เหยื่อกำจัดแมลงสาบ ใช้ยังไง วางตรงไหน และกี่วันถึงเห็นผล

เหยื่อกำจัดแมลงสาบใช้ได้ผลเมื่อวางชิดที่แมลงสาบซ่อน หยดเป็นจุดเล็กหลายจุด และปล่อยให้มันทำงานโดยไม่ฉีดสเปรย์ทับ ส่วนใหญ่เห็นแมลงสาบลดลงชัดหลัง 7 วันขึ้นไป ไม่ใช่คืนแรก

ข้อดีของเหยื่อคือแมลงสาบกินแล้วเดินกลับไปตายในที่ซ่อน ซึ่งเป็นที่ที่สเปรย์เข้าไม่ถึง ข้อเสียคือมันช้า และคนส่วนใหญ่ใจร้อนจนไปฉีดยาซ้ำ ซึ่งทำให้เหยื่อที่วางไว้ไร้ประโยชน์ทันที

ก่อนแกะซอง ดูให้ออกว่าแมลงสาบอยู่ตรงไหน

เหยื่อไม่มีกลิ่นแรงพอจะเรียกแมลงสาบจากอีกฟากห้อง UC IPM ระบุชัดว่าเหยื่อไม่ได้ดึงแมลงสาบจากระยะไกล จึงต้องวางใกล้ที่ซ่อน ถ้าวางผิดที่ เหยื่อชั้นดีก็แห้งอยู่เฉยๆ

ใช้เวลาเดินสำรวจ 20 ถึง 30 นาที ตอนกลางคืนหลังปิดไฟสักชั่วโมงจะเห็นง่ายที่สุด เปิดไฟฉายส่องจุดเหล่านี้

• ใต้และหลังตู้เย็น ตรงมอเตอร์ที่อุ่นตลอดเวลา
• ใต้ซิงก์ ตรงรอยต่อท่อน้ำทิ้งกับผนัง
• บานพับและมุมด้านในของตู้ครัว โดยเฉพาะตู้ที่ใส่ถุงขนมหรือถุงข้าว
• ขอบเตาแก๊ส ใต้หม้อหุงข้าว ใต้ไมโครเวฟ
• ซอกระหว่างเคาน์เตอร์กับผนัง และขอบบัวพื้น

สิ่งที่ต้องหาคือจุดดำเล็กๆ คล้ายพริกไทยป่น หรือรอยเปื้อนสีน้ำตาลตามมุม นั่นคือขี้แมลงสาบ UC IPM แนะนำให้วางเหยื่อติดกับจุดที่มีขี้ เพราะในขี้มีสารที่ดึงแมลงสาบตัวอื่นให้มารวมกัน จุดที่ขี้เยอะคือที่ที่แมลงสาบใช้เวลาอยู่นาน

แมลงสาบตัวเล็กหรือตัวใหญ่ วางคนละที่

ชนิดที่เจอบ่อย	ขนาดตัวเต็มวัย (UC IPM)	อยู่ตรงไหนในบ้าน	จุดวางเหยื่อหลัก
แมลงสาบเยอรมัน	ราว 1.3 ซม. สีน้ำตาลอ่อน มีแถบดำ 2 เส้นหลังหัว	ในครัว ตู้ ใต้เครื่องใช้ไฟฟ้า	บานพับตู้ ใต้ซิงก์ หลังตู้เย็น
แมลงสาบอเมริกัน	ราว 5 ซม. สีน้ำตาลแดง	ท่อระบายน้ำ ห้องน้ำ ชั้นล่าง ห้องเก็บของ	รอบฝาท่อ ใต้อ่าง ช่องท่อลอดผนัง

แมลงสาบเยอรมันเป็นตัวที่เหยื่อเจลจัดการได้ดีที่สุด เพราะมันอยู่ในบ้านทั้งชีวิต แพร่พันธุ์เร็ว (UC IPM ระบุว่าฝักไข่หนึ่งฝักมีตัวอ่อนราว 30 ตัว) และหากินในรัศมีแคบ ส่วนแมลงสาบอเมริกันตัวใหญ่มักเดินขึ้นมาจากท่อ เหยื่ออย่างเดียวไม่พอ ต้องปิดทางเข้าด้วย อ่านเรื่องการปิดท่อและจัดการครัวทั้งระบบได้ในวิธีกำจัดแมลงสาบในครัว

เจล กล่องเหยื่อ หรือผงบอริก เลือกตามจุดที่จะวาง

เหยื่อทั้งสามแบบทำงานเหมือนกันตรงที่แมลงสาบต้องกินเข้าไป ที่ต่างกันคือรูปทรง ซึ่งกำหนดว่าวางตรงไหนได้

แบบ	เหมาะกับจุดไหน	จุดแข็ง	จุดอ่อน
เหยื่อเจลในหลอดฉีด	ร่อง ซอก บานพับ รอยต่อท่อ	เข้าซอกแคบได้ วางได้หลายสิบจุด	แข็งตัวเมื่อเวลาผ่านไป ต้องหยอดใหม่
กล่องเหยื่อ (สถานีเหยื่อ)	ใต้ตู้ ใต้ซิงก์ มุมพื้น บ้านมีเด็กหรือสัตว์เลี้ยง	ปิดมิดชิด ไม่เลอะ วางกลางแจ้งได้บางรุ่น	เข้าซอกแคบไม่ได้ ต้องวางหลายกล่อง
ผงบอริก	ช่องผนังกลวง ใต้ตู้เย็น ช่องที่ไม่มีใครแตะ	ไม่ไล่แมลงสาบ ได้ผลตราบที่ยังแห้ง	ใช้ในที่เปียกไม่ได้ โรยหนาจะจับเป็นก้อน

ถ้าบ้านมีเด็กเล็กคลานไปมาหรือมีสัตว์เลี้ยงที่ชอบดมตามพื้น เริ่มจากกล่องเหยื่อในจุดระดับพื้น แล้วใช้เจลเฉพาะจุดสูงหรือในตู้ที่ล็อกได้ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตัวยาบนฉลากแต่ละยี่ห้อต่างกันยังไง ดูวิธีอ่านฉลากได้ในยากำจัดแมลงสาบ ยี่ห้อไหนดี

หยอดเจลให้ถูก ทีละขั้น

เวลาที่ใช้ทั้งครัวขนาดปกติราว 30 ถึง 45 นาที รวมการเช็ดทำความสะอาดก่อน

1. เคลียร์อาหารคู่แข่งก่อน 1 วัน เช็ดคราบมันบนเตา เก็บเศษอาหารใต้เครื่องใช้ไฟฟ้า ปิดถังขยะ ล้างจานก่อนนอน UC IPM ระบุว่าการตัดแหล่งอาหารอื่นทำให้เหยื่อได้ผลขึ้น เพราะแมลงสาบไม่มีทางเลือก
2. รอให้พื้นผิวแห้ง อย่าหยอดเจลบนจุดที่เพิ่งเช็ดน้ำยาฆ่าเชื้อหรือน้ำยาถูพื้นกลิ่นแรง ทิ้งไว้ให้แห้งและกลิ่นจางก่อน
3. หยอดเป็นจุดเล็ก UC IPM ใช้คำว่าหยดเล็กๆ ในร่องและซอก หลายจุดกระจายตามทางเดินของแมลงสาบดีกว่าก้อนใหญ่จุดเดียว ส่วนขนาดหยดและระยะห่างต่อจุด ทำตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมา เพราะความเข้มข้นของแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน
4. หยอดในร่อง ไม่ใช่บนผิวเรียบ เช่นรอยต่อบานพับด้านใน ร่องระหว่างเคาน์เตอร์กับผนัง ขอบล่างของตู้ใต้ซิงก์ จุดที่แมลงสาบต้องเดินผ่านเพื่อเข้าออกที่ซ่อน
5. จดตำแหน่ง ถ่ายรูปหรือเขียนรายการว่าหยอดตรงไหนกี่จุด สัปดาห์หน้าจะรู้ว่าจุดไหนถูกกินหมด จุดไหนไม่มีใครแตะ
6. ล้างมือ ปิดฝาหลอดเก็บพ้นมือเด็ก หลอดที่ใช้ไม่หมดเก็บในถุงซิปในตู้ที่ไม่ใช่ตู้อาหาร

กล่องเหยื่อ วางยังไงให้แมลงสาบเดินเข้า

กล่องเหยื่อมีรูทางเข้ารอบด้าน วางชิดผนังหรือชิดมุมให้รูอยู่ติดเส้นทางที่แมลงสาบเดิน UC IPM แนะนำจุดในบ้านไว้ 3 แบบ คือใต้เครื่องใช้ไฟฟ้า ตามแนวผนัง และในตู้ ไม่ต้องวางกลางพื้นห้อง เพราะแมลงสาบไม่ชอบเดินในที่โล่ง

ถ้าวางไปแล้วแมลงสาบยังเยอะ UC IPM แนะนำให้เพิ่มจำนวนกล่อง เพิ่มปริมาณเหยื่อ หรือย้ายตำแหน่ง ไม่ใช่เปลี่ยนไปฉีดสเปรย์

ผงบอริก ใช้ที่ไหนและโรยเท่าไหร่

ผงบอริกเป็นสารที่ NPIC อธิบายว่าเมื่อแมลงกินเข้าไปจะไปรบกวนกระเพาะและอาจกระทบระบบประสาท และผงยังขูดผิวนอกของแมลงด้วย จุดเด่นตาม UC IPM คือผงบอริกไม่ไล่แมลงสาบ แมลงสาบจึงเดินผ่านและติดผงไปเลียกินเองตอนทำความสะอาดตัว

• ใช้ในที่ลับที่ไม่มีใครแตะ เช่นช่องผนังกลวง ใต้ตู้เย็น หลังเตาอบ ใต้ลิ้นชักล่างสุด
• โรยบางจนแทบมองไม่เห็นเป็นฟิล์ม UC IPM ระบุว่าฟิล์มบางได้ผลกว่าการโรยหนา เพราะผงหนาจับตัวเป็นก้อนและแมลงสาบเดินเลี่ยง
• ต้องแห้งเท่านั้น ผงที่เปียกน้ำหรือโดนความชื้นจากท่อจะเสียฤทธิ์ ใต้ซิงก์ที่ท่อรั่วซึมจึงไม่เหมาะ
• ไม่ใช้นอกบ้านหรือในกระถาง เพราะ UC IPM เตือนว่าเป็นพิษต่อต้นไม้

สิ่งที่ทำให้เหยื่อไม่ทำงาน

ในบ้านที่บ่นว่าเหยื่อไม่ได้ผล สาเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่ตัวยา แต่อยู่ที่สิ่งที่ทำรอบๆ เหยื่อ

สิ่งที่ทำ	ผลต่อเหยื่อ	ทำแทน
ฉีดสเปรย์ฆ่าแมลงใกล้จุดวาง	UC IPM ระบุว่าสเปรย์อาจไล่และกระจายแมลงสาบไปที่อื่น มันจึงไม่มากินเหยื่อ	ฆ่าตัวที่เห็นด้วยการตีหรือดูดฝุ่น
จุดระเบิดควันกำจัดแมลง	UC IPM ระบุว่ามักไม่ได้ผลและเป็นอันตรายได้ ควันไม่เข้าซอกลึก	ใช้เหยื่อในซอกแทน
เช็ดจุดวางด้วยน้ำยากลิ่นแรงทุกวัน	กลิ่นกลบเหยื่อและล้างเจลออก	เช็ดรอบๆ เลี่ยงจุดหยอด
ทิ้งเศษอาหารบนเคาน์เตอร์ข้ามคืน	แมลงสาบเลือกกินอาหารที่หอมกว่า	ล้างจานและปิดถังขยะก่อนนอน
วางเหยื่อกลางที่โล่ง	แมลงสาบไม่เดินผ่าน	ย้ายชิดผนังและที่ซ่อน
หยอดเจลก้อนใหญ่ไม่กี่จุด	ตัวที่อยู่ไกลจากจุดไม่เจอ	หยดเล็กหลายจุดตามเส้นทาง

ถ้าครัวมีมดด้วย ให้ระวังมดมาขนเหยื่อเจลหมดก่อนแมลงสาบจะได้กิน ลองดูการจัดการมดแยกกันในวิธีกำจัดมดในบ้าน และเลือกหยอดเจลในร่องที่มดยังไม่เดินผ่าน

กี่วันถึงรู้ว่าได้ผล วัดยังไงไม่ใช้ความรู้สึก

UC IPM ระบุว่าเหยื่อและผงบอริกใช้เวลา 7 วันหรือนานกว่านั้น กว่าจะเห็นผลต่อประชากรแมลงสาบ การดูด้วยตาว่า "รู้สึกว่าน้อยลง" หลอกตัวเองง่าย ใช้กับดักกาวเป็นเครื่องวัดจะชัดกว่า

วิธีวัดด้วยกับดักกาว

1. วางกับดักกาว 4 ถึง 6 แผ่นตามมุมพื้นชิดผนัง หลังตู้เย็น และในตู้ ตามที่ UC IPM แนะนำ
2. เขียนเลขกำกับทุกแผ่น และจดตำแหน่ง
3. นับจำนวนแมลงสาบที่ติดทุกวัน 3 ถึง 4 วันก่อนเริ่มวางเหยื่อ UC IPM ระบุว่าส่วนใหญ่ติดภายใน 24 ชั่วโมงแรก
4. วางเหยื่อ แล้วเปลี่ยนกับดักแผ่นใหม่ในตำแหน่งเดิม นับอีกครั้งตอนสัปดาห์ที่ 2 และสัปดาห์ที่ 3

ตัวอย่างสมมติ ถ้ากับดักแผ่นหลังตู้เย็นติด 12 ตัวในสัปดาห์แรก แล้วเหลือ 3 ตัวในสัปดาห์ที่ 3 ถือว่าเหยื่อจุดนั้นทำงาน แต่ถ้าแผ่นใต้ซิงก์ยังติดเท่าเดิม แปลว่าจุดนั้นต้องเพิ่มเหยื่อหรือยังมีแหล่งอาหารแย่ง กับดักที่มีเลขกำกับช่วยบอกว่าต้องแก้ตรงไหน แทนที่จะหยอดเพิ่มทั้งครัว

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรเห็น	ถ้าไม่เป็นอย่างนั้น
วันที่ 1 ถึง 3	เหยื่อบางจุดถูกกิน อาจเห็นแมลงสาบออกมาตอนกลางวัน	เช็กว่าวางชิดที่ซ่อนจริงไหม
สัปดาห์ที่ 1	ตัวที่ติดกับดักเริ่มลด เจลบางจุดหายไป	หยอดใหม่ตรงจุดที่หมด
สัปดาห์ที่ 2 ถึง 3	จำนวนติดกับดักลดชัดเจน	เพิ่มจุดหรือย้ายตำแหน่ง
สัปดาห์ที่ 4 ขึ้นไป	เหลือตัวเล็กประปราย	ถ้ายังเท่าเดิม พิจารณาเปลี่ยนผลิตภัณฑ์

เติมเหยื่อ เปลี่ยนยี่ห้อ และเมื่อไหร่ควรหยุด

เจลที่หยอดไว้แข็งตัวเมื่อเวลาผ่านไป UC IPM ระบุว่าอาจต้องหยอดใหม่ ให้เปิดดูจุดที่จดไว้ทุก 7 วัน จุดที่เจลหายเกลี้ยงแปลว่าแมลงสาบกินอยู่ หยอดเติมตรงนั้นก่อน จุดที่เจลยังอยู่ครบแต่แข็งแล้ว ขูดออกแล้วหยอดใหม่ข้างๆ

ถ้าผ่านไปหลายสัปดาห์ วางถูกที่ ตัดอาหารแล้ว แต่ผลยังไม่ขยับ UC IPM แนะนำให้ลองเปลี่ยนไปใช้เหยื่อผลิตภัณฑ์อื่น วิธีที่ใช้ได้คือดูชื่อตัวยาบนฉลาก แล้วเลือกยี่ห้อที่ใช้ตัวยาต่างจากเดิม เปลี่ยนแค่ยี่ห้อแต่ตัวยาเหมือนเดิมไม่ช่วยอะไร

หยุดเมื่อไหร่

กับดักกาวไม่ติดแมลงสาบเลยติดต่อกันสัก 2 สัปดาห์ ไม่เจอขี้ใหม่ตามจุดที่เคยมี ถึงตอนนั้นลดเหลือกล่องเหยื่อไม่กี่กล่องไว้ตามจุดเสี่ยง เช่นใต้ซิงก์และหลังตู้เย็น แล้ววางกับดักกาวไว้ 2 แผ่นเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้า แมลงสาบจากห้องข้างๆ หรือจากถุงของที่ซื้อเข้าบ้านกลับมาได้เสมอ

บ้านมีเด็ก สัตว์เลี้ยง หรือคอนโด ต้องปรับอะไร

บ้านมีเด็กเล็ก เลือกกล่องเหยื่อที่ปิดมิดชิดแทนเจลที่ระดับพื้น ส่วนเจลหยอดเฉพาะในตู้บนหรือหลังเครื่องใช้ไฟฟ้า NPIC ย้ำว่าผลิตภัณฑ์หลายตัวกำหนดให้ใช้ในที่ที่เด็กเอื้อมไม่ถึง เพราะเด็กเอามือและของเข้าปาก

บ้านมีแมวหรือสุนัข ระวังกล่องเหยื่อพลาสติกที่สุนัขกัดแตกได้ วางกล่องใต้ตู้ที่มีช่องสูงไม่เกินที่จมูกสัตว์จะลอดเข้าไป และเก็บซองเปล่ากับหลอดเจลทิ้งในถังมีฝา

คอนโดหรือทาวน์เฮาส์ แมลงสาบเยอรมันเดินผ่านช่องท่อระหว่างห้องได้ ถ้าห้องข้างๆ ไม่จัดการ ห้องเราจะได้ตัวใหม่มาเรื่อยๆ จุดที่ควรหยอดเจลเพิ่มคือรอยต่อท่อที่ลอดผนังและฝ้า และควรแจ้งนิติบุคคลเมื่อเจอซ้ำหลายห้อง

ถ้าบ้านมีปัญหาแมลงหลายชนิดพร้อมกัน ภาพรวมว่าตัวไหนใช้วิธีไหนอยู่ในกำจัดแมลงในบ้านแยกตามชนิด

ใช้อะไร ทำยังไง ห้ามทำ

ใช้อะไร	ทำยังไง	ห้ามทำ
เหยื่อเจล	หยดเล็กหลายจุดในร่อง บานพับ รอยต่อท่อ	หยอดบนพื้นผิวสัมผัสอาหาร
กล่องเหยื่อ	วางชิดผนังใต้ตู้และใต้เครื่องใช้ไฟฟ้า	วางกลางพื้นที่โล่ง
ผงบอริก	โรยเป็นฟิล์มบางในช่องแห้งที่ไม่มีใครแตะ	โรยหนา โรยในที่เปียก หรือนอกบ้าน
กับดักกาว	ติดเลข นับก่อนและหลังวางเหยื่อ	ใช้เป็นวิธีกำจัดหลัก
สเปรย์	ไม่ใช้ระหว่างที่วางเหยื่อ	ฉีดใกล้จุดวางเหยื่อ
ความสะอาด	ตัดเศษอาหารและคราบมันทุกคืน	เช็ดน้ำยากลิ่นแรงทับจุดหยอด

ตารางที่ใช้ได้จริงคือ คืนแรกเดินสำรวจและวางกับดักนับ วันที่ 4 หยอดเจลและวางกล่อง จากนั้นเปิดดูทุกวันเสาร์ หยอดเติมจุดที่หมด แล้วนับกับดักใหม่ทุก 7 วันจนสัปดาห์ที่ 4 ทำแค่นี้ครัวส่วนใหญ่ก็เห็นตัวเลขลดลงจนเหลือศูนย์ได้