ฟิลเลอร์จมูก คืออะไร เสริมจมูกไม่ผ่าตัดเสี่ยงตรงไหน

ฟิลเลอร์จมูกคือการฉีดสารเติมเต็มเข้าใต้ผิวบริเวณสันจมูก ปลายจมูก หรือมุมระหว่างจมูกกับหน้าผาก เพื่อให้จมูกดูโด่งขึ้น สันตรงขึ้น หรือมุมสวยขึ้นโดยไม่ต้องผ่าตัด ในต่างประเทศเรียกว่า nonsurgical rhinoplasty หรือ liquid rhinoplasty ผลเห็นทันทีหลังฉีด ใช้เวลาไม่นาน และไม่มีแผล ข้อแลกเปลี่ยนคือผลไม่ถาวร และจมูกเป็นหนึ่งในตำแหน่งที่มีความเสี่ยงรุนแรงสูงที่สุดของการฉีดฟิลเลอร์บนใบหน้า

ถ้าคุณกำลังชั่งระหว่างฟิลเลอร์จมูกกับการผ่าตัดเสริมจมูก ข้อมูลด้านล่างคือสิ่งที่ควรรู้ก่อนนัดปรึกษา

ฟิลเลอร์ปรับทรงจมูกได้แค่ไหน

หลักคิดง่ายๆ คือฟิลเลอร์ "เพิ่ม" ได้ แต่ "ลด" ไม่ได้ มันเติมปริมาตรเพื่อพรางส่วนที่ต่ำหรือยุบ ทำให้รูปทรงโดยรวมดูสมดุลขึ้น งานที่ฟิลเลอร์ทำได้ดีและงานที่ทำไม่ได้แยกตามตารางนี้

สิ่งที่อยากแก้	ฟิลเลอร์ช่วยได้ไหม	หมายเหตุ
สันจมูกแบน ต้องการให้ดูโด่งขึ้น	ช่วยได้	งานที่ทำบ่อยที่สุดในคนเอเชีย
สันจมูกมีโหนก อยากให้ดูตรง	ช่วยได้บางส่วน	เติมเหนือและใต้โหนกให้แนวเรียบ จมูกจะดูใหญ่ขึ้นเล็กน้อย
มุมจมูกกับหน้าผากลึก	ช่วยได้	เติมบริเวณหว่างคิ้วด้านล่างให้แนวต่อเนื่อง
ปลายจมูกตก อยากให้เชิดเล็กน้อย	ช่วยได้จำกัด	ปลายจมูกมีพื้นที่น้อยและความเสี่ยงสูง
จมูกใหญ่ ปีกจมูกกว้าง	ไม่ช่วย	ฟิลเลอร์ไม่ทำให้อะไรเล็กลง
จมูกเบี้ยวหลังอุบัติเหตุ	ช่วยพรางได้บางกรณี	ต้องให้แพทย์ประเมิน
หายใจไม่สะดวก ผนังกั้นจมูกคด	ไม่ช่วย	เป็นงานของแพทย์หู คอ จมูก

ถ้าเป้าหมายของคุณอยู่ในแถวที่ฟิลเลอร์ไม่ช่วย ฟิลเลอร์จะกลายเป็นค่าใช้จ่ายซ้ำๆ ที่ไม่ได้สิ่งที่ต้องการ ส่วนพื้นฐานว่าฟิลเลอร์มีกี่ชนิดและต่างจากโบท็อกยังไง อ่านได้ใน ฟิลเลอร์คืออะไร

งานวิจัย 1,600 คนบอกอะไร

งานทบทวนอย่างเป็นระบบที่ตีพิมพ์ในวารสาร Plastic and Reconstructive Surgery ปี 2020 รวบรวมงานวิจัยเรื่องเสริมจมูกไม่ผ่าตัด 23 ชิ้น ผู้ป่วยรวม 1,600 คน ข้อมูลที่น่าสนใจมีดังนี้

• ฟิลเลอร์ที่ใช้มากที่สุดคือไฮยาลูรอนิก ราว 73 เปอร์เซ็นต์ของผู้ป่วย รองลงมาคือแคลเซียมไฮดรอกซีอะพาไทต์ ราว 12 เปอร์เซ็นต์
• ความพึงพอใจของผู้ป่วยโดยรวมสูง ราว 95 เปอร์เซ็นต์
• มีรายงานภาวะแทรกซ้อนเล็กน้อย 26 ราย และไม่มีรายงานภาวะแทรกซ้อนทางหลอดเลือดในงานที่รวบรวม

ตัวเลขชุดนี้ดูดีมาก แต่ผู้วิจัยเขียนข้อจำกัดไว้เองว่าภาวะแทรกซ้อนมีแนวโน้มถูกรายงานน้อยกว่าความจริง งานที่รวบรวมส่วนใหญ่มาจากแพทย์ที่ชำนาญ และกรณีร้ายแรงมักถูกตีพิมพ์เป็นรายงานผู้ป่วยแยกต่างหาก ไม่ได้อยู่ในงานติดตามผลแบบกลุ่ม

วิธีอ่านตัวเลขนี้อย่างเป็นธรรม คือ เมื่อทำโดยแพทย์ที่ชำนาญ คนส่วนใหญ่พอใจและปลอดภัย แต่ไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงร้ายแรงไม่มี ความเสี่ยงนั้นต่ำในตัวเลข แต่ผลเมื่อเกิดขึ้นรุนแรงมาก

ทำไม FDA จัดจมูกเป็นจุดที่ไม่แนะนำ

หน้าข้อมูลฟิลเลอร์ขององค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ระบุบริเวณที่ฟิลเลอร์ได้รับอนุมัติ เช่น ริมฝีปาก แก้ม คาง หลังมือ และร่องแก้ม พร้อมแนะนำไม่ให้ฉีดในบางบริเวณ ซึ่งรวมจมูก หว่างคิ้ว รอบดวงตา หน้าผาก และคอ

เหตุผลอยู่ที่หลอดเลือด จมูกและหว่างคิ้วมีหลอดเลือดเล็กที่เชื่อมต่อไปยังหลอดเลือดของตาและสมอง ถ้าฟิลเลอร์ถูกฉีดเข้าหลอดเลือดโดยไม่ตั้งใจ มันอุดการไหลเวียนได้ FDA ระบุผลที่เกิดได้ไว้ คือผิวและเนื้อเยื่อตาย ปัญหาการมองเห็นจนถึงตาบอด และหลอดเลือดสมองอุดตัน

ผิวบนสันจมูกยังตึงและมีพื้นที่น้อย ถ้าฉีดปริมาณมากในครั้งเดียว แรงดันในเนื้อเยื่อจะกดหลอดเลือดจากด้านนอกได้อีกทาง ปลายจมูกเป็นจุดที่เลือดไปเลี้ยงน้อยกว่าส่วนอื่น จึงเกิดผิวตายง่ายกว่า

ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยกว่า

นอกจากความเสี่ยงร้ายแรงที่พบน้อย FDA ระบุผลข้างเคียงที่พบบ่อยของฟิลเลอร์ทุกตำแหน่ง ได้แก่ ช้ำ แดง บวม เจ็บ และคัน มักหายเองในไม่กี่วันถึงสองสัปดาห์ และผลที่พบน้อยกว่า ได้แก่ ก้อนใต้ผิว การติดเชื้อ ผลที่ไม่สมมาตร และฟิลเลอร์เคลื่อนที่

ปัญหาเฉพาะของจมูกที่ผู้ทำฟิลเลอร์ซ้ำหลายรอบควรรู้ คือสันจมูกที่ "กว้างออก" ฟิลเลอร์ที่เติมทับกันหลายครั้งโดยไม่รอให้ของเดิมสลาย จะกระจายออกด้านข้าง จมูกดูหนาและแบนจากมุมตรงแทนที่จะดูโด่ง ทางแก้มักต้องสลายฟิลเลอร์ออกก่อนแล้วเริ่มใหม่ หรือพิจารณาผ่าตัด

ฟิลเลอร์จมูกกับผ่าตัดเสริมจมูก

ประเด็น	ฟิลเลอร์จมูก	ผ่าตัดเสริมจมูก
เวลาทำ	ราวครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมง	หลายชั่วโมง
พักฟื้น	บวมช้ำไม่กี่วัน	หลายสัปดาห์ บวมยุบหมดใช้เวลานานกว่านั้น
ผลที่ได้	เพิ่มความโด่งได้จำกัด	ปรับได้ทั้งเพิ่มและลด ปรับปลายและปีกจมูกได้
ความคงทน	ไม่ถาวร ต้องทำซ้ำ	ถาวรกว่า
แก้ไขเมื่อไม่ชอบ	ไฮยาลูรอนิกสลายได้ด้วยเอนไซม์	ต้องผ่าตัดแก้
ความเสี่ยงหลัก	ฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือด ผิวตาย ตาบอด	ความเสี่ยงจากการผ่าตัด ดมยา ติดเชื้อ ซิลิโคนเคลื่อน

คนที่เหมาะกับฟิลเลอร์มักเป็นคนที่อยากเพิ่มสันเล็กน้อย อยากลองดูว่าจมูกโด่งขึ้นแล้วหน้าเปลี่ยนแค่ไหนก่อนตัดสินใจผ่าตัด หรือยังไม่พร้อมเรื่องเวลาพักฟื้น คนที่อยากเปลี่ยนรูปจมูกมาก อยากให้ปีกจมูกเล็กลง หรือเคยผ่าตัดจมูกมาแล้ว ควรคุยกับศัลยแพทย์ตกแต่งก่อน

ข้อควรระวังสำหรับคนที่เคยผ่าตัดจมูกมาแล้ว คือเนื้อเยื่อหลังผ่าตัดมีพังผืดและการไหลเวียนเลือดเปลี่ยนไป การฉีดฟิลเลอร์ทับจึงมีความเสี่ยงสูงขึ้น ต้องแจ้งแพทย์เสมอ

หลัก 3 เช็กของ อย. ใช้ได้ตรงๆ กับฟิลเลอร์จมูก

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ร่วมกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ตรวจคลินิกทั่วประเทศเพื่อสกัดฟิลเลอร์เถื่อน และแนะนำหลัก 3 เช็กสำหรับผู้บริโภค

1. เช็กคลินิก ต้องมีใบอนุญาตสถานพยาบาลที่ถูกต้อง
2. เช็กแพทย์ ผู้ฉีดต้องเป็นแพทย์ที่มีใบประกอบวิชาชีพ และตรงกับรูปในใบอนุญาตที่แสดงไว้
3. เช็กฟิลเลอร์ ต้องมีฉลากภาษาไทยและเลขทะเบียนเครื่องมือแพทย์

ตรวจสอบผลิตภัณฑ์ได้ทางไลน์ @FDAThai ตรวจสอบคลินิกได้ผ่านช่องทางของ สบส. หรือแอปหมอพร้อม และแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน สบส. 1426 หรือสายด่วน อย. 1556 รายละเอียดการเลือกคลินิกและคำถามที่ควรถามอยู่ใน เลือกคลินิกความงามยังไง

จมูกที่ "สวย" ขึ้นกับทั้งใบหน้า

ภาพรีวิวจมูกที่เห็นในโซเชียลมักถ่ายมุมด้านข้าง ซึ่งเป็นมุมที่ฟิลเลอร์ให้ผลชัดที่สุด แต่ในชีวิตจริงคนมองคุณจากด้านหน้าเป็นส่วนใหญ่ จมูกที่โด่งขึ้นมากบนหน้าที่คางสั้นหรือหน้าผากแบน บางครั้งทำให้หน้าดูไม่สมดุลกว่าเดิม แพทย์ที่ประเมินดีจะดูสัดส่วนหน้าผาก จมูก และคางไปพร้อมกัน และบางครั้งแนะนำให้เติมคางเล็กน้อยแทนการเพิ่มจมูกให้สูงมาก

เวลาคุณเอารูปตัวอย่างไปให้แพทย์ดู ให้เลือกรูปคนที่โครงหน้าใกล้กับคุณ และถามตรงๆ ว่าจมูกแบบนั้นทำได้จริงบนหน้าคุณไหม คำตอบว่า "ได้ใกล้เคียง แต่ต้องเพิ่มทีละน้อย" น่าไว้ใจกว่าคำตอบว่า "ได้เลย ครั้งเดียวจบ"

สิ่งที่ควรถามตอนปรึกษา

ใช้เวลาปรึกษาให้คุ้มด้วยคำถามที่ได้คำตอบที่วัดได้

• จมูกของฉันเหมาะกับฟิลเลอร์ไหม หรือควรคุยเรื่องผ่าตัด
• ฟิลเลอร์ที่จะใช้ยี่ห้ออะไร ขอดูกล่องได้ไหม
• จะฉีดปริมาณเท่าไร และจะแบ่งฉีดเป็นสองครั้งไหม
• ถ้าเกิดฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือด คลินิกมีเอนไซม์สลายฟิลเลอร์และขั้นตอนฉุกเฉินพร้อมไหม
• ถ้าต้องส่งต่อโรงพยาบาล ส่งที่ไหน

แพทย์ที่ฉีดจมูกเป็นประจำจะตอบคำถามเหล่านี้ได้เป็นขั้นตอน และมักฉีดปริมาณน้อยในครั้งแรก

หลังฉีดดูแลยังไง และอยู่ได้นานแค่ไหน

หลังฉีด แพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้งดกดหรือนวดจมูก งดใส่แว่นที่วางบนสันจมูกช่วงหนึ่งถึงสองสัปดาห์ งดซาวน่าและออกกำลังหนักช่วงสั้น และนอนหงาย อาการบวมเล็กน้อยทำให้ผลวันแรกดูมากกว่าจริง ควรรอดูผลที่สองสัปดาห์ก่อนตัดสินใจเติม การดูแลผิวหลังหัตถการโดยทั่วไปอยู่ใน ดูแลผิวหลังทำหัตถการ

ระยะเวลาที่ผลอยู่ขึ้นกับชนิดฟิลเลอร์และร่างกาย ไฮยาลูรอนิกที่จมูกมักอยู่นานกว่าตำแหน่งที่ขยับมากอย่างริมฝีปาก เพราะจมูกเคลื่อนไหวน้อย บางคนอยู่ได้นานเกินหนึ่งปี เรื่องนี้เป็นข้อดีด้านค่าใช้จ่าย แต่ก็หมายความว่าคุณควรรอให้ของเดิมยุบชัดเจนก่อนเติมใหม่ เพื่อไม่ให้สันจมูกกว้างออก ราคาโดยประมาณแยกตามตำแหน่งอยู่ใน ฟิลเลอร์ราคาเท่าไร

ถ้าคุณเคยฉีดสารที่ไม่รู้ชนิดที่จมูก เคยผ่าตัดเสริมจมูก หรือมีปัญหาการหายใจทางจมูกอยู่แล้ว ให้เริ่มจากการพบศัลยแพทย์ตกแต่งหรือแพทย์หู คอ จมูก ก่อนไปคลินิกฉีดฟิลเลอร์