เฟอร์นิเจอร์บิวท์อินข้อดีข้อเสีย ห้องไหนควรทำ ห้องไหนซื้อลอยตัว

บิวท์อินดีที่สุดเมื่อใช้กับห้องที่เฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูปเอาไม่อยู่ เช่นห้องที่มีมุมเฉียง ผนังยาวเกินโมดูลที่ขาย หรือฝ้าเตี้ยที่ตู้ลอยตัวเหลือช่องว่างข้างบน ส่วนข้อเสียคือสิ่งที่ติดตายตัวแล้วเปลี่ยนใจไม่ได้ เจ้าของบ้านบางรายอาจทำบิวท์อินทั้งห้องเพราะรูปสวย แล้วพบว่าขนาดที่ทำไม่ตรงกับการใช้ หรือผนังชื้นหลังตู้โดยไม่มีใครรู้ จึงควรตัดสินใจรายห้อง ไม่ใช่รวมทั้งบ้าน

ข้อดีที่เกิดขึ้นจริงในบ้านไทย

ข้อดีที่ผมเห็นว่าชัดและวัดได้มีสี่ข้อ

• ใช้ปริมาตรเต็มห้อง ตู้ที่ทำถึงฝ้าและชิดผนังสองข้างไม่เหลือช่องฝุ่นหรือที่ให้แมลงสาบอาศัย
• แบ่งช่องตามของที่มีจริง เช่นราวแขวนยาว ชั้นลึก 35 ซม. ลิ้นชักสำหรับชุดชั้นใน แทนที่จะใช้โมดูลมาตรฐานที่ขายตามร้าน
• หน้าตู้ ผนัง และขอบตกแต่งต่อเนื่องกัน ทำให้ห้องดูเป็นระเบียบ
• ซ่อนสายไฟ ท่อแอร์ ท่อดูดควัน หรือตู้ไฟเล็กๆ ไว้หลังบานได้

ตัวอย่างสมมติ ห้องนอน 3.0 x 3.5 ม. ผนังยาว 3.0 ม. สูงถึงฝ้า 2.4 ม. ทำตู้บิวท์อินลึก 58 ซม. ได้ปริมาตรภายในรวมประมาณ 3.0 x 2.4 x 0.58 = ประมาณ 4.2 ลูกบาศก์เมตร ก่อนหักความหนาแผ่น ถ้าซื้อตู้ลอยตัวสูง 2.0 ม. ลึก 55 ซม. กว้าง 1.2 ม. สองหลัง รวมปริมาตรประมาณ 1.2 x 2.0 x 0.55 x 2 = ประมาณ 2.6 ลูกบาศก์เมตร และเหลือผนังว่าง 60 ซม. กับช่องฝุ่นที่ด้านบนตู้ ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกว่าบิวท์อินดีกว่าเสมอ แต่แสดงว่าพื้นที่ใช้ได้ต่างกันมากเมื่อห้องมีขนาดที่พอดี

ถ้าอยากรู้รายละเอียดของตู้เสื้อผ้าโดยเฉพาะ ดูการแบ่งช่องและวัสดุได้ใน ตู้เสื้อผ้าบิวท์อิน และเรื่องครัวใน ครัวบิวท์อิน

ข้อเสียที่ต้องรับ ก่อนเซ็นใบสั่งทำ

ข้อเสีย	เกิดขึ้นเมื่อไร	วิธีลดผลกระทบ
ย้ายไม่ได้	ย้ายบ้าน เปลี่ยนผังห้อง	ทำเฉพาะผนังที่ผังนิ่งแล้ว เช่นผนังตู้เสื้อผ้า
ซ่อมยาก	บานพับหลวม ราง หรือแผ่นพองน้ำ	ใช้บานและอุปกรณ์ที่หาซื้อทดแทนได้ ขอเก็บแผ่นเศษไว้
ค่ารื้อและซ่อมผนัง	ย้ายออก ขายบ้าน	ถ่ายรูปสภาพผนังพื้นก่อนติดตั้ง ตกลงวิธียึดที่ซ่อมได้
ขนาดผิดครั้งเดียวผิดทั้งชุด	วัดผิดก่อนสั่งผลิต	วัดหลังผนังฉาบและพื้นเสร็จ ให้ช่างมาวัดเอง
ความชื้นสะสมหลังตู้	ผนังด้านนอก ห้องชื้น	เว้นช่องระบายและกันความชื้น ดูหัวข้อด้านล่าง
ไม่เข้ากับรสนิยมของผู้ซื้อบ้านรายถัดไป	ขายต่อ	เลือกสีกลาง ผิวเรียบ หลีกเลี่ยงลวดลายเฉพาะ

ผมให้น้ำหนักข้อที่สอง คือซ่อมยาก มากเป็นพิเศษ เพราะตู้บิวท์อินส่วนมากพังที่บานพับและรางลิ้นชัก ไม่ใช่ที่โครงตู้ ถ้าช่างใช้อุปกรณ์ที่เป็นยี่ห้อหายาก ซ่อมไม่ได้ทั้งๆ ที่ตู้ยังดี

ผนังไม่ฉาก พื้นไม่เสมอ: ปัญหาที่ทำให้บิวท์อินไม่สวยเหมือนแบบ

บ้านไทยไม่ค่อยมีผนังที่ฉากเป๊ะ ผนังก่ออิฐฉาบปูนมักเบี้ยวได้ 1-2 ซม. ตลอดความสูงห้อง พื้นที่ปรับระดับด้วยปูนทรายก็ต่างกันได้หลายมิลลิเมตรในช่วงสามเมตร ถ้าช่างตัดตู้ตามขนาดตรงๆ ตู้จะติดผนังไม่สนิท มีช่องแคบกว้างไม่เท่ากันที่ขอบ

งานที่ดีแก้ปัญหานี้ด้วยสามวิธี

1. วัดผนังด้วยระดับน้ำหรือเลเซอร์ที่สามจุด (บน กลาง ล่าง) แทนการวัดที่ระดับเอวจุดเดียว
2. ทำแผ่นปิดขอบ (scribe strip หรือแผ่นปิดข้าง) กว้างราว 3-5 ซม. ที่ตัดแต่งตามแนวผนังจริงหน้างาน
3. ตั้งขาปรับระดับที่ฐานตู้ ให้ปรับได้อย่างน้อย 1-2 ซม.

เมื่อไรควรให้ช่างวัด วัดหลังผนังฉาบและทาสีรองพื้น และหลังปรับระดับพื้นเสร็จแล้ว อย่าวัดตอนปูนยังเปียกหรือยังไม่ได้ตัดสินใจเรื่องพื้นผิว ถ้ามีการปูพื้นไม้หรือกระเบื้องใหม่ ต้องถามช่างว่าตู้จะตั้งบนพื้นสำเร็จหรือตั้งก่อนปู เพราะความหนาพื้นเปลี่ยนความสูงตู้ที่ปิดชิดฝ้า

ลำดับงานและเวลา: ทำไมตู้บิวท์อินมักเลื่อนส่งมอบ

บิวท์อินต่างจากซื้อของสำเร็จรูปตรงที่ทุกขั้นตอนต่อกันเป็นลูกโซ่ ถ้าขั้นแรกช้า ขั้นหลังเลื่อนตาม ลำดับที่ผมแนะนำและเวลาโดยประมาณมีดังนี้

ขั้น	งาน	เวลาโดยประมาณ
1	ตกลงแบบและวัสดุ ขอใบเสนอราคาหลายราย	1-2 สัปดาห์
2	งานระบบเสร็จ ฝ้า ผนังฉาบ และตัดสินใจเรื่องพื้น	ตามโครงการ
3	ช่างมาวัดหน้างานและยืนยันแบบเขียนแบบ	2-5 วัน
4	ผลิตที่โรงงานหลังยืนยันแบบ	3-6 สัปดาห์
5	ติดตั้ง ปรับระดับ ปิดขอบ ติดบาน	3-7 วัน
6	ตรวจรับ แก้งาน ส่งมอบ	1-3 วัน

ตัวเลขเวลาเป็นช่วงที่พบทั่วไป ขึ้นกับคิวโรงงานและความยากของแบบ ให้ขอกำหนดส่งมอบในสัญญา ถ้าห้องที่ทำคือห้องนอนที่ต้องใช้ทุกคืน ควรเริ่มก่อนย้ายเข้าอย่างน้อยสองเดือน

ความชื้น ปลวก และไฟฟ้า สามเรื่องที่ซ่อนอยู่หลังบาน

ความชื้นและขึ้นรา

Wood handbook บทที่ 13 ของ USDA Forest Products Laboratory แนะนำให้ติดตั้งไม้ในสภาพความชื้นใกล้ที่จะเจอใช้งานจริง และให้ค่าอ้างอิงสำหรับไม้ในร่มในเขตชื้นอบอุ่นชายฝั่งราว 11% (ช่วง 8-13%) หมายความว่าตู้ที่ติดตั้งแล้วจะดูดและคายความชื้นตามอากาศในห้องไปตลอด ถ้าผนังด้านหลังชื้นหรือร้าว ความชื้นจะเข้าแผ่นหลังตู้โดยตรง และตู้ปิดสนิทไม่ได้ช่วยให้แห้งเลย

ก่อนทำตู้ชิดผนัง ให้ตรวจสิ่งต่อไปนี้ ผนังด้านนอกที่โดนฝนสาดหรือมีคราบน้ำ ผนังติดห้องน้ำหรือท่อประปา และผนังที่มีรอยร้าวตามแนวคาน ถ้าพบ ต้องซ่อมต้นเหตุก่อนทำตู้ ดูแนวทางตรวจและแก้ใน ผนังชื้นและเชื้อรา

ปลวกและแมลง

ตู้ที่ติดชิดผนังและพื้นปูนทำให้ตรวจยากว่ามีทางปลวก ในบ้านที่มีประวัติปลวกควรให้บริษัทกำจัดปลวกตรวจและพ่นก่อนติดตั้ง และเว้นช่องตรวจ (ฝาเปิด) ที่ฐานตู้หรือแผ่นหลังตู้ที่ถอดได้ ตู้ที่ยกลอยจากพื้น 8-10 ซม. ด้วยฐานช่วยให้เห็นร่องรอยท่อดินปลวกได้เร็วกว่า

ไฟฟ้า ปลั๊ก และสิ่งที่ซ่อนอยู่ในผนัง

ตำแหน่งปลั๊ก สวิตช์ และท่อแอร์ที่ตู้บังต้องวางแผนก่อนสั่ง ให้ช่างไฟย้ายหรือเดินสายใหม่ก่อนช่างไม้ปิดแผ่น ไม่เจาะผนังโดยไม่ทราบแนวสายไฟและท่อ งานเดินสายและติดตั้งเต้ารับต้องให้ช่างไฟที่มีความรู้ทำ ไม่ทำเอง

วัสดุแผ่นและกลิ่นสารเคมี เมื่อบิวท์อินใช้แผ่นไม้ปริมาณมาก

บิวท์อินทั้งห้องใช้แผ่นประกอบเป็นพื้นที่หลายตารางเมตร มากกว่าเฟอร์นิเจอร์ลอยตัวหนึ่งชิ้นหลายเท่า และมักอยู่ในห้องปิดอย่างห้องนอน EPA ของสหรัฐฯ กำหนดค่าจำกัดการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ของแผ่นไม้ประกอบ ได้แก่ ไม้อัดผิวไม้เนื้อแข็ง 0.05 ppm แผ่นปาร์ติเคิล 0.09 ppm MDF 0.11 ppm และ MDF บาง 0.13 ppm

กฎเหล่านี้เป็นของสหรัฐฯ ใช้เป็นตัวเทียบได้เมื่อขอเอกสารจากผู้ขายแผ่น ให้ถามชั้นการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ของแผ่นที่ใช้ และให้เปิดห้องระบายอากาศหลังติดตั้งก่อนเข้าอยู่ อย่างน้อยหนึ่งถึงสองสัปดาห์ถ้าทำได้ คนที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดควรปรึกษาแพทย์เรื่องการจัดห้องใหม่

ห้องไหนควรทำบิวท์อิน ห้องไหนควรซื้อลอยตัว

ชิ้นงาน	บิวท์อิน	ลอยตัว	เหตุผล
ตู้เสื้อผ้า	ควรทำ	ทำได้ถ้างบจำกัด	ใช้ผนังเต็มและแบ่งช่องตามเสื้อผ้า
ครัว	ควรทำ	ใช้ได้ถ้าห้องเรียบง่าย	ผังต้องเข้ากับท่อประปา ไฟ และท่อควัน
ชั้นวางทีวีและผนังจอ	ควรทำถ้าตำแหน่งนิ่ง	ซื้อได้	ซ่อนสาย แต่ผนังต้องรับน้ำหนักได้
มุมทำงาน โต๊ะติดผนัง	ทำถ้าห้องเล็กหรือรูปทรงพิเศษ	โต๊ะลอยตัวเปลี่ยนได้ง่ายกว่า	ดู โต๊ะทำงานที่บ้าน
เตียงและหัวเตียง	ทำเฉพาะหัวเตียงถ้าต้องการ	ลอยตัว	เตียงต้องเปลี่ยนที่นอนและย้ายได้
โต๊ะอาหาร	ไม่ควร	ลอยตัว	ต้องเปลี่ยนขนาดตามจำนวนคน ดู โต๊ะกินข้าว
โซฟาและเก้าอี้	ไม่ควร	ลอยตัว	ต้องย้ายเมื่อทำความสะอาดและจัดห้องใหม่

เกณฑ์ตัดสินคือถามตัวเอง 3 ข้อ ข้อแรก ผังห้องนี้จะไม่เปลี่ยนอย่างน้อย 5 ปีหรือไม่ ข้อสอง ขนาดห้องหรือผนังนี้พิเศษพอจนของสำเร็จรูปใช้ไม่ได้หรือไม่ ข้อสาม ผนังที่ตู้จะติดแห้งและแข็งแรงหรือไม่ ถ้าตอบ "ใช่" ทั้งสามข้อ บิวท์อินน่าทำ ถ้ามีข้อใดตอบว่า "ไม่" ให้ซื้อลอยตัวไปก่อน

เรื่องที่คนมักลืม: ทางเดิน ผนังเบา และข้อตกลงในคอนโด

ตู้บิวท์อินกินพื้นที่ทางเดินแบบที่ผังเก่าไม่เคยคำนวณ NKBA แนะนำให้ทางเดินในครัวกว้างอย่างน้อย 42 นิ้ว (ประมาณ 107 ซม.) สำหรับคนเดียว และ 48 นิ้ว (ประมาณ 122 ซม.) สำหรับสองคน ตัวเลขนี้ใช้เป็นฐานเปรียบเทียบกับห้องอื่นได้ด้วย ถ้าตู้ลึกเพิ่มจาก 45 ซม. เป็น 60 ซม. ทางเดินที่เคยกว้าง 100 ซม. ก็เหลือ 85 ซม. ซึ่งเดินตะแคงเท่านั้น ดูตัวเลขผังครัวเพิ่มใน ผังครัวพื้นที่เล็ก

ผนังเบา เช่นผนังยิปซัมและผนังเบาอื่นๆ รับน้ำหนักตู้แขวนได้จำกัด ต้องยึดเข้าโครงโลหะหรือโครงไม้ภายใน ไม่ยึดแค่แผ่นผิว ดูข้อจำกัดของผนังประเภทนี้ใน ผนังยิปซัม และ ผนังเบา

ถ้าเป็นคอนโด ขอข้อกำหนดการปรับปรุงห้องจากนิติบุคคลก่อน เรื่องเวลาทำงาน การเจาะผนัง และห้ามกระทบโครงสร้างหรือระบบส่วนกลาง และขอให้ช่างทำตามข้อกำหนดนั้น

ก่อนจ้างช่างทำบิวท์อิน ถามและตรวจสิ่งนี้

• ให้ช่างวัดเอง หลังผนังฉาบ พื้นปรับระดับ และมีการตัดสินใจเรื่องพื้นเสร็จ
• ขอแบบที่ระบุแผ่นปิดขอบ ขาปรับระดับ ช่องระบายอากาศ และตำแหน่งปลั๊ก
• ขอรายการวัสดุ ความหนาแผ่น ยี่ห้อบานพับ ราง และชั้นการปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ของแผ่น
• ถามวิธียึดกับผนัง และผนังนั้นรับน้ำหนักได้ตามชนิดผนัง
• ตรวจผนังด้านหลังว่าแห้ง ไม่มีรอยร้าวหรือคราบน้ำ และมีแนวท่อไฟ ท่อน้ำ ชัดเจน
• ตกลงกำหนดส่งมอบ การแก้ไข และการรับประกันอุปกรณ์เป็นลายลักษณ์อักษร จ่ายเป็นงวด
• ถ่ายรูปผนังและพื้นก่อนติดตั้ง เพื่อเทียบเมื่อรื้อหรือเมื่อมีข้อโต้แย้ง

วิธีเลือกและตรวจช่างผู้รับเหมาดูได้ใน วิธีเลือกผู้รับเหมาบ้าน และตัวอย่างการเทียบราคาแบบบิวท์อินต่อเมตรอยู่ใน ค่าทำครัวบิวท์อิน ส่วนเรื่องไม้จริงที่ขยับตามความชื้น ซึ่งเกี่ยวกับการวางบานและตัวยึด ดูใน เฟอร์นิเจอร์ไม้จริง