อัลเทอร์ร่า คืออะไร ต่างจากไฮฟูทั่วไปตรงไหน

อัลเทอร์ร่า (Ultherapy) คือชื่อการค้าของเครื่องยกกระชับผิวด้วยอัลตราซาวด์โฟกัสแบบมีจอภาพ ในงานวิจัยเรียกว่า MFU-V ย่อมาจาก microfocused ultrasound with visualization หลักการพื้นฐานเหมือนไฮฟู คือส่งความร้อนเป็นจุดเล็กลงไปในชั้นผิวลึกเพื่อให้เนื้อเยื่อหดตัวและสร้างคอลลาเจนใหม่ สิ่งที่ทำให้มันต่างจากเครื่องไฮฟูส่วนใหญ่ในตลาดคือจอที่ให้ผู้ทำมองเห็นชั้นผิวก่อนยิงพลังงานลงไป

ถ้าคุณยังไม่รู้จักไฮฟูเลย แนะนำให้อ่านหลักการพื้นฐานใน ไฮฟูคืออะไร ก่อน ส่วนนี้เราจะเน้นสิ่งที่ทำให้อัลเทอร์ร่าแยกออกมา และตัวเลขจากงานวิจัยที่ควรรู้ก่อนจ่ายเงินค่ะ

อัลเทอร์ร่ากับไฮฟู ความต่างอยู่ที่จอ

คำว่าไฮฟู (HIFU) ในคลินิกไทยใช้เรียกเครื่องอัลตราซาวด์โฟกัสทุกยี่ห้อ ทั้งเครื่องจากสหรัฐฯ เกาหลี และจีน หลายรุ่นยิงพลังงานที่ความลึกตามหัวที่เลือก โดยผู้ทำไม่เห็นว่าข้างใต้ผิวตรงนั้นหนาแค่ไหน

อัลเทอร์ร่าเพิ่มภาพอัลตราซาวด์แบบเดียวกับที่ใช้ตรวจร่างกาย งานทบทวนของ Fabi ในวารสาร Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology ปี 2015 อธิบายว่าจอภาพแสดงชั้นเนื้อเยื่อได้ลึกถึงราว 8 มิลลิเมตร ผู้ทำจึงเห็นชั้นหนังแท้ ชั้นไขมัน ชั้นพังผืดที่เรียกว่า SMAS และกระดูก ก่อนกดยิงแต่ละแนว ประโยชน์คือช่วยให้พลังงานลงถูกชั้นและเลี่ยงการยิงชนกระดูกซึ่งทำให้เจ็บและไม่ได้ผล

ประเด็น	อัลเทอร์ร่า (MFU-V)	ไฮฟูทั่วไปหลายรุ่น
ภาพใต้ผิวขณะทำ	มีจอภาพ เห็นได้ลึกราว 8 มม.	ส่วนใหญ่ไม่มี ยิงตามความลึกของหัว
สถานะกับ FDA สหรัฐฯ	ได้รับการรับรองปี 2009 สำหรับยกคิ้ว ต่อมาขยายไปใต้คาง คอ และเนินอก	แตกต่างกันตามยี่ห้อ หลายรุ่นไม่มี
หลักฐานวิจัย	มีงานวิจัยหลายชิ้นเฉพาะเครื่องนี้	แตกต่างกันมาก
ราคาต่อครั้ง	มักสูงกว่าชัดเจน	กว้างมาก ตั้งแต่ถูกมากจนถึงใกล้เคียง

ความต่างด้านราคาอธิบายได้บางส่วนจากค่าเครื่องและค่าหัวยิงที่นับจำนวนครั้ง สิ่งที่ควรระวังคือ เครื่องที่โฆษณาว่าเป็นอัลเทอร์ร่าแต่ราคาต่ำกว่าตลาดมาก ควรขอดูตัวเครื่องและหัวยิงจริงก่อนทำ ราคาไฮฟูโดยประมาณและวิธีอ่านโปรโมชันอยู่ใน ไฮฟูราคาเท่าไร

หัวยิงสามความลึก ทำงานคนละชั้น

งานทบทวนของ Fabi ระบุหัวยิงหลักของเครื่องไว้สามแบบ

• 10 เมกะเฮิรตซ์ ลึก 1.5 มิลลิเมตร ทำงานในชั้นหนังแท้ตื้น
• 7 เมกะเฮิรตซ์ ลึก 3.0 มิลลิเมตร ทำงานในชั้นหนังแท้ลึก
• 4 เมกะเฮิรตซ์ ลึก 4.5 มิลลิเมตร ทำงานถึงชั้น SMAS ซึ่งเป็นชั้นเดียวกับที่ศัลยแพทย์ดึงในการผ่าตัดดึงหน้า

แต่ละจุดที่ความร้อนลงไปมีขนาดเล็กมาก ระหว่างจุดมีเนื้อเยื่อปกติคั่น ผิวด้านบนจึงไม่ได้รับบาดเจ็บ แพทย์มักใช้หลายหัวผสมกัน ลึกกว่าบริเวณกรอบหน้า และตื้นกว่าบริเวณที่ผิวบาง เช่น รอบตาและหน้าผาก

ตัวเลขจากงานวิจัย อ่านให้ครบทั้งสองฝั่ง

ฝั่งที่ให้ผลชัด

งานทบทวนของ Fabi รวบรวมผลการศึกษาหลักที่ใช้ขอการรับรอง ในงานยกคิ้ว 86 เปอร์เซ็นต์ของผู้เข้าร่วม (30 จาก 35 คน) มีคิ้วยกขึ้นที่ 90 วัน ค่าเฉลี่ยราว 1.7 มิลลิเมตร ในงานบริเวณใต้คางและคอ 72.9 เปอร์เซ็นต์ของผู้เข้าร่วม 70 คน มีพื้นที่ยกขึ้นอย่างน้อย 20 ตารางมิลลิเมตร และงานบริเวณเนินอกที่มีผู้เข้าร่วม 125 คน นำไปสู่การรับรองเพิ่มในเดือนกรกฎาคม 2014

ตัวเลข 1.7 มิลลิเมตรฟังดูน้อย แต่บนตำแหน่งคิ้ว การยกขึ้นขนาดนี้ทำให้ตาดูเปิดขึ้นได้ในคนที่หางคิ้วเริ่มตก งานเดียวกันสรุปว่าผู้ที่ได้ผลดีที่สุดคือคนที่ผิวหย่อนเล็กน้อยถึงปานกลาง

ข้อที่ควรรู้คือผู้เขียนงานทบทวนนี้เป็นที่ปรึกษาให้บริษัทผู้ผลิตเครื่อง ซึ่งระบุไว้ในส่วนการเปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อน ข้อมูลยังมีประโยชน์ แต่ควรอ่านคู่กับงานอิสระ

ฝั่งที่ควรลดความคาดหวัง

งานในวารสาร Dermatologic Surgery ปี 2017 วัดผลอัลเทอร์ร่าในคนเอเชีย 25 คน อายุเฉลี่ย 53.3 ปี ยิงรวมราว 800 แนวต่อคน แล้ววัดด้วยภาพสามมิติ ผลที่ได้

• คิ้วยกขึ้นเฉลี่ย 0.47 มิลลิเมตรที่ 90 วัน
• ที่ 180 วัน ค่าเฉลี่ยกลับลงมาราว 0.12 มิลลิเมตรต่ำกว่าเริ่มต้น และไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ
• ใต้คางยกขึ้นอย่างมีนัยสำคัญที่ 90 วัน แต่ไม่มีนัยสำคัญที่ 180 วัน

ผู้วิจัยแนะนำว่าอาจพิจารณาทำซ้ำหลัง 3 เดือนเพื่อคงผล งานนี้ไม่ได้บอกว่าเครื่องไม่ได้ผล มันบอกว่าในคนเอเชียกลุ่มนี้ ผลที่วัดได้เล็กกว่าที่โฆษณามักสื่อ และลดลงภายในครึ่งปี

สถาบันโรคผิวหนังอเมริกัน (AAD) สรุปภาพรวมของอัลตราซาวด์ยกกระชับไว้ตรงกัน คือคนส่วนใหญ่เห็นผลยกกระชับแบบพอประมาณภายใน 2 ถึง 6 เดือน และได้ผลดีที่สุดในคนที่ผิวหย่อนน้อย

เจ็บไหม และผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง

ความเจ็บเป็นเรื่องที่คนถามมากที่สุด งานทบทวนของ Fabi รายงานคะแนนความเจ็บเฉลี่ยราว 5.7 ถึง 6.5 จาก 10 จุดที่เจ็บมากมักเป็นบริเวณใกล้กระดูก เช่น กรอบกราม หน้าผาก และใต้โหนกแก้ม คลินิกส่วนใหญ่ใช้ยาชาทา ยาแก้ปวด หรือยาคลายกังวลก่อนทำ และผู้ทำปรับพลังงานลงได้ แต่พลังงานที่ต่ำลงก็มีผลต่อผลลัพธ์

ผลข้างเคียงที่งานทบทวนรวบรวมไว้

ความถี่	อาการ	ระยะเวลาโดยทั่วไป
พบบ่อย	แดง บวม	ไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน
พบบ่อย	ช้ำเป็นจุดหรือเป็นแนว	หลายวันถึงสองสัปดาห์
พบน้อย	รอยดำหลังการอักเสบ	หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน พบได้มากขึ้นในผิวสีเข้ม
พบน้อย	ชาเป็นบริเวณชั่วคราว	หายเองได้
พบน้อย	กล้ามเนื้ออ่อนแรงชั่วคราว	หายเองได้
พบน้อย	รอยนูนเป็นแนว	หายเองได้

ผลข้างเคียงกลุ่มพบน้อยเกี่ยวกับการยิงลึกเกินหรือซ้ำจุด ซึ่งเป็นเหตุผลที่จอภาพและความชำนาญของผู้ทำมีความหมาย ถ้าหลังทำแล้วยิ้มเบี้ยว ขยับปากไม่ปกติ หรือชาไม่ดีขึ้นในสองสามสัปดาห์ ให้กลับไปพบแพทย์

ใครเหมาะ ใครควรพิจารณาทางอื่น

ผู้ที่เหมาะมักมีลักษณะนี้

• หางคิ้วเริ่มตก กรอบหน้าเริ่มไม่คม ใต้คางเริ่มหย่อนเล็กน้อย
• ผิวยังมีความหนาพอสมควร ไม่ได้บางมาก
• ไม่อยากผ่าตัด รับผลแบบค่อยเป็นค่อยไปได้

ผู้ที่ควรพิจารณาทางอื่น ได้แก่ คนที่ผิวหย่อนมากจนมีผิวเกินพับ AAD ระบุว่ากลุ่มนี้ได้ประโยชน์จากหัตถการไม่ผ่าตัดน้อย คนที่หน้าเรียวหรือแก้มตอบอยู่แล้ว ควรคุยเรื่องความเสี่ยงหน้าตอบให้ชัด และคนที่ตั้งครรภ์ มีแผลหรือการติดเชื้อบริเวณที่จะทำ หรือมีอุปกรณ์ฝังบริเวณใบหน้า ต้องแจ้งแพทย์

ถ้าเป้าหมายคือผิวกระชับทั่วหน้ามากกว่าการยก เครื่องคลื่นวิทยุอย่าง เทอร์มาจ เป็นอีกทางที่ทำงานต่างกัน และถ้าต้องการผลยกที่เห็นทันทีมากกว่า ร้อยไหม เป็นตัวเลือกที่ควรเทียบ ภาพรวมของทุกทางเลือกเราสรุปไว้ใน ผิวหย่อนคล้อยดูแลยังไง

วันทำและหลังทำ เป็นยังไงบ้าง

ขั้นตอนในวันทำโดยทั่วไปเริ่มจากล้างหน้า ถ่ายรูป และวาดเส้นแบ่งบริเวณบนผิว จากนั้นทาเจลอัลตราซาวด์ ผู้ทำวางหัวยิงลงบนผิว ดูภาพบนจอให้เห็นชั้นที่ต้องการ แล้วกดยิงเป็นแนวทีละแนว ทั้งหน้าและใต้คางใช้เวลาราวหนึ่งถึงสองชั่วโมง ขึ้นกับจำนวนแนว

หลังทำ คุณกลับไปทำงานได้เลยในคนส่วนใหญ่ หน้าอาจแดงเป็นปื้นและบวมเล็กน้อยในวันแรก บางคนรู้สึกเจ็บเมื่อกดบริเวณกรอบกรามอยู่หลายวัน การดูแลที่ใช้ได้ทั่วไปมีไม่มาก

• ล้างหน้าเบาๆ และทามอยส์เจอไรเซอร์ที่ใช้ประจำ
• งดสครับ กรด และเรตินอยด์สองสามวัน ถ้าผิวยังแดงหรือแสบ
• ทากันแดดทุกวัน โดยเฉพาะคนที่เกิดรอยดำง่าย
• เลี่ยงการนวดหน้าแรงๆ ช่วงสัปดาห์แรกเพื่อลดช้ำ

ทำบ่อยแค่ไหน และคิดงบยังไง

เพราะผลค่อยๆ ขึ้นในหลายเดือน การนัดทำซ้ำเร็วเกินไปไม่ช่วยให้เห็นผลไวขึ้น แพทย์ส่วนใหญ่ประเมินซ้ำที่ราว 6 เดือนถึงหนึ่งปี งานในคนเอเชียที่พูดถึงข้างบนเปิดทางให้ทำเสริมหลัง 3 เดือนในบางกรณี ซึ่งควรเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์จากรูปถ่ายจริง ไม่ใช่จากรอบโปรโมชัน

วิธีคิดงบที่ตรงไปตรงมา คือเอาราคาต่อครั้งคูณจำนวนครั้งที่คุณน่าจะทำในสามปี แล้วเทียบกับทางเลือกอื่นในระยะเวลาเท่ากัน รวมถึงงบกันแดดและเรตินอยด์ที่ควรใช้ต่อเนื่องอยู่แล้ว เพราะผิวที่ไม่ได้ป้องกันแดด จะกลับมาหย่อนเร็วไม่ว่าทำเครื่องอะไร

ก่อนนัด ให้ถามสามเรื่องนี้

เรื่องแรก เครื่องเป็นอัลเทอร์ร่าจริงไหม ขอดูตัวเครื่องและหัวยิงที่มีจอภาพ เรื่องที่สอง จะยิงกี่แนว บริเวณไหน และใช้หัวความลึกเท่าไร จำนวนแนวมีผลกับทั้งผลลัพธ์และราคา การเทียบราคาโดยไม่รู้จำนวนแนวจึงไม่มีความหมาย เรื่องที่สาม ใครเป็นผู้ทำ และเคยทำบริเวณหน้าแบบคุณมาแล้วกี่เคส

ถ้าคุณมีประวัติรอยดำง่ายหลังสิวหรือหลังเลเซอร์ ให้แจ้งแพทย์ตั้งแต่ตอนปรึกษา เพื่อปรับพลังงานและวางแผนดูแลผิวหลังทำตั้งแต่ต้น