ผ้าขาวเหลืองและหมองเทา ซักให้กลับมาขาว ด้วยการแยกสาเหตุก่อนเลือกสารฟอก

ผ้าขาวที่เหลืองหรือหมอง ซักให้กลับมาขาวได้ในหลายกรณี ถ้าแยกสาเหตุก่อน ผ้าเหลืองตามรักแร้และคอเสื้อให้แช่ด้วยสารฟอกออกซิเจนในน้ำอุ่นแล้วซักตามปกติ ผ้าที่หมองเทาทั้งตัวมักเกิดจากคราบผงซักฟอกและไขมันที่สะสม ให้ซักน้ำอุ่นกับผงซักฟอกในปริมาณที่พอดีและล้างน้ำให้พอ สารฟอกคลอรีนเก็บไว้ใช้เมื่อป้ายผ้าอนุญาตและสองวิธีแรกไม่พอ

ผ้าขาวเปลี่ยนสีเพราะอะไร

สีที่เปลี่ยนแต่ละแบบบอกสาเหตุคนละอย่าง

อาการ	สาเหตุที่เจอบ่อย	แก้ที่
เหลืองตามรักแร้ คอเสื้อ ปลายแขน	เหงื่อ ไขมันผิว สารระงับเหงื่อที่ทำปฏิกิริยากัน	แช่สารฟอกออกซิเจน น้ำอุ่น ก่อนซัก
หมองเทาทั้งตัว	ผงซักฟอกค้าง ซักปนผ้าสีเข้ม น้ำกระด้าง	ซักน้ำอุ่น ผงซักฟอกพอดี ล้างน้ำเพิ่ม
เหลืองทั้งตัว	ไขมันสะสม เก็บผ้าไว้นานโดยไม่ซัก หรือเก็บโดนความชื้น	ซักน้ำอุ่นด้วยสารฟอกออกซิเจน ซักซ้ำ
จุดเหลืองเล็กๆ ที่ไม่กระจาย	รา หรือคราบอาหารเก่า	จัดการคราบจุดก่อนแล้วซัก
ขาวไม่เท่ากันหลังฟอก	ใช้สารฟอกเข้มข้นเทลงผ้าโดยตรง	เจือจางสารฟอก ใส่ในน้ำก่อนใส่ผ้า

ซักแยกผ้าขาวจริงจัง

ผ้าขาวที่หมองเทาส่วนใหญ่ไม่ได้ซักผิดวิธี แต่ซักปนกับผ้าสี ผ้าสีอ่อนปล่อยสีเล็กน้อยทุกครั้งที่ซัก สะสมแล้วผ้าขาวออกเทาหรือชมพู

• แยกผ้าขาวล้วน ไม่ปนสีอ่อนและสีเข้ม
• แยกตามชนิดผ้าด้วย ผ้าขนหนูเหลือใยผ้าที่ไปติดเสื้อเชิ้ตขาว ซักผ้าขนหนูกับผ้าขนหนู
• ผ้าที่เปื้อนมากซักแยกจากผ้าที่ใส่เพียงครั้งเดียว
• ซักก่อนที่ผ้าจะเก็บคราบเหงื่อหลายวัน ผ้ากองทิ้งทั้งสัปดาห์ซักยากกว่าเสมอ

น้ำเย็น น้ำอุ่น หรือน้ำร้อน

ENERGY STAR ระบุว่าน้ำเย็นล้างผ้าส่วนใหญ่ได้สะอาด ยกเว้นคราบมัน และการทำความร้อนให้น้ำใช้พลังงานราว 90% ของเครื่องซักผ้า การเปลี่ยนจากน้ำร้อนเป็นน้ำอุ่นลดพลังงานลงราวครึ่งหนึ่ง

สถานการณ์	อุณหภูมิที่เหมาะ
ผ้าขาวที่ใส่หนึ่งครั้งและไม่มีคราบ	น้ำเย็นถึงอุ่น
คอเสื้อ รักแร้ ผ้าที่มีคราบมันจากผิวหนัง	น้ำอุ่น หรือตามป้ายผ้า
ผ้าเช็ดตัว ผ้าปู ผ้าที่ใช้ร่วมกับผู้ป่วย	น้ำอุ่นหรือร้อนตามที่ผ้าทนได้
ผ้าไหม ผ้าลูกไม้ ผ้าที่ป้ายระบุน้ำเย็น	น้ำเย็นเท่านั้น

ดูป้ายผ้าก่อนเสมอ และอย่าเปิดโปรแกรมน้ำร้อนจัดกับผ้าผสมที่หดง่าย

สารฟอกออกซิเจน ตัวเลือกแรกสำหรับผ้าขาวทั่วไป

สารฟอกออกซิเจน (ผงซักผ้าขาวสูตรออกซิเจน หรือ sodium percarbonate) อ่อนกว่าคลอรีน ใช้ได้กับผ้าฝ้าย ผ้าใยสังเคราะห์ และผ้าผสมส่วนใหญ่ และใช้ได้กับผ้าสีด้วยในหลายสูตร ให้อ่านฉลากผลิตภัณฑ์

1. ละลายผงในน้ำอุ่นตามอัตราบนฉลาก ในอ่างหรือถังพลาสติกที่ไม่ใช่โลหะ
2. แช่ผ้าขาว 1 ถึง 6 ชั่วโมง ตามความเปื้อน แช่ข้ามคืนเฉพาะผ้าฝ้ายแท้ที่ทนได้
3. กดผ้าให้จมน้ำ ถ้าผ้าลอยจะฟอกไม่สม่ำเสมอ
4. ยกผ้าไปซักตามปกติด้วยผงซักฟอกทั้งน้ำที่แช่ได้
5. ตรวจดูก่อนอบ ถ้าคราบยังอยู่ให้แช่ซ้ำก่อนเข้าเครื่องอบ ความร้อนทำให้คราบฝังแน่น

สารฟอกคลอรีน ใช้ให้ถูกผ้าเท่านั้น

สารฟอกคลอรีน (โซเดียมไฮโปคลอไรต์) แรงกว่าและเสี่ยงกว่า ใช้ได้เฉพาะผ้าที่ป้ายมีสัญลักษณ์สามเหลี่ยมเปล่า (ฟอกได้) ห้ามใช้กับไหม ขนสัตว์ ไนลอน สแปนเด็กซ์ และผ้าที่มีสีหรือลายพิมพ์ เพราะเส้นใยเสียหายหรือเปลี่ยนสีเป็นสีเหลืองถาวร

วิธีใช้ตามฉลากผลิตภัณฑ์ โดยปกติคือผสมกับน้ำตามอัตราที่ระบุ ใส่ผ้าหลังจากที่น้ำผสมเสร็จ ฟอกไม่เกินเวลาที่ฉลากกำหนด แล้วล้างน้ำหลายรอบ ผ้าขาวที่ฟอกคลอรีนซ้ำทุกครั้งจะเหลืองเร็วขึ้นในระยะยาวจากเส้นใยที่เสื่อม ใช้เมื่อจำเป็นไม่ใช่ทุกรอบ

ผงซักฟอกและการล้างน้ำ ที่หลายบ้านใส่เกิน

ใส่ผงซักฟอกมากเกินไม่ได้ทำให้ผ้าขาวขึ้น ส่วนที่ล้างไม่หมดค้างอยู่ในผ้าและจับฝุ่น ทำให้หมองเทา

• ตวงผงตามที่ฉลากกำหนดตามน้ำหนักผ้าและความเปื้อน
• ถ้าน้ำบ้านกระด้าง คราบแร่ธาตุทำให้ผ้าหมองด้านได้ ใช้ผงซักฟอกสูตรที่ระบุว่าใช้กับน้ำกระด้าง
• ใช้โปรแกรมล้างน้ำเพิ่มหนึ่งรอบสำหรับผ้าขาว หรือเลือกล้างสองครั้งเมื่อเสื้อผ้าเก่าหมองเทา
• ซักไม่เต็มถังและไม่น้อยเกินไป ผ้าแน่นเกินไป น้ำและผงไม่ไหลทั่ว
• ล้างเครื่องซักผ้าเป็นระยะ เพราะคราบสะสมในเครื่องย้อนกลับมาเปื้อนผ้า ดูวิธีล้างเครื่องซักผ้า

ตากและเก็บ ไม่ให้เหลืองกลับ

• ตากให้แห้งสนิทก่อนเก็บ ผ้าชื้นเก็บในตู้ทำให้เหลืองและมีกลิ่นอับ
• ตากกลับด้านในและตากแดดอ่อนถึงปานกลาง แดดจัดเกินไปทำให้ผ้าบางชนิดเปราะ
• เก็บผ้าขาวไว้ห่างจากไม้อัดและกระดาษที่ปล่อยกรด ใช้ถุงหรือกล่องผ้าที่ไม่มีกรด ถ้าเก็บนาน
• ซักก่อนเก็บเสมอ แม้ไม่เคยใส่ เพราะแป้งและสารที่ผู้ผลิตเคลือบอาจเหลืองเมื่อเก็บนาน

เสื้อนักเรียนและเชิ้ตทำงาน รอบซักที่ทำได้ทุกสัปดาห์

เสื้อขาวที่ใส่ทุกวันเหลืองเร็วที่สุด เพราะโดนเหงื่อห้าวันติดและมักกองรอซักวันเสาร์ ถ้าจะให้ขาวยาวทั้งเทอม เราใช้รอบนี้ ใช้เวลาจริงไม่ถึงชั่วโมงต่อสัปดาห์ ที่เหลือเป็นเวลารอ

1. ตอนเย็นที่ถอดเสื้อ แขวนให้แห้งก่อนลงตะกร้า เสื้อที่เปียกเหงื่อกองรวมกันทั้งสัปดาห์จะเหลืองเร็วกว่ามาก
2. วันซัก แยกเสื้อขาวทั้งหมดออกมา ทาน้ำยาซักผ้าเข้มข้นหรือสบู่ซักผ้าที่คอเสื้อและรักแร้ ถูด้วยแปรงขนนุ่ม ทิ้งไว้ 10 ถึง 15 นาที (5 นาทีต่อตัว)
3. แช่สารฟอกออกซิเจนในน้ำอุ่นตามฉลากอย่างน้อย 1 ชั่วโมง ระหว่างนั้นซักผ้าสีไปก่อน
4. ซักเสื้อขาวในเครื่อง น้ำอุ่นถ้าป้ายอนุญาต ผงซักฟอกตามอัตรา เปิดล้างน้ำเพิ่มหนึ่งรอบ
5. ตากทันทีหลังเครื่องหยุด ตากในร่มที่ลมผ่านหรือแดดอ่อน แล้วรีดตอนผ้ายังหมาดเล็กน้อย

ถ้าทำแบบนี้ทุกสัปดาห์ แทบไม่ต้องใช้สารฟอกคลอรีนเลยตลอดเทอม เพราะคราบไม่มีโอกาสสะสมจนฝังลึก ส่วนเสื้อที่เหลืองไปแล้วตั้งแต่เทอมก่อน ให้ใช้ลำดับขั้นในตารางท้ายหน้าแทน

คราบเหลืองจากโรลออนแก้ไม่เหมือนคราบเหงื่อ

คราบที่รักแร้มีสองแบบ แบบแรกเป็นเหงื่อกับไขมันผิว จะเหลืองนุ่มและหายด้วยการแช่สารฟอกออกซิเจน แบบที่สองเป็นคราบแข็งกรอบเป็นแผ่น เกิดจากสารระงับเหงื่อที่มีเกลืออะลูมิเนียมสะสมในเนื้อผ้า แบบนี้แช่สารฟอกอย่างเดียวไม่ค่อยขยับ ให้ขูดเบาๆ ด้วยแปรงสีฟันเก่าหลังแช่ ซักซ้ำสองรอบ และเปลี่ยนวิธีทาโรลออนให้แห้งก่อนใส่เสื้อ ห้ามใช้คลอรีนกับคราบแบบนี้ เพราะคลอรีนทำปฏิกิริยากับโปรตีนในเหงื่อแล้วกลายเป็นสีเหลืองเข้มขึ้นอีก คราบเหงื่อแบบอื่นอ่านต่อได้ที่วิธีขจัดคราบเหงื่อเหลือง

ครามและสารเพิ่มความขาว ช่วยจริงแค่ไหน

ครามน้ำ (บลูอิ้ง) ที่คนรุ่นก่อนใช้ ไม่ได้ทำให้ผ้าสะอาดขึ้นเลย หลักการคือเติมสีน้ำเงินจางๆ ลงในเนื้อผ้าเพื่อหักล้างโทนเหลืองให้ตาเห็นว่าขาว ผงซักฟอกสมัยใหม่หลายสูตรใส่สารเพิ่มความขาวเชิงแสง (optical brightener) ซึ่งดูดรังสียูวีแล้วเรืองแสงสีฟ้า ทำงานคล้ายกัน

ตัวช่วย	ได้ผลกับอะไร	ข้อจำกัด
ครามน้ำ	ผ้าฝ้ายขาวที่ออกโทนเหลืองอ่อน	ใส่มากหรือไม่ละลายดี ผ้าจะเป็นจุดฟ้า ต้องเจือจางในน้ำก่อนใส่ผ้าเสมอ
ผงซักฟอกที่มีสารเพิ่มความขาว	เสื้อขาวทั่วไปที่ซักทุกสัปดาห์	ไม่ลบคราบ แค่ทำให้ดูขาวขึ้นใต้แสงแดด
สารฟอกออกซิเจน	คราบเหงื่อ คราบอาหาร ผ้าหมอง	ต้องแช่นานพอและใช้น้ำอุ่นถึงจะออกฤทธิ์เต็มที่

ลำดับที่ถูกคือเอาคราบออกก่อนด้วยการซักและสารฟอก แล้วค่อยใช้ครามหรือสารเพิ่มความขาวเป็นตัวเก็บงาน ถ้าใช้ครามกับผ้าที่ยังมีคราบเหงื่อ ผ้าจะออกเทาอมฟ้าแทนที่จะขาว

ผ้าขาวแต่ละประเภท ใช้อะไรได้บ้าง

ผ้า	สารฟอกออกซิเจน	สารฟอกคลอรีน	หมายเหตุ
ฝ้ายขาวล้วน	ได้	ได้ถ้าป้ายอนุญาต	ทนที่สุด ตากแดดได้
ผ้าผสมโพลีเอสเตอร์	ได้	ระวัง ลองจุดเล็กก่อน	ผ้าที่ซักบ่อยจะออกเทา
ผ้าขนหนูขาว	ได้	ได้เป็นบางครั้ง	แยกซักและล้างน้ำเพิ่ม
ผ้าไนลอน สแปนเด็กซ์	ได้ถ้าฉลากอนุญาต	ห้าม	เหลืองถาวรเมื่อโดนคลอรีน
ผ้าไหม ขนสัตว์	ห้ามหรือใช้สูตรอ่อนตามฉลาก	ห้าม	ซักแห้งหรือซักมือด้วยสูตรเฉพาะ

เรื่องผ้าขนหนูที่แข็งและไม่ซับน้ำ ดูวิธีซักผ้าเช็ดตัวให้นุ่ม ส่วนผ้าขนหนูที่เหม็นอับ ดูซักผ้าขนหนูให้หายเหม็นอับ

ลำดับที่ควรลองกับผ้าขาวที่หมองเต็มที่

ขั้น	ทำอะไร	ใช้เวลา
1	แยกซัก น้ำอุ่น ผงซักฟอกตามอัตรา ล้างน้ำเพิ่ม	1 รอบเครื่อง
2	แช่สารฟอกออกซิเจนในน้ำอุ่น แล้วซักซ้ำ	1 ถึง 6 ชั่วโมง
3	ถ้าป้ายอนุญาต ใช้สารฟอกคลอรีนเจือจางตามฉลาก เพียงครั้งเดียว	ตามฉลาก
4	ถ้าไม่ขึ้น ให้ซักแห้งหรือยอมรับว่าเส้นใยเก่า

ถ้าผ้าขาวเหลืองถาวรจากการเก็บนานหลายปี หรือเปลี่ยนสีหลังใช้สารฟอกผิดชนิด ผ้านั้นเสียเส้นใยแล้ว ไม่ต้องฝืนฟอกซ้ำ