วิธีเจาะผนังคอนกรีต เลือกดอกและพุก และหลบท่อกับสายไฟในผนัง

รูที่เจาะพลาดบนผนังคอนกรีตลบไม่ได้ สมมติว่าผนังห้องนั่งเล่นมีรูพุกเปล่าเจ็ดรูเรียงกันเหนือชั้นวางทีวี เพราะเจ้าของเจาะแล้วเจอเหล็ก ย้าย เจาะแล้วรูเอียง ย้ายอีก งานที่ควรใช้ยี่สิบนาทีกลายเป็นงานบ่ายทั้งบ่ายและงานอุดรูอีกหนึ่งวัน เกือบทุกครั้งที่งานเจาะพัง ต้นเหตุอยู่ที่ห้านาทีแรกก่อนกดไกสว่าน

ห้านาทีก่อนกดไก

ผนังนั้นเป็นคอนกรีตจริงไหม

เคาะผนังด้วยข้อนิ้วหรือด้ามไขควง คอนกรีตหล่อเสียงทึบแน่นทั่วทั้งแผง อิฐมอญฉาบปูนเสียงทึบคล้ายกันแต่เจาะง่ายกว่ามาก อิฐมวลเบาเสียงทึบแต่เนื้อเบา ฝุ่นที่ออกมาเป็นผงขาวละเอียด ส่วนผนังยิปซัมหรือผนังเบาเสียงกลวง ถ้าผนังเป็นผนังเบา วิธีในหน้านี้ใช้ไม่ได้ ต้องใช้พุกสำหรับผนังกลวงและหาโครงคร่าว ดูได้ใน ผนังเบา

หาแนวสายไฟและท่อ

สายไฟในบ้านไทยส่วนใหญ่เดินในท่อร้อยสายฝังผนังเป็นแนวตั้งขึ้นหรือลงจากปลั๊กและสวิตช์ แล้ววิ่งแนวนอนใกล้ฝ้าหรือใกล้พื้น ท่อน้ำในผนังห้องน้ำและห้องครัวมักวิ่งแนวตั้งจากก๊อกลงพื้นหรือขึ้นไปหาเครื่องทำน้ำอุ่น

หลักที่ช่างใช้ในทางปฏิบัติคือ ไม่เจาะในแนวตั้งเหนือหรือใต้ปลั๊ก สวิตช์ และก๊อกน้ำ และไม่เจาะในแนวนอนเดียวกับมันในระยะใกล้ หลีกเลี่ยงแนวตรงจากสวิตช์ขึ้นไปหาโคมไฟบนฝ้า ถ้ามีแบบไฟฟ้าของบ้าน ดูก่อน ระบบไฟฟ้าในบ้านเดินอย่างไรอธิบายไว้ใน ระบบไฟฟ้าในบ้าน

เครื่องตรวจหาโลหะและสายไฟในผนังช่วยได้ ราคาเริ่มไม่กี่ร้อยบาท แต่แม่นยำในระดับหนึ่งเท่านั้น ในผนังคอนกรีตที่มีเหล็กเสริมหนาแน่น เครื่องจะร้องแทบทุกจุด ใช้ร่วมกับหลักแนวตั้งแนวนอนข้างต้น ไม่ใช่แทนกัน

ตัดสินใจเรื่องพุกก่อนเจาะ

ขนาดรูขึ้นกับพุก ไม่ใช่กลับกัน ชั่งหรือประมาณน้ำหนักของที่จะแขวน รวมของที่จะวางบนมันด้วย แล้วเลือกพุกจากตารางด้านล่าง อ่านค่าน้ำหนักที่ผู้ผลิตระบุบนแพ็กเกจพุกเสมอ เพราะแต่ละยี่ห้อต่างกัน

ของที่จะแขวน	น้ำหนักโดยประมาณ	พุกที่เหมาะ	ดอกสว่าน
กรอบรูปเล็ก นาฬิกา	ต่ำกว่า 3 กก.	พุกพลาสติกเบอร์ 5-6	5-6 มม.
ชั้นวางของเล็ก ราวผ้าม่าน	3-15 กก.	พุกพลาสติกเบอร์ 6-8 หรือพุกไนลอน	6-8 มม.
กระจกบานใหญ่ ตู้แขวนเล็ก	15-40 กก.	พุกไนลอนยาว หรือพุกเหล็กขนาดเล็ก	ตามพุก
ขาแขวนทีวีจอใหญ่ ตู้แขวนครัว	40 กก. ขึ้นไป	พุกเหล็ก (พุกตะกั่ว พุกปลอก) หลายตัว	ตามพุก
ราวกันตก ราวจับในห้องน้ำ	รับน้ำหนักคน	ให้ช่างติดตั้งตามสเปกผู้ผลิต	-

ขาแขวนทีวีส่วนใหญ่ระบุทั้งน้ำหนักรับและชนิดพุกที่ผู้ผลิตแนะนำในคู่มือ ใช้ตามนั้น ไอเดียการจัดผนังทีวีที่ต้องคิดเรื่องจุดยึดตั้งแต่ต้นอยู่ใน ผนังทีวี

เครื่องมือที่ต้องมี

เครื่องมือ	ทำไม
สว่านกระแทกหรือโรตารี่ SDS	สว่านธรรมดาไม่เข้าคอนกรีต
ดอกเจาะปูนหัวคาร์ไบด์ขนาดเท่าพุก	ดอกทื่อทำให้รูเบี้ยวและร้อน
ด้ามจับข้างของสว่าน	กันสว่านบิดสวนเมื่อดอกติด
ระดับน้ำ ดินสอ ตลับเมตร	วางตำแหน่ง
เทปกาวกระดาษ	กำหนดจุดเริ่มและกันผิวสีบิ่น
เครื่องดูดฝุ่น	ดูดฝุ่นที่ปากรูและในรู
แว่นนิรภัย หน้ากากกันฝุ่น	ฝุ่นปูนและเศษคอนกรีต
ค้อน ไขควงหรือประแจตามพุก	ตอกพุกและขันสกรู

ถ้ายังไม่มีสว่านและไม่แน่ใจว่าจะซื้อแบบไหน ความต่างระหว่างสว่านกระแทกกับโรตารี่อยู่ใน สว่านไฟฟ้าเลือกยังไง

เจาะทีละขั้น

1. วัดและทำเครื่องหมายตำแหน่งรูด้วยดินสอ ใช้ระดับน้ำเช็กว่ารูสองรูอยู่แนวเดียวกัน ถ้าเป็นขาแขวน ทาบขาแขวนกับผนังแล้วจุดผ่านรูของมันเลย
2. ติดเทปกาวกระดาษทับเครื่องหมาย แล้วจุดใหม่บนเทป เทปช่วยให้ปลายดอกไม่ลื่นตอนเริ่ม และกันสีรอบรูบิ่น
3. ตั้งก้านวัดความลึกที่ด้ามจับข้าง หรือพันเทปที่ดอกเป็นเครื่องหมาย ให้ลึกกว่าพุกราว 5-10 มม.
4. ถอดปลั๊กหรือถอดแบตก่อนใส่ดอก ขันหัวจับให้แน่น เสียบปลั๊กใหม่
5. ใส่แว่นและหน้ากาก ให้อีกคนถือหัวดูดฝุ่นจ่อใต้จุดเจาะ หรือติดถุงรองฝุ่นใต้จุดเจาะ
6. เริ่มเจาะในโหมดหมุนอย่างเดียว รอบต่ำ จนปลายดอกกินเนื้อปูนเป็นหลุมนำ ประมาณ 2-3 มม.
7. เปลี่ยนเป็นโหมดกระแทก ถือสว่านตั้งฉากกับผนังทั้งแนวตั้งและแนวนอน กดด้วยแรงสม่ำเสมอ ไม่ต้องทุ่มน้ำหนัก
8. ทุกๆ ไม่กี่วินาที ดึงดอกถอยออกเล็กน้อยระหว่างที่ยังหมุน เพื่อคายฝุ่นออกจากรู
9. เจาะถึงความลึกแล้ว ถอยดอกออกขณะยังหมุน ปิดสว่าน
10. ดูดฝุ่นในรูให้หมด ฝุ่นที่ค้างทำให้พุกจับเนื้อปูนได้ไม่เต็มที่
11. ตอกพุกให้เสมอผิว แล้วยึดของด้วยสกรูขนาดที่ระบุบนแพ็กเกจพุก

ถ้าคุณมีหลายรูให้เจาะ เจาะรูแรกให้เสร็จ ยึดของชั่วคราวด้วยสกรูหนึ่งตัว แล้วใช้ระดับน้ำปรับก่อนจุดรูที่เหลือ วิธีนี้ทำให้ชั้นตรงแม้รูแรกจะเยื้องไปนิด

ฝุ่นจากการเจาะ

ฝุ่นคอนกรีตไม่ได้แค่เลอะ เอกสารเรื่องการควบคุมฝุ่นซิลิกาจากงานเจาะของ OSHA อธิบายว่าการเจาะคอนกรีตและงานก่ออิฐสร้างฝุ่นซิลิกาขนาดเล็กที่สูดเข้าปอดได้ และทำความเสียหายแบบถาวร วิธีที่ OSHA กำหนดสำหรับคนทำงานในอุตสาหกรรมก่อสร้างคือใช้ฝาครอบหัวเจาะต่อกับเครื่องดูดฝุ่นที่มีแรงดูดตามที่ผู้ผลิตกำหนดและไส้กรองประสิทธิภาพ 99% ขึ้นไป และทำความสะอาดรูด้วยเครื่องดูดฝุ่นกรอง HEPA แทนการเป่าลม

ในบ้าน เราเจาะไม่กี่รู แต่หลักเดียวกันใช้ได้ ดูดที่ปากรูระหว่างเจาะ ดูดในรูหลังเจาะ ใส่หน้ากากที่แนบหน้า ปิดประตูห้องกันฝุ่นกระจาย และเช็ดพื้นด้วยผ้าหมาดแทนการกวาด

เมื่อเจาะแล้วเจอสิ่งที่ไม่คาด

อาการ	น่าจะเป็นอะไร	ทำอย่างไร
ดอกหยุดกินเนื้อ มีเสียงโลหะ ฝุ่นเปลี่ยนเป็นผงเงา	เหล็กเสริม	หยุดเจาะ ย้ายตำแหน่ง 3-5 ซม. ห้ามเจาะทะลุเหล็กเสริม
ดอกทะลุโล่งแล้ววูบ	ช่องว่างในผนัง หรือท่อ	หยุด ส่องไฟดูในรู
น้ำซึมออกจากรู	ท่อน้ำ	ปิดวาล์วน้ำเข้าบ้าน เรียกช่างประปา
ไฟกะพริบ เบรกเกอร์ตัด หรือเห็นฉนวนสีในฝุ่น	เจาะโดนสายไฟหรือท่อร้อยสาย	ปล่อยไก ถอยออกจากผนัง ปิดเบรกเกอร์ทั้งบ้านจากตู้ เรียกช่างไฟฟ้า
รูเอียงหรือใหญ่เกิน	ถือสว่านไม่ตั้งฉาก ดอกโยก	ย้ายตำแหน่ง หรือใช้พุกเบอร์ใหญ่ขึ้น
ผิวปูนรอบรูแตกเป็นแผ่น	ปูนฉาบล่อนอยู่แล้ว หรือกระแทกตั้งแต่ต้น	อุดซ่อมแล้วย้ายจุด

ส่วนเหล็กเสริม ผนังคอนกรีตหล่อและคานมีเหล็กเสริมทำหน้าที่รับแรง การเจาะตัดเหล็กเสริมไม่ใช่เรื่องที่เจ้าของบ้านควรตัดสินใจเอง ย้ายตำแหน่งเสมอ ถ้าตำแหน่งนั้นจำเป็นจริงๆ ถามวิศวกรก่อน

ผนังที่ต้องคิดเพิ่มอีกขั้น

ผนังห้องน้ำมีสองเรื่องที่ต่างจากผนังห้องทั่วไป อย่างแรกคือท่อน้ำดีและท่อน้ำอุ่นวิ่งในผนังมากกว่าห้องอื่น ก่อนเจาะติดราวแขวนผ้าหรือชั้นวางสบู่ ให้ดูตำแหน่งก๊อก ฝักบัว และเครื่องทำน้ำอุ่น แล้วเลี่ยงแนวตั้งของทุกจุด อย่างที่สองคือชั้นกันซึม ถ้าผนังส่วนล่างหรือรอบฝักบัวทากันซึมไว้ใต้กระเบื้อง รูที่เจาะทะลุชั้นนั้นต้องอุดด้วยซิลิโคนกันน้ำก่อนตอกพุก ไม่อย่างนั้นน้ำจะซึมตามสกรูเข้าเนื้อผนัง

ผนังภายนอกบ้านก็คล้ายกัน รูที่เจาะเพื่อยึดกันสาด ไฟติดผนัง หรือขาแขวนคอมเพรสเซอร์แอร์ เป็นทางให้น้ำฝนซึมเข้า ฉีดซีลแลนท์ในรูก่อนตอกพุก และหลังยึดเสร็จ ซีลรอบหัวสกรูกับขอบแป้นอีกรอบ ผนังที่หันรับฝนโดยตรงต้องเช็กทุกหน้าฝน

ผนังที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศหรือมีท่อน้ำทิ้งแอร์วิ่งผ่าน ท่อทองแดงและสายไฟของแอร์มักเดินในรางหรือฝังผนังเป็นแนวจากคอยล์เย็นลงมา ระวังแนวนั้นเหมือนแนวปลั๊กไฟ

ส่วนผนังข้างบันไดและผนังที่ต่อกับเสาหรือคานในบ้านหลายหลัง เป็นคอนกรีตหล่อที่มีเหล็กเสริมถี่ ถ้าคุณเจาะแล้วเจอเหล็กติดกันสองสามจุด อย่าฝืนหาช่อง ลองเลื่อนตำแหน่งของที่จะแขวนไปอยู่บนผนังก่ออิฐข้างๆ แทน งานจะเร็วกว่าและไม่ต้องกังวลเรื่องโครงสร้าง

ความปลอดภัยของคนถือสว่าน

คู่มือเครื่องมือของ OSHA มีข้อที่เกี่ยวกับงานนี้ตรงๆ หลายข้อ ถอดปลั๊กก่อนเปลี่ยนดอก ห้ามหิ้วสว่านด้วยสาย ห้ามใช้เครื่องมือไฟฟ้าในที่เปียก และใช้เครื่องที่มีสายดินหรือฉนวนสองชั้น นอกจากนั้น ผมเพิ่มสามข้อจากงานจริง ใช้ด้ามจับข้างทุกครั้ง ถอดถุงมือผ้าที่หลวมเพราะดอกหมุนดึงเข้าไปได้ และถ้าต้องยืนบนบันได ให้ตั้งบันไดให้มั่นคงและอย่าเอื้อมเลยตัว แรงบิดของสว่านเมื่อดอกติดเหล็กพอที่จะดึงตัวคุณเสียหลักจากบันไดได้

เก็บงานให้ดูเรียบร้อย

รูที่เจาะผิดหรือเลิกใช้แล้ว ถอนพุกออกด้วยการขันสกรูเข้าไปครึ่งทางแล้วดึงด้วยค้อนหงอน อุดรูด้วยปูนซ่อมสำเร็จรูปหรือวอลล์พุตตี้ ปาดเรียบ ขัด แล้วแต้มสี ถ้ารูอยู่กลางผนังที่มองเห็น แต้มสีทั้งแผงจะเนียนกว่าแต้มจุดเดียว

สกรูยึดของหนักควรตรวจซ้ำหลังใช้งานสักสองสามสัปดาห์ โดยเฉพาะขาแขวนทีวีแบบยืดหดที่ดึงเข้าออกบ่อย ถ้าสกรูหลวม ขันให้แน่น ถ้าพุกหมุนฟรี ย้ายตำแหน่งใหม่ อย่าปล่อยไว้