว้ 5-10 วินาที ผมเส้นเล็กใช้ฝั่งน้อย ผมเส้นใหญ่ใช้ฝั่งมาก
- คลายแกนออกโดยไม่ดึงลอนให้ยืด แล้วรับลอนไว้ในฝ่ามือสักสองสามวินาที หรือม้วนลอนเป็นวงแล้วใช้กิ๊บหนีบไว้กับศีรษะ
- ทำต่อจนครบชั้นล่าง แล้วปล่อยชั้นบนลงมาทำเหมือนกัน
- รอให้ลอนเย็นทั้งหัว ราว 5-10 นาที แล้วค่อยแกะกิ๊บ ใช้นิ้วสางหรือหวีซี่ห่างมาก
- ฉีดสเปรย์จัดแต่งทรงจากระยะห่าง ถ้าต้องการให้อยู่นาน
ผมสั้นระดับคางหรือผมบ๊อบใช้หลักเดียวกันแต่ย่อลง แบ่งช่อเล็กลงเหลือราว 2 ซม. ใช้แกน 19-25 มม. และม้วนแค่หนึ่งรอบครึ่งถึงสองรอบ ถ้าม้วนจนถึงปลายแน่น ผมสั้นจะดูเป็นลอนกลมทั้งหัว ให้เว้นปลายผมราว 2 ซม. ไว้นอกแกน ลอนจะดูทันสมัยกว่า ส่วนหน้าม้าไม่ต้องม้วนเป็นลอน แค่หนีบโค้งเข้าหาหน้าผากหนึ่งครั้ง 3 วินาทีก็พอ และระวังขอบโลหะแตะผิวหน้าผาก
ขั้นที่ 7 กับ 9 คือจุดที่ทำให้ลอนอยู่ทั้งวัน ผมขึ้นรูปตอนเย็นตัวลง ถ้าคุณดึงลอนที่ยังร้อนหรือหวีทันที ลอนจะยืดตามมือ แล้วคุณจะรู้สึกว่าต้องเพิ่มไฟ ซึ่งเป็นทางที่ทำให้ผมเสีย
ลอนตกเร็ว หรือได้ลอนแปลกๆ แก้ตรงไหน
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ลอนหายในชั่วโมงแรก | ช่อหนาเกิน หวีตอนยังร้อน ผมเพิ่งสระลื่นเกิน | ลดช่อเหลือ 2 ซม. รอเย็น ม้วนวันที่สอง |
| ลอนแน่นเกิน ดูเป็นสปริง | แกนเล็กเกินหรือค้างนานเกิน | ใช้นิ้วสางหลังเย็น หรือเปลี่ยนแกนใหญ่ขึ้น |
| ปลายผมเป็นเหลี่ยมหักงอ | หนีบปลายผมแรงหรือเริ่มม้วนจากปลาย | ม้วนจากกลางเส้น เก็บปลายเข้าไปทีหลัง |
| ผมด้านหลังไม่เป็นลอน ด้านหน้าเป็น | มองไม่เห็น ช่อด้านหลังหนากว่า | แบ่งช่อด้านหลังด้วยกระจกสองบาน หรือทำด้านหลังก่อนตอนมือยังไม่ล้า |
| มีกลิ่นไหม้ ผมกรอบ | ไฟแรง ผมยังชื้น ค้างนาน | ลดไฟลงหนึ่งขั้น เป่าให้แห้งสนิท ลดเวลาค้าง |
| ลอนฟูเมื่อออกไปข้างนอก | ความชื้นในอากาศ ผมแห้งเสีย | ใช้ครีมกันชื้นบางๆ ก่อนม้วน อ่านเพิ่มเรื่องจัดการผมชี้ฟู |
ใช้บ่อยแค่ไหน ก่อนผมจะเริ่มฟ้องว่าเสีย
AAD จัดให้การใช้ไดร์ หวีร้อน และเครื่องม้วนผมเป็นหนึ่งในนิสัยที่ทำร้ายเส้นผม และแนะนำให้ใช้ให้น้อยลง ตั้งเป้าไว้ที่สัปดาห์ละครั้งหรือน้อยกว่านั้น คนที่ม้วนทุกเช้าก่อนทำงานอาจฟังแล้วรู้สึกว่าเป็นไปไม่ได้ ทางออกที่ใช้ได้จริงคือทำให้ลอนอยู่ได้หลายวัน
- ม้วนในวันที่สองหลังสระ ลอนจะเกาะดีกว่า
- คืนแรกหลังม้วน รวบผมเป็นมวยหลวมบนศีรษะ หรือถักเปียหลวมก่อนนอน เช้าวันรุ่งขึ้นแกะออก ลอนจะกลับมาโดยไม่ต้องใช้เครื่อง
- วันที่สองหรือสาม ม้วนซ่อมเฉพาะช่อหน้าที่ตก ไม่ต้องม้วนทั้งหัว
สัญญาณว่าผมเริ่มรับความร้อนไม่ไหว คือปลายแตกเป็นสองแฉกมากขึ้น ผมพันกันง่ายแม้ใช้ครีมนวด เงาหาย หรือผมขาดเป็นท่อนเวลาสาง ถ้าเห็นแล้ว ให้งดความร้อนสองถึงสามสัปดาห์ แล้วกลับมาที่ไฟต่ำสุด ปลายที่แตกไปแล้วซ่อมกลับไม่ได้ ดูวิธีจัดการในแก้ผมแตกปลาย
โดนลวกที่นิ้ว หน้าผาก หรือต้นคอ ทำอย่างไร
จุดที่โดนลวกบ่อยที่สุดคือปลายนิ้วที่จับปลายผม ขอบหน้าผาก และต้นคอตอนม้วนช่อด้านหลัง วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือใส่ถุงมือกันความร้อนที่มักแถมมากับเครื่อง และวางเครื่องบนแผ่นรองกันความร้อนทุกครั้งที่ปล่อยมือ
ถ้าโดนแล้ว NHS แนะนำให้
- ถอยออกจากความร้อนทันที แล้วเปิดน้ำเย็นหรือน้ำอุณหภูมิห้องให้ไหลผ่านแผล 20 นาที ทำให้เร็วที่สุด
- ถอดแหวนหรือเครื่องประดับใกล้แผลก่อนบวม
- ห้ามทาครีม น้ำมัน หรือเนย ห้ามปิดด้วยพลาสเตอร์เหนียว และห้ามเจาะตุ่มน้ำ
- เมื่อแผลเย็นแล้ว คลุมด้วยฟิล์มถนอมอาหารแบบวางหลวมๆ ไม่ต้องพันรอบ
ถ้าแผลลวกอยู่บนใบหน้า แผลใหญ่ ลึก ผิวเปลี่ยนเป็นขาวหรือดำ หรือปวดน้อยผิดปกติทั้งที่ดูลึก ให้ไปห้องฉุกเฉิน ไม่ต้องรอดูอาการ
เริ่มฝึกคืนนี้ ด้วยแผน 3 รอบ
มือใหม่ส่วนใหญ่ม้วนได้ดีขึ้นมากในรอบที่สาม ลองฝึกแบบนี้ในวันที่ไม่ต้องรีบออกจากบ้าน
| รอบ | เป้าหมาย | สิ่งที่ทำ |
|---|---|---|
| ครั้งที่ 1 | หาไฟและเวลาที่พอดี | ไฟต่ำสุด ม้วนแค่ 4 ช่อด้านหน้า ลองค้าง 5, 7, 10 วินาที แล้วดูว่าช่อไหนอยู่ถึงเย็น |
| ครั้งที่ 2 | ทำด้านหลังให้เท่าด้านหน้า | แบ่งสองชั้น ใช้กิ๊บ ม้วนด้านหลังก่อน ใช้เวลาที่ได้จากรอบแรก |
| ครั้งที่ 3 | ทำให้อยู่สองวัน | ม้วนทั้งหัว คืนนั้นมวยหลวมก่อนนอน เช้าวันรุ่งขึ้นซ่อมแค่ช่อหน้า |
ถ้าผมของคุณบางหรือผ่านการฟอกมา ให้เริ่มที่ไฟต่ำสุดและหยุดที่ระดับนั้น ถ้าลอนอยู่ได้ไม่นาน ใช้ลูกม้วนหรือการถักเปียตอนผมหมาดๆ แทนเครื่องร้อนในบางวัน ผมคุณจะเหลือความแข็งแรงพอให้ม้วนได้ในวันที่จำเป็นจริงๆ
แหล่งอ้างอิง
- 10 hair care habits that can damage your hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- Tips for healthy hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- Hair Shaft Damage from Heat and Drying Time of Hair Dryer | Annals of Dermatology (PMC)
- Hair Cosmetics: An Overview | International Journal of Trichology (PMC)
- Burns and scalds | NHS





