เครื่องทำน้ำอุ่น ยี่ห้อไหนดี เลือกวัตต์ตามบ้านและแรงดันน้ำ ไม่ใช่ตามโลโก้

เครื่องทำน้ำอุ่นที่ดีสำหรับบ้านหนึ่งอาจใช้ไม่ได้เลยกับอีกบ้าน เพราะน้ำที่ออกมาอุ่นแค่ไหนขึ้นกับสามอย่างที่ไม่เกี่ยวกับยี่ห้อ คือแรงดันน้ำที่ก๊อก วงจรไฟที่ผนังห้องน้ำ และอุณหภูมิน้ำก่อนเข้าเครื่อง บางบ้านซื้อเครื่องรุ่นแพงแล้วน้ำไม่อุ่นเพราะแรงดันน้ำไม่พอให้สวิตช์ในเครื่องทำงาน ขณะที่บางบ้านซื้อรุ่นถูกแล้วใช้ดีมาสิบปี เพราะสายดินและเบรกเกอร์ถูกต้องตั้งแต่ติดตั้ง เราไม่จัดอันดับยี่ห้อ แต่บอกว่าต้องเช็กอะไรก่อนจ่ายเงิน ส่วนความต่างระหว่างแบบน้ำผ่านร้อนทันทีกับแบบมีถัง อ่านเต็มๆ ที่เครื่องทำน้ำอุ่นกับเครื่องทำน้ำร้อนต่างกันอย่างไร

สี่ข้อที่ตัดสินก่อนดูรุ่น

ข้อ	ถามตัวเอง	ผลต่อการเลือก
จุดใช้น้ำ	อาบน้ำห้องเดียว หรือต้องการอ่างล้างหน้าและครัวด้วย	ห้องเดียวใช้แบบน้ำผ่านร้อนทันทีได้ หลายจุดต้องคิดแบบมีถังหรือเครื่องหลายตัว
แรงดันน้ำ	ก๊อกชั้นบนแรงพอไหม ใช้ถังเก็บน้ำบนหลังคาหรือปั๊มน้ำ	แรงดันต่ำอาจไม่พอให้สวิตช์ในเครื่องตัดต่อความร้อน
อุณหภูมิน้ำก่อนเข้าเครื่อง	น้ำจากถังใต้ดินเย็นกว่าถังบนหลังคาที่ตากแดด	น้ำเย็นต้องใช้วัตต์สูงกว่าเพื่อได้อุณหภูมิเดียวกัน
วงจรไฟ	มีสายดินจริงไหม เบรกเกอร์และสายไฟรับกำลังได้ไหม	ตัดสินว่ารุ่นกี่วัตต์ติดตั้งได้ และปลอดภัยหรือไม่

อย่าซื้อเครื่องก่อนคุยกับช่างไฟว่าห้องน้ำมีสายดินหรือไม่ ข้อสุดท้ายเป็นเรื่องความปลอดภัย ไม่ใช่เรื่องความสะดวก

คำนวณวัตต์เองได้ ไม่ต้องเชื่อป้ายอย่างเดียว

น้ำ 1 ลิตรหนัก 1 กิโลกรัม และต้องใช้พลังงานราว 4.186 กิโลจูลเพื่อให้น้ำ 1 กิโลกรัมอุ่นขึ้น 1 องศา จากหลักนี้ สูตรประมาณคือ

อุณหภูมิที่เพิ่ม (องศา) = วัตต์ หารด้วย (อัตราไหลลิตรต่อนาที หารด้วย 60 คูณด้วย 4,186)

คิดเป็นเลขกลมๆ ได้ว่า ที่น้ำไหล 3 ลิตรต่อนาที แต่ละ 1,000 วัตต์ทำน้ำอุ่นขึ้นราว 4.8 องศา

กำลังเครื่อง	น้ำอุ่นขึ้น ที่ 3 ลิตรต่อนาที	น้ำอุ่นขึ้น ที่ 5 ลิตรต่อนาที
3,500 วัตต์	ราว 17 องศา	ราว 10 องศา
4,500 วัตต์	ราว 21 องศา	ราว 13 องศา
6,000 วัตต์	ราว 29 องศา	ราว 17 องศา

ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณทางทฤษฎี เครื่องจริงสูญเสียความร้อนบางส่วน และอัตราไหลจริงที่หัวฝักบัวไม่เท่ากับที่เรากะ

ตัวอย่าง ถ้าน้ำก่อนเข้าเครื่องอยู่ที่ 28 องศา (ช่วงอากาศร้อน) และอยากได้น้ำ 38 องศา ต้องเพิ่ม 10 องศา เครื่อง 3,500 วัตต์พอเมื่อน้ำไหลไม่เกิน 5 ลิตรต่อนาที แต่ถ้าน้ำก่อนเข้าเครื่องอยู่ที่ 20 องศา (หน้าหนาวทางเหนือ) ต้องเพิ่ม 18 องศา ที่ 3 ลิตรต่อนาที เครื่อง 3,500 วัตต์ก็แทบไม่พอ ต้องใช้ 4,500 วัตต์ขึ้นไป หรือลดอัตราไหลให้ต่ำกว่านั้น

ข้อสังเกตที่ช่วยตัดสินใจ

1. ถ้าบ้านอยู่ภาคกลางหรือภาคใต้ น้ำไม่เย็นมาก 3,500 วัตต์เป็นจุดเริ่มต้นที่พอสำหรับห้องน้ำเดียว
2. ถ้าบ้านอยู่ภาคเหนือหรือพื้นที่สูง น้ำเย็นจัดในหน้าหนาว ควรดู 4,500 วัตต์ขึ้นไป
3. วัตต์สูงขึ้นไม่ได้แปลว่าน้ำอุ่นขึ้นเสมอ ถ้าสายไฟหรือเบรกเกอร์รับไม่ไหว ต้องเปลี่ยนวงจร ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม

แรงดันน้ำ ปัญหาที่ซ่อนหลังคำว่า "น้ำไม่อุ่น"

เครื่องแบบน้ำผ่านร้อนทันทีหลายรุ่นมีสวิตช์ที่ทำงานเมื่อมีแรงดันหรือการไหลของน้ำถึงเกณฑ์ ถ้าแรงดันต่ำกว่าเกณฑ์ เครื่องไม่ให้ความร้อน และน้ำออกมาเย็น ทั้งที่เครื่องไม่เสีย ตัวเลขเกณฑ์ขึ้นกับรุ่น ให้ดูในคู่มือและลองกับก๊อกจริงของเรา

วิธีเช็กเบื้องต้นก่อนซื้อ

• เปิดก๊อกห้องน้ำที่จะติดตั้งแล้วจับเวลาเติมถังน้ำ 10 ลิตร ถ้าใช้เวลาเกิน 3 นาที น้ำไหลต่ำกว่า 3.3 ลิตรต่อนาที ซึ่งเสี่ยงต่อการไม่ถึงเกณฑ์
• ถ้าบ้านใช้ถังน้ำบนหลังคา แรงดันขึ้นกับความสูง ถังสูงกว่าห้องน้ำ 3 เมตรมีแรงดันน้อย อาจต้องมีปั๊มเพิ่มแรงดัน
• ถ้าใช้ปั๊มน้ำอัตโนมัติ แรงดันมักพอ แต่ปั๊มที่เปิดปิดถี่ทำให้น้ำสะดุด และเครื่องตัดต่อความร้อนถี่

ปัญหาน้ำอุ่นๆ เย็นๆ ที่เกิดแม้แรงดันพอ มักมาจากตัวกรองน้ำเข้าอุดตัน หัวฝักบัวอุดตันจากตะกรัน หรือวงจรไฟที่แรงดันไฟตกตอนหลายเครื่องใช้พร้อมกัน

ค่าไฟต่อเดือน คำนวณแล้วตัดสินใจ

กฟผ. จัดเครื่องทำน้ำอุ่นไฟฟ้าช่วง 3,500 ถึง 8,000 วัตต์ เป็นอันดับหนึ่งของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมากที่สุดในรายการของหน่วยงาน และแนะนำให้เลือกเครื่องที่มีฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 จุดสำคัญคือ เครื่องกินไฟสูงเฉพาะตอนที่น้ำไหล

ตัวอย่างบ้านสี่คน เครื่อง 4,500 วัตต์ แต่ละคนอาบ 8 นาที วันละครั้ง ค่าไฟสมมติ 4 บาทต่อหน่วย (ตัวเลขสมมติเพื่อคำนวณ ค่าไฟจริงต่างกันตามอัตราและช่วงใช้)

รายการ	ตัวเลข
ไฟต่อคนต่อครั้ง	4.5 กิโลวัตต์ คูณ 8/60 ชั่วโมง = 0.6 หน่วย
ไฟทั้งบ้านต่อวัน	0.6 คูณ 4 = 2.4 หน่วย
ต่อเดือน (30 วัน)	72 หน่วย
ค่าไฟส่วนนี้ต่อเดือน	ราว 288 บาท

ถ้าลดเวลาอาบจาก 8 เป็น 6 นาที ไฟลดลงเหลือ 54 หน่วย ประหยัดราว 72 บาทต่อเดือนในตัวอย่างนี้ ค่าไฟสะสมที่มาจากนิสัยการอาบมากกว่ายี่ห้อ การปิดน้ำตอนฟอกสบู่ช่วยได้เท่าๆ กับการเปลี่ยนรุ่น

ความปลอดภัย ส่วนที่ไม่ควรประหยัด

น้ำกับไฟฟ้าอยู่ในห้องเดียวกัน จึงมีอุปกรณ์สามอย่างที่ต้องทำงานร่วมกัน

สายดิน

สายดินให้ไฟรั่วมีทางไปแทนการผ่านตัวเรา Haier แนะนำให้ต่อเครื่องเข้ากับระบบสายดินของบ้าน ถ้าบ้านไม่มีระบบสายดิน ให้ใช้แท่งทองแดงเป็นหลักดินปักลึกอย่างน้อย 1.5 เมตร งานนี้ให้ช่างไฟทำ ไม่ใช่ลองทำเอง

เครื่องตัดไฟรั่ว (ELCB)

ELCB ตัดไฟเมื่อพบไฟรั่ว แต่จะทำงานได้ดีเมื่อมีสายดินที่ดี ทดสอบด้วยปุ่ม Test บนตัวเครื่องหรือบนตู้เบรกเกอร์

1. กดปุ่ม Test ขณะเครื่องเปิดอยู่
2. ELCB ต้องตัดไฟทันที
3. กด Reset เพื่อใช้ต่อ

Haier ระบุให้ตรวจอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และ Fuji Electric ระบุให้ทดสอบด้วยปุ่ม Test เดือนละครั้งหรือตามที่ผู้ผลิตกำหนด ส่วนการทดสอบด้วยเครื่องวัดกระแสรั่วทำปีละครั้งหรือตอนบำรุงรักษา ซึ่งเป็นงานของช่างไฟ

สายฝักบัวและการปิดเครื่อง

Haier ระบุไม่ให้ใช้สายฝักบัวที่เป็นโลหะกับเครื่อง เพราะนำไฟฟ้าและเสี่ยงไฟดูด และไม่ควรปิดเฉพาะวาล์วน้ำ ควรปิดที่ปุ่ม On/Off ด้วย ถ้าอุปกรณ์ชำรุด ให้หยุดใช้และแจ้งช่างหรือศูนย์บริการ ไม่ควรซ่อมเอง ไม่ควรทำความสะอาดตัวเครื่องด้วยน้ำยาที่มีน้ำมันหรือตัวทำละลายอื่น

วันติดตั้ง สิ่งที่ควรยืนยันกับช่าง

ช่างติดตั้งมักรีบ ถามและขอให้ทำตามนี้ก่อนเซ็นรับงาน

1. ถามว่าสายไฟ เบรกเกอร์ และ ELCB รับกำลังของรุ่นที่ซื้อได้ตามที่ผู้ผลิตกำหนด ไม่ใช่ใช้ของเดิมต่อเข้าไปเฉยๆ
2. ให้ช่างต่อสายดินและให้เราเห็นจุดต่อ ถ่ายรูปเก็บไว้
3. ให้ลองกดปุ่ม Test ต่อหน้า แล้วกด Reset เห็นเครื่องดับและกลับมาทำงานจริง
4. ติดเครื่องในตำแหน่งที่น้ำจากฝักบัวไม่สาดโดนตัวเครื่องโดยตรง และตามระยะที่คู่มือกำหนด
5. ขอใบรับประกันและเบอร์ศูนย์บริการ จดวันที่ติดตั้งไว้

เสร็จแล้วเปิดน้ำทิ้งสักพักก่อนเปิดเครื่อง ให้อากาศในท่อออกหมด เครื่องที่ถูกเปิดไฟทั้งที่ยังไม่มีน้ำเต็มอาจเสียหายได้

งานดูแลที่ทำได้เอง

ความถี่	ทำอะไร
ทุกเดือน	กดปุ่ม Test ของ ELCB ดูสายไฟและสายดินว่าไม่ชำรุดหรือหลุดจากจุดเชื่อมต่อ
ทุก 1 ถึง 3 เดือน	ล้างตัวกรองน้ำเข้า ตามคู่มือรุ่น
ทุก 3 เดือน	ล้างหัวฝักบัว ขจัดตะกรันและสิ่งอุดตัน
ทุกปี	ให้ช่างไฟตรวจสายดิน เบรกเกอร์ และสภาพขั้วต่อ

ตัวกรองน้ำเข้าที่อุดตันทำให้น้ำไหลช้า เครื่องตัดความร้อน และผู้ใช้เข้าใจผิดว่าเครื่องเสีย ส่วนหัวฝักบัวที่อุดตันจากตะกรัน วิธีทำความสะอาดอ่านที่ล้างหัวฝักบัว และเรื่องคราบหินปูนในห้องน้ำโดยรวมอ่านที่ขจัดคราบหินปูนที่ก๊อกน้ำ

ตรวจให้ได้ก่อนซื้อ

• ฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 และมาตรฐานความปลอดภัยที่ระบุบนเครื่อง
• ELCB ในตัว ปุ่ม Test ที่เข้าถึงง่าย และไฟสถานะ
• กำลังไฟ (วัตต์) และขนาดสายไฟกับเบรกเกอร์ที่ผู้ผลิตกำหนด เทียบกับวงจรบ้าน
• ศูนย์บริการในไทย อะไหล่ที่เสียบ่อย เช่นตัวกรองน้ำเข้า ฮีตเตอร์ และเซนเซอร์น้ำ
• ประกันตัวฮีตเตอร์และถัง ถ้าเป็นแบบมีถัง
• สายฝักบัวที่แถมมา เป็นพลาสติกหรือไม่ ไม่ใช่โลหะ

ถ้า	ให้เลือก
ห้องน้ำเดียว บ้านภาคกลาง ใต้	น้ำผ่านร้อนทันที 3,500 ถึง 4,500 วัตต์ ถ้าวงจรไฟรับได้
ห้องน้ำเดียว บ้านภาคเหนือ หรือน้ำเย็นจัด	น้ำผ่านร้อนทันที 4,500 วัตต์ขึ้นไป หรือลดอัตราไหลของฝักบัว
หลายห้องน้ำ หลายจุด	แบบมีถัง หรือเครื่องแยกต่อห้อง ดูข้อเปรียบเทียบในบทความที่ลิงก์ไว้ข้างบน
แรงดันน้ำต่ำ	แก้แรงดันก่อน (ปั๊มเพิ่มแรงดัน) แล้วค่อยเลือกเครื่อง
ห้องน้ำไม่มีสายดิน	ให้ช่างไฟแก้ระบบก่อนติดตั้งเครื่องใดๆ

เมื่อไหร่ควรหยุดใช้ทันที

หยุดใช้แล้วเรียกช่างไฟหรือศูนย์บริการ เมื่อเจอข้อใดข้อหนึ่ง

• กดปุ่ม Test แล้วเครื่องไม่ดับ
• ELCB ตัดซ้ำๆ ขณะใช้งาน
• มีกลิ่นไหม้ ควัน หรือเสียงผิดปกติจากเครื่อง
• ได้ยินเสียงฟี่หรือเห็นประกายไฟตรงขั้วต่อ
• น้ำรั่วซึมจากตัวเครื่องหรือข้อต่อ
• รู้สึกเหมือนมีไฟซ่าตอนแตะก๊อกหรือฝักบัว

ข้อสุดท้ายเป็นอาการของไฟรั่ว ให้ปิดเบรกเกอร์ทันทีแล้วออกจากห้องน้ำ อย่าลองซ้ำ