วิธีสระผมที่ถูกต้อง ทีละขั้น ตั้งแต่เปียกผมถึงเช็ดแห้ง

หัวใจของการสระผมคือถูแชมพูที่หนังศีรษะ ล้างออกให้หมด ใส่ครีมนวดเฉพาะกลางเส้นถึงปลาย แล้วซับผมแทนการถู ทั้งกระบวนการใช้เวลาราว 5-8 นาทีสำหรับผมยาวระดับไหล่ ไม่ว่าคุณใช้แชมพูยี่ห้อไหน ขั้นตอนต่อไปนี้ทำให้แชมพูทำงานเต็มที่และเส้นผมสึกหรอน้อยที่สุด

แปดขั้นตอนพร้อมเวลา

ขั้น	ทำอะไร	เวลาโดยประมาณ
1	สางผมแห้งให้ไม่พันกันก่อนเข้าน้ำ	30-60 วินาที
2	เปียกผมให้ชุ่มทั้งศีรษะด้วยน้ำอุ่น	30-60 วินาที
3	เทแชมพูใส่ฝ่ามือ ถูสองมือให้เกิดฟองเบาๆ	10 วินาที
4	นวดที่หนังศีรษะด้วยปลายนิ้ว หมุนเป็นวงเล็กๆ	60-90 วินาที
5	ล้างให้ฟองไหลลงตามความยาวผม	60 วินาทีขึ้นไป
6	ครีมนวดที่กลางเส้นถึงปลาย หวีนิ้วให้ทั่ว	1-3 นาที
7	ล้างครีมนวดออก	30-60 วินาที
8	ซับด้วยผ้า ไม่ถู แล้วสางหรือปล่อยแห้ง	1-2 นาที

เวลาในตารางเป็นการประมาณของเรา แหล่งข้อมูลอย่าง AAD ระบุหลักการแต่ไม่ได้ให้จำนวนวินาที ใช้เป็นเกณฑ์เริ่มต้นแล้วเพิ่มลดตามความยาวผม

ถูแชมพูตรงไหน ด้วยอะไร

AAD ระบุให้นวดแชมพูเบาๆ ที่หนังศีรษะ แทนที่จะขยี้ตลอดความยาวผม เหตุผลคือเนื้อแชมพูมีสารชำระล้างที่ดึงน้ำมันออก หนังศีรษะเป็นแหล่งผลิตน้ำมันและเหงื่อ ส่วนกลางถึงปลายเส้นผมได้น้ำมันนั้นมาน้อยอยู่แล้ว ถ้าขยี้แชมพูที่ปลายซ้ำทุกรอบ ปลายผมจะแห้ง เปราะ และขาดง่าย Cleveland Clinic ระบุเช่นกันว่าผมยาวควรใช้แชมพูที่หนังศีรษะ ไม่ใช่ที่ปลาย เพื่อลดความแห้งและการขาด

เทคนิคที่ทำง่ายและเห็นผล

• ใช้ปลายนิ้ว ไม่ใช้เล็บ เล็บทำให้เกิดรอยขีดข่วนที่หนังศีรษะ โดยเฉพาะคนที่มีรังแคหรือหนังศีรษะอักเสบ
• แหวกผมเป็นร่องหลายตำแหน่ง ถูตรงหน้าผาก ท้ายทอย และหลังหู ที่มักมีคราบสะสม
• ถ้าผมยาวมาก ให้รวบครึ่งบนไว้แล้วถูทีละชั้น ผมไม่พันกัน และแชมพูถึงหนังศีรษะจริง
• นวดพร้อมแรงกดนุ่ม ประมาณแรงที่เหมาะกับการนวดแปรงฟัน ไม่ใช่ถูพื้น

แชมพูกี่ปั๊ม และอุณหภูมิน้ำ

ปริมาณที่พอดีขึ้นกับความยาวและความหนาของผม จุดเริ่มต้นของเราเป็นการประมาณ ไม่ได้มาจากแหล่งอ้างอิง

ความยาวผม	ปริมาณแชมพูโดยประมาณ	ถ้าโคนยังลื่นมือหลังล้าง
สั้น เหนือคอ	เท่าเม็ดมะขามป้อมขนาดใหญ่ (ราว 3-5 มล.)	เพิ่มเล็กน้อยรอบที่สอง
ถึงไหล่	เท่าเหรียญห้าบาท (ราว 5-8 มล.)	ใช้รอบที่สองครึ่งหนึ่งของเดิม
ยาวกลางหลัง	เท่าเหรียญสิบบาท หรือน้อยกว่าเล็กน้อย (ราว 8-12 มล.)	ถูเฉพาะหนังศีรษะอีกรอบ

อย่าเทแชมพูมากกว่านี้เพราะคิดว่ายิ่งมากยิ่งสะอาด ปริมาณที่เกินทำให้ล้างยาก ฟองตกค้าง และแห้งกว่าเดิม ถ้าจะให้ฟองเยอะ ให้ผสมน้ำเล็กน้อยในมือก่อนถู

อุณหภูมิน้ำควรอุ่นพอสบาย น้ำร้อนจัดทำให้หนังศีรษะระคายและผมแห้งกรอบ ส่วนน้ำเย็นล้างครีมนวดช่วงท้ายเป็นความชอบของแต่ละคน ไม่มีหลักฐานจากแหล่งที่เราอ่านว่าให้ผลต่างอย่างมีนัยสำคัญ

ล้างแชมพูให้หมดแค่ไหนถึงพอ

ฟองแชมพูที่ตกค้างทำให้คัน ผมหมองและเกิดคราบ ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือล้างสั้นเกินไปเพราะผมดูไม่มีฟองแล้ว ทั้งที่แชมพูยังอยู่ที่ชั้นในและหลังหู AAD ระบุให้ปล่อยฟองไหลลงตามความยาวผมเวลาล้าง ไม่ใช่ถูผมขณะล้าง วิธีนี้ทำให้ปลายผมได้รับแชมพูน้อยที่สุดและเสียดสีน้อยที่สุด

ตรวจว่าล้างหมดด้วย 3 อย่าง

1. ผมสางด้วยนิ้วแล้วลื่นไหล ไม่ฝืดและไม่เหนียว
2. ไม่มีฟองเกาะที่ท้ายทอยหรือหลังหู
3. หนังศีรษะไม่รู้สึกลื่นเป็นฟิล์ม

ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองล้างอีก 30 วินาที

ครีมนวดใส่ตรงไหน หมักนานแค่ไหน

Cleveland Clinic ระบุให้ใส่ครีมนวดที่ปลายผมแทนหนังศีรษะ เพราะครีมนวดที่โคนทำให้ผมมันเยิ้ม ถ้าผมยาวให้เน้นที่ปลายผมโดยเฉพาะ

• เริ่มจากกลางเส้น ลงไปถึงปลาย หวีนิ้วให้ทั่ว
• รอตามเวลาในฉลาก ผมเส้นเล็กมักใช้เวลาสั้น ผมหนาแห้งอาจต้องนานขึ้น
• ล้างด้วยน้ำเย็นหรืออุ่น จนผมสางลื่นแต่ไม่ลื่นเป็นฟิล์ม

เรื่องการเลือกครีมนวดให้เข้ากับผมแต่ละแบบ อ่านต่อที่ ครีมนวดผม เลือกตามเส้นผม

ผมมันที่โคนแต่ปลายแห้งพบบ่อยในผมยาวหรือผมที่ผ่านความร้อน ให้แยกสองโซน ที่โคนใช้แชมพูอย่างเดียว ที่ปลายใช้ครีมนวดเข้มข้นหน่อย อย่าให้สองอย่างข้ามเขตกัน

ซับ สาง และเป่า ขั้นที่ผมเสียหายง่ายที่สุด

ผมเปียกยืดตัวและเปราะกว่าผมแห้ง หลังจากล้างเสร็จ หลายคนทำลายผมที่ดูแลมาแล้วด้วยการถูผ้าขนหนูแรงๆ AAD ระบุให้ซับน้ำด้วยผ้าที่พันรอบผมแทนการถู และปล่อยให้แห้งเองเมื่อเป็นไปได้

เรื่องการสาง AAD แยกตามลักษณะผมไว้ ผมตรงให้รอให้แห้งบางส่วนก่อนแล้วสางเบาๆ ด้วยหวีซี่ห่าง ส่วนผมหยิกเกลียวแน่นให้สางตอนยังชื้นด้วยหวีซี่ห่าง และให้หวีผมเฉพาะตอนจัดทรง

ถ้าต้องเป่าผม AAD แนะนำให้ปล่อยแห้งบางส่วนก่อน เป่าให้น้อยครั้งต่อสัปดาห์ ใช้ความร้อนต่ำสุดที่ทำได้ และไม่ให้เครื่องเป่าอยู่ที่จุดเดียวนาน รายละเอียดการเลือกเครื่องและวิธีเป่าอยู่ที่ ไดร์เป่าผม ยี่ห้อไหนดี

ปรับขั้นตอนตามลักษณะผมและหนังศีรษะ

ขั้นตอนหลักเหมือนกันทุกคน สิ่งที่เปลี่ยนคือตำแหน่งและความถี่

ลักษณะ	แชมพู	ครีมนวด	หมายเหตุ
ผมตรง เส้นเล็ก มันง่าย	รอบเดียวที่หนังศีรษะ	ปลายผมเท่านั้น ปริมาณน้อย	ซับให้แห้งเร็ว ไม่ให้โคนอับ
ผมหยิก หนา แห้ง	หนังศีรษะอย่างเดียว ปล่อยฟองไหล	ตลอดความยาว หมักนานกว่า	สางด้วยหวีซี่ห่างตอนมีครีมนวด
ผมยาวมาก	แบ่งชั้นถูหนังศีรษะ	กลางเส้นถึงปลาย	รวบผมก่อนเข้าน้ำ ไม่ให้พันกัน
หนังศีรษะมันมาก	สองรอบได้ ถ้าโคนลื่นมือ	ห่างจากโคน 5-8 ซม.	ล้างให้นานกว่าปกติ
มีรังแคหรือหนังศีรษะแดง	ใช้ตามฉลากของสูตรที่แพทย์หรือเภสัชแนะนำ	ปลายผม	ดูแนวทางที่ รังแคกำจัดยังไง

ถ้าผมแห้งเสียมากจากการทำสีหรือความร้อน การสระที่ถูกต้องเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการฟื้นฟู ดูแผนทั้งหมดได้ที่ ผมแห้งเสีย ดูแลยังไง

ลำดับในห้องอาบน้ำ สระผมก่อนหรือหลังล้างหน้าและอาบตัว

ครีมนวดและแชมพูที่ไหลลงตามหลังและหน้าอกเป็นสิ่งที่ถูกลืม คนที่เป็นสิวที่หลังหรือไรผมควรสงสัยครีมนวดที่ล้างไม่หมดบนผิวเป็นข้อแรกที่ตรวจได้ง่าย ลำดับที่เราใช้และได้ผลดีคือ

1. สระผมและใส่ครีมนวด ทิ้งไว้ตามเวลาในฉลาก
2. ระหว่างรอ ล้างหน้าหรืออาบตัวส่วนหน้า
3. ล้างครีมนวดออก แล้วล้างหลังและไหล่ซ้ำด้วยน้ำสะอาดอีกครั้ง
4. ใช้สบู่เหลวหรือเจลอาบน้ำกับลำตัวเป็นลำดับสุดท้าย เพื่อให้คราบน้ำมันจากครีมนวดไม่ค้างที่หลัง

ถ้าคุณมีสิวที่หลัง ลองดูสาเหตุเพิ่มที่ สิวที่หลังเกิดจากอะไร ลำดับในห้องอาบน้ำเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ปรับได้ฟรีโดยไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม

ท่าที่ดูธรรมดาแต่ทำให้ผมเสียทุกวัน

AAD รวบรวมนิสัยที่ทำร้ายผมไว้ 10 ข้อ ซึ่งเกี่ยวกับการสระโดยตรงมีไม่กี่ข้อ คือการขยี้แชมพูตลอดความยาวผม การถูผมด้วยผ้าแรงๆ และการหวีผมเปียกอย่างแรง ตารางนี้สรุปท่าที่ควรเลิกและท่าที่ควรเปลี่ยนไปใช้

ท่าเดิม	ผลที่ตามมา	เปลี่ยนเป็น
ขยี้แชมพูที่ปลายผมแรงๆ	ปลายแห้ง เปราะ ขาด	ถูหนังศีรษะ ปล่อยฟองไหลลง
ถูผมด้วยผ้าขนหนู	เกล็ดผมเปิด ผมชี้ฟู	ซับน้ำ แล้วพันผ้าไว้
หวีผมเปียกแรงๆ	ผมขาดเป็นท่อน	รอให้หมาด หวีซี่ห่าง จากปลายขึ้น
ใส่ครีมนวดที่โคน	ผมมัน แบนเร็ว	เริ่มจากกลางเส้น
รัดผมเปียกแน่น	เปราะที่จุดรัด	รอให้แห้งก่อนค่อยรวบหลวมๆ
ล้างแชมพูไม่หมด	คัน ขุย คราบ	ล้างอีก 30 วินาที ตรวจหลังหู

ตัวอย่างหนึ่งสัปดาห์ของสามกิจวัตร

สมมติว่าคุณสระ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ผมยาวระดับไหล่ นี่คือตัวอย่างที่แบ่งตามวัน เพื่อให้เห็นว่าขั้นตอนเดียวกันใช้ต่างกันได้ตามงาน

คนทำงานออฟฟิศ สระ จันทร์ พุธ ศุกร์ ตอนค่ำ แชมพูหนึ่งรอบที่หนังศีรษะ ครีมนวดที่ปลาย ซับให้หมาด ปล่อยแห้งเองก่อนนอนหรือเป่าลมเย็นที่โคนห้านาที วันอื่นแค่แชมพูแห้งถ้าจำเป็น

คนออกกำลังกายทุกวัน สระวันเว้นวัน วันที่ไม่สระล้างเหงื่อด้วยน้ำเปล่า เช็ดโคนให้แห้งด้วยผ้า และไม่ใช้แชมพูทั้งหัว ตามที่ Cleveland Clinic ว่าการออกกำลังกายไม่ได้ต้องการให้สระทุกวัน

คนใช้ผลิตภัณฑ์จัดทรงทุกวัน ล้างให้หมดทุกคืน สองรอบแชมพูในวันที่ใช้เจลหนา ล้างลึกเดือนละหนึ่งถึงสองครั้งตามคำแนะนำเดียวกัน ถ้าไม่แน่ใจว่าควรสระกี่วันต่อสัปดาห์ ให้ดูตารางความถี่ที่ สระผมกี่ครั้งต่อสัปดาห์ถึงจะพอดี

เริ่มสระผมให้ถูกวิธีตั้งแต่ครั้งต่อไป

ถ้าผมของคุณเป็นแบบนี้	แก้ที่ขั้นไหนก่อน
ปลายแห้ง ชี้ฟู ขาดบ่อย	หยุดขยี้แชมพูที่ปลาย และเลิกถูผมด้วยผ้า
โคนมันเร็ว ผมแบน	ย้ายครีมนวดให้ห่างโคน และเพิ่มเวลาล้างแชมพู
คันหลังสระ มีฟองหลังหู	ล้างให้นานขึ้น 30 วินาที และเปลี่ยนแชมพูถ้ายังคัน
ผมพันกันตอนสางหลังอาบน้ำ	สางตอนมีครีมนวด ด้วยหวีซี่ห่าง
คันมาก ขุยมัน หนังศีรษะแดง	พบแพทย์ผิวหนังก่อนเปลี่ยนขั้นตอน

แชมพูที่เหมาะกับหนังศีรษะของคุณมีผลต่อผลลัพธ์ไม่แพ้ท่าสระ ดูวิธีจับคู่ที่ แชมพู เลือกจากหนังศีรษะก่อนเส้นผม