ประเด็นสำคัญ
- ฟิลเลอร์ใต้ตาช่วยได้ดีที่สุดกับร่องใต้ตาที่เกิดจากปริมาตรยุบ ไม่เหมาะกับถุงไขมันที่ยื่นออกมา ผิวบางมาก หรือตาบวมน้ำตอนเช้า
- FDA ไม่ได้อนุมัติฟิลเลอร์สำหรับบริเวณรอบดวงตา และเตือนว่าฟิลเลอร์ที่เข้าหลอดเลือดอาจทำให้ผิวตาย ตามองเห็นผิดปกติจนถึงตาบอด หรือหลอดเลือดสมองอุดตัน
- การทบทวนงานวิจัย 42 ชิ้นปี 2022 ไม่พบความต่างชัดเจนระหว่างการใช้เข็มกับแคนนูลา และหลักฐานส่วนใหญ่ยังเป็นระดับปานกลาง
- อย. แนะนำหลัก 3 เช็ก คลินิกมีใบอนุญาต แพทย์ตรงกับชื่อที่ขึ้นทะเบียน และฟิลเลอร์มีฉลากไทยกับเลขทะเบียน
- ปวดมาก ผิวซีดหรือเป็นจ้ำม่วง หรือตามัวหลังฉีด ต้องกลับไปหาแพทย์ทันที
ฟิลเลอร์ใต้ตาเหมาะกับคนที่มีร่องลึกใต้ตาเพราะเนื้อเยื่อยุบ ทำให้ดูเหนื่อยหรือมีเงาคล้ำ ถ้าปัญหาของคุณคือถุงไขมันที่ยื่นออกมา ผิวใต้ตาบางจนเห็นเส้นเลือด หรือตาบวมทุกเช้า การเติมฟิลเลอร์มักทำให้ดูแย่ลง ก่อนคิดเรื่องยี่ห้อหรือราคา งานแรกคือแยกให้ออกว่าใต้ตาของคุณเป็นแบบไหน
ใต้ตายังเป็นตำแหน่งที่ต้องระวังที่สุดจุดหนึ่งบนใบหน้า องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ระบุชัดว่ายังไม่ได้อนุมัติฟิลเลอร์ตัวใดสำหรับบริเวณรอบดวงตา และแนะนำไม่ให้ฉีดบริเวณนี้ เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าห้ามทำในทุกกรณี แพทย์หลายคนทำเป็นการใช้นอกข้อบ่งใช้ แต่หมายความว่าคุณควรรู้ความเสี่ยงและเลือกผู้ทำอย่างเข้มงวดกว่าการฉีดตำแหน่งอื่น
ใต้ตาคล้ำ หรือใต้ตาเป็นร่อง แยกด้วยกระจกกับไฟดวงเดียว
ยืนหน้ากระจก เปิดไฟจากด้านบนดวงเดียว แล้วดูสามอย่างนี้
- ร่องหรือเงา ถ้าเห็นแนวโค้งลึกจากหัวตาลงมาตามขอบกระดูก และเงาหายเมื่อหันหน้าเข้าหาแสง นั่นคือร่องจากปริมาตร
- ถุงที่นูน ถ้าเห็นก้อนนูนใต้ขนตาล่าง และนูนชัดขึ้นเมื่อมองขึ้นข้างบน นั่นคือไขมันรอบลูกตาที่ดันออกมา
- สีคล้ำ ถ้าดึงผิวเบาๆ แล้วสีคล้ำยังอยู่ นั่นคือเม็ดสี ถ้าเห็นเป็นสีม่วงอมฟ้า นั่นคือเส้นเลือดใต้ผิวบาง
หลายคนมีมากกว่าหนึ่งแบบ ตารางด้านล่างช่วยเทียบว่าแบบไหนที่ฟิลเลอร์ตอบโจทย์
| ลักษณะใต้ตา | ฟิลเลอร์ช่วยไหม | ทางที่ควรคุยแทนหรือร่วมด้วย |
|---|---|---|
| ร่องลึกจากปริมาตรยุบ ผิวยังมีความหนาพอ | ช่วยได้ดี ถ้าแพทย์ประเมินว่าเหมาะ | ฟิลเลอร์ไฮยาลูรอนิกปริมาณน้อย |
| ถุงไขมันยื่น | มักไม่ช่วย เติมแล้วยิ่งนูน | ปรึกษาจักษุแพทย์ตกแต่งหรือศัลยแพทย์เรื่องผ่าตัด |
| ตาบวมตอนเช้า ยุบตอนบ่าย | ไม่เหมาะ ฟิลเลอร์ทำให้บวมน้ำมากขึ้น | หาสาเหตุ เช่น เกลือ การนอน ภูมิแพ้ |
| สีคล้ำจากเม็ดสี | ไม่ช่วย | ครีมลดเม็ดสี กันแดด เลเซอร์บางชนิด |
| ผิวบางมากจนเห็นเส้นเลือดชัด | เสี่ยงเห็นฟิลเลอร์เป็นแถบสีฟ้าใต้ผิว | ปรึกษาแพทย์เรื่องทางเลือกอื่น |
| ผิวหย่อนย่นมาก | ช่วยได้น้อย | หัตถการกระชับหรือผ่าตัด |
ถ้าคุณอยู่ในแถวถุงไขมันหรือตาบวม แนะนำให้อ่าน ถุงใต้ตาแก้ยังไง ก่อน และถ้าปัญหาหลักคือสีคล้ำ เราแยกชนิดของรอยคล้ำไว้ใน ใต้ตาคล้ำแก้ยังไง
ฟิลเลอร์ที่ใช้ใต้ตาคืออะไร
ฟิลเลอร์ใต้ตาที่แพทย์ส่วนใหญ่เลือกเป็นเจลไฮยาลูรอนิกแบบเชื่อมโยง (crosslinked HA) สาเหตุหลักมีสองข้อ ร่างกายสลายเองได้ตามเวลา และสลายได้เร็วด้วยเอนไซม์ไฮยาลูโรนิเดสถ้าเกิดปัญหา ใต้ตามักใช้เจลที่นุ่มและดึงน้ำไม่มาก เพื่อลดโอกาสบวมเป็นถุง ปริมาณที่ใช้ต่อข้างโดยทั่วไปน้อยกว่าการฉีดแก้มหรือคางมาก
ความรู้พื้นฐานเรื่องชนิดของฟิลเลอร์ ระยะเวลาที่อยู่ และความต่างจากโบท็อก อยู่ใน ฟิลเลอร์คืออะไร
เข็มหรือแคนนูลา งานวิจัยว่ายังไง
คำถามที่เจอบ่อยคือควรเลือกคลินิกที่ใช้เข็มปลายแหลมหรือแคนนูลาปลายมน งานทบทวนอย่างเป็นระบบในวารสาร Plastic and Reconstructive Surgery ปี 2022 รวบรวมงานวิจัยเรื่องการฉีดไฮยาลูรอนิกที่ร่องใต้ตา 42 ชิ้น แบ่งเป็นงานที่ใช้เข็ม 20 ชิ้น ใช้แคนนูลา 12 ชิ้น และงานที่พูดถึงภาวะแทรกซ้อน 10 ชิ้น
ข้อสรุปที่ควรรู้
- หลักฐานส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง คือเป็นงานติดตามผู้ป่วยที่ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบแบบสุ่ม
- ไม่พบความต่างที่มีนัยสำคัญระหว่างการใช้เข็มกับแคนนูลา ทั้งด้านผลและความปลอดภัย
- ผู้วิจัยสรุปว่าการฉีดร่องใต้ตามีความปลอดภัยเมื่อทำโดยผู้ชำนาญ และเทคนิคควรเลือกตามความถนัดของผู้ทำ
สิ่งที่ตามมาสำหรับคุณคือ อย่าใช้อุปกรณ์เป็นเกณฑ์เดียวในการเลือกคลินิก แพทย์ที่ชำนาญเข็มและเข้าใจกายวิภาครอบตา ปลอดภัยกว่าคนที่ใช้แคนนูลาแต่ทำใต้ตาไม่บ่อย คำถามที่มีประโยชน์กว่าคือ "คุณหมอทำใต้ตาเดือนละกี่เคส และเคยต้องสลายฟิลเลอร์ให้คนไข้ไหม"
ความเสี่ยงที่ FDA ระบุไว้
หน้าข้อมูลฟิลเลอร์ของ FDA แบ่งผลข้างเคียงเป็นกลุ่ม
ผลที่พบบ่อย ได้แก่ ช้ำ แดง บวม เจ็บ คัน และผื่น ส่วนใหญ่ดีขึ้นในไม่กี่วันถึงสองสัปดาห์ ใต้ตาช้ำง่ายกว่าตำแหน่งอื่นเพราะผิวบางและมีเส้นเลือดเยอะ
ผลที่พบน้อยกว่า ได้แก่ ก้อนหรือตุ่มใต้ผิว การติดเชื้อ แผลเปิด ผลที่ไม่สมดุลสองข้าง และฟิลเลอร์เคลื่อนจากตำแหน่งเดิม ใต้ตามีปัญหาเฉพาะเพิ่ม คือเห็นเป็นแถบสีฟ้าอ่อนใต้ผิวเมื่อฉีดตื้นเกินไป และบวมน้ำเรื้อรัง
ผลที่พบน้อยมากแต่รุนแรง คือฟิลเลอร์เข้าไปในหลอดเลือดโดยไม่ตั้งใจ FDA ระบุว่าเหตุการณ์นี้ทำให้ผิวตาย ตามองเห็นผิดปกติหรือตาบอด และหลอดเลือดสมองอุดตันได้ บริเวณรอบตามีหลอดเลือดที่เชื่อมไปถึงหลอดเลือดของจอประสาทตา นี่คือเหตุผลที่ FDA แนะนำไม่ให้ฉีดบริเวณนี้
อาการหลังฉีดที่ต้องกลับไปหาแพทย์ทันที
- ปวดมากผิดปกติ ไม่สัมพันธ์กับรอยเข็ม
- ผิวบริเวณที่ฉีดหรือรอบๆ ซีดขาว เป็นลายตาข่ายสีม่วง หรือเย็นกว่าผิวรอบข้าง
- ตามัว เห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็นบางส่วน
- ปวดหัวรุนแรง พูดไม่ชัด หรือแขนขาอ่อนแรง
ตาและสมองไม่รอ ถ้ามีอาการกลุ่มสองข้อหลังให้ไปห้องฉุกเฉินทันที และแจ้งว่าเพิ่งฉีดฟิลเลอร์
หลัก 3 เช็กของ อย. ก่อนจ่ายมัดจำ
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ร่วมกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) และสาธารณสุขจังหวัด ออกตรวจคลินิกทั่วประเทศเพื่อสกัดฟิลเลอร์เถื่อน และแนะนำให้ผู้บริโภคใช้หลัก "3 เช็ก" ก่อนรับบริการ
| เช็กอะไร | ดูยังไง |
|---|---|
| คลินิก | มีใบอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาลที่ถูกต้อง แสดงไว้ในที่เปิดเผย |
| แพทย์ | ผู้ฉีดมีใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม และหน้าตาตรงกับรูปในใบอนุญาตที่ติดไว้ |
| ฟิลเลอร์ | มีฉลากภาษาไทยและเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์ ขอดูกล่องและสติกเกอร์ล็อตก่อนฉีด |
ข่าวของ อย. แนะนำให้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์ผ่านไลน์ @FDAThai และตรวจสอบสถานพยาบาลผ่านช่องทางของ สบส. เช่น แอปหมอพร้อม ถ้าพบความผิดปกติแจ้งได้ที่สายด่วน สบส. 1426 หรือสายด่วน อย. 1556 ข่าวเดียวกันยังระบุบทลงโทษ เช่น การเปิดสถานพยาบาลโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท
เรื่องการเลือกคลินิกโดยละเอียด รวมถึงคำถามที่ควรถามตอนปรึกษา อยู่ใน เลือกคลินิกความงามยังไง
ก่อนและหลังฉีด เตรียมตัวยังไง
ก่อนฉีดประมาณหนึ่งสัปดาห์ แจ้งแพทย์ถ้าคุณกินยาหรือวิตามินที่ทำให้เลือดออกง่าย เช่น แอสไพริน น้ำมันปลา วิตามินอีขนาดสูง หรือยาละลายลิ่มเลือด ห้ามหยุดยาที่แพทย์สั่งเองโดยไม่ถามแพทย์ผู้สั่งยา ถ้ามีเริมที่ปากหรือผิวอักเสบบริเวณใกล้ตา ให้เลื่อนนัด
หลังฉีด แพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้
- ประคบเย็นเบาๆ เป็นช่วงสั้นในวันแรก
- งดนวด กด หรือขยี้บริเวณที่ฉีด
- นอนหนุนหมอนสูงขึ้นเล็กน้อยสองสามคืน
- งดซาวน่า ออกกำลังหนัก และแอลกอฮอล์ช่วงหนึ่งถึงสองวัน
- กลับไปดูผลจริงหลังบวมยุบ ราวสองสัปดาห์ และเติมเพิ่มเฉพาะเมื่อจำเป็น
แพทย์ที่ดีมักฉีดน้อยก่อนแล้วนัดเติม เพราะใต้ตาเป็นจุดที่ "น้อยไปแก้ง่าย มากไปแก้ยาก"
ถ้ายังไม่พร้อมฉีด ทำอะไรได้บ้าง
ร่องใต้ตาที่ตื้นหรือเพิ่งเริ่ม ดูดีขึ้นได้ด้วยการจัดการสิ่งที่ทำให้เงาชัดขึ้น นอนให้พอและสม่ำเสมอ ลดอาหารเค็มจัดตอนเย็นเพื่อให้ตอนเช้าบวมน้อยลง ถ้ามีภูมิแพ้จมูกที่ทำให้ขยี้ตาบ่อย ให้รักษาภูมิแพ้ก่อน และทากันแดดให้ถึงขอบตาล่างทุกวันเพื่อชะลอผิวบางจากแดด
ครีมบำรุงรอบตาที่มีเรตินอยด์อ่อนๆ ช่วยให้ผิวใต้ตาหนาและเรียบขึ้นเล็กน้อยเมื่อใช้หลายเดือน แต่ต้องเริ่มทีละน้อยเพราะผิวตรงนี้ระคายง่าย ส่วนคอนซีลเลอร์โทนส้มหรือพีชช่วยกลบเงาคล้ำได้ทันที เทคนิคคือแต้มเฉพาะในร่อง ไม่ทาเต็มใต้ตา เพราะถ้าทาทับส่วนที่นูน ร่องจะชัดขึ้น
ทางเลือกเหล่านี้ไม่ได้เติมปริมาตรที่หายไป แต่ช่วยให้คุณมีเวลาเก็บข้อมูลและเลือกแพทย์ได้โดยไม่ต้องรีบ
ราคาและความคาดหวัง
ราคาฟิลเลอร์ใต้ตาในไทยต่างกันมากตามยี่ห้อ ปริมาณ และประสบการณ์ของแพทย์ ราคาที่ถูกผิดปกติเมื่อเทียบกับราคาตลาดเป็นสัญญาณให้ถามเรื่องที่มาของสินค้าเป็นพิเศษ ตารางราคาโดยประมาณแยกตามตำแหน่งอยู่ใน ฟิลเลอร์ราคาเท่าไร
สิ่งที่คาดหวังได้อย่างสมเหตุสมผลคือ เงาใต้ตาตื้นลง หน้าดูสดขึ้นเวลามองตรงในแสงปกติ สิ่งที่ฟิลเลอร์ให้ไม่ได้คือลบถุงไขมัน เปลี่ยนสีผิว หรือทำให้ใต้ตาเรียบเหมือนภาพที่ผ่านฟิลเตอร์
ถ้าคุณเคยผ่าตัดเปลือกตา เคยมีโรคตา หรือเคยฉีดสารเติมเต็มที่ไม่รู้ชนิดบริเวณใบหน้ามาก่อน ให้บอกแพทย์ตั้งแต่ครั้งแรกที่ปรึกษา ข้อมูลเหล่านี้เปลี่ยนแผนการฉีดได้ทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
ฟิลเลอร์ใต้ตาอยู่ได้นานแค่ไหน
ขึ้นกับชนิดของฟิลเลอร์ ปริมาณ และร่างกายของแต่ละคน ฟิลเลอร์ไฮยาลูรอนิกที่ใต้ตามักอยู่ได้ราวหนึ่งปีหรือนานกว่านั้น เพราะบริเวณนี้ขยับน้อย ข้อเสียคือฟิลเลอร์ที่ค้างนานและฉีดตื้นเกินไปทำให้เห็นเป็นก้อนหรือบวมน้ำได้ในระยะยาว
ถ้าฉีดแล้วไม่ชอบ แก้ได้ไหม
ฟิลเลอร์ชนิดไฮยาลูรอนิกสลายได้ด้วยเอนไซม์ที่แพทย์ฉีด จึงแก้ไขได้ถ้าเป็นก้อนหรือมากเกินไป ฟิลเลอร์ชนิดอื่นที่อยู่ถาวรหรือกึ่งถาวรแก้ยากกว่ามาก นี่คือเหตุผลที่บริเวณใต้ตาควรใช้ชนิดที่ละลายได้
ฉีดฟิลเลอร์ใต้ตาเจ็บไหม พักฟื้นกี่วัน
ส่วนใหญ่ทายาชาก่อน หลายผลิตภัณฑ์ผสมยาชาในตัว จึงเจ็บพอทนได้ หลังทำมักบวมและอาจช้ำ 2 ถึง 7 วัน ใต้ตาช้ำง่ายกว่าส่วนอื่นเพราะผิวบาง จึงควรเว้นระยะจากงานสำคัญอย่างน้อยสองสัปดาห์
ทำแล้วใต้ตาบวมเป็นถุงหลายเดือน เกิดจากอะไร
อาจเกิดจากฟิลเลอร์ดึงน้ำมากเกินไป ฉีดตื้นหรือปริมาณมากเกิน หรือการระบายน้ำเหลืองบริเวณนั้นไม่ดีอยู่เดิม ควรกลับไปให้แพทย์ประเมิน บางรายต้องสลายฟิลเลอร์ออก
แหล่งอ้างอิง
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) | U.S. Food and Drug Administration
- Tear Trough Filler Techniques Utilizing Hyaluronic Acid: A Systematic Review | Plastic and Reconstructive Surgery (PubMed)
- อย. ร่วมกับ สสจ.-สบส. ตรวจเข้มคลินิกทั่วประเทศ สกัดฟิลเลอร์-ยาเถื่อน- เครื่องสำอางนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา





