เชื้อราในตู้เสื้อผ้าอันตรายไหม ใครเสี่ยงและต้องทำอะไร

เชื้อราในตู้เสื้อผ้าไม่ได้อันตรายกับทุกคนเท่ากัน CDC ระบุว่าการสัมผัสเชื้อรา "อาจมีผลต่อสุขภาพหลายแบบ หรือไม่มีเลยก็ได้" คนส่วนใหญ่จึงมีอาการเล็กน้อยอย่างคัดจมูกหรือไอ แต่ผู้เป็นหืด คนแพ้เชื้อรา และคนภูมิคุ้มกันต่ำควรระวังมากกว่า ไม่ว่าใครเจอ ควรเอาออกและแก้ที่ความชื้น ไม่ควรปล่อยไว้

สรุปก่อนอ่านต่อ

ประเด็น	ข้อมูลจากหน่วยงาน
อันตรายแค่ไหน	ขึ้นกับตัวคน บางคนไม่มีอาการเลย
อาการที่พบ	คัดจมูก เจ็บคอ ไอหรือหายใจมีเสียงวี้ด แสบตา ผื่น
ต้องตรวจชนิดเชื้อราไหม	CDC ไม่แนะนำ
ต้องทำอะไร	เอาออก แล้วแก้ความชื้น

ใครเสี่ยงมากกว่าคนอื่น

CDC แยกกลุ่มที่ควรระวังไว้ชัด

• ผู้เป็นโรคหืดหรือแพ้เชื้อรา อาจมีอาการรุนแรง
• ผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ อาจติดเชื้อราในปอดได้
• ผู้ที่เป็นโรคปอดเรื้อรัง ก็เสี่ยงติดเชื้อในปอดเช่นกัน
• คนที่ไวต่อเชื้อรา อาจหายใจมีเสียงวี้ด ตาแดงคัน หรือผิวคัน

ถ้าในบ้านมีคนกลุ่มนี้ ให้จัดการทันทีที่เห็น และให้คนอื่นเป็นคนทำความสะอาดแทน ถ้ามีอาการหนัก เช่น หายใจลำบากหรือมีไข้ ให้พบแพทย์ ไม่ต้องรอแก้ที่ตู้ให้เสร็จก่อน

ทำไมถึงขึ้นในตู้เสื้อผ้า

ตู้ปิดทึบไม่ค่อยมีลมผ่าน ถ้าใส่เสื้อที่ยังชื้น ตั้งตู้ชิดผนังที่ซึมน้ำ หรืออากาศในห้องชื้นอยู่แล้ว ความชื้นจะอยู่ในตู้นาน EPA ระบุว่าให้คุมความชื้นในอาคารต่ำกว่า 60% และดีที่สุดคือ 30 ถึง 50% เพราะเชื้อราต้องการความชื้นในการขึ้น ถ้าอยากรู้ว่าห้องของคุณชื้นเกินไหม ใช้เครื่องวัดความชื้นราคาไม่แพงวางไว้ในห้อง

ตัวอย่างต้นเหตุที่เจอบ่อยในบ้านเรา เช่น เสื้อที่ตากไม่แห้งสนิทแล้วเก็บ ผนังหลังตู้มีรอยซึม หรือห้องปิดแอร์ไว้นานแต่ไม่มีเครื่องลดความชื้น เรื่องกลิ่นอับเป็นสัญญาณแรกที่ควรสังเกต ดูวิธีกำจัดกลิ่นอับในตู้เสื้อผ้า

เจอแล้วทำอย่างไร

CDC แนะนำให้เอาเชื้อราที่เห็นหรือได้กลิ่นออก โดยไม่ต้องระบุชนิดก่อน และต้องแก้ปัญหาความชื้นที่ทำให้มันขึ้นด้วย

1. เปิดหน้าต่างและประตูให้อากาศถ่ายเท
2. ใส่ถุงมือยาง แว่นครอบตา และหน้ากาก N95 ตามที่ EPA แนะนำ
3. ย้ายเสื้อผ้าทั้งหมดออก คัดแยกที่ขึ้นรา
4. เช็ดผิวตู้ที่แข็ง เช่น ไม้เคลือบหรือโลหะ ด้วยน้ำผสมน้ำยาล้างจานหรือสบู่ แล้วเช็ดให้แห้งสนิท
5. ปล่อยตู้เปิดให้แห้งก่อนเก็บของกลับ

EPA บอกว่าให้ขัดเชื้อราบนพื้นผิวแข็งด้วยผงซักล้างกับน้ำแล้วทำให้แห้ง CDC ระบุว่าใช้น้ำยาฟอกขาวผสมน้ำได้ไม่เกิน 1 ถ้วยต่อ 1 แกลลอน (ประมาณ 3.8 ลิตร) แต่ห้ามผสมกับแอมโมเนียหรือน้ำยาทำความสะอาดอื่น เพราะเกิดก๊าซพิษ อย่าทาสีหรืออุดรอยทับบนพื้นที่ที่ยังมีเชื้อรา

ขนาดเท่าไรทำเองได้

EPA ให้เกณฑ์ว่าถ้าพื้นที่เปื้อนน้อยกว่าราว 10 ตารางฟุต (ประมาณ 1 ตารางเมตร หรือแผ่นราว 3 คูณ 3 ฟุต) ทำเองได้ ถ้าใหญ่กว่านั้น หรือมีน้ำท่วมจากท่อระบายและน้ำเสีย ควรจ้างผู้เชี่ยวชาญ ตู้เสื้อผ้าทั่วไปส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ทำเองได้ แต่ถ้าผนังหลังตู้เป็นรอยกว้าง ให้ดูแนวทางในกำจัดเชื้อราในบ้าน

เสื้อผ้าและของที่ขึ้นรา เก็บหรือทิ้ง

EPA ระบุว่าวัสดุพรุน เช่น พรมหรือฝ้าเพดาน อาจต้องทิ้ง เพราะเชื้อราฝังในช่องเล็กๆ และเอาออกไม่หมด แนวคิดเดียวกันใช้กับของในตู้ได้ในเชิงปฏิบัติ

• เสื้อผ้าซักได้ที่มีจุดรา: ซักตามป้าย ตากแดดให้แห้งสนิท ถ้ายังมีคราบ ซักซ้ำตามขั้นตอนในผ้าเหม็นอับ วิธีแก้
• ของที่ซักไม่ได้ เช่น หนังหรือผ้าที่ต้องซักแห้ง: ส่งร้านซักแห้งและแจ้งว่ามีรา
• ของที่รามากหรือเกิดซ้ำจนไม่หาย: พิจารณาทิ้ง ไม่คุ้มเสี่ยง โดยเฉพาะถ้ามีคนกลุ่มเสี่ยงในบ้าน

อย่าตากผ้าราในห้องนอนหรือสะบัดแรงๆ ในห้อง เพราะสปอร์จะฟุ้ง ให้ออกไปทำกลางแจ้ง

ตรวจเชื้อราต้องจ่ายไหม

CDC ไม่แนะนำให้ตรวจเชื้อรา เพราะผลตรวจบอกไม่ได้ว่าใครจะป่วย ค่าใช้จ่ายสูง และไม่มีมาตรฐานระดับเชื้อราที่ยอมรับได้ในบ้าน ถ้าเห็นหรือได้กลิ่น ลงมือเอาออกและแก้ที่มาของความชื้นได้เลย

กันไม่ให้กลับมา

EPA ย้ำว่าถ้าไม่แก้แหล่งความชื้น เชื้อราจะกลับมา และควรทำพื้นที่เปียกให้แห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง

• ตากผ้าให้แห้งสนิทก่อนเก็บ
• ไม่ยัดตู้แน่น ให้มีช่องลมผ่าน
• ขยับตู้ห่างผนังที่ชื้น
• วางซิลิก้าเจลหรือสารดูดความชื้นในตู้ ดูซิลิก้าเจล ใช้ยังไง
• คุมความชื้นทั้งห้อง ดูความชื้นในบ้านสูง แก้ยังไง และเครื่องลดความชื้น ดีไหม