สรุปสั้นๆ
- ทุกแบบต่อยอดจากเปียสามช่อ ฝึกให้มือจำการไขว้ช่อนอกเข้ากลางก่อน แล้วค่อยเริ่มเปียที่ต้องเก็บผมเพิ่ม
- เปียฝรั่งเศสไขว้ช่อทับด้านบน เปียดัตช์ไขว้ลอดด้านล่าง เปียดัตช์จึงนูนขึ้นจากศีรษะ
- เปียก้างปลาใช้แค่สองช่อ ดึงเส้นเล็กจากขอบนอกข้ามไปทีละนิด ยิ่งเส้นเล็กลายยิ่งละเอียด
- AAD ระบุว่าเปียที่ถักแน่นทำให้ผมร่วงจากแรงดึงได้ ถ้าเจ็บ แสบ หรือหนังศีรษะถูกดึงจนนูน ให้คลายทันที เปียที่ไว้ยาวควรไม่เกิน 6-8 สัปดาห์
- ใช้ยางรัดผมแบบหุ้มผ้า ไม่ใช้หนังยางเปลือย
เปียทุกแบบเริ่มจากท่าเดียว คือแบ่งผมเป็นสามช่อแล้วไขว้ช่อด้านนอกเข้ามาตรงกลางสลับซ้ายขวา เปียฝรั่งเศสกับเปียดัตช์เพิ่มแค่การเก็บผมจากศีรษะเข้ามาในช่อทุกครั้งที่ไขว้ ส่วนเปียก้างปลาใช้สองช่อแล้วดึงเส้นเล็กข้ามไปมา ถ้ามือคุณทำเปียสามช่อได้คล่องโดยไม่ต้องมอง แบบอื่นเรียนได้ในเย็นเดียว
เราเรียงจากง่ายไปยาก แต่ละแบบมีจุดที่มือใหม่หลุดบ่อยกำกับไว้ ท้ายหน้ามีเรื่องที่คนมักข้าม คือถักแน่นแค่ไหนถึงจะไม่ทำให้ไรผมบาง
เตรียมผมและอุปกรณ์ก่อนเริ่ม
อุปกรณ์ที่ต้องมีน้อยกว่าที่คิด
- หวีหางแหลม สำหรับแบ่งช่อให้คม
- หวีซี่ห่าง สำหรับสางผมก่อนถัก
- ยางรัดผมแบบหุ้มผ้าขนาดเล็ก AAD แนะนำให้ใช้ยางที่หุ้มไว้ซึ่งทำมาสำหรับผม หนังยางเปลือยเกี่ยวเส้นผมขาดตอนแกะ
- กิ๊บปากเป็ดสองสามตัว พักช่อที่ยังไม่ใช้
- สเปรย์น้ำ หรือครีมจัดแต่งทรงเนื้อบาง สำหรับคุมผมชี้
สภาพผมมีผลมาก ผมที่เพิ่งสระและลื่นมากจะหลุดออกจากช่อตลอด ผมวันที่สองหลังสระถักง่ายที่สุด ถ้าผมลื่น ฉีดสเปรย์เพิ่มเท็กซ์เจอร์หรือแป้งแห้งที่โคนเล็กน้อย ผมที่ฟูมากให้ลูบครีมบางๆ ก่อน จะได้เปียที่เรียบไม่มีผมชี้รอบช่อ
สางผมให้ไม่พันกันเลยก่อนเริ่ม ปมเล็กๆ ที่ค้างอยู่จะถูกดึงแน่นเข้าไปในเปีย และตอนแกะจะขาดตรงนั้น
เปียสามช่อ ฐานของทุกแบบ
- รวบผมไว้ตรงจุดที่อยากให้เปียเริ่ม จะเป็นท้ายทอยหรือข้างหูก็ได้
- แบ่งเป็นสามช่อเท่ากัน ซ้าย กลาง ขวา ช่อที่ไม่เท่ากันทำให้เปียเอียง
- ไขว้ช่อขวาข้ามมาทับช่อกลาง ตอนนี้ช่อขวาเดิมกลายเป็นช่อกลาง
- ไขว้ช่อซ้ายข้ามมาทับช่อกลางใหม่
- ทำซ้ำ ขวาเข้ากลาง ซ้ายเข้ากลาง จนเหลือผมยาวราว 3-5 ซม.
- รัดยาง
จุดที่มือใหม่หลุดบ่อยคือแรงตึงไม่เท่ากัน มือหนึ่งดึงแรงอีกมือดึงเบา เปียจะบิดไปข้างเดียว ให้ดึงช่อออกด้านข้างเท่าๆ กันทุกครั้งที่ไขว้ และให้มือที่ว่างกำช่อที่เหลือไว้ใกล้ตัวเปียเสมอ ฝึกบนผมด้านข้างตัวเองหรือบนผมเพื่อนสักห้ารอบ มือจะเริ่มจำได้
เปียฝรั่งเศสกับเปียดัตช์ ต่างกันที่ทิศทางการไขว้
| เปียฝรั่งเศส (French) | เปียดัตช์ (Dutch) | |
|---|---|---|
| การไขว้ | ช่อด้านนอกข้ามทับด้านบนช่อกลาง | ช่อด้านนอกลอดใต้ช่อกลาง |
| หน้าตา | เปียจมแนบไปกับศีรษะ เรียบ | เปียนูนขึ้นจากศีรษะ ดูเป็นสามมิติ |
| ความยาก | ง่ายกว่าเล็กน้อย | มือใหม่สับสนช่วงแรก แต่ทำให้ดูหนาง่ายกว่า |
| ใช้บ่อยใน | ทรงสุภาพ ไปทำงาน | ทรงเปียคู่ ทรงออกกำลังกาย |
ขั้นตอนเปียฝรั่งเศส
- แบ่งผมด้านบนสุดใกล้หน้าผากเป็นช่อกว้างราว 5 ซม. แล้วแบ่งเป็นสามช่อ
- ไขว้แบบเปียสามช่อหนึ่งรอบ ขวาเข้ากลาง ซ้ายเข้ากลาง
- รอบที่สอง ก่อนไขว้ช่อขวา ใช้นิ้วก้อยเก็บผมเส้นเล็กๆ จากด้านขวาของศีรษะมารวมกับช่อขวา แล้วค่อยไขว้เข้ากลาง
- ทำแบบเดียวกันกับด้านซ้าย เก็บผมเพิ่มแล้วไขว้
- ทำต่อลงไปจนถึงท้ายทอย ผมที่เก็บแต่ละครั้งควรหนาใกล้เคียงกัน
- เมื่อไม่มีผมให้เก็บแล้ว ถักต่อเป็นเปียสามช่อธรรมดาจนสุดปลาย
ขั้นตอนเปียดัตช์
ทำเหมือนเปียฝรั่งเศสทุกขั้น ยกเว้นตอนไขว้ ให้ช่อด้านนอกลอดใต้ช่อกลางแทนการข้ามทับ ถ้าสับสน ให้พูดในใจว่า "ใต้ ใต้" ทุกครั้งที่ไขว้ หลังทำไปสามสี่รอบ มือจะเข้าจังหวะเอง
เปียก้างปลา ใช้สองช่อ แต่ต้องใจเย็น
เปียก้างปลา (fishtail) ดูซับซ้อนที่สุดแต่ท่าซ้ำไปมาอย่างเดียว
- รวบผมเป็นหางม้าหลวมๆ แล้วแบ่งเป็นสองช่อ ซ้ายกับขวา
- ดึงเส้นเล็กๆ จากขอบนอกของช่อขวา หนาราวหนึ่งเซนติเมตรหรือน้อยกว่า ข้ามไปรวมกับขอบในของช่อซ้าย
- ดึงเส้นเล็กจากขอบนอกของช่อซ้าย ข้ามไปรวมกับขอบในของช่อขวา
- ทำซ้ำจนสุดปลาย รัดยาง แล้วค่อยแกะยางหางม้าด้านบนออก
ยิ่งเส้นที่ดึงข้ามเล็ก ลายก้างปลายิ่งละเอียดและดูประณีต แต่ใช้เวลานานขึ้น ผมยาวกลางหลังที่ดึงเส้นละหนึ่งเซนติเมตรใช้เวลาราว 10-15 นาทีสำหรับมือใหม่ ถ้ารีบ ใช้เส้นหนาขึ้นได้ ลายจะใหญ่และดูลำลองกว่า
เปียเชือก แบบที่เร็วที่สุด
เปียเชือก (rope braid) ใช้สองช่อเหมือนกัน แต่หลักคือบิด
- แบ่งหางม้าเป็นสองช่อ
- บิดแต่ละช่อไปทางขวา ตามเข็มนาฬิกา จนเป็นเกลียว
- พันสองช่อเข้าหากันไปทางซ้าย ทวนเข็มนาฬิกา
- รัดปลาย
ทิศการบิดกับทิศการพันต้องสวนกัน ถ้าบิดและพันทางเดียวกัน เกลียวจะคลายออกเองภายในไม่กี่นาที นี่คือสาเหตุเดียวที่ทำให้เปียเชือกของมือใหม่หลุด
ถักให้ตัวเองด้านหลัง โดยไม่ต้องมองเห็น
การถักผมตัวเองยากเพราะมือต้องทำงานหลังศีรษะโดยที่ตามองไม่เห็น และแขนล้าเร็ว
- ถักเปียข้างหรือเปียคู่ก่อน เปียข้างหูสองข้างทำได้ในระยะที่ตามองเห็นในกระจก
- ถ้าจะทำเปียเดียวกลางหลัง ก้มศีรษะลงเล็กน้อย ผมด้านหลังจะเข้าใกล้มือ
- ใช้กระจกสองบาน บานหนึ่งด้านหน้า อีกบานถือหรือวางด้านหลัง
- พักแขนได้ ใช้กิ๊บหนีบเปียที่ถักค้างไว้กับผมด้านบน ลดแขนลงสักครู่แล้วทำต่อ
- ฝึกตอนที่ไม่ต้องรีบออกจากบ้าน ถักแล้วแกะซ้ำสามรอบติดกัน มือจะจำได้เร็วกว่าถักวันละรอบ
ทำให้เปียดูหนาขึ้นสองเท่า
เทคนิคที่ช่างเรียกว่าแพนเค้ก ทำหลังถักเสร็จและรัดยางแล้ว ใช้ปลายนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ดึงขอบด้านนอกของแต่ละข้อเปียออกเบาๆ ทีละข้อ ไล่จากล่างขึ้นบน แต่ละข้อจะแผ่กว้างขึ้น เปียทั้งเส้นดูหนาและฟูขึ้นชัด เหมาะกับผมบาง
จุดที่ต้องระวังคือดึงเฉพาะเส้นที่ขอบ ดึงลึกเกินจะทำให้ข้อเปียหลุดและโครงเสีย เปียดัตช์แพนเค้กได้ง่ายที่สุดเพราะข้อนูนอยู่ด้านบนอยู่แล้ว
ถักแน่นแค่ไหน ถึงจะไม่ทำร้ายไรผม
เปียที่ถักไว้วันเดียวแล้วแกะไม่ใช่ปัญหาสำหรับคนส่วนใหญ่ สิ่งที่ต้องระวังคือเปียที่ถักแน่นและไว้นาน รวมถึงเปียที่ร้านถักทั้งหัวแบบคอร์นโรว์หรือเปียต่อผม AAD ระบุว่าเปียที่ถักแน่น คอร์นโรว์ และทรงรวบตึงเป็นสาเหตุของผมร่วงจากแรงดึง (traction alopecia) DermNet อธิบายว่าระยะแรกผมร่วงแบบนี้ยังกลับมาได้ แต่ถ้าแรงดึงต่อเนื่องนาน รูขุมขนจะถูกทำลายจนผมไม่ขึ้นถาวร
สัญญาณที่ AAD ให้เปลี่ยนทรงทันที
- เจ็บจากผมที่ถูกดึง
- แสบหนังศีรษะ
- มีสะเก็ดบนหนังศีรษะ
- หนังศีรษะถูกดึงจนนูนเป็นกระโจมตามแนวช่อ
ส่วนสัญญาณระยะยาวที่ควรเช็กเดือนละครั้ง คือผมขาดสั้นๆ ตามไรผมหน้าผาก ไรผมถอยร่น และหย่อมบางตรงจุดที่ถูกดึงประจำ DermNet บอกว่าในผมร่วงจากแรงดึงมักยังเหลือผมเส้นเล็กๆ แนวหน้าสุดของไรผม ทำให้บางคนไม่รู้ตัวว่าไรผมด้านหลังแนวนั้นบางลงแล้ว
ถ้าคุณถักเปียไปทำงานทุกวัน สลับตำแหน่งเปียบ้าง เช่น วันนี้เปียข้างซ้าย พรุ่งนี้เปียกลาง ไรผมจุดเดิมจะไม่ถูกดึงทุกวัน ถ้าเห็นผมบางลงแล้วไม่แน่ใจว่าเกิดจากแรงดึงหรือสาเหตุอื่น ดูรายการสาเหตุผมร่วงประกอบก่อนไปพบแพทย์ผิวหนัง
แกะเปียอย่างไรไม่ให้ผมขาด
ผมขาดจำนวนมากเกิดตอนแกะ ไม่ใช่ตอนถัก โดยเฉพาะเปียที่ไว้หลายวัน
- ตัดหรือคลายยางก่อน ถ้ายางพันกับผมแน่น ใช้กรรไกรปลายมนตัดยางทิ้ง ดีกว่าดึงยางออกตรงๆ
- แกะจากปลายขึ้นหาโคน ใช้นิ้วคลายทีละข้อ ไม่ใช้หวีลากผ่านเปียที่ยังไม่แกะ
- ผมที่หลุดร่วงออกมาตอนแกะเปียหลายวันมีมากกว่าปกติ เพราะเส้นที่หลุดตามธรรมชาติระหว่างวันถูกเปียเก็บไว้ ไม่ต้องตกใจถ้าเห็นเป็นกระจุก
- ถ้ามีปม ลูบครีมนวดหรือน้ำมันใส่ผมเล็กน้อยที่ปมก่อน แล้วค่อยแยกด้วยนิ้ว
- สางด้วยหวีซี่ห่างจากปลายขึ้นมา หลังแกะครบทุกข้อแล้ว
ถ้าผมร่วงตอนแกะเปียดูมากผิดปกติหรือมีผมขาดสั้นๆ ปนมาเยอะ แปลว่าเปียแน่นเกินหรือไว้นานเกิน ครั้งต่อไปให้ถักหลวมลงหรือแกะเร็วขึ้น
ถักเปียก่อนนอน ตื่นมาได้ลอนโดยไม่ใช้ความร้อน
เปียเป็นวิธีทำลอนที่ไม่ต้องพึ่งเครื่องม้วนผม ซึ่ง AAD แนะนำให้ใช้ให้น้อยลง ถักตอนผมแห้งราว 80% แล้วนอน เช้าวันรุ่งขึ้นแกะออกด้วยนิ้ว
| แบบเปีย | ลอนที่ได้ |
|---|---|
| เปียสามช่อเส้นเดียว | คลื่นใหญ่ ด้านบนยังตรง |
| เปียสองข้าง | คลื่นกลางทั่วศีรษะ |
| เปียฝรั่งเศสสองข้าง | คลื่นตั้งแต่ใกล้โคน |
| เปียเล็กหลายเส้น 6-8 เปีย | ลอนหยิกเล็ก |
ข้อระวังคือต้องถักหลวม เปียแน่นที่นอนทับทั้งคืนเป็นแรงดึงต่อเนื่องหลายชั่วโมง ถ้าอยากได้ลอนแบบเดียวกันด้วยความร้อนในวันที่รีบ ดูได้ที่วิธีใช้เครื่องม้วนผม ส่วนคนที่มีผมดัดอยู่แล้ว การถักเปียหลวมก่อนนอนช่วยเก็บลอนได้ ดูเพิ่มในการดูแลผมดัดลอน
เลือกแบบไหนก่อน ตามความยาวผมและเวลาที่มี
| ความยาวผม | มีเวลา 5 นาที | มีเวลา 15 นาที |
|---|---|---|
| ระดับคาง | เปียฝรั่งเศสเป็นที่คาดผมด้านหน้า | เปียดัตช์ข้างเดียวตามไรผม |
| ประบ่า | เปียเชือกครึ่งรวบ | เปียฝรั่งเศสสองข้างจบที่ท้ายทอย |
| ยาวเลยไหล่ | เปียสามช่อข้างพาดไหล่ | เปียก้างปลา หรือเปียดัตช์คู่แพนเค้ก |
| ยาวกลางหลังขึ้นไป | เปียสามช่อกลางหลัง | เปียดัตช์เส้นเดียวแพนเค้กเต็มที่ |
เริ่มจากช่องซ้ายสุดของแถวที่ตรงกับผมคุณ ทำซ้ำจนไม่ต้องมองกระจก แล้วค่อยขยับไปช่องขวา ถ้าผมของคุณแห้งเสียจนช่อแตกฟูทุกครั้งที่ถัก เปียจะไม่เรียบไม่ว่าเทคนิคดีแค่ไหน ลองดูแลผมแห้งเสียไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
ผมสั้นระดับคางถักเปียได้ไหม
ได้ ถ้าเลือกแบบที่เก็บผมทีละช่อจากศีรษะ เช่น เปียฝรั่งเศสหรือดัตช์ตามแนวไรผมด้านหน้า ถักเป็นที่คาดผมแล้วกิ๊บปลายไว้หลังหู ส่วนเปียสามช่อทั้งหัวต้องการผมยาวเลยไหล่อย่างน้อยเล็กน้อย ผมสั้นกว่านั้นปลายจะหลุดออกก่อนถึงยาง
ถักเปียตอนผมเปียกดีไหม
ผมหมาดถักง่ายและเรียบกว่า แต่ผมเปียกชุ่มยืดตัวและหดเมื่อแห้ง เปียที่ถักตอนเปียกมากจะตึงขึ้นเองหลังแห้ง ถ้าจะถักทิ้งไว้ทั้งคืน ให้ผมแห้งราว 80% และถักหลวมกว่าที่ตั้งใจเล็กน้อย
แหล่งอ้างอิง
- Hairstyles that pull can lead to hair loss | American Academy of Dermatology (AAD)
- 10 hair care habits that can damage your hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- Traction alopecia | DermNet
- Full-thickness Scalp Injury Due to Hair Braiding and Weave | Plastic and Reconstructive Surgery Global Open (PMC)





