ผิวแห้ง ดูแลยังไง ตั้งแต่ล้างหน้าถึงเลือกมอยส์เจอไรเซอร์ให้ล็อกน้ำอยู่

ผิวแห้งดูแลได้ด้วยสามเรื่องหลัก ล้างหน้าแบบไม่ดึงไขมันออกจนหมด ทามอยส์เจอไรเซอร์เนื้อครีมทันทีขณะผิวยังหมาด และกันไม่ให้น้ำระเหยออกจากผิวด้วยสิ่งแวดล้อมที่เหมาะ ผิวแห้งที่เป็นนานมักมาพร้อมเกราะผิวอ่อนแอ จึงต้องเติมทั้งน้ำและไขมัน การฉีดสเปรย์น้ำแร่เวลารู้สึกตึงจึงไม่พอ

ผิวแห้ง หรือผิวขาดน้ำ ต้องแยกก่อน

ผิวแห้ง (dry skin) คือประเภทผิวที่ผลิตซีบัมน้อยตั้งแต่ต้น ผิวจึงตึงหลังล้างหน้า เนื้อผิวหยาบ เป็นขุยขาวรอบจมูกและแก้ม รองพื้นเกาะเป็นแผ่น ส่วนผิวขาดน้ำ (dehydrated skin) คือชั้นผิวมีน้ำไม่พอ เกิดได้กับทุกประเภทผิว รวมถึงคนผิวมันที่ล้างหน้าแรงหรือนั่งห้องแอร์ทั้งวัน

หัวข้อ	ผิวแห้ง	ผิวขาดน้ำ
ขาดอะไร	ไขมัน	น้ำ
อาการเด่น	ตึง ขุยขาว หยาบ	หมอง ริ้วรอยตื้นชัดตอนยิ้ม
ผิวมันเป็นได้ไหม	ไม่ค่อย	ได้
เป็นตลอดหรือเป็นช่วง	ค่อนข้างเป็นตลอด	ขึ้นกับอากาศและการดูแล
ต้องเติมอะไร	สารเติมไขมันและสารเคลือบผิว	สารดึงน้ำ แล้วเคลือบทับ

วิธีสังเกตง่าย ๆ คือล้างหน้าแล้วไม่ทาอะไรสัก 30 นาที ถ้าทั้งหน้าตึงและไม่มันเลยแม้ที่จมูก น่าจะเป็นผิวแห้ง ถ้าจมูกยังมันแต่ผิวดูหมองและตึง อาจเป็นผิวขาดน้ำหรือผิวผสม ซึ่งอ่านแนวทางได้ใน ผิวผสม ดูแลอย่างไร

สาเหตุที่ทำให้ผิวแห้งกว่าเดิม

ผิวแห้งส่วนหนึ่งมาจากพันธุกรรมและอายุ ต่อมไขมันทำงานลดลงเมื่ออายุมากขึ้น แต่อีกส่วนเป็นสิ่งที่เราทำเองทุกวัน

• อาบน้ำร้อนจัดและนาน
• ล้างหน้าด้วยโฟมที่ล้างแล้วฝืดจนเอี๊ยด หรือคลีนเซอร์ที่มีแอลกอฮอล์
• ใช้กรดผลัดเซลล์ เรตินอล หรือสครับถี่เกินไป
• นั่งห้องแอร์ทั้งวัน ความชื้นในอากาศต่ำ
• ช่วงปลายปีที่อากาศภาคเหนือและอีสานแห้งและเย็น
• สบู่ก้อนและผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมแรง

AAD ระบุว่าถ้าผิวแห้ง ควรเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีแอลกอฮอล์และเรตินอยด์ไปก่อน จนกว่าผิวจะกลับมาดี และให้เลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีน้ำหอม โดยระวังคำว่า unscented ซึ่งบางสูตรยังใส่สารกลบกลิ่นไว้

ล้างหน้าและอาบน้ำโดยไม่ดึงน้ำมันออกหมด

AAD แนะนำวิธีล้างหน้าที่ใช้ได้กับทุกคน แต่สำคัญเป็นพิเศษกับผิวแห้ง คือใช้คลีนเซอร์อ่อนโยนที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ใช้น้ำอุ่นพอดี ใช้ปลายนิ้วลูบ ไม่ขัดถู และซับด้วยผ้านุ่มแทนการเช็ด

สำหรับผิวแห้ง เราเพิ่มอีกสามข้อ

1. ตอนเช้า ถ้าคืนก่อนไม่ได้ทาอะไรหนัก ล้างด้วยน้ำเปล่าก็พอ
2. เลือกคลีนเซอร์เนื้อครีม เนื้อน้ำนม หรือเจลที่ไม่เกิดฟองมาก ล้างแล้วผิวต้องไม่ตึงภายในห้านาที
3. วันที่แต่งหน้า ใช้คลีนซิ่งบาล์มหรือออยล์ละลายเมคอัพก่อน แล้วตามด้วยคลีนเซอร์อ่อน จะได้ไม่ต้องถูหน้าแรง

เรื่องอาบน้ำ AAD แนะนำให้อาบ 5 ถึง 10 นาทีด้วยน้ำอุ่นไม่ร้อน ปิดประตูห้องน้ำเพื่อเก็บไอน้ำ และใช้สบู่อ่อนเท่าที่จำเป็น ถ้าผิวกายแห้งคันด้วย ดูวิธีดูแลต่อที่ ผิวกายแห้งคัน

มอยส์เจอไรเซอร์: อ่านส่วนผสมให้ออก

DermNet แบ่งส่วนผสมในมอยส์เจอไรเซอร์ตามหน้าที่ ผิวแห้งได้ประโยชน์จากทั้งสามกลุ่ม และสูตรที่ดีมักมีครบในขวดเดียว

กลุ่ม	หน้าที่	ตัวอย่างในฉลาก
สารดึงน้ำ (humectant)	ดึงน้ำเข้าชั้นผิว	glycerin, urea, hyaluronic acid, lactic acid
สารเติมไขมัน (emollient)	อุดช่องระหว่างเซลล์ ผิวนุ่มเรียบ	lanolin, glyceryl stearate, shea butter, squalane
สารเคลือบ (occlusive)	เป็นฟิล์มกันน้ำระเหย	petrolatum, mineral oil, dimethicone, paraffin

AAD ให้รายชื่อส่วนผสมที่ช่วยผิวแห้งไว้คล้ายกัน ได้แก่ jojoba oil, dimethicone, glycerin, hyaluronic acid, lactic acid, lanolin, mineral oil, petrolatum และ shea butter และแนะนำให้เลือกเนื้อครีมหรือออยต์เมนต์แทนโลชั่น เพราะอยู่บนผิวได้นานกว่าและระคายน้อยกว่า

ข้อที่คนผิวแห้งพลาดบ่อยคือใช้เซรั่มไฮยาลูรอนิกอย่างเดียวแล้วไม่ทาครีมทับ ในห้องแอร์ที่อากาศแห้ง สารดึงน้ำที่ไม่มีอะไรเคลือบทับจะทำให้ผิวรู้สึกตึงกว่าเดิม ถ้าใช้ไฮยาลูรอนิกอยู่ อ่านวิธีใช้ให้ได้ผลใน ไฮยาลูรอนิกแอซิดคืออะไร

ทาตอนไหนให้ล็อกน้ำอยู่

จังหวะสำคัญพอ ๆ กับตัวผลิตภัณฑ์ ทั้ง AAD และ DermNet แนะนำตรงกันว่าให้ทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีหลังล้างหน้าหรืออาบน้ำ ขณะผิวยังหมาดอยู่ ครีมจะช่วยกักน้ำที่ยังค้างบนผิวไว้ DermNet แนะนำให้ทาวันละ 2 ถึง 3 ครั้งสำหรับผิวที่แห้งมาก ทั้งช่วงกลางวันและก่อนนอน

ลำดับที่ใช้ได้ดีกับผิวแห้ง

1. ล้างหน้า ซับเบา ๆ ให้ยังหมาด
2. เซรั่มหรือเอสเซนส์ที่มีสารดึงน้ำ ถ้ามี
3. ครีมบำรุงเนื้อครีม
4. ถ้าแห้งมาก ปิดด้วย face oil 2 ถึง 3 หยด หรือออยต์เมนต์บาง ๆ เฉพาะจุดที่ลอก
5. เช้า ตามด้วยกันแดด

รูทีนเช้าเย็นสำหรับผิวแห้ง

ขั้น	เช้า	เย็น
ล้าง	น้ำเปล่าหรือคลีนเซอร์ครีม	คลีนซิ่งบาล์ม (ถ้าแต่งหน้า) แล้วคลีนเซอร์ครีม
เติมน้ำ	เซรั่มไฮยาลูรอนิกหรือกลีเซอรีน	ตัวเดิม
บำรุง	ครีมเนื้อครีม	ครีมเนื้อหนาขึ้น หรือตัวเดิมทาสองชั้น
ปิดผนึก	ไม่ต้อง หรือ oil 1 หยดที่แก้ม	ออยต์เมนต์บาง ๆ ที่มุมปาก ข้างจมูก
ป้องกัน	กันแดดเนื้อครีม SPF 30 ขึ้นไป	ไม่ต้อง
สัปดาห์ละครั้ง	ไม่ต้อง	ผลัดเซลล์อ่อน ๆ เช่น lactic acid ความเข้มข้นต่ำ ถ้าผิวไม่แสบ

ถ้ากำลังใช้เรตินอลอยู่และผิวแห้งลอก ลดเหลือสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 คืน หรือทาครีมก่อนแล้วค่อยทาเรตินอลทับ

สิ่งแวดล้อมรอบตัวที่ช่วยได้

AAD แนะนำให้ใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้อง ในไทยข้อนี้ช่วยมากสำหรับคนที่นอนเปิดแอร์ทั้งคืน ถ้าไม่มีเครื่อง วางกะละมังน้ำในห้องก็ช่วยได้บ้าง ส่วนช่วงหน้าหนาวที่ไปเที่ยวภาคเหนือหรือต่างประเทศ เตรียมครีมเนื้อหนาขึ้นติดตัวไป อ่านการปรับรูทีนช่วงอากาศเปลี่ยนที่ สกินแคร์หน้าหนาว

ข้ออื่นที่ทำได้ทันที ได้แก่ ใส่ถุงมือเวลาล้างจานด้วยน้ำยา เลือกผ้าฝ้ายแทนขนสัตว์ที่ระคายผิว และทาลิปบาล์มไม่มีกลิ่นก่อนนอน

แต่งหน้าบนผิวแห้งไม่ให้เป็นขุย

ปัญหาที่คนผิวแห้งเจอบ่อยคือรองพื้นที่เกาะเป็นแผ่นตามขุยตอนบ่าย เรื่องนี้แก้ที่การเตรียมผิวมากกว่าการเปลี่ยนรองพื้น

ก่อนแต่งหน้า ทาครีมบำรุงแล้วรอสักห้านาทีให้ซึมก่อนทากันแดด ถ้ารีบลงรองพื้นทันที ครีมกับรองพื้นจะผสมกันแล้วเป็นก้อน ส่วนจุดที่มีขุยลอกให้แตะครีมเพิ่มเฉพาะจุดแทนการขัดออกเช้านั้น เพราะการขัดตอนผิวแห้งจะทิ้งผิวที่แดงและแสบไว้ใต้รองพื้น

เลือกรองพื้นหรือคุชชั่นที่ฟินิชเป็นซาตินหรือโกลว์ ใช้ฟองน้ำชุบน้ำบิดหมาด ๆ กดลงผิวแทนการลากแปรง และปัดแป้งเฉพาะจุดที่ต้องการจริง ๆ เช่น ใต้ตาหรือข้างจมูก ระหว่างวันถ้ารู้สึกตึง ใช้ครีมบำรุงปริมาณเท่าเมล็ดถั่วเขียว ถูให้อุ่นบนฝ่ามือแล้วกดเบา ๆ ทับเมคอัพ ได้ผลดีกว่าสเปรย์น้ำแร่ที่ระเหยไปพร้อมความชื้นในผิว

ริมฝีปากและรอบดวงตา

สองจุดนี้ผิวบางและมีต่อมไขมันน้อยกว่าส่วนอื่น จึงแห้งก่อนเสมอเวลาอากาศเปลี่ยน ริมฝีปากที่แห้งแตกมักแย่ลงเพราะการเลียปากซ้ำ ๆ น้ำลายระเหยเร็วและดึงความชื้นออกไปด้วย ให้ทาลิปบาล์มที่ไม่มีกลิ่นและไม่มีรสหวานหลายครั้งต่อวัน ก่อนนอนทาปิโตรเลียมเจลลี่หนา ๆ ทิ้งไว้ทั้งคืน ถ้ามุมปากแตกเป็นแผลไม่หายเกินสองสัปดาห์ ควรให้แพทย์ดู

รอบดวงตา ใช้ครีมบำรุงตัวเดียวกับหน้าได้ถ้าไม่ระคายตา แตะเบา ๆ ด้วยนิ้วนาง ไม่ลาก ถ้าเปลือกตาแห้งแดงคัน อาจเป็นผื่นจากการสัมผัสเครื่องสำอางหรือน้ำยาล้างเครื่องสำอาง ลองหยุดผลิตภัณฑ์รอบตาทั้งหมดก่อนแล้วสังเกตอาการ

เกราะผิวกับผิวแห้งเรื้อรัง

ผิวแห้งที่เป็นนานมักพ่วงกับเกราะผิวที่เสีย สังเกตได้จากผิวที่แสบเวลาทาสกินแคร์ที่เคยใช้ได้ แดงง่าย และรู้สึกตึงแม้เพิ่งทาครีม ช่วงนี้ให้หยุดตัวออกฤทธิ์ทั้งหมด เหลือแค่คลีนเซอร์ ครีม และกันแดด จนผิวสงบ แล้วค่อยเพิ่มกลับทีละตัว ขั้นตอนละเอียดอยู่ใน ฟื้นฟูเกราะผิวที่เสียหาย

เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนัง

AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนังเมื่อดูแลถูกวิธีแล้วผิวยังแห้งไม่ดีขึ้น เพราะผิวแห้งเป็นอาการของโรคได้หลายอย่าง เช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (atopic dermatitis) สะเก็ดเงิน หรือโรคไต สัญญาณที่ควรไปตรวจ

• คันมากจนนอนไม่หลับ หรือเกาจนเป็นแผล
• ผิวแตกเป็นร่อง มีเลือดออก หรือมีสะเก็ดหนา
• เป็นปื้นแดงขอบชัด หรือมีน้ำเหลือง
• แห้งทั้งตัวร่วมกับอาการอื่น เช่น เหนื่อยง่าย บวม ปัสสาวะผิดปกติ

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

ถ้าผิวคุณ...	เริ่มที่
ตึงหลังล้างหน้าทุกครั้ง	เปลี่ยนคลีนเซอร์เป็นเนื้อครีม ล้างเช้าด้วยน้ำเปล่า
ทาครีมแล้วไม่นานก็ตึงอีก	ทาตอนผิวยังหมาด และเปลี่ยนจากโลชั่นเป็นครีม
ขุยรอบจมูกและมุมปาก	ออยต์เมนต์บาง ๆ เฉพาะจุดก่อนนอน
แห้งและแสบกับทุกอย่าง	หยุดตัวออกฤทธิ์ เหลือสามขั้นจนผิวสงบ
นอนห้องแอร์แล้วตื่นมาตึง	ครีมหนาขึ้นตอนกลางคืน และเพิ่มความชื้นในห้อง
ดูแลครบแล้วยังแห้งคันไม่ดีขึ้น	นัดแพทย์ผิวหนัง