สีทาพื้นปูน อะคริลิก อีพ็อกซี่ หรือ PU เลือกตามการใช้งาน

พื้นโรงรถที่ทาอีพ็อกซี่สีเทาเงาวับในวันส่งงาน ผ่านไปไม่ถึงหน้าฝนก็มีเม็ดพองขนาดเหรียญสิบโผล่เป็นกลุ่ม กดแล้วมีน้ำซึมออกมา เจ้าของบ้านคิดว่าสีไม่ดี ช่างคิดว่าเจ้าของล้างพื้นบ่อยเกิน ทั้งที่ต้นเหตุอยู่ใต้พื้น พื้นโรงรถนั้นเทบนดินโดยไม่มีแผ่นกันความชื้น ไอน้ำจากดินดันขึ้นมาเจอฟิล์มอีพ็อกซี่ที่ไอน้ำผ่านไม่ได้ แล้วก็ดันสีขึ้นเป็นเม็ด

ผมเริ่มเรื่องสีทาพื้นปูนจากตรงนี้ เพราะการเลือกชนิดสีสำคัญน้อยกว่าการรู้ว่าพื้นของคุณชื้นแค่ไหน

สามระบบที่เจอในร้าน

ระบบ	ลักษณะ	จุดแข็ง	จุดอ่อน	เหมาะกับ
สีทาพื้นอะคริลิก	ส่วนผสมเดียว ทาง่าย ใช้น้ำผสม	ไอน้ำผ่านได้บ้าง ซ่อมง่าย ราคาต่ำ	ทนการเสียดสีและสารเคมีต่ำ	ระเบียง ทางเดิน พื้นห้องเก็บของ ลานรอบบ้าน
อีพ็อกซี่	สองส่วนผสม ผสมแล้วต้องใช้ให้หมดในเวลาจำกัด	แข็ง ทนน้ำมันและสารเคมี ทำความสะอาดง่าย	ไม่ทนแดดในระยะยาว ไอน้ำผ่านไม่ได้ ซ่อมยากกว่า	โรงรถในร่ม ห้องเก็บของ ร้านค้า โกดังเล็ก
โพลียูรีเทน (PU)	ส่วนใหญ่สองส่วนผสม มักใช้เป็นชั้นเคลือบบนสุด	ทนแสงแดด ยืดหยุ่น ทนรอยขีดข่วน	ราคาสูง ต้องเตรียมผิวดีมาก	พื้นกลางแจ้ง ชั้นเคลือบทับอีพ็อกซี่

ระบบที่ใช้บ่อยในโรงรถและร้านค้าคืออีพ็อกซี่เป็นชั้นหลัก แล้วเคลือบ PU ด้านบนในจุดที่โดนแดด อีพ็อกซี่ให้ความแข็งและการยึดเกาะ ส่วน PU กันแดดไม่ให้ผิวซีดเหลืองและเป็นชอล์ก ระบบอีพ็อกซี่ยังแยกย่อยเป็นแบบทาบาง แบบทาหนา และแบบเทปรับระดับเอง ซึ่งต่างกันที่ความหนาและราคา

เลือกตามพื้นที่ใช้งาน

พื้นที่	สิ่งที่พื้นต้องเจอ	ระบบที่เหมาะ
ระเบียงและลานกลางแจ้ง	แดด ฝน คนเดิน	อะคริลิกสำหรับพื้น หรือ PU กลางแจ้ง พร้อมกันลื่น
โรงจอดรถมีหลังคา	ยางรถร้อน น้ำมัน น้ำฝนจากล้อ	อีพ็อกซี่ทาหนา หรืออีพ็อกซี่ + PU ตรงขอบที่โดนแดด
ห้องเก็บของ ห้องเครื่อง	ฝุ่น ของหนักลาก	อีพ็อกซี่ หรืออะคริลิกถ้างบจำกัด
ดาดฟ้า	แดดจัด น้ำขัง การขยายตัว	ระบบกันซึมของดาดฟ้าก่อน แล้วค่อยเคลือบผิว
พื้นภายในบ้านโชว์ผิวปูน	สวยงาม เดินเท้าเปล่า	เคลือบใสหรือปูนขัดมัน

โรงจอดรถเป็นพื้นที่ที่คนเลือกผิดบ่อยที่สุด ยางรถที่วิ่งมาร้อนๆ แล้วจอดทับสีพื้นคุณภาพต่ำ จะดึงสีติดยางขึ้นมาเป็นรอยล้อ อาการนี้เจอกับสีอะคริลิกพื้นราคาถูกบ่อย อีพ็อกซี่ทาหนาหรือระบบที่ผู้ผลิตระบุว่าทนยางร้อนเหมาะกว่า การออกแบบโรงจอดรถที่มีผลกับพื้น เช่น หลังคาและความลาดระบายน้ำ อยู่ใน โรงจอดรถ

ดาดฟ้ามีเงื่อนไขของตัวเอง การทาสีพื้นทับดาดฟ้าที่รั่วซึมไม่ได้แก้ปัญหา ต้องหาจุดรั่วและทำระบบกันซึมก่อน ดูวิธีไล่หาใน ดาดฟ้ารั่วซ่อม ส่วนพื้นในบ้านที่อยากได้ผิวปูนเปลือย ปูนขัดมันอาจเหมาะกว่าการทาสี ข้อดีข้อเสียอยู่ใน พื้นปูนขัดมัน

ความชื้นใต้พื้น ตัวตัดสินที่มองไม่เห็น

พื้นคอนกรีตที่เทบนดิน ไม่ว่าจะเป็นพื้นชั้นล่างของบ้านเก่า โรงรถ หรือลานรอบบ้าน มีความชื้นจากดินซึมขึ้นมาตลอด ความชื้นนี้ระเหยออกทางผิวพื้นโดยที่เรามองไม่เห็น ตราบใดที่ผิวพื้นเปิดอยู่ก็ไม่มีปัญหา พอทาสีที่ไอน้ำผ่านไม่ได้ปิดไว้ ไอน้ำจะสะสมใต้ฟิล์มจนสีพองหรือหลุด

คู่มือการก่อสร้างพื้นคอนกรีต ACI 302.1R-15 ของสถาบันคอนกรีตอเมริกัน บทที่ 5 แนะนำให้ปูแผ่นกันไอน้ำใต้พื้นคอนกรีตที่จะรับวัสดุปูพื้นที่ไวต่อความชื้นหรือสารเคลือบพื้นที่ไอน้ำผ่านไม่ได้ และให้ซ้อนทับรอยต่อแผ่นอย่างน้อย 6 นิ้ว ปัญหาคือพื้นบ้านในไทยจำนวนมาก โดยเฉพาะพื้นที่เทเพิ่มทีหลังอย่างโรงรถและลานซักล้าง ไม่มีแผ่นนี้ และเราไม่มีทางรู้ได้จากการมองผิวพื้น

ทดสอบด้วยแผ่นพลาสติก

ASTM D4263 เป็นมาตรฐานการทดสอบความชื้นในคอนกรีตด้วยแผ่นพลาสติก ใช้ก่อนทาสีหรือเคลือบผิวคอนกรีต เพราะความชื้นทำความเสียหายให้สารเคลือบบางชนิด หลักการคือปิดแผ่นพลาสติกใสแนบพื้นและปิดขอบด้วยเทปทุกด้าน ทิ้งไว้ แล้วดูว่ามีหยดน้ำใต้แผ่นหรือผิวคอนกรีตใต้แผ่นสีเข้มขึ้นหรือไม่

ในงานบ้าน ควรวัดหลายจุดพร้อมกัน จุดกลางพื้น จุดใกล้ผนัง และจุดที่ร่มที่สุด ทิ้งไว้อย่างน้อยหนึ่งวันเต็มในวันที่อากาศปกติ ไม่ใช่วันหลังฝนตกหนัก วิธีนี้เป็นตัวชี้ว่ามีความชื้นหรือไม่ ไม่ได้บอกปริมาณ ผู้ผลิตอีพ็อกซี่บางรายกำหนดค่าความชื้นด้วยเครื่องวัดเป็นตัวเลข ถ้าเป็นงานใหญ่ให้ช่างวัดตามเงื่อนไขในเอกสารของสีนั้น

ผลทดสอบ	ความหมาย	ทางเลือก
ใต้แผ่นแห้ง สีพื้นไม่เปลี่ยน	ความชื้นต่ำ	ทำตามระบบที่เลือกได้
ผิวคอนกรีตใต้แผ่นสีเข้มขึ้น ไม่มีหยดน้ำ	มีความชื้นปานกลาง	ใช้รองพื้นที่ผู้ผลิตระบุว่ารับความชื้นได้ หรือเลือกระบบที่ไอน้ำผ่านได้
มีหยดน้ำใต้แผ่น	ความชื้นสูง	ไม่ทาอีพ็อกซี่ธรรมดา หาสาเหตุ เช่น ระดับน้ำใต้ดิน การระบายน้ำรอบบ้าน หรือใช้ระบบกันความชื้นเฉพาะทาง

เตรียมผิวพื้น

สีพื้นที่หลุดลอกเป็นแผ่นใหญ่ในปีแรกส่วนใหญ่มาจากการทาบนผิวที่ไม่ได้เปิดผิว พื้นปูนขัดมันหรือพื้นที่ผิวหน้ามีชั้นปูนเนื้อละเอียดลอยอยู่ ผิวลื่นจนสีเกาะไม่ได้ ต้องขัดหรือเจียให้ผิวหยาบแบบกระดาษทรายละเอียดก่อน

1. ย้ายของออกทั้งหมด ขูดสีเก่าที่หลุดล่อน
2. ล้างคราบน้ำมันด้วยน้ำยาล้างคราบมันสำหรับพื้นคอนกรีต ขัดแปรงแล้วล้างน้ำออกจนหมด จุดที่น้ำมันซึมลึกต้องเจียผิวออก
3. ขัดหรือเจียผิวด้วยเครื่องเจียพื้น ใช้เครื่องดูดฝุ่นต่อกับเครื่อง ใส่หน้ากากกันฝุ่น
4. ซ่อมรอยร้าวและหลุมด้วยวัสดุซ่อมพื้นที่เข้ากับระบบสี รอยต่อเผื่อการขยายตัวของพื้นต้องคงไว้ อย่าเทอุดปิด
5. ดูดฝุ่นให้หมด เช็ดด้วยผ้าหมาดถ้าระบบสีอนุญาต รอให้แห้ง
6. ทดสอบความชื้นด้วยแผ่นพลาสติกตามหัวข้อด้านบน
7. ลงรองพื้นตามระบบ สำหรับพื้นปูนที่ดูดซึมมาก รองพื้นอาจต้องทาสองเที่ยวตามที่ผู้ผลิตกำหนด
8. ทาสีทับหน้าตามจำนวนเที่ยวในเอกสาร เที่ยวสุดท้ายผสมผงกันลื่นถ้าเป็นพื้นที่เปียก

เรื่องรองพื้นแต่ละชนิดบนงานปูน รวมถึงการเลือกตามสภาพผิว ดูเพิ่มได้ใน สีรองพื้นปูน

ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ

ราคาด้านล่างเป็นช่วงประมาณการสำหรับงานบ้านพักอาศัย รวมวัสดุและค่าแรง ต่างกันมากตามความหนาของระบบ สภาพพื้นเดิม และพื้นที่รวม พื้นที่เล็กมักแพงต่อตารางเมตรกว่าเพราะมีค่าเตรียมงานขั้นต่ำ

ระบบ	ราคาโดยประมาณต่อ ตร.ม. รวมแรง	หมายเหตุ
สีทาพื้นอะคริลิก 2 เที่ยว	150-300 บาท	ทำเองได้ ประหยัดค่าแรง
อีพ็อกซี่ทาบาง	300-600 บาท	ต้องเจียผิว
อีพ็อกซี่ทาหนาหรือแบบเทปรับระดับ	600-1,500 บาท	ช่างเฉพาะทาง
อีพ็อกซี่ + เคลือบ PU	700-1,800 บาท	สำหรับพื้นที่โดนแดด

ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้มาจากราคากลางทางการ ใช้เป็นกรอบเทียบใบเสนอราคาเท่านั้น ใบเสนอราคาที่ดีควรระบุระบบสีชัดเจน ความหนาหรือจำนวนเที่ยว วิธีเตรียมผิว และรวมการเจียผิวหรือไม่

ผิวเงาสวย แต่ต้องคิดเรื่องลื่น

พื้นอีพ็อกซี่ผิวเงาดูสะอาดและสวยในรูป แต่เมื่อเปียกน้ำจะลื่นกว่าพื้นปูนเปลือยมาก โรงรถที่รถเข้ามาพร้อมน้ำฝนจากล้อ ระเบียงที่ฝนสาด และลานซักล้าง เป็นจุดที่เสี่ยงลื่นล้มหลังทาสีพื้นใหม่มากที่สุด วิธีแก้คือโรยหรือผสมผงกันลื่นในเที่ยวสุดท้าย ผู้ผลิตสีพื้นส่วนใหญ่มีผงกันลื่นที่ออกแบบให้เข้ากับระบบของตัวเอง ถามอัตราผสมจากเอกสารผลิตภัณฑ์ ผิวจะด้านลงและทำความสะอาดยากขึ้นเล็กน้อย แต่ปลอดภัยกว่ามาก

เรื่องสี โทนเทากลางและเทาเข้มซ่อนรอยยางรถและคราบฝุ่นได้ดีที่สุด สีขาวหรือสีอ่อนมากทำให้ห้องสว่างแต่เห็นทุกรอย ส่วนสีเข้มมากในพื้นที่โดนแดดจะร้อนจนเดินเท้าเปล่าไม่ได้ตอนกลางวัน

ทำเองหรือจ้าง

สีทาพื้นอะคริลิกบนระเบียงหรือห้องเก็บของเป็นงานที่เจ้าของบ้านทำเองได้ สิ่งที่ต้องมีคือเวลาเตรียมผิว ลูกกลิ้งขนสั้นด้ามยาว และความอดทนรอแต่ละเที่ยวแห้งตามฉลาก

อีพ็อกซี่ต่างออกไป สองส่วนผสมต้องตวงตามอัตราที่กำหนดอย่างแม่นยำ ผสมแล้วมีเวลาใช้งานจำกัด ถ้าทาไม่ทันจะเริ่มแข็งในถัง ผิวที่ได้ขึ้นกับการเจียพื้นซึ่งต้องใช้เครื่องมือหนัก และสารบางชนิดในระบบตัวทำละลายมีกลิ่นแรงต้องระบายอากาศดี ผมแนะนำให้จ้างช่างที่ทำอีพ็อกซี่เป็นประจำ และขอดูงานเก่าที่ทำไว้เกินหนึ่งปี เพราะปัญหาพื้นอีพ็อกซี่ส่วนใหญ่โผล่ในปีแรก

หลังทาเสร็จ

รอให้สีแข็งตัวเต็มที่ตามเอกสารก่อนให้รถขึ้น ซึ่งนานกว่าเวลาที่เดินได้หลายวัน ช่วงแรกเลี่ยงการลากของหนักและการหมุนพวงมาลัยขณะรถจอดนิ่ง ทำความสะอาดด้วยไม้ม็อบและน้ำยาอ่อนๆ หลีกเลี่ยงน้ำยาที่เป็นกรดหรือด่างแรง วางแผ่นรองใต้ขาโต๊ะหรือแม่แรง และเก็บสีจากล็อตเดียวกันไว้สำหรับแต้มซ่อม