ของใช้ในบ้าน

วิธีล้างกระบอกน้ำสแตนเลส ถอดยางฝาล้างให้หมดกลิ่นอับและคราบกาแฟ

| อ่าน 16 นาที

วิธีล้างกระบอกน้ำสแตนเลส คู่มือครบจบสำหรับใช้งานในบ้าน

ประเด็นสำคัญ

  • กลิ่นอับส่วนใหญ่มาจากยางซีลในฝาและร่องเกลียว ไม่ใช่ตัวกระบอก ต้องถอดยางออกล้างอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง
  • ทุกวันล้างด้วยน้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจาน ผึ่งให้แห้งโดยเปิดฝาทิ้งไว้ ห้ามปิดฝาตอนยังเปียก
  • คราบกาแฟและกลิ่นค้าง ใช้เบกกิ้งโซดา 1 ถึง 2 ช้อนโต๊ะในน้ำอุ่น แช่ 30 นาทีถึงข้ามคืน ตามด้วยน้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากันถ้ายังเหลือคราบ
  • ห้ามใช้น้ำยาฟอกขาวคลอรีนและฝอยเหล็ก Thermos ระบุว่าคลอรีนกัดสแตนเลสและทำให้ยางซีลเสื่อม
  • เข้าเครื่องล้างจานได้เฉพาะรุ่นที่ระบุว่าได้ วางชั้นบน และเลี่ยงโปรแกรมอบแห้งความร้อนสูง

เปิดฝากระบอกน้ำแล้วได้กลิ่นอับแบบผ้าเปียก ตัวการอยู่ในฝาเกือบทุกครั้ง ผนังสแตนเลสด้านในเรียบ ล้างง่าย แต่ยางซีลที่อัดอยู่ในร่องฝา ช่องหลอดดูด และกลไกปุ่มกด เป็นที่ที่น้ำหวาน กาแฟใส่นม และน้ำลายไปค้าง แล้วไม่เคยแห้งสนิท

แก้ได้ด้วยนิสัยสองอย่าง ล้างทุกวันแล้วเปิดฝาผึ่ง และถอดยางฝาออกมาล้างทุกสัปดาห์ ส่วนคราบกาแฟสีน้ำตาลในตัวกระบอก ใช้เบกกิ้งโซดาแช่ก็หลุด ไม่ต้องขัดแรง

กระบอกเก็บความเย็นมีกี่ส่วนที่ต้องล้าง

กระบอกและแก้วเก็บความเย็นทั่วไปมีโครงสร้างคล้ายกัน ก่อนล้างให้รู้ก่อนว่ามีชิ้นไหนบ้างที่ถอดได้

ส่วน อยู่ตรงไหน ปัญหาที่เจอ ถอดได้ไหม
ตัวกระบอก ผนังสแตนเลสสองชั้นมีสุญญากาศตรงกลาง คราบกาแฟ ชา ฝ้าขาวจากน้ำ ไม่ต้องถอด ห้ามแยกชั้น
ยางซีลรอบฝา วงยางในร่องใต้ฝา เมือก จุดดำ กลิ่นอับ ถอดได้เกือบทุกรุ่น
ช่องหลอดและแผ่นปิดหลอด ฝาแบบแก้วหูจับมีหลอด คราบน้ำหวานใต้แผ่นเลื่อน หลายรุ่นงัดออกได้
ปุ่มกดและกลไกฝาเด้ง ฝาแบบกดเปิดยกดื่ม น้ำค้างในช่องสปริง บางรุ่นถอดได้ บางรุ่นต้องแช่ทั้งฝา
หลอดดูด สแตนเลสหรือพลาสติก คราบในท่อ ถอด ล้างด้วยแปรงล้างหลอด
เกลียวปากกระบอก ขอบบนของตัวกระบอก คราบน้ำตาลในร่องเกลียว ไม่ต้องถอด ใช้แปรงเล็ก

America's Test Kitchen ทดสอบล้างแก้วเก็บความเย็นแบบมีหลอดแล้วพบว่าเครื่องล้างจานเอาคราบใต้ยางซีลออกไม่ได้ ต้องงัดแผ่นปิดหลอดและดึงยางออกมาล้างเอง นี่คือเหตุผลที่กระบอกที่เข้าเครื่องล้างจานทุกวันก็ยังเหม็นได้

ล้างประจำวัน ใช้เวลา 2 นาที

Thermos แนะนำให้ล้างด้วยน้ำอุ่นทุกวันหลังใช้ และไม่ปิดฝากระบอกตอนยังเปียก ลำดับที่ทำได้ทุกเย็น

  1. เทเครื่องดื่มที่เหลือทิ้ง กลั้วน้ำอุ่น (15 วินาที)
  2. หยดน้ำยาล้างจาน 1 ถึง 2 หยดลงแปรงล้างขวด ขัดผนังด้านในวนลงถึงก้น ขัดเกลียวปากกระบอก (45 วินาที)
  3. ล้างฝาด้วยฟองน้ำ เปิดปิดแผ่นหลอดหรือกดปุ่มขณะอยู่ใต้น้ำไหล ให้น้ำไหลผ่านกลไก (30 วินาที)
  4. ล้างน้ำเปล่าจนไม่มีฟอง
  5. คว่ำตัวกระบอกบนที่คว่ำแก้วแบบโปร่ง วางฝาแยก เปิดผึ่งทั้งคืน

ข้อ 5 สำคัญที่สุด กระบอกที่ปิดฝาตอนยังมีน้ำค้างด้านใน คือกล่องอบเชื้อขนาดพกพา พรุ่งนี้เช้าเปิดมาจะได้กลิ่นทันที

ล้างลึกทุกสัปดาห์ ถอดยางฝาให้หมด

ทำสัปดาห์ละครั้ง หรือถี่กว่านั้นถ้าใส่กาแฟนม ชานม หรือโปรตีนเชค America's Test Kitchen แนะนำการล้างลึกทุกสองสามสัปดาห์เป็นอย่างน้อย และ Thermos แนะนำการถอดฝาล้างทุกสัปดาห์

  1. ถอดยางซีล ใช้ปลายด้ามช้อนพลาสติกหรือไม้จิ้มฟันงัดขอบยางขึ้นเบาๆ แล้วดึงออกทั้งวง ห้ามใช้มีดหรือของมีคม ยางที่ขาดหรือยืดจะซีลไม่สนิท (1 นาที)
  2. ฝาแบบหลอด กดหรืองัดแผ่นเลื่อนปิดหลอดออกตามคู่มือรุ่นนั้น ถ่ายรูปไว้ก่อนถอด ประกอบกลับจะง่ายขึ้น (1 นาที)
  3. แช่ยาง ฝา และหลอดในน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน 10 นาที (10 นาที)
  4. ขัดร่องที่ยางเคยอยู่ด้วยแปรงเล็กหรือแปรงสีฟันเก่า ร่องนี้มักมีคราบสีเทาหรือจุดดำ (2 นาที)
  5. ใช้แปรงล้างหลอดแหย่ทะลุหลอดและช่องหลอดบนฝาไปกลับหลายรอบ (1 นาที)
  6. ขัดยางซีลด้วยนิ้ว ทั้งด้านในและด้านนอก แล้วล้างน้ำเปล่า (1 นาที)
  7. ผึ่งทุกชิ้นให้แห้งสนิท ทั้ง Thermos และ America's Test Kitchen ย้ำว่าต้องแห้งก่อนประกอบกลับ (2 ถึง 4 ชั่วโมงหรือข้ามคืน)

คราบกาแฟ คราบชา และกลิ่นค้าง

คราบสีน้ำตาลบนผนังด้านในเป็นแทนนินจากกาแฟและชาที่เกาะสะสม ผิวสแตนเลสยังดีอยู่ แค่มีฟิล์มบางๆ เคลือบ สูตรของ Thermos มีสองขั้น

ขั้นที่ 1 เบกกิ้งโซดา

  1. ใส่เบกกิ้งโซดา 1 ถึง 2 ช้อนโต๊ะลงในกระบอก
  2. เติมน้ำอุ่นจนเกือบเต็ม คนให้ละลาย
  3. ทิ้งไว้ 30 นาทีสำหรับคราบบาง หรือข้ามคืนสำหรับคราบหนาและกลิ่นค้าง โดยเปิดฝาไว้หรือปิดหลวมๆ
  4. ขัดด้วยแปรงล้างขวด ล้างน้ำ

ขั้นที่ 2 น้ำส้มสายชู ถ้ายังเหลือคราบหรือมีฝ้าขาว

  1. ผสมน้ำส้มสายชูกับน้ำอย่างละเท่ากัน เทให้เต็มกระบอก
  2. ทิ้งไว้ 15 ถึง 30 นาที
  3. ขัด ล้างน้ำเปล่าหลายรอบจนไม่มีกลิ่นเปรี้ยว แล้วผึ่ง

Thermos ยังแนะนำเม็ดฟู่ทำความสะอาดฟันปลอมสำหรับคราบกาแฟ ใส่ 1 เม็ดในน้ำอุ่นเต็มกระบอก ทิ้งไว้ตามเวลาบนซอง แล้วล้างน้ำ วิธีนี้สะดวกเวลาไม่อยากขัด

เบกกิ้งโซดากับน้ำส้มสายชูใช้แยกขั้นกันตามลำดับข้างบน การเทสองอย่างผสมพร้อมกันแค่ได้ฟองฟู่แล้วหักล้างกันเอง พลังทำความสะอาดลดลง ดูหลักใช้ของสองอย่างนี้เพิ่มได้ที่ ใช้เบกกิ้งโซดาทำความสะอาดอะไรได้บ้าง และ ประโยชน์ของน้ำส้มสายชูในงานบ้าน

ฝ้าขาวที่ก้นกระบอก

ถ้าใส่แต่น้ำเปล่า แล้วเห็นฝ้าขาวหรือจุดขาวเป็นดวงที่ก้น คือแร่ธาตุจากน้ำที่ตกค้างเวลาน้ำระเหย ไม่อันตราย แต่ทำให้ผิวดูขุ่น ใช้ขั้นน้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากันข้างบนได้เลย ถ้าบ้านใช้น้ำที่มีตะกรันเยอะ คราบจะกลับมาเร็ว เทน้ำเหลือทิ้งทุกวันและเช็ดแห้งจะช่วยได้มาก หลักการเดียวกับคราบในกาต้มน้ำ ดูต่อได้ที่ ล้างตะกรันกาต้มน้ำไฟฟ้า

สิ่งที่ห้ามใช้กับกระบอกสแตนเลส

ห้ามใช้ เพราะอะไร ใช้แทน
น้ำยาฟอกขาวคลอรีน Thermos ระบุว่าคลอรีนกัดสแตนเลสและทำให้ยางซีลเสื่อม เบกกิ้งโซดา หรือเม็ดฟู่ทำความสะอาดฟันปลอม
ฝอยเหล็ก ผงขัดหยาบ เป็นรอยข่วนที่คราบเกาะง่ายขึ้น แปรงล้างขวดขนไนลอน ฟองน้ำด้านนุ่ม
แช่น้ำยาหรือน้ำส้มสายชูนานหลายชั่วโมง Thermos เตือนไม่ให้แช่นาน แช่ตามเวลาในสูตร แล้วล้างทันที
อบแห้งความร้อนสูงในเครื่องล้างจาน ความร้อนทำยางเสื่อมและสีภายนอกลอก ผึ่งลมธรรมดา
ต้มกระบอกทั้งใบหรือเข้าไมโครเวฟ ทำลายฉนวนและสี ไมโครเวฟกับโลหะอันตราย น้ำอุ่นจากก๊อก
แช่ทั้งใบจมน้ำนาน (รุ่นที่มีสีพ่นหรือก้นติดยาง) น้ำเข้าใต้ฐานยางกันลื่น เป็นที่สะสมเชื้อ ล้างเฉพาะด้านในและเช็ดด้านนอก

เครื่องล้างจาน ใช้ได้แค่ไหน

ดูใต้ก้นกระบอกหรือคู่มือก่อน หลายรุ่นระบุว่าเข้าเครื่องล้างจานได้ บางรุ่นห้าม โดยเฉพาะที่มีสีพ่นด้านนอกหรือมีลายพิมพ์ Thermos แนะนำว่าถ้าใช้เครื่อง ให้วางชั้นบนและเลี่ยงรอบอบแห้งความร้อนสูง

ถึงจะเข้าเครื่องได้ ก็ต้องถอดยางซีลล้างเองตามรอบสัปดาห์อยู่ดี เพราะน้ำจากหัวฉีดไม่เข้าไปถึงใต้ยางที่ยังติดอยู่ในร่อง ถ้าบ้านกำลังคิดเรื่องเครื่องล้างจานอยู่ ข้อดีข้อเสียดูได้ที่ เครื่องล้างจานคุ้มไหม

เครื่องดื่มแต่ละแบบ ทิ้งค้างได้นานแค่ไหน

น้ำเปล่าล้างได้ตอนเย็นตามรอบปกติ แต่เครื่องดื่มบางชนิดต้องล้างทันทีที่ดื่มหมด ถ้าทิ้งไว้ในรถหรือในกระเป๋าทั้งบ่าย กลิ่นจะลงไปในยางซีลจนล้างรอบเดียวไม่ออก

  • กาแฟดำ ชาดำ ล้างภายในวันเดียวกัน คราบสีเกาะสะสมทีละน้อย
  • กาแฟใส่นม ชานม นมเปรี้ยว โปรตีนเชค ล้างทันทีที่ดื่มหมด อย่างช้าภายในไม่กี่ชั่วโมง เพราะนมบูดเร็วในอากาศร้อน
  • น้ำหวาน น้ำผลไม้ น้ำเกลือแร่ ล้างภายในวันเดียวกัน น้ำตาลค้างในร่องหลอดเหนียวและดึงมด
  • ถ้าอยู่นอกบ้านและล้างไม่ได้ อย่างน้อยกลั้วน้ำเปล่าสองสามรอบแล้วเปิดฝาทิ้งไว้ ดีกว่าปิดฝาแน่นแล้วรอถึงบ้าน

อุปกรณ์ที่ควรมีติดครัว

  • แปรงล้างขวดด้ามยาว หัวเป็นฟองน้ำหรือขนไนลอน ยาวพอถึงก้นกระบอกที่สูงที่สุดในบ้าน
  • แปรงล้างหลอด แบบขนเกลียวเส้นเล็ก มีหลายขนาด
  • แปรงเล็กหัวแคบหรือแปรงสีฟันเก่า สำหรับร่องยางและเกลียว
  • ไม้จิ้มฟันหรือด้ามช้อนพลาสติก สำหรับงัดยาง
  • ที่คว่ำแก้วแบบมีก้านให้กระบอกคว่ำโดยปากไม่แนบพื้น อากาศเข้าได้ แห้งเร็ว

ทั้งชุดราคาไม่กี่สิบบาทถึงร้อยกว่าบาท แต่ทำให้รอบล้างลึกเหลือไม่เกิน 10 นาทีลงมือจริง

เมื่อไรถึงเวลาเปลี่ยนกระบอกหรือยาง

อาการ สาเหตุ ทำอะไร
ยางซีลมีจุดดำที่ขัดไม่ออก ราลงไปในเนื้อยาง เปลี่ยนยางซีลใหม่
ฝารั่วซึมหลังประกอบถูกต้องแล้ว ยางยืด แข็ง หรือแตก เปลี่ยนยางซีลใหม่
น้ำแข็งละลายเร็วผิดปกติ ผิวนอกเย็นหรือมีหยดน้ำเกาะ สุญญากาศรั่ว ใช้เป็นกระบอกธรรมดา หรือเปลี่ยนใบใหม่
ผนังด้านในมีจุดสนิมหรือรอยลอก ผิวเสียหาย เลิกใช้กับเครื่องดื่ม
กลิ่นไม่หายแม้แช่เบกกิ้งโซดาข้ามคืนและเปลี่ยนยางแล้ว คราบในช่องกลไกฝาที่ถอดไม่ได้ เปลี่ยนฝาใหม่ ถ้าผู้ผลิตขายแยก

ถ้ากำลังจะซื้อใบใหม่ เกณฑ์เลือกทั้งเรื่องเกรดสแตนเลสและแบบฝาที่ล้างง่าย ดูได้ที่ เลือกกระบอกน้ำเก็บความเย็น ฝาที่ถอดชิ้นส่วนได้ครบ ล้างง่ายกว่าฝาที่กลไกปิดตายในระยะยาว

รอบล้างแบบสรุป

ความถี่ ทำอะไร ใช้เวลา
ทุกวัน น้ำอุ่น น้ำยาล้างจาน แปรงล้างขวด ผึ่งเปิดฝา 2 นาที
ทุกสัปดาห์ ถอดยางซีล แผ่นหลอด หลอด แช่ ขัดร่อง ผึ่งแห้งก่อนประกอบ 15 นาที และรอแห้ง
เมื่อมีคราบหรือกลิ่น เบกกิ้งโซดา 30 นาทีถึงข้ามคืน แล้วน้ำส้มสายชูผสมน้ำ 15 ถึง 30 นาที 5 นาทีลงมือ
ทุก 6 ถึง 12 เดือน เช็กยางซีล ถ้าแข็งหรือมีจุดดำ เปลี่ยน 2 นาที

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมกระบอกน้ำสแตนเลสใส่น้ำแล้วมีรสเหล็ก

ส่วนใหญ่มาจากคราบสะสมหรือน้ำยาที่ล้างไม่หมด ลองแช่เบกกิ้งโซดาในน้ำอุ่นแล้วล้างน้ำเปล่าหลายรอบ ถ้าเป็นกระบอกใหม่ ล้างด้วยน้ำยาล้างจานและน้ำอุ่นก่อนใช้ครั้งแรก ถ้ารสยังไม่หายหลังล้างแล้ว หรือผิวด้านในมีจุดสนิมหรือรอยลอก ควรเลิกใช้กับเครื่องดื่ม

ใส่น้ำอัดลมหรือนมในกระบอกเก็บความเย็นได้ไหม

นมและกาแฟใส่นมใส่ได้ แต่ต้องล้างภายในวันเดียวกัน ถ้าทิ้งข้ามคืน คราบโปรตีนจะเปรี้ยวและเกาะยางซีลจนกลิ่นติด น้ำอัดลมต้องดูคู่มือของรุ่นนั้น เพราะแรงดันก๊าซดันฝาได้ บางยี่ห้อระบุห้ามใส่

ด้านนอกกระบอกร้อนหรือเหงื่อออก แปลว่าอะไร

กระบอกเก็บความเย็นแบบสองชั้นสุญญากาศที่ทำงานปกติ ผิวนอกจะไม่ร้อนและไม่มีหยดน้ำเกาะเมื่อใส่น้ำแข็ง ถ้าผิวนอกร้อนเมื่อใส่น้ำร้อน หรือเย็นจนมีหยดน้ำเกาะ แปลว่าสุญญากาศรั่ว มักเกิดหลังตกกระแทกหรือโดนความร้อนสูง ล้างอย่างไรก็กลับมาเก็บอุณหภูมิไม่ได้

แหล่งอ้างอิง

  1. How to Clean a Stainless Steel Water Bottle — And Keep It Performing Like New | Thermos
  2. How to Clean Your Stanley Tumbler | America's Test Kitchen

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน